II SA/Bd 934/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-10-20

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Grażyna Malinowska-Wasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza lokalizację elektrowni wiatrowych na terenach przeznaczonych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego pod rolniczą przestrzeń produkcyjną, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza lokalizację elektrowni wiatrowych na terenach oznaczonych w studium jako strefa rolniczej przestrzeni produkcyjnej (strefa R), jest niezgodna z prawem. Studium wiążąco określa kierunki zagospodarowania przestrzennego, a w strefie R zakazano lokalizacji inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie związanych z gospodarką rolną. Ponadto, brak uzgodnienia projektu planu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska stanowi istotne naruszenie trybu sporządzenia planu, skutkujące jego nieważnością.
Stan faktyczny
Wojewoda Kujawsko-Pomorski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Strzelnie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu przeznaczonego na park elektrowni wiatrowych. Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Główne zarzuty dotyczyły niezgodności planu ze studium, dopuszczenia lokalizacji elektrowni wiatrowych na terenach rolnych, braku uzgodnień z właściwymi organami oraz naruszenia trybu sporządzenia planu, w tym braku opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Strzelnie oraz stwierdził, że uchwała nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2010r. sprawy ze skargi Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Strzelnie z dnia 30 grudnia 2009 r. nr XXXVII/303/2009 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Wojewoda Kujawsko-Pomorski, działając na podstawie art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: "ustawa p.p.s.a."), wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Strzelnie z dnia 30 grudnia 2009r. Nr XXXVII/303/2009 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren położony we wsiach: Markowice, Górki, Rzadkwin, Ciechrz Wymysłowice i Niemojewko, teren przeznaczony na park elektrowni wiatrowych "Markowice" (dalej jako: "uchwała" lub "plan miejscowy"), domagając się stwierdzenia jej nieważności. W skardze Wojewoda Kujawsko-Pomorski (dalej jako: "Wojewoda" lub "skarżący") zarzucił naruszenie przepisów art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 17 pkt 7 lit. e i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej jako: "ustawa o p.z.p."), przepisów art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm., dalej jako: "ustawa o ochronie gruntów"), oraz przepisów art. 46 pkt 1, art. 39 i art. 54 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej jako: "ustawa o udostępnianiu informacji"). W uzasadnieniu skargi podniesiono, że uchwała jest niezgodna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Strzelno (uchwała z dnia 30 grudnia 2005 r. Nr XXXVIII/274/2005, dalej również jako: "studium"). Zaskarżony plan miejscowy obejmuje obszar oznaczony w studium jako strefa R (rolniczej przestrzeni produkcyjnej), na którym nie przewidziano lokalizacji elektrowni wiatrowych. Nie ma przy tym większego znaczenia fakt, że w studium znajdują się zapisy zachęcające do proekologicznych inwestycji w alternatywne źródła energii. Wojewoda uważa, że elektrownia wiatrowa nie jest obiektem, czy tez urządzeniem służącym stricte do ochrony środowiska, gdyż jej podstawowym celem jest wytwarzanie energii elektrycznej. Pozytywny wpływ elektrowni na środowisko nie wpływa na uznanie zgodności miejscowego planu z ustaleniami zawartymi w studium. Zdaniem Wojewody w zaskarżonej uchwale z naruszeniem § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587, dalej jako: "rozporządzenie w sprawie zakresu planu") linia rozgraniczająca teren o różnym sposobie użytkowania nie odpowiada normie określonej w Polskiej Normie PN-B-01027 z dnia 11 lipca 2002 r., gdyż tereny przeznaczone pod drogi oraz pod rolnictwo i uprawy polowe oddzielone zostały linią przerywaną zamiast ciągłą. W dokumentacji prac planistycznych brak jest uzgodnienia projektu planu z właściwymi organami ochrony granic. Zdaniem skarżącego świadczy to o istotnym naruszeniu trybu sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uznał, że dróg wewnętrznych dojazdowych do elektrowni wiatrowych nie można zaliczyć do dróg dojazdowych do gruntów rolnych. Drogi wewnętrzne (bez oznaczeń) oraz oznaczone symbolami KDW zostały wyznaczone m. in. na gruntach rolnych kl. II i IIII. Brak jest dokumentu, z którego jednoznacznie wynikałoby, że grunty te nie wymagają uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rolnictwa, wynikającej z przepisów ustawy o ochronie gruntów. Organ dodał, że zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wymaga przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne lasy I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha. Dopuszczenie realizacji na gruntach rolnych elektrowni wiatrowych wraz z drogami dojazdowymi do tych elektrowni, bez uzyskania zgody właściwego organu o przeznaczeniu gruntów rolnych na cele nierolnicze jest równoznaczne z dopuszczeniem innego niż rolny sposobu użytkowania gruntów. Stawarza to możliwość wykorzystania gruntów rolnych w sposób nierolniczy bez zachowania wymogów określonych przepisami prawa. Organ sporządzający plan miejscowy nie uzyskał opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. W dokumentacji prac planistycznych brak jest ponadto dokumentu potwierdzającego zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko. Uchybienie to świadczy o naruszeniu trybu sporządzania planu. Z uwagi na powyższe uchybienia Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi organ planistyczny przedstawił stanowisko, w którym stwierdził, że organy gminy przy kształtowaniu własnej polityki przestrzennej nie są zobowiązane do sztywnej interpretacji zapisów studium. Organ powołując się na literaturę stwierdził, że przyjęcie kryteriów i zakresu wymaganej zgodności planu miejscowego ze studium pozostawione zostało przez ustawodawcę uznaniu rady gminy. Brak w tekście i w części graficznej studium zapisów dotyczących elektrowni wiatrowych nie przekreśla możliwości wprowadzenia ich w planie miejscowym. Obszar objęty zaskarżoną uchwałą stanowi strefę rolniczej przestrzeni produkcyjnej (strefa R) i charakteryzuje się glebami o wysokiej klasie bonitacyjnej, predysponowanymi do prowadzenia wysokotowarowej gospodarki rolnej. W związku z tym Rada Miejska w Strzelnie nie miała zamiaru zmieniać przeznaczenia terenów objętych planem. Potwierdza to uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 28 czerwca 2007 r., gdzie przyjęto, że na terenie objętym planem dominująca ma pozostać funkcja rolnicza. Zdaniem strony przeciwnej w studium nie zawarto stanowiska, że na gruntach oznaczonych symbolem R nie można w ogóle budować, a zatem usytuowanie elektrowni wiatrowych jest dopuszczalne. Elektrownia wiatrowa jest zalicza zdaniem organu do urządzeń infrastruktury technicznej i służy ochronie środowiska. Stanowisko takie organ uzasadnił przepisem art. 143 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz przepisami prawa wspólnotowego. Organ uznał za chybiony zarzut wprowadzenia do planu zagospodarowania przestrzennego niewłaściwego oznaczenia rozgraniczenia terenów o różnym sposobie użytkowania (zastosowania linii przerywanej zamiast ciągłej). Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386 ze zm.) stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Pierwszeństwo winny mieś przepisy ustawy nad przepisami cytowanego przez Wojewodę rozporządzenia, z uwagi na hierarchiczny system źródeł prawa. Organ powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych stwierdził, że samo naruszenie Polskiej Normy nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Strona przeciwna przyznała w odpowiedzi na skargę, że nie dochowała w pełni trybu sporządzenia planu miejscowego w zakresie uzgodnienia z właściwym organem ochrony granic. Jest to w jej ocenie uchybienie nieistotne w rozumieniu art. 29 ustawy o p.z.p., gdyż nie istnieje żaden związek pomiędzy obszarem objętym planem a ochroną granic co skutkowałoby niewątpliwie uzgodnieniem projektu ze strony tego organu. W ocenie strony przeciwnej nie było obowiązku uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych, gdyż ich przeznaczenie nie ulegnie zmianie w związku z uchwaleniem planu miejscowego. Przestrzeń pomiędzy poszczególnymi turbinami nadal będzie wykorzystywana do produkcji rolnej. Powyższe jest zgodne ze stanowiskiem prezentowanym w piśmie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Departament Gospodarki Ziemią) z dnia 17 kwietnia 2007 r. Ponadto grunty, na których ma stanąć inwestycja nie przekraczają 0,5 ha. Przed uchwaleniem planu Rada Miejska w Strzelnie uzyskała pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Mogilnie z dnia 10 września 2009 r. Uzgodnienie to organ sanitarny potwierdził w piśmie z dnia 28 lipca 2010 r. Odnosząc się do zarzutu braku zapewnienia udziału społeczeństwa przy uchwaleniu planu wyjaśniono, że Rada Miejska w Strzelnie w dniu 1 października 2009 r. zamieściła w BIP Obwieszczenie nr RR-72-PEW-1/07/09, w którym zawarte zostały informacje określone w art. 39 ustawy o udostępnianiu informacji. Ponadto osobno zawiadomiono o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego zarówno obwieszczeniem jak i w prasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zgodność zaskarżonego aktu z ustaleniami studium należy poddać analizie w pierwszej kolejności zapisy poszczególnych aktów. Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Studium określa ogólne kierunki zagospodarowania przestrzennego w gminie i zawiera dyrektywy określające przyszłe zamierzenia w zakresie ładu przestrzennego na terenie całej gminy. Określenie "wiążące" jest surowszym określeniem od poprzednio obowiązującego – "spójności". W studium obszar objęty planem stanowi strefę rolniczej przestrzeni produkcyjnej (strefa R). W studium w pkt IV poświęconym "Kierunkom zagospodarowania przestrzennego gminy" ustalono, że kierunki zagospodarowania przestrzennego określają potencjalne możliwości zagospodarowania przestrzeni dla realizacji przyjętych celów poprzez sformułowanie rodzaju i zakresu zmian w strukturze funkcjonalno-przestrzennej gminy. Ustalenie działań niezbędnych dla wprowadzenia tych zmian jest określeniem zasad polityki przestrzennej. Kierunki zagospodarowania przestrzennego określone zostały w formie: - ustaleń ogólnych odnoszących się do rozwoju przestrzennego i funkcjonalnego, - ustaleń szczegółowych odniesionych do obszarów polityki przestrzennej. Sporna strefa R - rolniczej przestrzeni produkcyjnej została w granicach obszaru objętego studium wyznaczona jako jedna ze stref o zróżnicowanej polityce przestrzennej, dla której określono kierunki zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym polityka przestrzenna strefy R zawiera ustalenia szczegółowe, zawiera zatem szczegółowe określenie głównych form użytkowania i kierunków działań na wyodrębnionych w ramach tych warunków terenach. Natomiast kierunki zagospodarowania tej strefy mogą zawierać ogólne ustalenia. Na stronie 62 studium w pkt. 2.2 zawarte zostały ustalenia szczegółowe - polityki przestrzennej strefy R. W punkcie 2.2 ujęto, że w strefie tej znajdują się gleby o wysokiej klasie bonitacyjnej. Jest to obszar predysponowany do prowadzenia wysokotowarowej gospodarki rolnej. Zakłada się dążenie do tworzenia gospodarstw rolnych o dużych areałach. Dla strefy ustalono m.in. (tiret 1-3 oraz 9 pkt 2.2): - zachowanie rolniczo-osadniczego charakteru obszaru; - dopuszczenie lokalizacji nowej zabudowy siedliskowej w oparciu o obowiązujące przepisy. - zakazano lokalizacji inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko (niezwiązanych z gospodarką rolną), a tym samym pogorszyć jakość produkcji rolnej. Na rysunku studium wskazano potencjalne tereny rozwojowe z zamiarem sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w tym funkcje niezwiązane z rolnictwem. Z powyższych szczegółowych ustaleń polityki przestrzennej nie wynika, aby studium dopuszczało na obszarze Strefy R lokalizację elektrowni wiatrowych. Tereny te przeznaczone są ściśle pod rolnictwo. Przeznaczenia tego nie zmieniają postanowienia pkt 3 zawierające kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy. Według ustaleń studium grunty rolne i leśne są wyłączone z zabudowy i wymagają zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne poza obszarami, dla których zamierza się sporządzić miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, z wyłączeniem zabudowy związanej z produkcją odpowiednio rolną i leśna. Elektrownie wiatrowe nie stanowią zabudowy związanej z produkcją rolną i leśną. Ujęcie w studium w punkcie 4 dotyczącym obszarów oraz zasad ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu kulturowego, w tym ustalenie w pkt 4.3 lit. k głównego działania w zakresie ekopolityki poprzez eliminację tradycyjnych źródeł ciepła na rzecz bardziej przyjaznych dla zdrowia i dla środowiska (głównie przez zmianę węgla na gaz lub też stosowanie innych, alternatywnych i odnawialnych źródeł energii, co zlikwidowałoby m.in. problem tzw. niskiej emisji nie zmienia przyjętych ustaleń szczegółowych odniesionych do konkretnych obszarów polityki przestrzennej w tym strefy R (pkt 2.2). Studium nie przewiduje również potrzeby budowania elektrowni wiatrowych w pkt 7 poświęconym kierunkom rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej poświęconemu elektroenergetyce ( str. 89). Dlatego nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony przeciwnej, że zaskarżona uchwała pozostaje zgodna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Szczegółowe ustalenia w studium są wiążące. W strefie R nie dopuszczono zabudowy, jest to teren rolniczy. Konieczne byłoby ujęcie w szczególnych ustaleniach polityki przestrzennej dla tej strefy zabudowy proekologicznej, czy też ekologicznych źródeł energii. Na terenie tym obowiązuje, zgodnie ze studium, zakaz lokalizacji inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Tymczasem zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573) elektrownie wiatrowe są przedsięwzięciem mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ma rację zatem Wojewoda, że uchwalony plan miejscowy rażąco narusza art. 15 ust. 1 ustawy o p.z.p. który stanowi, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem. Rada Miejska w Strzelnie nie miała zamiaru zmieniać przeznaczenia terenów objętych planem, co też zostało podkreślone w uchwale w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego, w uzasadnieniu, której podkreślono, że dominującą funkcją będzie w dalszym ciągu funkcja rolnicza. Należy ponadto dodać, że ani Wojewoda, ani Sąd nie kwestionuje tego, że elektrownia wiatrowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej i służy ochronie środowiska. Nie zmienia to faktu, że w strefie R wprowadzony został zakaz lokalizacji inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ograniczenie zawarte w studium obejmuje swym pojęciem również elektrownie wiatrowe. Dlatego rozważania strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na skargę w zakresie regulacji prawa wspólnotowego nie mają wpływu na wynik sprawy. Powinny one natomiast stanowić asumpt dla organów planistycznych do zmiany studium w wymaganym przez prawo wspólnotowe zakresie. Dodać należy, że również w części graficznej studium w strefie R nie ujęto elektrowni wiatrowych. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w § 7 uregulowane zostały wymogi co do zawartości projektu rysunku planu miejscowego. Zgodnie z pkt 7 tego przepisu projekt rysunku planu powinien zawierać linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania oraz ich oznaczenia. Rozporządzenie to w § 9 ust. 2 stanowi, że przy sporządzaniu projektu rysunku planu miejscowego stosuje się podstawowe jednobarwne oznaczenia graficzne dotyczące granic i linii regulacyjnych oraz elementów zagospodarowania przestrzennego określone w Polskiej Normie PN-B-01027 z dnia 11 lipca 2002 r. Norma ta jest stosowana w budownictwie jako linia przerywana, a nie ciągła. Zresztą zgodnie z § 2 pkt 7 powyższego rozporządzenia ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o elementach zagospodarowania przestrzennego, należy przez to rozumieć w szczególności istniejące i projektowane pierzeje ulic, place miejskie, osie i punkty widokowe, dominanty kompozycji przestrzennej, charakterystyczne obiekty, a także tereny zieleni. Są to zatem istniejące obiekty budowlane lub mające powstać w przyszłości zamierzenia inwestycyjne w budownictwie, do których oznaczenia w planie miejscowym znajduje zastosowanie norma przewidziana w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Wobec powyższego Sąd nie uznaje za uzasadniony zarzut w zakresie niewłaściwego oznaczenia linii rozgraniczających teren o różnym przeznaczeniu. Skarżący nie uzasadnił z czego wynikałaby powinność zastosowania linii ciągłej. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Niemniej ww. rozporządzenie, wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 16 ust. 2 ustawy o p.z.p. Oznaczenia narzucone w tym akcie przy sporządzaniu projektu rysunku planu miejscowego są wiążące przy pracach planistycznych. Zastosowanie ww. Polskiej Normy będzie obowiązkiem wynikającym z przepisów ustawy o p.z.p. Dlatego stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę nie zasługuje na uwzględnienie. Brak uzgodnienia z właściwym organem ochrony granic należy uznać za uchybienie nieistotne. Stosownie do art. 28 ustawy o p.z.p. uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna w przypadku naruszenia zasad sporządzenia planu, bądź istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, bądź naruszenia właściwości organów w tym zakresie. Tryb procedury uchwalenia planu odnosi się do kolejno podejmowanych czynności planistycznych, określonych przepisami ustawy, gwarantujących możliwość udziału zainteresowanych podmiotów w procesie planowania (składanie wniosków i uwag) i pośrednio do kontroli legalności przyjmowanych rozwiązań w granicach uzyskiwanych opinii i uzgodnień. Pojęcie zaś zasad sporządzania planu wiąże się z merytorycznymi wartościami i wymogami kształtowania polityki przestrzennej. W tym miejscu wskazać należy, iż w art. 17 ustawy o p.z.p. określono szczegółowo procedurę poprzedzającą uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego. Takie określenie procedury planistycznej służy ochronie praw obywateli przy wykonywaniu przez gminy władztwa planistycznego. Ścisłe przestrzeganie procedury planistycznej zostało przez ustawodawcę, co wskazano już wyżej, obwarowane sankcją nieważności. I tak pod pojęciem naruszenia trybu procedury planistycznej będzie się mieścił brak stosownego uzgodnienia projektu planu. Stosownie bowiem do treści art. 17 pkt 7 ustawy o p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego uzgadnia projekt planu z organami wymienionymi w tym przepisie. Ma rację strona skarżąca, że zaskarżona uchwała narusza obowiązek wynikający z art. 17 pkt 7 lit. e ustawy o p.z.p., który nakłada na wójta, burmistrza albo prezydenta miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego zachowania odpowiedniej procedury planistycznej w tym uzyskania uzgodnienia z właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa. Strona przeciwna w udzielonej odpowiedzi na skargę przyznaje, że ww. uzgodnienia brak. Nie ulega wątpliwości, iż w świetle art. 17 ustawy o p.z.p. brak uzgodnienia projektu planu, co prowadzi do uznania, iż zaskarżony plan wydany został z naruszeniem trybu jego sporządzenia. Jednakże powyższe nie oznacza, że jest on nieważny. Jak wskazano już wyżej uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest bowiem nieważna w przypadku istotnego naruszenia trybu jego sporządzania. Istotne naruszenie trybu postępowania należy zaś rozumieć jako takie naruszenie trybu, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzenia aktu planistycznego (por. Komentarz do Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcją prof. zw. dr hab. Zygmunta Niewiadomskiego, wydanie 2, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2005 str. 251). Sąd w pierwszej części niniejszego uzasadnienia wykazał, że miejscowy plan jest niezgodny ze studium, które nie dopuszcza na terenie strefy R budowy elektrowni wiatrowych, a co za tym idzie infrastruktury technicznej zapewniającej jej obsługę. W zakresie, w którym plan dopuszcza zatem budowę elektrowni wiatrowych i infrastruktury technicznej z nią związanej należy stwierdzić, że grunty te będą miały inne przeinaczenie niż rolnicze. Rolniczy charakter zachowają pozostałe grunty nie zajęte pod elektrownie. Jeżeli zatem teren, na którym planuje się wzniesienie elektrowni wraz z drogami dojazdowymi do nich stanowi użytki rolne klasy I-III i jeżeli ich zwarty obszar przekracza 0,5 ha, to wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Z powyższego obowiązku nie zwalnia pismo z dnia 17 kwietnia 2007r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Departament Gospodarki Ziemią. Jest to stanowisko organu, ale udzielone nie w sprawie prac planistycznych nad zaskarżoną uchwałą. Organ zatem powinien wykazać, że zwarty obszar elektrowni i dróg dojazdowych do nich nie przekracza 0,5 ha dla gruntów klasy I-III. Tylko wówczas będzie możliwe zwolnienie z obowiązku wynikającego z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów. W piśmie Burmistrza Strzelna z dnia 8 czerwca 2009r. (k. 139 akt administracyjnych) o zaopiniowanie projektu miejscowego planu w załączeniu została również przesłana prognoza oddziaływania na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Mogilnie w postanowieniu z dnia 10 września 2009r. uzgodnił projekt miejscowego planu, nie wnosząc zastrzeżeń. W uzasadnieniu wydanego postanowienia powołał się na prognozę oddziaływania na środowisko( k. 179 akt administracyjnych). Nadto w opinii z dnia 19 lutego 2009 r. PPIS w Mogilnie, na podstawie art. 53 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uzgodnił zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko zaproponowany w piśmie z dnia 5 lutego 2009r. (k. 189 akt administracyjnych). Z ogłoszeń i obwieszczeń zawartych w aktach planistycznych wynika, że wraz z projektem miejscowego planu do publicznego wglądu była wyłożona prognoza oddziaływania na środowisko. W tym zakresie zarzut braku uzgodnienia z PPIS jest chybiony. Zasadny jest natomiast zarzut braku uzgodnienia projektu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Organem właściwym w sprawach opiniowania i uzgadniania w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko jest regionalny dyrektor ochrony środowiska w przypadku dokumentów dokumenty opracowywane i zmieniane przez naczelne lub centralne organy administracji rządowej (art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Z obowiązku tego nie zwalnia w żadnym razie okres przejściowy w związku z wprowadzeniem tych przepisów. Brak przepisów międzyczasowych pozwala na zastosowanie zasady bezpośredniego działania nowego prawa. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa oznacza, iż od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszystkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowych przepisów, ale które trwają w czasie dokonywania zmiany prawa. Stanowisko takie wyrażane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie II SA/Bk 186/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie II SA/Ol 542/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie II SA/Po 130/09 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w sprawie II SA/Ke 166/09 - niepublikowane). W wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r. (sygn. akt II SA/Bk 186/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podkreślił, że przepisy obowiązujące przed nowelizacją, dokonaną ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku nie były w pełni dostosowane do prawa wspólnotowego. Niewątpliwie okoliczność ta miała wpływ na pominięcie w ustawie nowelizującej przepisów przejściowych, pozwalających na dalsze stosowanie przepisów dotychczasowych. Oznaczałoby to bowiem utrwalanie sprzecznego z prawem wspólnotowym porządku prawnego. Dodatkowo podnieść należy, że zakończenie procedury planistycznej następuje dopiero z chwilą podjęcia uchwały w sprawie planu miejscowego. Plan musi być zatem zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie jego uchwalenia i powinien spełniać rygory wprowadzone nową ustawą. Jest poza sporem, że Burmistrz Strzelna nie zasięgnął w toku procedury planistycznej opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, mimo iż procedura ta zakończona została dopiero w dniu 30 grudnia 2009 r., a więc po upływie ponad roku od wejścia w życie znowelizowanego przepisu art. 17 pkt 6 lit "c" ustawy. Ubocznie zauważyć również należy, że projekt planu wyłożony był do publicznego wglądu w październiku 2009r. Zaniechanie uzyskania opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, stosownie do wymogu przewidzianego w art. 17 pkt 6 litera "c" ustawy, stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu, co powoduje nieważność zaskarżonej uchwały (art. 28 ust. 1 ustawy). W konsekwencji powyżej opisanych uchybień Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonego aktu prawa miejscowego. Na podstawie art. 152 tej ustawy stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło