II SA/Wr 439/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-13
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Olga Białek, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej ma prawo do uzyskania informacji z ewidencji gruntów i budynków o nieruchomościach posiadanych przez wskazaną osobę bez wykazania interesu prawnego?Ratio decidendi
Wierzyciel, w tym Dyrektor Izby Celnej działający jako wierzyciel, nie posiada interesu prawnego do uzyskania informacji o majątku dłużnika z ewidencji gruntów i budynków, a jedynie interes faktyczny, który nie uprawnia do żądania takich danych. Informacje o charakterze podmiotowym podlegają ograniczeniom wynikającym z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz nie mogą być udostępniane bez wykazania interesu prawnego. Organ egzekucyjny może żądać informacji tylko w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji, a Dyrektor Izby Celnej nie jest organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji z nieruchomości.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu zwrócił się o udostępnienie informacji z ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości posiadanych przez wskazaną osobę. Starosta G odmówił udostępnienia tych informacji, wskazując na brak interesu prawnego skarżącego oraz ograniczenia wynikające z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżący podniósł, że działa jako wierzyciel i powołał się na przepisy dotyczące współdziałania organów Służby Celnej z innymi organami administracji publicznej oraz na art. 36 p.e.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Dyrektora Izby Celnej na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we Wrocławiu z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji z danych ewidencji gruntów i budynków.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spraw.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi Dyrektora Izby Celnej we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji z danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010r. Starosta G na podstawie art. 123 k.p.a. w związku z art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) odmówił Izbie Celnej we Wrocławiu udostępnienia informacji z danych ewidencji gruntów i budynków o posiadanych przez osobę wskazaną we wniosku nieruchomościach położonych na terenie Powiatu G.
U uzasadnieniu wskazał, że udzielenie informacji dotyczących właściciela nieruchomości, w przypadku podmiotu nie władającego obiektem uzależnione jest od wykazania interesu prawnego uzasadniającego otrzymanie informacji. Przedmiot informacji powinien być ściśle określony we wniosku. Wnioskodawca zmierzał do ujawnienia nieznanego mu majątku nieruchomego osoby wskazanej we wniosku. Była to informacja o charakterze nie tylko przedmiotowym, ale ponadto podmiotowym, której udzielenie podlegało ograniczeniu ustanowionym w art. 24 ust. 3 ustawy. Dyrektor izby celnej w myśl art. 19 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. Nie posiadał zatem interesu prawnego do uzyskania żądanych informacji. Ujawnienie majątku dłużnika następuje w postępowaniu cywilnym.
W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 24 ust. 2 powołanej ustawy i § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) oraz art. 36 p.e.a.
Wskazał, że Dyrektor Izby Celnej będąc organem administracji rządowej działa w nin. sprawie jako wierzyciel, wykonując zadania nałożone przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Na mocy art. 4 tej ustawy inne organy obowiązane są współdziałać z organami celnymi przy wykonywaniu zadań ustawowych, do których należy wymiar i pobór należności celnych. Zgodnie z § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia RM z dnia 24 listopada 2009r. w sprawie współdziałania organów Służby Celnej z organami administracji publicznej (Dz.U. Nr 210, poz. 1613) jednostki współdziałające niezwłocznie przekazują informacje o osobach, w stosunku do których zostały podjęte działania przez organy celne, w tym przez udostępnienie odpisów lub wypisów z prowadzonych rejestrów lub zbiorów danych.
Skarżący nie wnioskował o wydanie wypisu z ewidencji gruntów lub zaświadczenia, lecz wnosił o podanie numerów ksiąg wieczystych nieruchomości posiadanych przez wskazaną konkretnie osobę, czyli o udzielenie informacji. Skarżący działał na podstawie art. 36 p.e.a. W zakresie egzekucji z nieruchomości skarżący nie jest organem egzekucyjnym, co nie oznacza, że nie może podejmować czynności zmierzających do ujawnienia majątku, w tym nieruchomości. Informacja byłaby potrzebna do podjęcia postępowania zabezpieczającego (art. 164 § 1 pkt 2 p.e.a.). W stosunku do zobowiązanego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne.
Zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Na wstępie organ podkreślił, że skarżący podał jako podstawę prawną wniosku przepis art. 36 p.e.a. i na tej podstawie domagał się udzielenia informacji, czy wskazana osoba fizyczna figuruje w ewidencji gruntów jako właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości gruntowej zabudowanej lub lokalowej. Kolejno organ omówił zasadę wynikającą z art. 51 ust. 3 Konstytucji oraz ograniczenia prawa dostępu do urzędowych dokumentów i zbiorów danych ustanowionych w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne (art. 20 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 2 i 3 tej ustawy) oraz wynikające z art. 217 § 2 k.p.a.. Skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego do uzyskania żądanego zaświadczenia. Skarżący nie domagał się udzielenia informacji o konkretnych nieruchomościach, lecz poszukiwał majątku dłużnika, czyli zmierzał do udzielenia informacji o charakterze podmiotowym. Wniosek o udostępnienie danych powinien zawierać wskazanie konkretnych nieruchomości. Niewystarczające jest wskazanie konkretnej osoby. Wnosząc o ujawnienie majątku dłużnika, skarżący realizował interes o charakterze wyłącznie faktycznym. Z kolei, gdyby skarżący działał jako organ egzekucyjny na podstawie art. 36 p.e.a., to zakres jego kompetencji został ograniczony w art. 19 § 5 p.e.a.. Z powołanych przez skarżącego przepisów regulujących służbę celną również nie wynika uprawnienie do żądania informacji o majątku zobowiązanego. W odniesieniu do osób fizycznych zakres informacji precyzuje § 73 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. i nie obejmują one informacji żądanych.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył zarzuty naruszenia art. 24 ust. 2 powołanej ustawy i § 51 rozporządzenia. Skarżący powtórzył również, że działa w nin. postępowaniu jako wierzyciel. Skarżący ponownie powołał podstawy prawne zobowiązujące inne organy do współdziałania z organami celnymi. Organ pominął istnienie różnych form udzielania informacji z ewidencji gruntów. Dane żądane przez skarżącego są jawne i powszechnie dostępne. Od innych organów skarżący uzyskuje informacje o nieruchomościach należących do wskazanej osoby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Podtrzymał stanowisko, że zasada jawności odnosi się wyłącznie do danych wymienionych w art. 20 ust. 1 ustawy. Udzielenia danych podmiotowych sprzeciwiał się art. 24 ust. 3 (obecnie art. 24 ust. 5) ustawy. Kwestia formy udostępniania informacji (obecnie art. 24 ust. 3) nie miała znaczenia, gdyż żądane informacje mogłyby zostać udzielone jedynie w formie wypisu z rejestru gruntów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżący miał trudności z doprecyzowaniem, czy występował o udzielenie informacji jako wierzyciel (art. 1 pkt 1, art. 1a pkt 13, art. 6 § 1, art. 164 § 2 p.e.a.), czy jako organ egzekucyjny (art. 1 pkt 2, art. 1a pkt 7, art. 19 i nast., art. 26 § 1 i 4, art. 36 § 1, 1a i 1b, art. 110 § 1 i 1a, art. 110c § 2 i 3, art. 164 § 1, 2 i 3 p.e.a.). Dlatego zapewne organ rozważał istnienie podstaw do wydania wypisu z rejestru gruntów, albo zaświadczenia z rejestru gruntów albo informacji z rejestru gruntów, zarówno w odniesieniu do skarżącego jako wierzyciela, jak i organu egzekucyjnego. W tym przypadku również organ nie rozgraniczył w sposób ścisły obu wymienionych przypadków. Stanowiło to jednak nieistotne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. uchybienie procesowe organu przy stosowaniu art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd prawny, który tut. Sąd podziela, że wierzyciel nie posiada interesu prawnego, a jedynie faktyczny w domaganiu się informacji (niezależnie od jej formy) o majątku dłużnika (przykładowo patrz wyroki NSA i WSA sygn. I OSK 560/06, II SA/Gl 1054/07, III SA/Wr 535/07 i 599/07, II SA/Ol 185/08, III SA/Gd 266/09, II SA/Gl 101/09, II SA/Sz 218/09 w systemie Lex). Gdyby zatem skarżący działał, jak sam twierdzi, jako wierzyciel, to bez wykazania interesu prawnego nie byłby uprawniony do uzyskania od organu ewidencji gruntów żądanej informacji. Skarżący wywodził, że nie domagał się wypisu z rejestru gruntów (art. 24 ust. 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego postanowienia) lub zaświadczenia o treści rejestru gruntów (art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a.), lecz zwykłej informacji o zapisach dotyczących konkretnej osoby, przysługującej każdemu, a w szczególności organowi celnemu. Jednocześnie jednak nie podważał wskazanej przez organ podstawy prawnej rozstrzygnięcia, lecz prowadził polemikę w ramach tej podstawy. W tym zakresie Sąd również podzielił argumentację prawną organu, bowiem istotnie każda forma udzielenia informacji z rejestru gruntów podlega ograniczeniom zasady jawności w odniesieniu do danych o charakterze podmiotowym. Ograniczenia te mają charakter unormowania szczególnego, a ponadto ogólne podstawy prawne współdziałania organów nie odnoszą się, jak trafnie zauważył organ, do żądanego przez skarżącego zakresu informacji.
O ile skarżący powoływał się na art. 36 § 1 p.e.a., sprzecznie z własnymi deklaracjami, że nie występuje jako organ egzekucyjny, lecz jako wierzyciel (skoro przepis ten przewiduje uprawnienie organu egzekucyjnego do żądania informacji), to również w sposób bezzasadny. Zgodnie bowiem z art. 36 p.e.a. informacji może żądać organ egzekucyjny i to "w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji". W zakresie tym skarżący nie był organem egzekucyjnym, co wynika z art. 19 § 5 p.e.a. Nie mogły być skuteczne ogólne wzmianki, że teoretycznie skarżący zamierza zabezpieczyć należność poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej. Domagając się informacji dla celów postępowania zabezpieczającego skarżący powinien w sposób klarowny przedstawić taką potrzebę oraz przede wszystkim jej istnienie odpowiednio udokumentować. Wobec niewykazania przez skarżącego tych szczególnych przesłanek możności domagania się informacji, także po rozważeniu przez Sąd tej kwestii dostrzeżonej z urzędu, nie można było dopatrzeć się przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. podstawy do uwzględnienia skargi.
Z tych względów oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
H.B. 8.11.2010r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło