II SA/Bk 553/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-11-16
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowany policjant ma prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego po uchyleniu przepisów wykonawczych, które rozszerzały to uprawnienie na emerytów?Ratio decidendi
Emerytowani policjanci utracili prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2005 r., które uchyliło § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Uchylenie to pozbawiło formalnej podstawy prawnej przyznawanie i wypłacanie tego świadczenia emerytom. Prawo do równoważnika wynikało wyłącznie z przepisów wykonawczych, a nie z ustawy, a przepisy te wykraczały poza upoważnienie ustawowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła emerytowanego policjanta, T. T., który domagał się równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Prawo do tego świadczenia przyznano mu decyzją z 1998 r. na podstawie przepisów wykonawczych. Po zmianie przepisów w 2005 r. i uchyleniu § 8 rozporządzenia z 2002 r., organy policji cofnęły mu to uprawnienie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący kwestionował tę decyzję, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo sądów administracyjnych i przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcie uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Od marca 2009 r. przed właściwymi organami Policji toczą się postępowania z udziałem T. T. – emerytowanego policjanta, których przedmiotem jest uprawnienie wyżej wymienionej osoby do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z [...] maja 1998 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. przyznał T. T. prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Decyzją z [...] marca 2006 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w Ł. stwierdził wygaśnięcie powyższego rozstrzygnięcia z 1998 r. z dniem 01 stycznia 2006 r. - z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wskazał, że z chwilą wejścia w życie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie tego organu z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego – policyjni emeryci i renciści oraz członkowie ich rodzin utracili prawo do otrzymywania przedmiotowego równoważnika pieniężnego.
W stosunku do decyzji z [...] marca 2006 r. T. T. zainicjował postępowanie o stwierdzenie jej nieważności, w którym decyzją nr [...] z [...] czerwca 2009 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności. Zdaniem organów policyjnych wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisów § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r. spowodowało utratę uprawnień emerytów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, co spowodowało bezprzedmiotowość dotychczasowego stosunku prawnego opartego na rozstrzygnięciu przyznającym to świadczenie i konieczność stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z [...] maja 1998 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. Również, w ocenie organów, za wygaszeniem rozstrzygnięć przyznających równoważnik przemawia interes społeczny, bowiem niezgodne z zasadą praworządności jest wypłacanie świadczeń nieprzewidzianych prawem.
Wyrokiem z 19 listopada 2009 r. w sprawie II SA/Wa 1224/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskutek skargi T. T., uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2009 r. i poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z [...] kwietnia 2009 r. Sąd wskazał, że w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem oceny jest wyłącznie kwestia istnienia wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Zasady tej organy nie dochowały i przeprowadziły postępowanie, co do istoty sprawy, analizując w szczególności kwestię występowania interesu społecznego jako jedną z przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Nieprawidłowo również organy przyjęły, że uchylenie podstawy prawnej decyzji powoduje wygaszenie uprawnień nabytych w oparciu o tę decyzję w przeszłości, podczas gdy uchylenie podstawy prawnej decyzji powoduje wyłącznie brak możliwości wydawania podobnych rozstrzygnięć na przyszłość. Stwierdzono, że uchylenie § 8 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r., na podstawie którego przyznano skarżącemu prawo do świadczenia, bez jednoczesnego cofnięcia dotychczasowych uprawnień lub wygaszenia decyzji je przyznających, nie mogło stanowić wystarczającej przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z [...] maja 1998 r. Również organ nie wykazał występowania w sprawie interesu społecznego. W tych okolicznościach skład orzekający sformułował ocenę, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu równoważnika nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. Sąd jednocześnie wskazał, że organy nie uzasadniły swojej właściwości rzeczowej w sprawie.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu po wyroku WSA w Warszawie Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją nr [...] z [...] marca 2010 r. stwierdził nieważność decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z [...] marca 2006 r. wygaszającej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z [...] maja 1998 r. przyznającej T. T. prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie ze sprawy II SA/Wa 1224/09. Decyzja z [...] marca 2010 r. nie była skarżona.
W dniu 30 kwietnia 2010 r. T. T. złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2010.
Również w dniu 30 kwietnia 2010 r. Komendant Miejski Policji w Ł. decyzją nr [...] cofnął T. T. z dniem 01 stycznia 2006 r. uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Organ wskazał, że T. T. od dnia 30 kwietnia 1999 r. przeszedł na emeryturę policyjną. Pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie kolejno obowiązujących w tym przedmiocie aktów prawnych: zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 września 1997 r., od 01 stycznia 1999 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 grudnia 1999 r., od 01 stycznia 2003 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. W dniu 01 stycznia 2006 r. zostało znowelizowane ostatnio wymienione rozporządzenie Ministra – rozporządzeniem tego organu z 28 grudnia 2005 r., którym uchylono § 8 stanowiący, że przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego. Zdaniem Komendanta obecnie nie istnieje przepis, który pozwalałby, w zakresie prawa do równoważnika pieniężnego za remont, traktować emerytów i rencistów jak policjantów w służbie czynnej. W szczególności nie wymienia ich art. 91 ust. 1 ustawy z 06 kwietnia 1990 r. o Policji, jak również ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Wskazana ustawa stanowi jedynie o prawie emeryta i rencisty do lokalu mieszkalnego (art. 29) oraz o prawie do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (art. 30). Zdaniem organu uchylony z dniem 01 czerwca 2006 r. § 8 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r. wykraczał poza zakres delegacji ustawowej z art. 91 ust. 2 ustawy o Policji przyznanej właściwemu Ministrowi do określenia wysokości, zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania oraz zwracania spornego równoważnika pieniężnego. Wskazano, że zgodnie z § 6 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r. jeżeli policjant (a w związku z uchylonym § 8 – emeryt i rencista policyjny) przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 - wydaje się decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego. Zdaniem organu uchylony § 8 stanowił niezbędną podstawę pozwalającą analogicznie stosować § 1 ust. 1 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r. do emerytów, rencistów policyjnych i członków ich rodzin. Skoro został on uchylony, emeryci i renciści nie spełniają warunków określonych w § 1 ust. 1, bo przepis ten nie ma do nich zastosowania.
Wskazano, że od 01 stycznia 1999 r. Komendant Miejski Policji w Ł. na podstawie art. 6a ustawy o Policji, wprowadzonego przez art. 62 pkt 5 ustawy z 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa, jest organem właściwym w sprawach cofania prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. T. Nie zgodził się z wywodami organu stwierdzając, że pozostają one w kolizji ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie ze sprawy II SA/Bk 1224/09. Jego zdaniem przepis art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym ... z 18 lutego 1994 r. nie daje podstaw do rozróżniania policjantów i emerytów policyjnych w zakresie prawa do spornego równoważnika. Jednocześnie odwołujący się wywodził, że w dniu 04 maja 2010 r. złożył wniosek o wypłatę równoważnika za remont i do tej pory nie uzyskał rozstrzygnięcia.
Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, że WSA w Warszawie w wyroku z 19 listopada 2009 r. przesądził wyłącznie kwestię naruszenia art. 162 § 1 Kpa, natomiast nie rozstrzygał merytorycznie o prawach do świadczeń. Wywiedziono, wbrew stanowisku strony, że kwestionowana decyzja z [...] kwietnia 2010 r. nie została wydana na podstawie rozporządzenia z 28 grudnia 2005 r., ale na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r., który stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do równoważnika w sytuacji, gdy strona przestanie spełniać warunki z § 1 ust. 1 tego aktu prawnego. Jak wskazano, skarżący przestał był policjantem w służbie czynnej, podczas gdy przepis ten wymaga posiadania takiego statusu. Również, zdaniem organu, brak jest innych przepisów przewidujących prawo emerytów policyjnych do równoważnika, a ustawa o Policji nie stanowiła i nadal nie stanowi podstawy do przyznania uprawnienia do równoważnika pieniężnego emerytowi czy renciście policyjnemu. Artykuł 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym zrównuje emerytów i policjantów w służbie czynnej tylko w zakresie prawa do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji MSWiA, jednak bez praw do równoważników. Prawo do lokalu wiąże zatem z prawem do jego posiadania. Zdaniem organu brak jest również podstaw do zastosowania wykładni rozszerzającej art. 30 tej ustawy poprzez przyjęcie, że prawo do innego świadczenia tj. uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania lub domu, obejmuje wszystkie świadczenia, w tym prawo do równoważnika.
Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożył do sądu administracyjnego T. T. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wskazał, że jego zdaniem zwrócić należy uwagę na art. 2 pkt 2 lit. "c" ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji, zgodnie z którym emerytowi przysługuje "prawo do lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym". Przepis ten, jak stwierdził, ma charakter generalny i jest uzupełniony przez art. 29 ustawy, który potwierdza to prawo w zakresie "zasobów mieszkaniowych będących w dyspozycji MSWiA" oraz uściśla powierzchnię lokalu "do rozmiaru przysługującego w dniu zwolnienia ze służby". Powołany przepis określa także status mieszkań, do których stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Zdaniem skarżącego art. 30 ustawy emerytalnej koresponduje z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Jak stwierdził, treść powołanych przepisów była przyczyną obejmowania emerytów i rencistów policyjnych kolejnymi regulacjami rozporządzeń wykonawczych w sprawie równoważnika za remont lokalu. Zdaniem skarżącego uchylony § 8 stanowił wykonanie przepisów ustawy emerytalnej i delegacji ustawowej zawartej w art. 91 ust. 2 ustawy o Policji i bez niego art. 29 ustawy o Policji jest przepisem martwym. Wskazał, że istotne jest zdanie art. 91 ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym MSWIA określa zasady m.in. cofania równoważnika "uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania". W ocenie skarżącego tymi podmiotami są emeryci i renciści policyjni oraz biorcy rent rodzinnych wymienieni w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy emerytalnej z 18 lutego 1994 r. Zatem, jego zdaniem, nie uchylony § 8 rozporządzenia z 2002 r. został wydany z naruszeniem prawa, ale dokonano niewłaściwej wykładni § 1 rozporządzenia zmieniającego z 28 grudnia 2005 r. Tym bardziej, że ustawodawca zmieniając rozporządzenie nie zajął stanowiska co do losów decyzji wydanych przed 01 stycznia 2006 r., a jednocześnie w załączniku do rozporządzenia zmieniającego zawierającego wzór oświadczenia mieszkaniowego – zachował rubryki dotyczące daty zwolnienia ze służby – jednostki, wskazanie czy ubiegający się o świadczenie jest policjantem czy emerytem, rencistą itp. Skarżący powołał się na wyrok NSA z 18 czerwca 2008 r. w sprawie I OSK 953/07.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że prawo organów policyjnych do cofnięcia uprawnienia do równoważnika po 01 stycznia 2006 r. w przypadku emeryta policyjnego wynika z § 6 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania spornego w sprawie niniejszej świadczenia.
T. T. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę pismem z 02 września 2010 r. (k. 14), podtrzymując wniosek o uchylenie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Z akt administracyjnych dołączonych do sprawy sądowej wynika, iż uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego skarżący T. T. otrzymał na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] maja 1998r. Nr [...] wydanej w oparciu o ówczesne brzmienie art. 91 ustawy z 6.04.1990r. o Policji oraz par. 1 ust. 1 pkt 2 ówcześnie obowiązującego Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 września 1997r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (M.P. nr 30, poz. 708). Powołanie się w decyzji na paragraf 1 – szy zarządzenia MSWiA odnoszący się do uprawnień do równoważnika przynależnych funkcjonariuszom policji w służbie czynnej (policjantom), a nie na paragraf 12 – ty zarządzenia, który wprost dotyczył uprawnień do równoważnika emerytów policyjnych i rencistów policyjnych, dowodzi, iż w momencie przyznawania równoważnika, skarżący był jeszcze funkcjonariuszem w służbie czynnej ( na emeryturę przeszedł 30 kwietnia 1999r.). Wymieniona wyżej decyzja stanowiła jednak podstawę prawną do wypłaty skarżącemu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w kolejnych latach, w tym i po przejściu funkcjonariusza na emeryturę. Równoważnik był płacony do 2005r. (włącznie) tj. do momentu wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28.12.2005r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005r, Nr 266, poz. 2246). Rozporządzenie zmieniające uchyliło między innymi paragraf 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002r., który "kontynuował" przewidziane przepisami wykonawczymi do ustawy o Policji, stosowanie także do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście policyjnym, przepisów rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Tym samym z dniem 1.01.2006r. przestała istnieć formalnie materialnoprawna podstawa przyznawania emerytom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu i wypłacania emerytom policyjnym wcześniej przyznanego równoważnika. Do tej daty, co zdecydowanie należy podkreślić, przyznawanie emerytom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu i jego wypłacanie, odbywało się wyłącznie w oparciu o regulację przewidzianą przepisami wykonawczymi do ustawy o Policji, "rozciągającymi" stosowanie zasad przyznawania w/w równoważnika policjantowi, także na emerytów i rencistów policyjnych. Począwszy od daty wydania decyzji przyznającej skarżącemu uprawnienie do równoważnika za remont lokalu tj. od 20.05.1998r. były to przepisy: par. 12 ust. 1 Zarządzenia MSWiA z 30.09.1997r. (obowiązującego do 23.12.1999r.), par. 11 ust. 1 Rozporządzenia MSWiA z 20.12.1999r. (obowiązującego w okresie od 24.12.1999r. do 19.07.2002r) i par. 8 Rozporządzenia MSWiA z 28.06.2002r., który to przepis obowiązywał od 20.07.2002r. do 31. 12.2005r.
W żadnym z wyżej wymienionych okresów uprawnienie emerytów policyjnych i rencistów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, nie wynikało z przepisu rangi ustawy. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.11.2004r. sygn. K 7/04 (OTK –A 2004/10/109), oceniającego między innymi zgodność z konstytucją (art. 92 ust. 1 Konstytucji RP) upoważnienia ustawowego z art. 91 ust. 2 ustawy o Policji, krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, jest oczywisty na poziomie ustawowym. Przepis art. 91 ust. 1 ustawy o Policji stanowi wyraźnie, iż "policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Przepis ten wskazuje zarówno podmiot uprawniony do uzyskania świadczenia, jak i cel świadczenia, ograniczając krąg uprawnionych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego wyłącznie do funkcjonariuszy policji w służbie czynnej.
Wbrew temu, co twierdzi skarżący, uprawnienia emeryta policyjnego do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, nie da się także wyczytać z treści ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r, Nr 8, poz. 67, zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji). Wymieniona wyżej ustawa przewiduje dwa zasadnicze uprawnienia związane z zaspakajaniem potrzeb mieszkaniowych emerytów i rencistów policyjnych. Pierwsze z nich wynika z art. 29 ust. 1 ustawy i jest uprawnieniem do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych m organów albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. W uzasadnieniu wyroku z dnia 27.10.2008r. sygn. U 4/08 (OTK-A 2008/8/141) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zawarte w tymże przepisie odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, nie oznacza ogólnego nakazu stosowania do emerytów i rencistów policyjnych całokształtu przepisów o uprawnieniach mieszkaniowych funkcjonariuszy policji, ale jedynie nakaz odpowiedniego stosowania przepisów szczegółowych dotyczących przyznawania funkcjonariuszom policji mieszkań znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Chodzi tu o zasady określania powierzchni lokalu przysługującego uprawnionemu oraz procedury wydawania decyzji administracyjnych w sprawie przydziału. Drugie uprawnienie emerytów policyjnych i rencistów policyjnych wynika z art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji i jest nim prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Analizując ten przepis Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku o sygn. U 4/08, podkreślił, iż właśnie jego treść dowodzi, że poza uprawnieniem emeryta policyjnego (rencisty policyjnego) do lokalu i jego uprawnieniem do pomocy na uzyskanie lokalu, ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji, innych świadczeń tym podmiotom nie zapewniła. Jeżeli bowiem ustawowe prawo emerytów i rencistów do lokalu mieszkalnego miałoby obejmować także inne uprawnienia wymienione w rozdziale 8 ustawy o Policji, to zamieszczenie w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji art. 30 byłoby zbędne, gdyż uprawnienie, o którym mowa w tym przepisie wynikałoby z odesłania zawartego w art. 29 ustawy.
Nie można więc uznać za trafną argumentacji skarżącego dopatrującej się w przepisach ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji, ustawowego przyznania emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Całkowicie bezzasadne jest też twierdzenie, iż przepisy wykonawcze, w których znalazła się norma rozszerzająca krąg podmiotów uprawnionych do tego świadczenia, były wykonaniem zapisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji. Zarówno bowiem rozporządzenie MSW i A z 28.06.2002r, jak i obowiązujące przed nim rozporządzenia MSW i A z 20.12.1999r. oraz wcześniejsze zarządzenie MSW i A z 30.09.1997r. zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego z ustawy o Policji, przy czym do dnia 7.11.2001r. treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 91 ust. 2 tejże ustawy, dotyczącego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, zawierała wyłącznie upoważnienie do określenia aktem wykonawczym szczegółowych zasad przyznawania, zwracania i wysokości równoważnika. Dopiero ustawą zmieniającą ustawę o Policji z dnia 6.07.2001r. (z mocą od 8.11.2001r) nadane zostało upoważnieniu ustawowemu brzmienie szersze, obowiązujące do dziś, zawierające między innymi sformułowanie "uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania", w którym to sformułowaniu skarżący upatruje legalności przyznawania emerytom policyjnym uprawnienia do równoważnika. Skład orzekający raz jeszcze zwraca uwagę, iż treść upoważnienia ustawowego w nadanym ustawą zmieniającą brzmieniu, była przedmiotem kontroli konstytucyjnej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29.11.2004r. sygn. K 7/04 (OTK – A 2004/10/109). Mocą tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził zgodność przepisu art. 91 ust. 2 ustawy o Policji z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (przepisem określającym konstytucyjne standardy upoważnienia ustawowego). W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził, iż upoważnienie ustawowe dawało organowi wykonawczemu prawo do "wyjścia" poza oczywisty na poziomie ustawowym krąg podmiotów uprawnionych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Biorąc pod uwagę treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzić zatem należy, iż zamieszczany w przepisach wykonawczych wydanych do art. 91 ustawy o Policji, zapis o odpowiednim stosowaniu w stosunku do emerytów policyjnych obowiązujących wobec policjantów zasad przyznawania równoważnika pieniężnego za remont lokalu, był normą wykraczającą poza upoważnienie ustawowe. W okolicznościach sprawy przy tym zauważyć należy, iż przyznanie skarżącemu równoważnika za remont nastąpiło decyzją wydaną w roku 1998, tj. w okresie, gdy treść upoważnienia ustawowego z art. 91 ust. 2 ustawy o Policji nie zawierała w ogóle zapisu pozwalającego na domniemanie umocowania do "poszerzenia" przepisem wykonawczym kręgu uprawnionych do równoważnika. Norma przepisu wykonawczego wykraczająca poza upoważnienie ustawowe nie mogła stanowić ważnej podstawy do nabycia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, co w konsekwencji - zdaniem sądu – nie pozwala skarżącemu skutecznie się powoływać na ochronę praw słusznie nabytych.
Zdaniem sądu dokonane kwestionowaną decyzją cofnięcie skarżącemu z dniem 1.01.2006r. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu było naturalną konsekwencją uporządkowania regulacji prawnej i dostosowania treści przepisów wykonawczych do zgodności z zapisami ustawy o Policji. Pomijając kwestię ważności materialnej przyznawanego emerytom policyjnym w/w świadczenia, z dniem 1 stycznia 2006r. całkowicie odpadła podstawa do dalszej wypłaty dla nich równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Powołanie jako formalnej podstawy decyzji cofającej uprawnienie przepisu paragrafu 6 rozporządzenia MSW i A z 28.06. 2002r (cytowanego wyżej) nie narusza prawa. Stosownie do tego przepisu, decyzję o cofnięciu uprawnienia do wypłaty dotychczas przyznanego równoważnika, wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w par. 1 ust. 1 rozporządzenia lub uległy zmianie jego uprawnienia do liczny norm zaludnienia. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9.12.2009r. sygn. VIII SA/Wa 621/09, a wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29.11.2006r. sygn. II SAWa 1689/06 (dostępnymi w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych),a z którymi to stwierdzeniami zgadza się skład orzekający w sprawie niniejszej, uchylony par. 8 rozporządzenia, stanowił podstawę pozwalającą stosować par. 1 pkt 1 rozporządzenia do emerytów policyjnych. Skoro z dniem 1.01.2006r. odpadła ta podstawa, to emeryci policyjni nie spełniają warunków określonych w par. 1 ust. 1 rozporządzenia, jako że w ogóle tego przepisu się do nich nie stosuje. Również w wyroku z 21.11.2006r. wydanym w sprawie IISA/Wa 1335/06 (też dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opowiedział się za cofnięciem emerytom policyjnym uprawnień do równoważnika za remont lokalu jako drogą właściwą do dostosowania stanów faktycznych do obowiązującego prawa. Sąd ten stwierdził, iż paragraf 6 rozporządzenia wykonawczego MSW i A z dnia 28.06.2002r. uzasadnia wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez osoby pobierające świadczenia z policyjnego zaopatrzenia emerytalnego wobec utraty przez emeryta policyjnego danego uprawnienia. Decyzja taka miałaby charakter deklaratoryjny, a za jej wydaniem przemawia konieczność regulowania stanów faktycznych zgodnie z obowiązującym prawem.
Oceny sprawy nie zmienia treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.06.2008r. sygn. I OSK 953/07, na który powołuje się skarżący. Przede wszystkim zauważyć należy, iż wyrok ten wydany został na tle skargi emerytowanego policjanta wywiedzionej na decyzję organu policji stwierdzającą wygaśnięcie decyzji przyznającej mu uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w oparciu o art. 162 par. 1 pkt 1 kpa tj. w następstwie uznania, iż decyzja przyznająca równoważnik stała się bezprzedmiotowa w momencie wejścia w życie przepisu uchylającego par. 8 rozporządzenia wykonawczego MSW i A z dnia 28.06. 2002r. Oddalając skargę kasacyjną organu policji od wyroku WSA stwierdzającego nieważność decyzji wygaszającej decyzje przyznającą uprawnienie, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się wyłącznie w kwestii prawidłowego stosowania art. 162 par. 1 pkt 1 kpa w sytuacji gdy bezprzedmiotowość decyzji wynika ze zmiany stanu prawnego, a przepisy zmieniające nie przewidują skutku w postaci wygaśnięcia decyzji. NSA nie oceniał decyzji o cofnięciu uprawnień do równoważnika za remont lokalu i z tej przyczyny, zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA stwierdzeń nie można automatycznie "przenosić" na grunt niniejszego postępowania. Na marginesie tylko można zauważyć, iż teza wyroku NSA wskazuje, iż NSA dostrzegł dopuszczalność cofnięcia przyznanych uprawnień z chwilą uchylenia podstawy do ich przyznawania.
Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną sąd oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło