II OSK 321/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-15
Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Bujko, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo prowadzenie postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni palnej stanowi wystarczającą i obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń, a tym samym czy zasada domniemania niewinności ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia pozwolenia na broń?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo prowadzenie postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni palnej o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu stanowi wystarczającą przesłankę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń. Ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji sam rozstrzygnął, że w takich przypadkach istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co wyłącza potrzebę dalszej oceny tej obawy przez organ administracji. Zasada domniemania niewinności, gwarantowana w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, ma zastosowanie w postępowaniu karnym, a nie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia pozwolenia na broń, które opiera się na odmiennych przesłankach prawnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej M. T. przez Komendanta Stołecznego Policji, co zostało utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą cofnięcia było oskarżenie M. T. o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, co zdaniem organów rodziło uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym. M. T. kwestionował tę decyzję, argumentując m.in. naruszenie zasady domniemania niewinności i brak wykazania bezpośredniego związku między toczącym się postępowaniem karnym a obawą użycia broni. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 maja 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia del. WSA Elżbieta Kremer /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1071/10 w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 października 2010r. sygn. akt II SA/Wa 1071/10 oddalił skargę M. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lutego 2010r. znak [...] cofającą M. T. pozwolenie na broń palną bojową.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
Komendant Stołeczny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2010r. znak [...] cofnął M. T. pozwolenie na broń palną bojową na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) w wyniku ustalenia, iż został on oskarżony o popełnienie kilku przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk, a zatem przeciwko mieniu. Na tej podstawie organ powziął w stosunku do strony uzasadnioną obawę, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji) i dlatego z mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy cofnął jej pozwolenie na broń, wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, iż nie mógł inaczej rozstrzygnąć sprawy ze względu na obligatoryjny charakter wskazanego przepisu i wolę ustawodawcy, by bronią nie mogły dysponować osoby, które choćby oskarżono o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.
Odwołując się od w/w decyzji M. T. zarzucił decyzji naruszenie przepisów stanowiących podstawę jej wydania, polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń. Wskazał, iż postępowanie o czyn z art. 297 § 1 kk zostało prawomocnie umorzone, natomiast fakt toczącego się przeciwko niemu postępowania o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk (wielość przestępnych zachowań w warunkach czynu ciągłego) nie może – jego zdaniem – automatycznie oznaczać obowiązku cofnięcia prawa do broni. Organ Policji winien w takiej sytuacji wziąć pod uwagę jego dobrą opinię, jaką cieszy się w środowisku lokalnym, jego cechy osobowościowe oraz dotychczasową postawę, w tym, że nigdy nie użył posiadanej broni w niewłaściwy sposób. Organ w ocenie odwołującego się winien także wykazać, że istnieje bezpośredni związek między zarzucanym stronie czynem, a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tymczasem w zaskarżonej decyzji organ ten niesłusznie wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym nie ma zastosowania konstytucyjna i prawnokarna zasada domniemania niewinności.
Komendant Główny Policji po rozpoznaniu odwołania wydał decyzję w dniu [...].05.2010 r., w uzasadnieniu której na wstępie poczynił szersze ustalenia faktyczne wskazujące na to, że w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi Południe postępowanie karne przeciwko M. T. o przestępstwo z art. 297 § 1 kk faktycznie zostało umorzone – wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2010 r. sygn. akt [...], natomiast to drugie – o oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości (art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk) nadal się toczy. Organ zauważył, że w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, okoliczność ta stanowi obligatoryjną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. W drugim z wymienionych przepisów prawa materialnego ustawodawca wskazał bowiem, iż uzasadniona obawa, że posiadacz pozwolenia na broń może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego zachodzi w szczególności w sytuacji, gdy został on prawomocnie skazany za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo gdy toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o takie przestępstwa. W sprawie M. T. przesłanki omawianego przepisu prawa niewątpliwie są spełnione – przed Sądem Okręgowym w Warszawie zawisła sprawa karna o przestępstwa przeciwko mieniu (w warunkach czynu ciągłego), którego popełnienie zarzucono wymienionemu. Tym samym okoliczności faktyczne niniejszej sprawy administracyjnej uzasadniają w ocenie organu odwoławczego jej rozstrzygnięcie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Komendant Główny Policji odnosząc się ściśle do zarzutów odwołania, uznał je za niezasadne. Zwrócił uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09, wskazał jednoznacznie, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jako okoliczności uzasadniające obawę, o której w tym przepisie mowa, wymienia "w szczególności" prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, bez dodatkowych warunków. Wprawdzie NSA nie wypowiedział się w kwestii toczącego się postępowania, jednakże logiczną konsekwencją odczytania przedmiotowej uchwały musi być stwierdzenie, że literalna interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przemawia za zaliczeniem do okoliczności uzasadniających obawę, o której w nim mowa, również takiego postępowania, ponieważ ustawodawca wymienił je w tym przepisie obok prawomocnego orzeczenia skazującego. Dlatego też zasada domniemania niewinności nie ma tu – z woli ustawodawcy – zastosowania. Została przez niego pominięta, co nie oznacza, iż doznaje niedopuszczalnego z punktu widzenia państwa prawa uszczerbku. Ustawodawca nie zakłada bowiem w ten sposób a priori, że oskarżony o popełnienie przestępstwa posiadacz pozwolenia na broń (osoba ubiegająca się) rzeczywiście się go dopuścił, lecz już z faktem postawienia zarzutu i oskarżenia o popełnienie przestępstw w szczególności przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu wiąże domniemanie prawne, które nazwał "uzasadnioną obawą", że taka osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Marek Toczyski zarzucił decyzji Komendanta Głównego Policji naruszenie:
1. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegające na uznaniu, że wystąpiły przesłanki do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, a w szczególności przez uznanie, że prowadzenia postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni palnej stanowi obligatoryjną i wystarczającą przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń palną,
2. art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, polegające na uznaniu, że nie ma zastosowania zasada domniemania niewinności przy rozpatrywaniu przesłanek uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń oraz
3. art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na mało wnikliwym zbadaniu wystąpienia przesłanek do cofnięcia pozwolenia na broń i nie wzięcia pod uwagę okoliczności dotyczących dotychczasowej jego postawy, cech charakteru oraz braku wykazania związku przyczynowego między toczącym się postępowaniem karnym a uzasadnioną obawą użycia broni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi wydał opisany na wstępie wyrok, uznając, że w działalności organów wydających decyzje w przedmiotowej sprawie nie istnieją nieprawidłowości zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego, jak i jego ocenie w kontekście zastosowanych przepisów prawa. Sąd wyjaśnił przy tym, że sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w sytuacji gdy osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy jest kategoryczne, oznacza więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego, że organy dokonały nieprawidłowej interpretacji tych przepisów i wyjaśnił, że prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich, gwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wręcz przeciwnie – jest ono w polskim systemie prawnym poddane daleko idącym ograniczeniom. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione (art. 2 ustawy). Ustawa ściśle więc reglamentuje cele, na które może być wydane pozwolenie na broń (art. 10 ust. 3), jak również określa szereg właściwości osób fizycznych, np. wiek, określone predyspozycje psychiczne, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać. Jedną z przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń jest stwierdzenie, że w stosunku do osoby, której takie pozwolenie wydano, zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji). Obawa taka istnieje z woli ustawodawcy w każdym przypadku skazania osób posiadających broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo prowadzenia wobec nich postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni zwrotu "w szczególności". W takim też przypadku organ Policji nie musi wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób dla organu wiążący. WSA w Warszawie odniósł się w tym miejscu do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. o sygn. akt. II OPS 4/09, który odnosząc się do przesłanki skazania za wymienione przestępstwa, wyjaśnił, że użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się zatem osobom wymienionym po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak dalej wyjaśnił WSA w Warszawie, chociaż wyżej wskazana uchwała odnosiła się do osób skazanych za przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, to jednak w analizowanym przepisie słowo "w szczególności" poprzedza również wymienienie osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. A zatem – w ocenie Sądu – również i w stosunku do nich ustawodawca w sposób wiążący dokonał oceny, że istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Generalnie Sąd przyjął, że obawa użycia broni przez stronę niezgodnie z przepisami prawa wynika z faktu postawienia skarżącego w stan oskarżenia o czyny z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk, a zatem przestępstw przeciwko mieniu, zatem słusznie organy uznały, iż w warunkach niniejszej sprawy wzgląd na oskarżenie o popełnienie tego rodzaju przestępstwa czyni zasadnym cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń.
W/w wyrok stał się przedmiotem skargi kasacyjnej M. T. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w treści której zaskarżając wyrok w całości na podstawie art. 174 pkt. l i 2 i art. 176 powołanej wyżej ustawy p.p.sa jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30.07.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy nie wyjaśniły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a w szczególności kwestii, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że zachodzi obawa użycia broni palnej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 18 ust. l pkt. 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że samo prowadzenie postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni palnej stanowi wystarczającą przesłankę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń palną , i niezastosowanie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Powołując się na art. 176 w zw z art. 185 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podjęto polemikę z uzasadnieniem sądu pierwszej instancji w ten sposób, że zwrócono na treść art. 18 ust. l pkt. 2) w zw. z art 15 ust. l pkt. 6) ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji stanowiącego w ten sposób, że właściwy organ policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zestawienie powyższych przepisów w ocenie skarżącego pozwala na wniosek, że samo postawienie zarzutu popełnienia wymienionego przestępstwa nie powinno być wystarczającą przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń. Wprawdzie literalne brzmienie art. 15 ust. l pkt. 6) ustawy o broni i amunicji może uzasadniać wniosek odmienny, jednakże nie sposób zauważyć według skarżącego, że z faktem oskarżenia posiadacza broni o popełnienie określonych w tym przepisie przestępstw niekoniecznie musi wiązać się obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oskarżenie bowiem może być niesłuszne, a za takie należy je traktować w kontekście konstytucyjnej zasady domniemania niewinności. Poza tym nie każdy przypadek postawienia zarzutu karnego jest taki sam. O wadze zarzutu i jego prawdopodobieństwie rozstrzygają konkretne okoliczności stawianego zarzutu, które mogą wskazywać na niesłuszne pomówienie niewinnej osoby, czy też na znikomy lub nieznaczny stopień społecznej szkodliwości czynu, czy też wreszcie na okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną. Dlatego według skarżącego organy policji powinny dokonywać oceny dalszego posiadania broni w konkretnym przypadku nie tylko poprzez sam fakt postawienia zarzutu, ale również przez pryzmat możliwości dalszego jej posiadania w kontekście postawionego zarzutu. Ogólna klauzula przywidziana w art. 15 ust. l pkt. 6), wskazująca na obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego stwarza właśnie możliwość dokonywania takiej oceny w konkretnym przypadku. Dla oceny cofnięcia pozwolenia na broń, poza samym faktem skierowania przeciwko posiadaczowi broni postępowania karnego, wymagane powinno być zatem również wyjaśnienie, czy ze strony posiadacza broni zachodzi zagrożenie jej niewłaściwego użycia. Odmienne podejście według skarżącego jest trudne do zaakceptowania nie tylko w świetle konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, ale również z punktu widzenia obywatelskiego poczucia sprawiedliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Natomiast wynikająca z przepisu art.183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd jest związany wnioskiem skarżącego wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia określone w art.174 p.p.s.a.. Wskazane w tym przepisie podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych poza podniesionymi w skardze kasacyjnej, wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach przewidzianych w art.174 p.p.s.a. w takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny z reguły w pierwszej kolejności odnosi się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Jednak w rozpoznawanej sprawie należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni art. 18 ust. l pkt. 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Albowiem dopiero w zależności od wyników dokonanej wykładni przepisów prawa materialnego będzie można ocenić, czy podnoszone zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są zasadne. Podstawowy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący błędnej wykładni przepisów polega na przyjęciu, że samo prowadzenie postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni palnej stanowi wystarczającą przesłankę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń palną , a także zarzucono niezastosowanie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zasadności powyższego zarzutu. Na wstępie należy zaznaczyć, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miał art.15 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 października 2009r. ( Dz.U. z 2009, Nr 168, poz.1323 ), który z dniem 10 marca 2011r. został zmieniony ustawą z 5 stycznia 2011r. ( Dz.U. 2011, Nr38, poz.195). Dokonując wykładni art.15 ust.1 pkt 6 ustawy należy zwrócić uwagę że przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń może być " uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" . Ustalenie treści tej przesłanki wymaga od interpretatora dokonania dwóch operacji interpretacyjnych – po pierwsze ustalania faktów, stanowiących element pojęcia "obawa użycia broni", a po drugie zakwalifikowania wpływu tych faktów w ten sposób, iż ustalona w ten sposób obawa jest obawą uzasadnioną . ( wyrok NSA z 14 czerwca 2011r. II OSK 1092/10). Jednak dalsza część przepisu, która sformułowana była następująco " w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw " wskazuje, że co do tych osób sam ustawodawca rozstrzygnął, że istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Jednym słowem każda osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taka wykładania znajduje swoje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela tę wykładnię ( uchwała 7 sędziów NSA z 18 listopada 2009r. II OPS 4/09, wyrok NSA z 28 sierpnia 2011r. II OSK 1246/10 , wyrok NSA z 15 września 2011r. II OSK 1332/10 ). Stąd też zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.15 ust.1 pkt 6 ustawy nie mógł być uwzględniony.
Niezasadny jest również zarzut dotyczący niezastosowania art.42 ust.3 Konstytucji RP. Przepis art. 42 Konstytucji RP, zawarty w rozdziale II zatytułowanym, wolności, prawa i obowiązki człowieka, w części dotyczącej wolności i praw osobistych stanowi:
1.Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Zasada ta nie stoi na przeszkodzie ukaraniu za czyn, który w czasie jego popełnienia stanowił przestępstwo w myśl prawa międzynarodowego.
2. Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu.
3. Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.
Wskazany przepis Konstytucji statuuje podstawowe zasady prawa karnego, jedną z tych zasad zawartą w ust.3 jest zasada uznawana powszechnie w demokratycznych systemach ustrojowych to domniemanie niewinności zatrzymanego. Konstytucja nakazuje za niewinnego uważać każdego zatrzymanego dopóki sąd prawomocnym wyrokiem winy tej nie stwierdzi. Wynikające z powyższego przepisu Konstytucji zasady mają zastosowanie w zakresie odpowiedzialności karnej i postępowań prowadzonych w sprawach karnych.
Natomiast zawarta w art.18 ust.1 pkt 2 w zw. w art.15 ust.1 pkt 6 ustawy z 19 maja 1999r. o broni i amunicji przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń nie została oparta o zasadę niewinności w rozumieniu prawa karnego. Stąd też zarzut dotyczący niezastosowania art.42 ust.3 Konstytucji nie mógł być uwzględniony.
Również nie mógł być uwzględniony zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy organy nie wyjaśniły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a w szczególności, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że zachodzi obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zarzut ten oparty został o dokonaną przez skarżącego w skardze kasacyjnej wykładnię art.15 ust.1 pkt 6 ustawy, której nie podziela Naczelny Sąd Administracyjny. Skoro sam fakt toczenia się przeciwko posiadaczowi broni postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu oznacza, że zachodzi przesłanka cofnięcia mu pozwolenia na broń określona w art.15 ust.1 pkt 6 ustawy z 1999r. o broni i amunicji, to organy rozpatrujące tę sprawę mogą ograniczyć postępowanie dowodowe tylko do ustalenia tego faktu ( wyrok NSA z 1 kwietnia 2011r. II OSK 710/10). W przedmiotowej sprawie fakt, że przeciwko skarżącemu toczyło się postępowanie karne o przestępstwa przeciwko mieniu został udowodniony i nie był kwestionowany, oznacza to tym, że została spełniona ustawowa przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń. W takiej sytuacji organ nie był zobowiązany do wyjaśniania, czy zachodzi obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i lub porządku publicznego, a tym samym nie mogło dojść do naruszenia przepisów postępowania, a w konsekwencji zasady sprawowania kontroli przez Sąd pierwszej instancji nie zostały naruszone.
Mając powyższe na uwadze brak było podstaw prawnych pozwalających na uznanie zasadności podniesionych zarzutów, a w konsekwencji należy stwierdzić że postępowanie przed organami administracji było przeprowadzone prawidłowo, a Sądowi pierwszej instancji nie można postawić zarzutu dokonania niewłaściwej kontroli.
Z przedstawionych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło