II OZ 1314/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Bk 24/10 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie nieuznania za stronę postępowania w sprawie zatwierdzającej projekt budowlany postanawia: oddalić zażalenie. J. W. na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku w dniu 22 czerwca 2010 r. zgłosiła wniosek o wyłączenie trzech sędziów od rozpoznania przedmiotowej sprawy, w tym sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk. Uzasadniając swój wniosek J. W. wskazała, że sędziowie ci orzekali w wielu sprawach, gdzie kwestia uznania jej za stronę była przedmiotem postępowań: II SAB/Bk 49/08, II SA/Bk 647/08, II SA/Bk 564/05, II SAB/Bk 37/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt SAB/Bk 24/10, oddalił wniosek o wyłączenie od orzekania w przedmiotowej sprawie sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że J. W. nie uzasadniła w sposób wiarygodny istnienia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności ww. sędziego w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OZ 877/10, po rozpoznaniu zażalenia J. W., uchylił ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W wytycznych co do dalszego postępowania wskazano, że należy ocenić czy między wskazanymi przez skarżącą sprawami a sprawą niniejszą nie zachodzi podobieństwo zarzutów, a jeśli tak to czy ta okoliczność może powodować uzasadnioną obawę, że poglądy czy opinie z wcześniejszych spraw mogą sugerować sędziemu jego ocenę w obecnej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 9 listopada 2010 r. oddalił przedmiotowy wniosek. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd podkreślił, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest skarga J. W. na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie niezałatwienia zażalenia z dnia 23 listopada 2004 r. za nieuznanie jej za stronę postępowania administracyjnego przez Starostę H. w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. H. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (wolnostanowiskowej bezściółkowej obory z boksami legowiskowymi dla krów mlecznych o obsadzie 200 DJP), zamkniętego szczelnego zbiornika na płynne odchody zwierzęce o pojemności 1211 m3 i dwukomorowego szczelnego zbiornika na ścieki socjalno – bytowe o pojemności 5 m3 na działce nr (...) we wsi I. gm. N. Sąd wskazał, po dokonaniu analizy akt spraw wskazanych przez skarżącą, że podobieństwo zarzutów występuje tylko w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 51/05, gdzie skarżąca żądała uznania jej za stronę postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie udzielenia A. H. pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu okoliczność ta nie stanowi okoliczności uzasadniającej obawę co do bezstronności sędziego orzekającego w sprawie niniejszej. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, iż sędzia wyraził przy orzekaniu w innej sprawie pogląd, z którym wnioskujący się nie zgadza nie może być przesłanką do wyłączenia sędziego od orzekania w innej sprawie, choćby w jakikolwiek sposób powiązanej ze sprawę, w której sędzia orzekał wcześniej. Okolicznością uzasadniającą wyłączenie sędziego nie może być wydanie przez tego sędziego orzeczeń w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych, z którymi skarżąca się nie zgadza. Rozczarowanie co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego, czy też podjętych w jego ramach rozstrzygnięć nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie przesłanek wymienionych w art. 18 czy 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zarzuty odnoszące się do tej kwestii mogą być podnoszone w środkach odwoławczych od ewentualnych orzeczeń Sądu I instancji, natomiast nie mogą one w żadnym razie stanowić podstawy do uwzględnienia tego rodzaju wniosku i wyłączenia w związku z tym konkretnego sędziego. W zażaleniu J. W. zarzuciła powyższemu postanowieniu naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.) wobec przyjęcia niewłaściwych dowodów (orzeczeń sądowych) w zakresie orzekania przez sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk. Nie dokonanie kontroli przyjętych orzeczeń w zakresie składu sądu orzekającego. - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. poprzez zaniechania kontroli sentencji orzeczeń wymienionych w uzasadnieniu skarżonego postanowienia i niesprawiedliwą ocenę stanu faktycznego sprawy i oddalenia wniosku. - art. 45 § 1 Konstytucji, poprzez wydanie niesprawiedliwego orzeczenia. W zażaleniu wskazano, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołane zostały trzy sprawy sądowe, które nie mają żadnego związku z sędzią Anną Sobolewską – Nazarczyk. Skarżąca podkreśliła, że wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 51/05, Sąd oddalił jej skargę na decyzję Wojewody, którą odmówiono jej prawa strony w pozwoleniu na budowę. Podobnie jest, zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie. Skarżąca obawia się, że sędzia Anna Sobolewska – Nazarczyk podtrzyma swoje stanowisko zawarte w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 51/05. Zdaniem skarżącej ww. sędzia nie respektował w kilku innych postępowaniach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06, z którego wyraźnie wynika jej przymiot strony. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu stwierdzić należy, że z twierdzeniem skarżącej, iż Sąd I instancji przyjął niewłaściwe dowody w zakresie orzekania przez sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk nie można się zgodzić. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OZ 877/10, przekazując sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, wskazał wytyczne co do dalszego postępowania – Sąd I instancji miał ocenić czy między wskazanymi przez skarżącą sprawami a sprawą niniejszą nie zachodzi podobieństwo zarzutów, a jeśli zachodzi to czy ta okoliczność może powodować uzasadnioną obawę, że poglądy czy opinie z wcześniejszych spraw mogą sugerować sędziemu jego ocenę w obecnej sprawie. Sąd I instancji w sposób prawidłowy zastosował się do ww. wytycznych – poddał pod ocenę orzeczenia wskazane przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziów oraz w zażaleniu na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2010 r. Ponadto wskazać należy, że z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika, że Sąd I instancji zaniechał kontroli sentencji ww. orzeczeń. Zarówno z wniosku o wyłączenie sędziego jak i z zażalenia wynika, że przyczyny uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego Anny Sobolewskiej – Nazarczyk orzekającej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku skarżąca widzi w tym, że sędzia ten brał udział w wydaniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 51/05, w którym to wyrażono pogląd z którym skarżąca się nie zgadza i co może, jej zdaniem, powodować brak bezstronności tego sędziego przy orzekaniu w sprawie niniejszej. Mając powyższe na uwadze należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że okoliczność, że sędzia wyraził przy orzekaniu w innej sprawie pogląd, z którym wnioskujący się nie zgadza nie może być przesłanką do wyłączenia sędziego od orzekania w innej sprawie, choćby w jakikolwiek sposób powiązanej ze sprawę, w której sędzia orzekał wcześniej. Niedopuszczalne jest żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć tego sędziego w innych sprawach z jego udziałem, nawet jeżeli dopuściłby się on uchybień procesowych. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że skarżący może podnosić takie zarzuty w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu I instancji (por. postanowienie NSA z 28 sierpnia 2008 r., I OZ 612/08; postanowienie NSA z 18 września 2008 r., II OZ 979/08). W tej sytuacji w niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie doszło także do naruszenia przepisu art. 45 § 1 Konstytucji RP. Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaskarżonym postanowieniem oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego Anny Sobolewskiej – Nazarczyk ze składu orzekającego w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 24/10. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.