IV SA/Wr 364/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-11-03
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nabyła nieruchomość z zamiarem prowadzenia działalności wydobywczej, ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie statutu uzdrowiska, która włączyła jej nieruchomość do strefy ochronnej "B", uniemożliwiając tym samym prowadzenie planowanej działalności?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał interesu prawnego, który wynikałby z normy prawa materialnego i został naruszony zaskarżoną uchwałą. Zamierzenie prowadzenia działalności wydobywczej miało charakter przyszłościowy i potencjalny, a nie oparty na konkretnym prawie lub uprawnieniu. Samo naruszenie przepisów Konstytucji RP nie stanowi podstawy do wykazania interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W związku z brakiem legitymacji skarżącego do wniesienia skargi, sąd oddalił skargę.Stan faktyczny
Spółka "W." sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w Niemczy w sprawie uchwalenia Statutu Uzdrowiska Przerzeczyn Zdrój. Spółka zarzuciła, że włączenie jej nieruchomości do strefy ochronnej "B" narusza jej prawo własności i uniemożliwia prowadzenie planowanej działalności wydobywczej, co jest sprzeczne z wcześniejszym studium zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca podniosła również zarzuty naruszenia Konstytucji RP, w tym zasady zrównoważonego rozwoju i wolności działalności gospodarczej. Organ gminy w odpowiedzi na skargę argumentował, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem, a granice stref ochronnych wyznaczono zgodnie z wymogami ustawy, uwzględniając m.in. granice działek. Organ wskazał również, że studium uwarunkowań nie jest aktem prawa miejscowego, a skarżący nie wykazał konkretnego interesu prawnego naruszonego uchwałą.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi "W." sp. z o.o. z/s w L. na uchwałę Rady Miejskiej w N. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statutu Uzdrowiska P. Z. oddala skargę.
Rada Miejska w Niemczy uchwałą Nr XXXVIII/224/10 z dnia 29 stycznia 2009 roku w sprawie uchwalenia Statutu Uzdrowiska Przerzeczyn Zdrój na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) oraz na podstawie art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz.U. z 2005r. Nr 167, poz. 1399) Rada Miejska w Niemczy uchwaliła, co następuje:
§1. Uchwala się Statut uzdrowiska Przerzeczyn - Zdrój, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały.
§2. Traci moc uchwała nr VII/38/07 Rady Miejskiej w Niemczy z dnia 27 kwietnia 2007 roku w sprawie uchwalenia Tymczasowego Statutu Uzdrowiska Przerzeczyn- Zdrój opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego Nr 161 z dnia 4 lipca 2007 r. poz.2066.
§3. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta i Gminy Niemcza.
§4. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego.
Załącznik do uchwały Nr XXXVIII/224/10 Rady Miejskiej w Niemczy z dnia 29 stycznia 2010 r. w sprawie ustanowienia Statutu Uzdrowiska Przerzeczyn-Zdrój do § 10 otrzymał brzmienie:
Statut Uzdrowiska Przerzeczyn-Zdrój
§1. Dla Uzdrowiska Przerzeczyn - Zdrój ustanawia się niniejszy statut uzdrowiska ograniczony strefą "C" ochrony uzdrowiskowej, obowiązujący w obszarze granic zewnętrznych 3 sołectw gminy Niemcza: Przerzeczyn -Zdrój, Ligota Mała, Podlesie i miasta Niemcza w powiecie dzierżoniowskim w województwie dolnośląskim, zwany dalej statutem. Granicę uzdrowiska stanowi granica strefy "C".
§2. Obszar Uzdrowiska Przerzeczyn - Zdrój posiada całkowitą powierzchnię 4448,0 ha.
§3. Statut Uzdrowiska Przerzeczyn - Zdrój składa się z części:
1. tekstowej stanowiącej treść § 2 - 14 statutu wraz z załącznikami nr 1 i 2 zawierającymi wykaz zakładów i urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego oraz wykaz pomników przyrody i zabytków na obszarze uzdrowiska;
2. graficznej zawierającej mapy, stanowiące załączniki do statutu, obrazujące:
1) obszar strefy "A" ochrony uzdrowiskowej;
2) przebieg granicy strefy "B" ochrony uzdrowiskowej z zaznaczoną strefą "A";
3) przebieg granicy strefy "C" ochrony uzdrowiskowej z zaznaczoną strefą "A" i "B";
4) obszar i teren górniczy na obszarze uzdrowiska Przerzeczyn - Zdrój z zaznaczonymi złożami wód leczniczych.
§4. Na obszarze Uzdrowiska Przerzeczyn - Zdrój wydziela się trzy strefy ochrony uzdrowiskowej:
Strefa "A " ochrony uzdrowiskowej zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych (Dz.U. Nr 167, poz. 1399 z późn. zm.), przeznaczona jest do prowadzenia działalności w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego w ściśle określonym obszarze w którym istnieją określone warunki co do powierzchni, zabudowy, wskaźników terenów zieleni itp. W celu ochrony naturalnych niezbędnych do prowadzenia i rozwijania lecznictwa uzdrowiskowego oraz kształtowania innych czynników środowiskowych dla uzdrowiska Przerzeczyn - Zdrój, obszar ten jest zarezerwowany dla urządzeń i obiektów lecznictwa uzdrowiskowego. Głównym celem ochrony obszaru uzdrowiskowego jest takie kształtowanie urbanistyczne, aby warunki naturalne uzdrowiska nie uległy zniszczeniu, ograniczeniu lub zniekształceniu. Obszar "A" ochrony uzdrowiskowej stanowi funkcjonalne przedłużenie najbliższego otoczenia zakładów i urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego. W obszarze tym intensywność zabudowy jest niska, a powierzchnia terenów zieleni wynosi 94 % powierzchni terenu. Obszar strefy "A" ochrony uzdrowiskowej wynosi 60,10 ha.
Oprócz terenów zajętych pod sanatoria przewidziano w tej strefie, tereny pod potencjalne lokalizacje nowych sanatoriów i pensjonatów. Rezerwy terenowe uwzględniają możliwość rozbudowy bazy uzdrowiskowej. W obszarze "A" nie przewiduje się nowej zabudowy mieszkaniowej.
Granica strefy "A" ochrony uzdrowiskowej przebiega:
- od północy - pkt A1, znajdującego się na ul. Spacerowej w płn.-zach. narożniku działki 348/1 i biegnie na wsch. ul. Spacerową do płn.-wsch. narożnika działki 364/10, pkt A2, następnie skręca na płd. i granicami działek 346/10, 346/6, 341/7 dochodzi do ul. Rzecznej, pkt A3, skąd skręca na wsch. i ul. Rzeczną biegnie do płn.-wsch. narożnika działki 341/20, pkt A4,
- od wschodu - od pkt A4, granica skręca na płd.-zach. i granicą działki 341/2 biegnie do ul. Zdrojowej, pkt A5, następnie skręca na płd.-wsch, i ul. Zdrojową biegnie do skrzyżowania z ul. Polną, pkt A6 (płd.-wsch. narożnik działki 349/12),
- od południa - od skrzyżowania tych ulic, biegnie na zach. ul. Polną do ul. Batalionów Chłopskich, pk A7,
- od zachodu - od pkt A7, biegnie na płn. ul. Batalionów Chłopskich od ul. Stawowej pkt A8 (narożnik działki 335/35), następnie ul. Stawową biegnie do ul. Zdrojowej, pkt A9, skąd skręca na wsch. i ul. Zdrojową dochodi do ul. Spacerowej, pkt A10, skąd skręca na płn. i ul. Spacerową dochodzi do punktu wyjściowego A1.
2. Strefa ochrony uzdrowiskowej "B"
Strefa "B", o powierzchni 259,9 ha, dla której procentowy udział terenów zielonych biologicznie czynnych wynosi 94%, obejmuje obszar przyległy do strefy "A" i stanowiący jej otoczenie, który jest przeznaczony do nie mających negatywnego wpływu na właściwości lecznicze uzdrowiska lub obszaru ochrony uzdrowiskowej oraz nieuciążliwych w procesie leczenia obiektów usługowych, turystycznych, rekreacyjnych, sportowych komunalnych, budownictwa mieszkaniowego oraz innych związanych z zaspokajaniem potrzeb osób przebywających na tym obszarze lub objęty granicami parku narodowego lub rezerwatu przyrody albo jest lasem, morzem lub jeziorem. Obszar "B" ochrony uzdrowiskowej jest otuliną dla obszaru "A" stanowiąc jednocześnie teren zabudowy usługowej, turystycznej i mieszkaniowej.
Granica strefy "B" ochrony uzdrowiskowej przebiega:
- od północy - od pkt B1, znajdującego się na ul. Niemczańskiej w płn.-zach. narożniku działki 247, biegnie na wsch. granicami działek 247, 251, 252, 254/1, 255, 256 do działki 259/26, pkt B2, skąd skręca na płn. i granicami działek 259/26, 259/27 dochodzi do płn.-zach. narożnika działki 259/27, pkt B3, skąd skręca na wsch. i granicą działki 259/27 dochodzi do drogi (działka 214), pkt B4, przecinając drogę dochodzi do działki 211, dalej biegnie na wsch. granicą działki 211 do granicy działki 146, pkt B5, granicą działki 146 dochodzi do jej płn.-wsch. narożnika pkt B6
- od wschodu - od pkt B6, skraca na płd. i granicą działki 146, dochodzi do ul. Spacerowej, pkt B7, przecinając tę ulicę dochodzi do działki 180/1 i granicą tej działki biegnie na płd. dochodzi do działki 267/1 (potok, dopływ Ślęzy), następnie skręca na płd.-zach. i granicą działki 267/1 dochodzi do rzeki Ślęzy, pkt B8, przecina rzekę Ślęzę i dochodzi do działki 203/8 i dalej biegnie na płd. granicami działek 203/8, 200/9 dochodzi do działki 200/3, dalej biegnie na płd. granicami działek 200/3, 200/8, 200/13, 200/9 dochodzi do płd.-wsch. narożnika działki 209 pkt B9,
- od południa - od pkt B9, skręca na zach. i granicami działek 209, 166, 165, 164 dochodzi do drogi krajowej nr 8 (płd.-zach. narożniki działki 164), pkt B10,
- od zachodu - od pkt B10 biegnie na płn. droga krajową, a następnie ul. Niemczańską do pkt wyjściowego B1.
3. Strefa "C" ochrony uzdrowiskowej
Strefa "C" ochrony uzdrowiskowej jest otuliną dla obszaru "B" i "A" i stanowi granicę Uzdrowiska Przerzeczyn - Zdrój. Posiada powierzchnię 4128 ha i wyliczony teren zielony (biologicznie czynny) 96 %. Strefa "C" przyległa do strefy "B" i stanowiącą jej otoczenie, obejmuje obszar mający wpływ na zachowanie walorów krajobrazowych, klimatycznych oraz ochronę złóż naturalnych surowców leczniczych.
Granica zewnętrzna strefy "C" przebiega:
Od pkt C1, znajdującym się po zachodniej stronie miasta Niemcza, na styku granic miasta i gminy, biegnie na wsch. granicą miasta do wsch. granicy miasta i gminy, pkt C2 biegnie na wsch, skręcając na płd. I dalej granicą gminy biegnie na płd., zach., i płn. do pkt wyjściowego Cl, zamykając w ten sposób obszar strefy "C" ochrony uzdrowiskowej.
§5. Czynnościami zabronionymi do realizacji w poszczególnych strefach ochrony uzdrowiskowej, są czynności wymienione w art. 38 ust 1. pkt 1, 2, 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz.U. Nr 167 poz. 1399 z późn. zm.), a mianowicie: 1) w strefie "A" ochrony uzdrowiskowej zabrania się:
a) lokalizacji zakładów przemysłowych,
b) lokalizacji budownictwa wielorodzinnego i jednorodzinnego, z wyjątkiem modernizacji obiektów istniejących, bez możliwości zwiększenia powierzchni ich zabudowy,
c) uruchamiania pól biwakowych i campingowych, lokalizacji domków turystycznych i campingowych,
d) prowadzenia targowisk, z wyjątkiem punktów sprzedaży pamiątek, wyrobów ludowych, produktów regionalnych lub towarów o podobnym charakterze, w formach i miejscach wyznaczonych przez gminę,
e) trzymania zwierząt gospodarskich, w rozumieniu ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1762 z późn. zm.),
f) prowadzenia działalności rolniczej, w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn zm.)
g) organizacji rajdów samochodowych i motorowych,
h) lokalizacji stacji paliw, punktów dystrybucji produktów naftowych, nawozów sztucznych, składowisk
odpadów stałych i płynnych, składów opału,
i) lokalizacji parkingów w liczbie miejsc postojowych większej niż 10% miejsc sanatoryjnych w obiekcie,
j) lokalizacji trwałych i tymczasowych obiektów i urządzeń, które mogą utrudniać lub zakłócać przebywanie pacjentów na tym obszarze, a w szczególności: stacji bazowych telefonii komórkowej, stacji nadawczych radiowych i telewizyjnych, stacji radiolokacyjnych i innych emitujących fale elektromagnetyczne,
k) organizowania imprez masowych, w rozumieniu ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 909 z późn zm.) zakłócających proces leczenia uzdrowiskowego i działalności o charakterze rozrywkowym zakłócającej ciszę nocną w godz. 22 - 6, z wyjątkiem imprez masowych znajdujących się w harmonogramie imprez gminnych),
l) lokalizacji obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z odrębnymi przepisami, w szczególności takich jak: warsztaty samochodowe, wędzarnie ryb, garbarnie,
m) wszystkich czynności zabronionych, ujętych w wykazie dla strefy ochronnej "B" i "C";
2) w strefie ochronnej "B" zabrania się:
a) lokalizacji nowych oraz rozbudowy istniejących zakładów przemysłowych, punktów skupu złomu i punktów skupu produktów rolnych,
b) lokalizacji obiektów handlowych o powierzchni większej niż 400 m2 z obiektami towarzyszącymi,
c) lokalizacji i uruchamiania stacji paliw lub urządzeń emitujących fale elektromagnetyczne mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie bliżej niż 500 m od granicy obszaru strefy ochronnej "A", uruchamiania punktów dystrybucji i składowania środków chemicznych, produktów naftowych i innych artykułów uciążliwych dla środowiska,
d) wyrębu drzew leśnych i parkowych, z wyjątkiem cięć sanitarnych,
e) pozyskiwania surowców mineralnych innych niż naturalne surowce lecznicze,
f) prowadzenia robót melioracyjnych mających na celu niekorzystną zmianę istniejących stosunków gruntowo-wodnych,
g) lokalizacji parkingów o wielkości powyżej 50 miejsc postojowych dla samochodów osobowych, dostawczych i autobusów,
h) wszystkich czynności zabronionych ujętych w wykazie dla strefy ochronnej "C";
3) w strefie ochronnej "C" zabrania się:
a) nieplanowanego wyrębu drzew,
b) prowadzenia działań powodujących niekorzystną zmianę stosunków wodnych,
c) lokalizacji nowych uciążliwych obiektów budowlanych i innych uciążliwych obiektów, w tym zakładów przemysłowych,
d) prowadzenia działań mających wpływ na fizjografię uzdrowiska i jego założenia przestrzenne lub właściwości lecznicze klimatu.
§6. Następujące sprawy ze względu na znaczenie dla lecznictwa uzdrowiskowego wymagają uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw zdrowia:
1) zmiana kierunków leczniczych uzdrowiska,
2) zmiany w ogólnym lub szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy,
3) studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy,
4) projektów decyzji w sprawie szczegółowej lokalizacji inwestycji (do czasu opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego):
a) w strefie "A" - w odniesieniu do wszystkich obiektów,
b) w strefie "B" i "C" - w odniesieniu do zakładów przemysłowych, dużych usługowych i innych mogących znacząco wpływać niekorzystnie na środowisko naturalne.
§7. W poszczególnych strefach ochrony uzdrowiskowej przyjmuje się następujące powierzchnie nowo wydzielanych działek:
1) strefa "A" ochrony uzdrowiskowej - min.0,25 ha
2) strefa "B" ochrony uzdrowiskowej - min. 0,15 ha
3) strefa "C" ochrony uzdrowiskowej:
a) siedliskowych, pensjonatowych - 0,15 ha
b) mieszkaniowych jednorodzinnych - 0,10 ha
c) usługowych wg potrzeb
§8. 1. W celu zapewnienia prawidłowej działalności w lecznictwie uzdrowiskowym i zachowania walorów uzdrowiskowych miejscowości Przerzeczyn - Zdrój, poza wymienionymi w ustawie, określa się szczegółowe czynności zabronione w poszczególnych strefach ochrony, w zakresie:
1) wymagań sanitarnych:
a) stosowania w budownictwie materiałów zawierających azbest i inne składniki uznawane za szkodliwe dla zdrowia ludzi i środowiska;
b) gromadzenia i składowania odpadów i nieczystości organicznych przez okres dłuższy niż 7 dni; 2) charakterystyki budynków, sklepów i zakładów usługowych oraz placówek kulturalnych:
a) uzbrojenia terenu w budowie negatywnie oddziaływujących na środowisko, poza instalacjami infrastruktury technicznej tj. sieci kanalizacyjnej, wodociągowej, energetycznej, gazowej itp.;
b) wykonywania ogrodzeń i parkanów nieruchomości w obszarach graniczących z terenami o charakterze
publicznym nie nawiązujących formą i materiałem do istniejących w najbliższym otoczeniu;
c) dokonywanie dowolnej zmiany tynków, elewacji, szyldów, reklam oraz formy i kształtu odnawianych obiektów i budowli, w którym to zakresie wymagane jest uzyskanie zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków;
d) nadawanie budynkom i budowlom wymagającym malowania elewacji, zlokalizowanym w strefie "A" ochrony uzdrowiskowej - kolorystyki odbiegającej od istniejącego stanu obiektów sanatoryjnych;
3) zakazu handlu obnośnego i obwoźnego, z wyjątkiem punktów sprzedaży pamiątek, wyrobów regionalnych i ludowych w miejscach wyznaczonych przez gminę lub ustalonych w planie miejscowym;
4) komunikacji.
§9. Określa się następujące profile lecznicze dla uzdrowiska Przerzeczyn - Zdrój:
1. choroby ortopedyczno - urazowe,
2. choroby reumatologiczne
3. choroby neurologiczne
§10. Rodzaj i zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej określają na podstawie kierunków leczenia, o których mowa w § 9 statuty zakładów lecznictwa uzdrowiskowego, a wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego, w uzdrowisku Przerzeczyn - Zdrój powinny być zgodne z warunkami ustalonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie zasad kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego;(...)
Skargę na uchwałę Nr XXXVIII/224/10 Rady Miejskiej w Niemczy z dnia 29 stycznia 2010r. w sprawie statutu uzdrowiska Przerzeczyn Zdrój wniosła "W." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w L.
Zaskarżonej uchwale zarzuciła:
- ukształtowanie strefy ochronnej "B" uzdrowiska z naruszeniem i ograniczeniem prawa własności skarżącego w sposób uniemożliwiający korzystanie z nieruchomości w sposób przewidziany w studium zagospodarowania, obowiązującym w dacie zakupu nieruchomości przez skarżącego,
- bezzasadne i nie znajdujące uzasadnienia w konieczności ochrony uzdrowiskowej, powiększenie, w stosunku do obowiązującego poprzednio tymczasowego statutu uzdrowiska, strefy ochronnej "B".
- brak uzasadnienia w zaskarżonej uchwale potrzeby ukształtowania obszaru strefy ochronnej "B", a w szczególności nie wskazanie jakie przesłanki leżały u podstaw jej powiększenia w stosunku do obowiązującej poprzednio,
a w konsekwencji:
naruszenie art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju art. 20 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady wolności działalności gospodarczej, art. 21 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji poprzez naruszenie prawa własności.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wskazano, że sporną uchwałę Rada Miejska w Niemczy podjęła na podstawie art. 59 ust. 3 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym. Przyjęty statut uzdrowiska Przerzeczyn-Zdrój, zastąpił dotychczasowe rozstrzygnięcia zawarte w Tymczasowym Statucie Uzdrowiska.
Niesporną okolicznością w sprawie jest, że skarżący jest właścicielem działki o numerze 165, położonej w obrębie miejscowości Przerzeczyn-Zdrój, która to działka została w spornej uchwale uznana za część składową strefy ochronnej "B".
W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy sporna działka była określona jako teren kopalniany, w którym była możliwa działalność polegająca na wydobywaniu kopalin.
Tymczasowy Statut Uzdrowiska, nie obejmował strefą ochrony "B" działki należącej do skarżącego.
Sporna uchwała została opublikowana 2 kwietnia 2010r. Skarżący wezwał Radę Miejską w Niemczy do usunięcia naruszenia prawa i interesu prawnego w związku z podjęciem przedmiotowej uchwały, wezwanie doręczono 22 marca 2010r. – ale strona nie ustosunkowała się do wezwania.
W uzasadnieniu uchwały Rada Miejska wskazała podstawę prawną zobowiązującą do opracowania i przyjęcia operatu uzdrowiskowego i uchwalenia statutu uzdrowiska oraz to, że do czasu uchwalenia tegoż statutu podstawowe zasady ochrony regulował Tymczasowy Statut Uzdrowiska.
Uzasadnienie powyższe wskazuje, że podstawowe funkcje ochronne zawierał Statut Tymczasowy, który określał strefy ochronne "A", "B", "C". W uzasadnieniu uchwały nie znajduje się wyjaśnienie, czy i jakie czynniki powodują konieczność zmiany obszarów ochronnych. Rada Miejska w sposób lakoniczny wskazała, że strefa "B" stanowi otulinę strefy "A" i ma na celu kształtowanie warunków środowiskowych uzdrowiska. Wskazano, że na obszarze "B" powinny znajdować się obiekty przeznaczone dla kuracjuszy oraz przestrzenie przeznaczone dla obsługi uzdrowiska i mieszkańców.
W ocenie skarżącego nawet wskazane powyżej funkcje strefy ochronnej, "B" nie uzasadniają jej rozciągnięcia na działkę stanowiącą własność skarżącego. Stanowi ona pozostałość po eksploatowanym w latach 60-tych kamieniołomie i nie istnieje żadna możliwość lokalizowania tamże obiektów przeznaczonych dla kuracjuszy. Organy gminy posiadały wiedzę co do charakteru działki gdyż gmina była poprzednio jej właścicielem, ponadto "toczyły się" postępowania administracyjne dotyczące oddziaływania na środowisko ewentualnej działalności gospodarczej. Wskazano też, że na terenie Gminy Niemcza funkcjonują w odległości bardzo zbliżonej do centrum uzdrowiska czynne kopalnie kruszyw (kopalnia Kośmin).
Według skarżącego: podjęcie uchwały zawierającej określenie strefy "B" obejmującej działkę skarżącego ogranicza konstytucyjne prawo własności, które może być ograniczone jedynie ustawami. Ograniczenie to następuje w formie niedozwolonej bowiem uchwała Rady Miejskiej nie jest aktem prawa, którym można ograniczać prawa podmiotowe, lecz przede wszystkim jest ograniczeniem bez wyraźnego uzasadnienia, a w konsekwencji zbędnym. Narusza również konstytucyjne prawo do działalności gospodarczej. Skoro bowiem przed nabyciem gruntu zaświadczano w formie przepisanej prawem, że grunt jest przeznaczony do działalności górniczej - i to mimo funkcjonującego uzdrowiska, to zmiana stanowiska wyrażona w spornej uchwale narusza również zasadę pewności prawa.
Ponadto skarżący twierdził, że podjęta uchwała narusza również zasadę zrównoważonego rozwoju bowiem jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w ramach zasad zrównoważonego rozwoju mieści się nie tylko ochrona przyrody czy kształtowanie ładu przestrzennego, ale także należyta troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny, związany z koniecznością budowania stosownej infrastruktury niezbędnej dla - uwzględniającego cywilizacyjne potrzeby - życia człowieka i poszczególnych wspólnot. Idea zrównoważonego rozwoju zawiera więc w sobie potrzebę uwzględnienia różnych wartości konstytucyjnych i stosownego ich wyważenia" (wyr. TK z 6.6.2006 r., K 23/05, OTK-A 2006, Nr 6, poz. 62). W ocenie skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały próżno poszukiwać przyczyn takiego właśnie ukształtowania przebiegu strefy ochronnej "B".
Uchwalenie statutu uzdrowiska, mimo zapisu art. 38 ust. 2 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym... , który nakazuje gminie, która uzyskała status obszaru ochrony uzdrowiskowej, sporządzenie i uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego, już w chwili uchwalenia statutu uzdrowiska determinuje kierunek zmian w planie zagospodarowania, mimo iż strona nie ma zagwarantowanych praw, podobnie jak w przypadku procedury uchwalania planu, a w szczególności burmistrz nie musi informować o planowanych strefach ochronnych oraz nie istnieją mechanizmy czynnego udziału w procesie wyznaczania obszarów ochronnych. Tym samym nadanie arbitralnie statutu uzdrowiska wyłącza na przyszłość możliwość korzystania z uprawnień wskazanych w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu. Skoro bowiem ustawodawca przewidział możliwość zgłaszania oraz tryb rozstrzygania uwag do projektu planu zagospodarowania przestrzennego, który jak wskazano musi zostać dla obszaru ochrony uzdrowiskowej sporządzony, to uchwalenie obszaru ochrony uzdrowiskowej bez jakiegokolwiek udziału podmiotów zainteresowanych przebiegiem tychże obszarów, oraz brakiem po stronie Rady Miejskiej obowiązku wskazania szczegółowych kryteriów jakimi kierowała się projektując przebieg obszarów ochronnych, czyni uprawnienia wynikające z treści art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym uprawnieniami iluzorycznymi.
W ocenie skarżącego zaskarżony akt prawny dotyczy sfery administracji publicznej, gdyż posiada charakter materialno prawny i obejmuje sprawy należące do właściwości organów gminy, które rozstrzygane są przez organy gminy. Strona skarżąca uczyniła zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 52 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wezwała Radę Miejską w Niemczy do usunięcia naruszenia prawa czyniąc to niezwłocznie po uzyskaniu informacji o podjęciu przedmiotowej uchwały.
Skarżąca spółka posiada interes prawny wyrażający się w tym , że jako właściciel nieruchomości, którą nabyła z zamiarem prowadzenia działalności wydobywczej, która to możliwość wynikała z obowiązującego studium w chwili obecnej prowadzi działania prawne zmierzające do uzyskania stosownych zezwoleń. Podjęta uchwała niweczy starania skarżącego albowiem w myśl art. 38 ust. 1 pkt 2 lit e ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym w strefie ochrony uzdrowiskowej "B" zabrania się pozyskiwania surowców mineralnych z wyjątkiem surowców leczniczych. Tym samym spółka posiada skonkretyzowany i realny interes prawny w zaskarżeniu w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Uzasadniając stanowisko w sprawie organ podał, że skarżący zakupił sporną działkę nr 165 o powierzchni 7.0630 w dniu 18 maja 2008r. od osoby fizycznej.
Dla terenu na którym jest zlokalizowana działka brak jest planu zagospodarowania przestrzennego, a dla tej nieruchomości nie ustalono warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego.
W obowiązującym do 31 grudnia 2003r. planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego Przerzeczyna-Zdroju działka nr 165 przeznaczona była pod tereny powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Przerzeczyn-Zdrój uchwalone uchwałą Rady Miejskiej Nr XXV/163/2001 z dnia 29 czerwca 2001 ustala następujące wykorzystanie terenu:
Działka nr 165 obręb Przerzeczyn-Zdrój leży w obszarze aktywności społeczno-przemysłowej, zapisana pod symbolem II C oraz na terenie gospodarczo-przemysłowym (w tym przemysł wydobywczy) i zapisana pod symbolem 6/6 a.
Aktualnie trwają prace planistyczne nad zmianą studium oraz przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Przerzeczyn-Zdrój. Uchwałę Nr X/58/07 o przystąpieniu do sporządzenia planu podjęła Rada Miejska w dniu 28 lipca 2007 r., zaś uchwałę Nr XIX 110/08 w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Niemcza dla obszaru wsi Przerzeczyn-Zdrój podjęto w dniu 30 czerwca 2008 r. Na skutek złożonych wniosków do planu zagospodarowania okazała się konieczna zmiana studium. Termin składania wniosków dotyczących zmiany studium został ustalony do dnia 13 sierpnia 2008 r. Wówczas skarżący był właścicielem działki Nr 165. Należy podkreślić, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, lecz tylko elementem określającym politykę przestrzenną Gminy. W dniu 29 stycznia 2009 r. Rada podjęła uchwałę Nr XXXVIII/224/10 w sprawie statutu Uzdrowiska Przerzeczyn-Zdrój.
Do uchwalenia statutu uzdrowiska Rada została zobowiązana postanowieniami artykułu 59 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. Nr 167 poz. 1399 ze zmianami).
Uchwalenie statutu poprzedziło wykonanie operatu uzdrowiskowego oraz uzyskaniem decyzji Ministra Zdrowia.
Operat przesłany do Ministra Zdrowia w dniu 4 marca 2009 r. został uzupełniony zgodnie z wytycznymi Ministra Zdrowia. W szczególności, że granice strefy A i B należy w myśl artykułu 33. ustawy wyznaczyć zgodnie z liniami dróg, ulic, potoków i innych trwałych punktów w terenie, a w przypadku ich braku granice strefy należy określić zgodnie z granicami działek, których nie należy dzielić. Granic nie można wyznaczać przy pomocy linii prostych, odcinków łuków, linii biegnących przez działki. Granice obszaru uzdrowiskowego zostały tak wytyczone, aby spełnić warunki określone w art. 33 ustawy, tzn. pokrywają się z granicami administracyjnymi gminy. Z tych względów działka Nr 165 została włączona do strefy B ochrony uzdrowiskowej.
Według organu wydzielanie stref ochronnych, o których mowa w art. 38 ust. 1 ustawy nie wymaga prowadzenia sformalizowanego postępowania, lecz zgodnie z art.2 pkt 6 oraz art. 41. ust. 2 pkt 2 stanowi ustalenie statutu uzdrowiska.
Brak jest więc podstaw prawnych do prowadzenia postępowań skutkujących wydzieleniu stref ochronnych.
Prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia "Eksploatacja złoża sjenitów, amfibolitów i gnejsów Przerzeczyn-Zdrój" I działka 165 obręb Przerzeczyn -Zdrój zostało zawieszone do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi.
Organ przyznał, że na terenie gminy funkcjonuje Kopalnia Kruszywa Kośmin, jednak jest zlokalizowana na obrzeżach gminy i oddalona od uzdrowiska o 2 km a ponadto oddzielona od uzdrowiska kompleksem leśnym, który niweluje uciążliwości
związane z działalnością wydobywczą.
Natomiast projektowana inwestycja znajdowałaby się w odległości 200 m w kierunku południowym od strefy ochronnej, a Uzdrowisko Przerzeczyn - Zdrój, a planowane, dobowe natężenie ruchu do drogi krajowej nr 8 przy założeniu eksploatacji kruszywa na poziomie 600000 Mg/rok wynosić będzie około 6 samochodów ciężarowych na godzinę.
Zadaniem gminy, co precyzuje art. 46 ustawy jest ochrona warunków naturalnych uzdrowiska, więc aktywność gospodarcza jest ukierunkowana na te dziedziny, które nie kolidują z funkcjami uzdrowiskowymi.
Podsumowując organ stwierdził, że zaskarżony akt prawa miejscowego został podjęty wyłącznie na podstawie i w granicach prawa przy jednoczesnym przestrzeganiu procedury stanowienia aktów prawa miejscowego uregulowanej w ustawie.
W dodatkowym piśmie z dnia 5 października 2010 r. Rada Miejska w Niemczy wniosła o oddalenie skargi.
Dodała, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem obowiązek uwzględnienia skargi powstaje dopiero wtedy, gdy naruszenie interesu prawnego jest związane z jednoczesnym naruszeniem przepisu prawa.
W jej ocenie skarżący nie wykazał związku pomiędzy podjęciem uchwały a ograniczeniem wykonywania praw właścicielskich wynikających z art. 140 Kodeksu cywilnego, a ponadto nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wynika interes prawny. Nabywając nieruchomość rolną podejmował ryzyko związane z brakiem możliwości uruchomienia kopalni.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Przerzeczyn-Zdrój obowiązujące od 2001 r., będące w ocenie skarżącego podstawą określenia przeznaczenia nieruchomości nie kształtuje sytuacji prawnej podmiotów spoza systemu administracji publicznej i wiąże organ gminy a nie obywateli.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wprowadza żadnych sankcji w przypadku podejmowania przez organy gminy działań sprzecznych z zasadami polityki przestrzennej przyjętymi w uchwalonym statucie.
Podkreślono, że wydzielenie stref ochronnych nie jest dokonywane w odrębnym postępowaniu administracyjnym, zatem brak jest podstaw do złożenia zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w takim postępowaniu.
Jedynie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określają przeznaczenie terenu.
Dodał też, że aktualnie trwają uzgodnienia dotyczące wydania decyzji o wygaśnięciu koncesji na poszukiwanie złóż sjenitów, amfibolitów i gnejsów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca opiera swoją skargę na art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (teks jednolity Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 159 ze zm.) § 1 tego artykułu stanowi: "każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałą lub zarządzenie do sądu administracyjnego".
Z przepisu powyższego wynika, że legitymację do wniesienia skargi ma osoba, która skierowała do właściwego organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i było ono bezskuteczne, ponadto, że legitymację oparto na kryterium interesu prawnego.
To ostatnie oznacza, że skargę może wnieść podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.
Ponadto z powyższego przepisu wynika, że zaskarżenie musi dotyczyć sprawy z zakresu administracji publicznej, zaś wniesienie skargi poprzedzać wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Zatem obowiązkiem Sądu w pierwszej kolejności jest zbadanie czy skarżący wypełnił przesłanki określone w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie uzyskania legitymacji do wniesienia skargi.
Poza sporem pozostaje, że skarżąca w piśmie z dnia 17 marca 2010r., wezwała Radę Miejską w Niemczy o usunięcie naruszenia prawa w uchwale Rady Miejskiej z dnia 29 stycznia 2010 r. w sprawie ustanowienia statutu Uzdrowiska Przerzeczyn-Zdrój – jak również i to, że Rada Miejska do dnia wniesienia skargi nie odpowiedziała na pismo skarżącej. Zaistniała zatem przesłanka bezskuteczności wezwania. Niewątpliwie też sprawa regulowana uchwałą ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej.
Dalszą kwestią do zbadania jest to czy zaskarżoną uchwałą naruszono interes prawny lub uprawnienie skarżącej.
W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że interes prawny skarżącego, do którego odnosi się art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę.
Podkreśla się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony, ukształtowanego aktem stosownego prawa materialnego (W. Chróścielowski – wszczęcie postępowania administracyjnego PiP 2004, nr 3, s. 63, K. Bandarzewski, P. Chmielnicki i inni, Komentarz s. 580-589 wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005r., OSK 115/05, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006r. II OSK 1127/05, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 maja 2006r., II SA/BK 763/05).
W niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała jakie prawo lub uprawnienie konkretnie jej dotyczące, wynikające z normy prawa materialnego zostało naruszone.
Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w Niemczy z dnia 29 stycznia 2010r., nr XXXVIII/224/10 w sprawie uchwalenia statutu uzdrowiska Przerzeczyn-Zdrój. Mocą § 4 statutu uzdrowiska, który stanowił załącznik do opisanej uchwały, działka o numerze 165 położona w obrębie Przerzeczyn-Zdrój będąca własnością skarżącej została w spornej uchwale uznana za część składową strefy ochronnej "B".
W ocenie skarżącej uniemożliwia to w przyszłości prowadzenie działalności wydobywczej, kopalnianej.
W ocenie skarżącej omawiana uchwała narusza Konstytucję RP a konkretnie art. 5, art. 20, art. 21 w zw. z art. 64 ust. 3. Według zainteresowanej spółki naruszenie powyższych przepisów Konstytucji powoduje naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju, zasady wolności działalności gospodarczej i naruszenie prawa własności.
Ustosunkowując się do powyższych zarzutów należy zauważyć, że dotyczą one ogólnych zasad, a nie prawa, czy interesu prawnego skarżącego chronionego określoną normą prawną, naruszonego zaskarżoną uchwałą.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2008r., w sprawie II OSK 1335/07 (Lex nr 463935) stwierdził, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie akceptuje powyższy pogląd, że "z ogólnej Konstytucyjnej zasady wolności działalności gospodarczej nie można wywodzić interesu prawnego podmiotu, który zamierza podjąć taką działalność na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego gminy, w zaskarżeniu uchwały rady gminy w przedmiocie planu miejscowego, gdyż taki interes miałby charakter bardzo ogólny i potencjalny".
Stwierdzenie to, odnoszące się wprawdzie do uchwały dotyczącej innej regulacji, planu zagospodarowania przestrzennego, w ocenie Sądu ma zastosowanie nie tylko do zasady wolności gospodarczej ale także wskazanej przez skarżącego zasady zrównoważonego rozwoju i prawa własności.
Ustosunkowując się dalej do przedstawionego wyżej przez skarżącą zarzutu zauważyć należy, że przepisy Konstytucji RP są źródłem gwarancji a nie praw, spełniają rolę wzorca konstytucyjnego, który materializuje się w uchwalanych ustawach.
Te ustawy lub inne akty prawne uchwalane w oparciu i w zgodzie z gwarancjami określonymi w Konstytucji, regulują określoną materię, dają określone prawa.
Skarżący nie wskazał aktu prawnego, ustawy, która przyznawała by mu określone prawa, naruszone zaskarżoną uchwałą Rady Gminy.
Zaskarżona uchwała nie narusza art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu zagospodarowania przestrzennego nie dotyczy bowiem tej kwestii. W momencie podjęcia takiej uchwały skarżący może w pełni skorzystać z uprawnień przewidzianych w tej ustawie. Omawiana uchwała w żaden sposób nie dotyka tej kwestii.
Istotny i wymagający podkreślenia jest fakt, że skarżący nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej polegającej na działalności wydobywczej, która niemożliwa by była, po wejściu w życie zakwestionowanej uchwały. Teren którego właścicielem jest skarżący wchodzi bowiem do strefy "B" uzdrowiska. Tym samym skarżący nie mógłby prowadzić wskazanej działalności.
W dacie złożenia skargi działalność taka ma charakter przyszłościowy, potencjalny. I jako taka nie może być przedmiotem ochrony, w myśli tego co powiedziano wyżej, przy rozważeniu przesłanek wynikających z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Podkreślić należy, że uprawnienia wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie mają charakteru actio popularis, nawet zatem sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawa chronionego, interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002r., II SA 25/03/01, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999r., IV SA 872/99). Powołany przepis art. 101 nie daje podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (wyrok SN z dnia 7 marca 2003, III RN 42/02, OSNP 2004 Nr 7 poz. 114).
Wnoszący skargę w trybie powołanego art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie chronioną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie.
Skarżąca nie wykazała tak rozumianego interesu prawnego.
Tym samym wobec braku legitymacji skarżącej do wniesienia skargi podlega ona oddaleniu.
W ocenie Sądu stwierdzenie braku legitymacji do wnoszenia skargi wyklucza możliwość zastosowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Sąd we wskazanej sytuacji nie ma uprawnień do rozstrzygania w granicach danej sprawy, czyli w tym przypadku, rozważenia kwestii sprzeczności z prawem określonych zapisów zaskarżonej uchwały.
Stwierdzony przez Sąd brak legitymacji powoduje, że Sąd nie działa z urzędu, a strona która zainicjowała sprawę, nie posiada uprawnień do jej toczenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło