I OSK 58/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Kacprzak Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. NSA Iwona Tomaszewska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 237/10 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 237/10, oddalił skargę M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2009 r., M. G. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu o przyznanie zasiłku celowego na żywność, leki, środki czystości, opłaty czynszowe (energię elektryczną). W toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego MOPS ustalił, że wnioskodawca, lat 49, mieszka sam, jest rozwiedziony, bezdzietny. Nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy. Prawo do świadczeń zdrowotnych ma przyznane na podstawie decyzji MOPS. Ma ustalony lekki stopień niepełnosprawności do dnia [...] września 2011 r. Jego dochód stanowią zasiłki z pomocy społecznej oraz dodatek mieszkaniowy. Wydaną z upoważnienia Prezydenta Wrocławia decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. ([...]), Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 3 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu udzielił M. G. pomocy w formie zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu leków, środków czystości, żywności, opłat czynszowych oraz za energię elektryczną, w wysokości 400,00 zł, do realizacji w grudniu 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż faktyczny dochód M. G. wynosi 106,81 zł dlatego wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania zasiłku celowego. Organ wyjaśnił, że wysokość przyznanej pomocy jest dostosowana do możliwości finansowych organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. ([...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podniosło, że przy ocenie rozmiaru udzielonej pomocy należy mieć na uwadze, że pomoc społeczna ma jedynie wspierać osoby i rodziny w przezwyciężeniu trudnych sytuacji życiowych i to tylko w zakresie zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.). Zadaniem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie osób z niej korzystających, dlatego odwołujący się nie może oczekiwać, że zostanie mu udzielona pomoc finansowa zaspokajająca jego potrzeby w pełnym zakresie. Nawet jeśli przepis art. 39 ust. 2 ustawy stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie "części lub całości kosztów" nie oznacza to, że dotyczy to każdego przypadku i każdej wysokości kosztów. O pokryciu "całości kosztów" można mówić, gdy ich wysokość odpowiada – przeznaczonym na dany rodzaj zasiłku – zasobom finansowym organów pomocy społecznej. O rozmiarach pomocy społecznej decydują nie tylko potrzeby konkretnej osoby (w tym wypadku odwołującego się), ale także cele i możliwości finansowe organów pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 tej ustawy). W rezultacie, pomoc udzielana ze środków publicznych nie zawsze odpowiada zgłaszanym potrzebom wnioskodawców. Przy udzielaniu pomocy należy także brać pod uwagę własne możliwości wnioskodawców. W stanie faktycznym sprawy, wysokość udzielonej pomocy wydaje się znacząca, mając na względzie wiek odwołującego się, jego stan zdrowia (niepełnosprawność w stopniu lekkim) oraz fakt, że nie ma na utrzymaniu rodziny. W piśmie z dnia 14 grudnia 2009 r. ([...]) organ pierwszej instancji wyjaśnił, że od lutego do grudnia 2009 r. przyznano wnioskodawcy świadczenia na łączną kwotę 7739,28 zł (zasiłki celowe, okresowe, celowe z DAON) oraz dodatek mieszkaniowy. Kwota ta stanowi znaczne wsparcie, przekraczające średnią wysokość zasiłków udzielonych w Zespole Terenowej Pracy Socjalnej nr 3. Zdaniem organu odwoławczego powyższe informacje powinny się znaleźć w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem, organ pierwszej instancji ograniczył się w nim do stwierdzenia, że "wysokość świadczenia odpowiada możliwościom pomocy społecznej.", a powinien był wyjaśnić dlaczego przyznał pomoc w określonej kwocie, ponieważ pozwoliłoby to stronie na lepsze zrozumienie motywów rozstrzygnięcia. Decyzja przyznająca pomoc ma wprawdzie charakter uznaniowy, co jednak nie zwalnia organu ze sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia i wyjaśnienia stronie, czym kierował się organ przyznający zasiłek w określonej wysokości. Wskazanie stronie, np. jaka jest średnia wysokość przyznawanych zasiłków, mogłaby pomóc w zrozumieniu zasad dysponowania środkami z pomocy społecznej. Powyższe uchybienie nie miały jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia organu I. instancji. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego M. G. wskazał na swoją trudną sytuację bytową i zdrowotną, która się pogarsza (zwłaszcza stan psychofizyczny). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę M. G. wyrokiem z dnia 22 września 2010 r. podniósł, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży. Użyty w tym przepisie zwrot "może być przyznany" wskazuje, że decyzja organu pomocy społecznej przyznająca zasiłek podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że od decyzji organu orzekającego zależy, czy wnioskodawcy zostanie przyznana pomoc w formie zasiłku celowego i w jakiej wysokości. Orzekając w ramach tego uznania organ administracji musi mieć na względzie, iż celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. O przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku decyduje każdorazowo organ przyznający zasiłek, biorący pod uwagę posiadane środki finansowe, sytuację materialną wnioskodawcy oraz cel zasiłku, a także potrzeby innych osób znajdujących się w zasięgu działania organu. Obowiązkiem właściwych organów administracji jest "zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych" osób podopiecznych, nie zaś spełnienie ich żądań. Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił, z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej własne możliwości finansowe i liczbę osób objętych pomocą i uznał, że istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego i zasiłek taki przyznał, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa, bowiem kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Organ prawidłowo uwzględnił fakt udzielenia skarżącemu pomocy społecznej w znacznym rozmiarze. Od lutego do grudnia 2009 r. skarżący otrzymał świadczenia na łączną kwotę 7739,28 zł oraz dodatek mieszkaniowy, co w ocenie organu stanowi znaczne wsparcie przekraczające średnią wysokość zasiłków udzielonych w jednostce pomocy społecznej, w której podopiecznym jest skarżący. Wysokość udzielonej pomocy jest znacząca, gdy uwzględni się wiek skarżącego, stan jego zdrowia (niepełnosprawność w stopniu lekkim) oraz fakt, że nie ma na utrzymaniu rodziny. Sąd nie zgodził się z poglądem, że świadczenia z pomocy społecznej mają zapewnić wnioskodawcy zaspokojenie zasadniczych potrzeb życiowych i być podstawowym źródłem utrzymania, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. M. G. w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych (kosztów zastępstwa procesowego). Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm. dalej zwanej "P.p.s.a."), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że organ I instancji wydał decyzje bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i przy braku jej uzasadnienia, a Samorządowe Kolegium odwoławcze we Wrocławiu utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżony wyrok narusza prawo. Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem Sądu, że organ pomocy społecznej ocenił, z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej strony możliwości finansowe i liczbę osób objętych pomocą. A następnie, na tej podstawie przyznał zasiłek celowy w mniejszym, niż wnioskowany przez skarżącego rozmiarze. Z dowodów zebranych w sprawie i decyzji organu I instancji wynika, że organ ten nie uzasadnił należycie wbrew art. 107 § 3 K.p.a. swojej decyzji. Jednozdaniowe stwierdzenie, że "wysokość przyznanej pomocy jest dostosowana do możliwości finansowych organu" nie spełnia przesłanki wyczerpującego uzasadnienia. Tymczasem prawidłowe uzasadnienie decyzji ma znaczenie nie tylko prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 stycznia 2009 r. II SA/Wa 1245/08. Lex nr 475217). Ponadto gołosłowne jest powoływanie się przez organ pierwszej instancji na ograniczone środki, skoro nie są poparte konkretnymi wskazaniami i wyliczeniami (wyrok NSA z dnia 5 września 2007 r., I OSK 1857/06, Lex nr 496316, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 października 2008 r. II SA/Gd 687/08, Lex nr 477250, wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2008 r. II SA/Łd 157/08, Lex nr 509567). Dotychczasowe orzecznictwo wskazuje, że uznaniowość decyzji nie może prowadzić do dowolności działania organu administracyjnego, a uzasadnienie decyzji powinno być wyczerpujące, zwłaszcza jeśli organ uwzględnia jedynie część wniosku (wyrok z dnia 6 lutego 2008 r., V SA/Wa 2408/07). Reasumując autor wskazał, że w niniejszej sprawie oraz pomocy społecznej nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego i nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego, ograniczając się jedynie do ustalenia w jakiej wysokości udzielono skarżącemu pomocy w roku poprzedzającym jego wniosek o przyznanie zasiłku celowego (i to w odrębnym piśmie kierowanym do skarżącego już po wydaniu i doręczeniu mu decyzji, a nie w uzasadnieniu decyzji). Tym samym, Sąd pierwszej instancji oddalając skargę, pozostawił w obrocie prawnym decyzję wydaną bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i przy braku należytego uzasadnienie, czym naruszył art. 135 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 1 § 2 P.u.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Powyższa zasada nie dotyczy wad nieważności postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.), które rozpoznawanej sprawie nie występują. Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie oparto wyłącznie na naruszeniu przepisów postępowania. Podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. obliguje wnoszącego skargę nie tylko do wskazania naruszonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym przepisów proceduralnych, ale także do wykazania, iż wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc taki, którego zaistnienie wywiera wpływ na możliwą potencjalnie odmienną treść rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny kontrola kasacyjna obejmuje w takim wypadku wyłącznie stosowanie prawa procesowego przez sąd administracyjny. Badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny stosowania prawa przez organy administracji może mieć jedynie charakter pośredni, w sytuacji gdy skarżący w ramach podstawy kasacyjnej zarzuci Sądowi pierwszej instancji naruszenie stosownych przepisów P.p.s.a. przez ich nieuwzględnienie, mimo zarzutów zawartych w skardze, naruszenia przez organy wskazanych w niej przepisów. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada jednak na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 – ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz. 1). Przechodząc do oceny wywiedzionego na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez nieuwzględnienie skargi kasacyjnej, pomimo iż organ pierwszej instancji wydał decyzję bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i przy braku jej uzasadnienia, należało uznać ten zarzut za bezzasadny. Przepis art. 1 § 2 powyższej ustawy należy do przepisów ustrojowych, a nie do przepisów postępowania. Stanowi on w § 1, że "sady administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej". Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 1 art. 1). Naruszenie art. 1 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych nie może stanowić samoistnej podstawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego bez wskazania konkretnej normy procesowej, która została naruszona. Wojewódzki Sąd Administracyjny mógłby go naruszyć odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa bądź rozpoznając ją, ale stosując przy kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem. Przepis ten nie może być naruszony "przez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że organ I instancji wydał decyzję bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i przy braku uzasadnienia" (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1874/06, Lex nr 347853). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę, dokonując kontroli decyzji pod względem zgodności z prawem. Natomiast sam fakt, że ocena decyzji dokonana przez sąd jest odmienna od tej, jakiej oczekiwał skarżący, nie może stanowić o naruszeniu art. 1 § 2 powyższej ustawy. Reasumując, skoro Sąd pierwszej instancji dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji, to nie naruszył art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a., który upatrywał skarżący przy przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia organu opartego na niepełnym materiale dowodowym dotyczącym możliwości płatniczych ośrodka pomocy społecznej. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, skarżący zarzut ten odniósł do rozstrzygnięcia organu I instancji oraz wskazując na utrzymanie w mocy takiej wadliwej decyzji przez organ odwoławczy. W związku z tak skierowanym zarzutem i jego argumentacją przypomnieć trzeba, że przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji jest decyzja ostateczna. Z zasady dwuinstancyjności wynika, ze organ odwoławczy ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę rozpoznana przez organ pierwszej instancji, Jeśli zatem decyzja organu pierwszej instancji w zakresie uzasadnienia stanowiska tego organu jest niepełna, to nie oznacza, że błąd ten powiela decyzja organu drugiej instancji oparta o przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Zauważyć trzeba, że z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2010 r. wynika, że Kolegium dostrzegło braki w uzasadnieniu faktycznym organu pierwszej instancji i poddało je ocenie konkludując trafnie, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania, czego zasadnie nie podważył Sąd pierwszej instancji. Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd pierwszej instancji dokonał trafnej oceny poczynionych przez organy ustaleń faktycznych, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku. Podnieść też należy, że w uzasadnieniu kontrolowanych decyzji w sposób szczegółowy ustalono sytuację skarżącego z uwzględnieniem jego wieku, stanu zdrowia (niepełnosprawność w stopniu lekkim), a także samotnego gospodarowania. Organ odwoławczy trafnie tez uwzględnił fakt udzielenia skarżącemu pomocy społecznej w znacznym rozmiarze wskazując, że w okresie od lutego do grudnia 2009 r. skarżący otrzymał świadczenie w łącznej kwocie 7.739 zł oraz dodatek mieszkaniowy. Wsparcie w takiej wysokości przekracza średnią wysokość zasiłków udzielonych w jednostce pomocy społecznej. Wprawdzie w rozważaniach organów brak jest precyzyjnych ustaleń dotyczących możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej, ale wskazuje się na ograniczone środki finansowe oraz konieczność uwzględnienia także innych osób korzystających z pomocy społecznej. Brak dostatecznych środków za zrealizowanie przez organy administracji zadań z zakresu pomocy społecznej oraz rosnąca liczba osób korzystających z tego typu wsparcia są zresztą faktami powszechnie znanymi, podejmowanymi często w prasie, radiu i telewizji. Fakty te bezspornie znane są też sądom administracyjnym. Nie ulega zatem wątpliwości, że organy pomocy społecznej nie są w stanie realizować wszystkich potrzeb wnioskodawców, a więc zmuszone są ograniczyć się, tak jak w rozpoznawanej sprawie, tylko do zabezpieczenia potrzeb podstawowych i to w ograniczonej wysokości. Wbrew wywodom skarżącego organ odwoławczy w decyzji ostatecznej poddał ocenie zebrany materiał dowodowy i wykazał w logiczny sposób dlaczego przyznano skarżącemu pomoc społeczną w formie zasiłku celowego w kwocie 400,00 zł, odpowiadającej celom i możliwościom pomocy społecznej i z jakiego powodu nie może być udzielona w wysokości oczekiwanej przez skarżącego. Nie miał zatem Sąd I instancji podstaw faktycznych i prawnych do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Z powyższych względów zaskarżonemu wyrokowi nie można zarzucić naruszenia prawa przy ocenie decyzji uznaniowej przyznającej stronie świadczenie w dopuszczalnej, chociaż jej niezadowalającej. Dlatego też skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał natomiast wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego. Przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają bowiem zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. po złożeniu przez tego pełnomocnika stosownego oświadczenia.