I SA/Łd 1209/10
WyrokWSA w Łodzi2010-11-30
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Bogusław Klimowicz, Bartosz Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, który jest używany w okresie dwóch lat od daty produkcji, stawka podatku akcyzowego stosowana przez polskie prawo jest zgodna z art. 90 TWE, jeśli prowadzi do obciążenia wyższego niż rezydualny podatek akcyzowy zawarty w wartości rynkowej podobnego pojazdu zarejestrowanego w Polsce?Ratio decidendi
Sąd uznał, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych (mniej niż dwa lata od daty produkcji) mogą naruszać art. 90 TWE, jeśli prowadzą do obciążenia podatkowego wyższego niż rezydualny podatek akcyzowy zawarty w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych. W przypadku stwierdzenia takiej dyskryminacji, powstaje nadpłata w podatku akcyzowym.Stan faktyczny
Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego. Organy podatkowe odmawiały stwierdzenia nadpłaty, uznając, że stawka podatku akcyzowego jest zgodna z prawem unijnym. WSA w Łodzi uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na potencjalną niezgodność z prawem unijnym. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia rezydualnego podatku akcyzowego. WSA w Łodzi, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ błędnie ocenił brak dyskryminacji i nadpłaty.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. i zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 732 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz /spr./ Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 732 (siedemset trzydzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2006 r. A. Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie 17 505 zł z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego marki Volkswagen Multivan.
Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. decyzją z dnia [...] r. odmówił zwrotu podatku w żądanym zakresie.
W dniu [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na nieuwzględnienie w sprawie wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (dalej ETS) z dnia 18 stycznia 2007 r., C-313/05.
Następnie, decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. określił spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie 14 229 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, odmówił stwierdzenia nadpłaty w wysokości 17 505 zł i orzekł o zwrocie podatku w wysokości 3 276 zł.
Na skutek odwołania, w dniu [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy uznał, że Naczelnik Urzędu Celnego nie orzekł o istnieniu nadpłaty w podatku akcyzowym i nie określił jej wysokości, tym samym nie mógł orzec o dokonaniu zwrotu kwoty, której status nie został określony.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. decyzją z dnia [...] r. odmówił spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w wysokości 17 505,22 zł zapłaconym z tytułu wewnatrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Volkswagen Multivan. Organ uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 90 Traktatu z dnia 30 kwietnia 2004 r. Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. Nr 90, poz. 864/2; dalej "TWE"), ponieważ stawka podatku akcyzowego od używanych samochodów przywożonych do Polski w roku ich produkcji lub w roku następującym po nim, jest taka sama jak ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości porównywalnego samochodu, który został opodatkowany akcyzą w Polsce.
Decyzją z dnia [...] r., w wyniku rozpoznania odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Nawiązując do wskazań zawartych w wyroku ETS w sprawie C-313/05 stwierdził, że należy dokonać rozróżnienia między dwiema kategoriami pojazdów, a mianowicie z jednej strony tymi, które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji, przy czym rok ich produkcji uważa się za pierwszy rok kalendarzowy, a z drugiej strony tymi, które są sprzedawane jako używane po upływie tego dwuletniego okresu. W związku z tym, aby powołać się na powyższe orzeczenie Trybunału, podlegający opodatkowaniu samochód musi być starszy niż dwa lata, bowiem stawka podatku 3,1% i 13,6% ceny sprzedaży od używanych samochodów przywożonych do Polski w roku produkcji lub roku następnym po nim, jest taka sama jak ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi w wartości porównywalnego samochodu, który został opodatkowany akcyzą w Polsce, gdy był nowy, a następnie został sprzedany jako samochód używany. Organ odwoławczy podniósł nadto, że różnica pomiędzy wyliczoną kwotą rezydualnego podatku, a kwotą podatku akcyzowego uiszczoną przez podatnika, wynika również z odmiennego sposobu wyliczania tych kwot. Jeżeli chodzi o podatek zapłacony przez podatnika z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, to jest on obliczany metodą "od stu", co oznacza, że podatek oblicza się od ceny zakupu wskazanej na umowie, czy fakturze. Z kolei kwota rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości rynkowej podobnego samochodu jest obliczana metodą "w stu", a więc podatek oblicza się po pomniejszeniu wartości rynkowej o 22% VAT i 13,6% podatku akcyzowego. Dopiero od tak ustalonej podstawy opodatkowania oblicza się kwotę rezydualnego podatku. W przypadku samochodów nie starszych niż dwa lata nie obowiązywał żaden wzór prowadzący do wzrostu stawki podatku wraz z wiekiem - a właśnie zastosowanie tego wzoru stawiało w gorszej sytuacji nabywców pojazdów, które z uwagi na swoje dotychczasowe zagraniczne położenia nie mogły być zarejestrowane w Polsce, w porównaniu do osób nabywających w kraju samochody z tych samych roczników. Stawka, według której skarżący uiścił podatek, była stawką stałą, uzależnioną - dla pojazdów mieszczących się w tej kategorii wiekowej - jedynie od pojemności silnika.
Spółka nie zgodziła się z taką argumentacją i wniosła skargę do WSA w Ł. żądając uchylenia w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2009 r. (I SA/Łd 283/09) WSA w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazał przy tym, że na orzeczenie ETS w sprawie C-313/05 można powołać się nie tylko w przypadku nabycia samochodu osobowego starszego niż dwa lata, ale także w razie nabycia pojazdu osobowego nowego lub używanego w okresie dwóch lat od daty jego produkcji. Nie wykluczył więc, że w odniesieniu do pojazdów osobowych sprzedawanych jako nowe lub używane w okresie dwóch lat od daty ich produkcji nie należy porównać skutków podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze, które zostały już opodatkowane przy pierwszej ich rejestracji. Zdaniem Sądu I instancji, aby możliwe było porównanie kwoty podatku zapłaconego od samochodu zakupionego w innym Państwie Członkowskim z kwotą podatku rezydualnego, organ podatkowy musi obliczyć ten ostatni podatek, wskazując na prawne zasady jego wyliczenia. Dla potrzeb ustalenia ewentualnej nadpłaty, kwota zapłaconego podatku i kwota podatku rezydualnego wyliczone być powinny według takich samych zasad, aby w ogóle mogły być uznane za porównywalne. Sąd zwrócił uwagę, że obliczona przez organ różnica pomiędzy kwotą rezydualnego podatku, a kwotą podatku akcyzowego uiszczoną przez podatnika, stanowi następstwo odmiennego sposobu wyliczania tych kwot - podatek uiszczony przez podatnika z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego był obliczany metodą "od stu", z kolei kwota rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości rynkowej podobnego samochodu metodą "w stu". Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wskazał przepisu, który w taki sposób pozwalałby ustalać podstawę opodatkowania (dla ustalenia podatku rezydualnego), przyjmując średnią cenę transakcyjną pojazdu z publikatora EUROTAX pomniejszoną o VAT. W tym zakresie, w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej naruszył art. 120, art. 122 i art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.).
Od przedstawionego wyżej wyroku Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł skargę kasacyjną. Organ zarzucił w niej:
I. naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 w związku z art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w związku z wyrokiem ETS z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że organ podatkowy w sposób nieprawidłowy obliczył kwotę rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości rynkowej podobnego samochodu;
2. art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy zaistniały podstawy do jej oddalenia.
II. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie:
1. art. 90 TWE w związku 2 art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257; w skrócie "u.p.a.") i § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.; dalej "rozporządzenie MF") poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia zakazu dyskryminacji podatkowej;
2. art. 72 § 1 pkt 1 O. p. w związku z art. 82 ust. 3 u.p.a., § 7 rozporządzenia MF i art. 90 TWE poprzez nakazanie rozpatrzenia żądania stwierdzenia nadpłaty, mimo że nie istnieje przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nadpłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał powyższe zarzuty za zasadne i wyrokiem z dnia [...] r. ([...]) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez tutejszy Sąd.
Zdaniem Sądu II instancji WSA w Ł. błędnie przyjął, że w zaskarżonej decyzji doszło do określenia zobowiązania podatkowego od nieprawidłowej podstawy opodatkowania, bez wskazania podstaw prawnych uzasadniających stosowanie odmiennych zasad wyliczania podatku akcyzowego.
NSA argumentował, że zgodnie z treścią art. 82 ust. 3 u.p.a., w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Kwota ta zaś w niniejszej sprawie nie była przedmiotem sporu. Sąd odwoławczy następnie wywodził, że ustalenie rynkowej wartości podobnego pojazdu nabytego w kraju nie miało na celu zweryfikowania podanej przez stronę podstawy opodatkowania tylko zbadanie, czy kwota podatku akcyzowego zadeklarowanego i zapłaconego przez podatnika w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego doprowadziła do jego dyskryminacji fiskalnej, niedopuszczalnej w świetle art. 90 TWE, w porównaniu z sytuacją nabywców podobnych samochodów w kraju. Dlatego też organy dokonały obliczenia rezydualnej kwoty podatku akcyzowego, o której mowa w orzeczeniu ETS w sprawie C-313/05. Jednocześnie Sąd podkreślił, że obliczenie kwoty podatku rezydualnego zawartej w wartości rynkowej podobnego pojazdu zarejestrowanego w kraju, w świetle wyroku ETS w sprawie C-313/05, miało służyć nie tylko stwierdzeniu, czy doszło do dyskryminacji fiskalnej, ale także poprzez jej porównanie z kwotą zapłaconego przez podatnika podatku akcyzowego, do ustalenia jaki był kwotowy wymiar tej dyskryminacji w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego. Wystąpienie takiej dyskryminacji w konsekwencji prowadzi do powstania nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O. p. W związku z powyższym NSA nie podzielił stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku, które wskazywało na zróżnicowanie metod obliczania przez organ rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości rynkowej podobnego samochodu i posługiwanie się metodą "w stu" i "od stu". Podniósł, że metody te nie są zdefiniowane ustawowo, niemniej nazwanie określonej metody kalkulacji, wynikającej z ustawy, pojęciem pozaustawowym nie oznacza, że takie działanie organu jest niezgodne z prawem. Określenia "rachunek w stu" i "rachunek od stu" to pojęcia powszechnie używane w orzecznictwie i piśmiennictwie podatkowym. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.a. podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów. Natomiast na podstawie art. 82 ust. 3 u.p.a. w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. W związku z tym NSA zlecił, by przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd I instancji uwzględnił powyższe wskazania oraz moc wiążącą orzecznictwa ETS i odniósł się ponownie do kwestii poprawności obliczenia rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane na terytorium Polski, ewentualnie ustalił występowanie dyskryminacyjnego skutku przepisów o podatku akcyzowym w momencie powstania obowiązku podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, aczkolwiek powody jej uwzględnienia są inne niż te powoływane przez stronę skarżącą.
Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie swoje stanowisko zajął już Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd I instancji jest obecnie związany wykładnią prawa dokonaną w wyroku z dnia [...]r. ([...]).
Skarga oparta została jedynie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 122 O.p. poprzez niedokładne ustalenie rezydualnej wartości podatku akcyzowego oraz art. 234 O.p. wskutek wydania w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia mniej korzystnego niż rozstrzygnięcie, od którego wniesiono odwołanie. Oba te zarzuty są chybione.
Przede wszystkim nie jest słuszny zarzut skargi dotyczący naruszenia zakazu reformationis in peius. Sąd w całej rozciągłości podziela w tym zakresie pogląd organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę. W myśl art. 234 O.p. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Przepis ten, co jednoznacznie wynika z jego treści, jest skierowany do organu drugiej instancji rozpatrującego odwołanie. Zakaz, o którym mowa w tym przepisie, oznacza, że organ odwoławczy nie może swoją decyzją pogorszyć sytuacji strony, która wniosła odwołanie. Dotyczy to jednak tylko tych sytuacji, gdy w postępowaniu drugoinstancyjnym organ decyduje się na merytoryczne załatwienie sprawy w sposób odmienny od tego, w jaki sprawa została rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji. Art. 234 O.p. nie ma natomiast zastosowania w tych przypadkach, gdy organ odwoławczy utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy, jak i wówczas gdy wydaje decyzję kasacyjną, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponieważ adresatem analizowanego przepisu jest organ rozpatrujący odwołanie, przepisem tym nie jest związany organ pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Przedstawione wyżej stanowisko nie jest odosobnione, ma ono swoje oparcie w orzecznictwie (por. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 3 września 2009 r. I SA/Bk 278/09 LEX nr 524659, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 listopada 2008 r. I SA/Go 542/08 LEX nr 518952 i z dnia 11 marca 2008 r. I SA/Go 924/07 LEX nr 469017, WSA w Poznaniu z dnia 15 maja 2008 r. I SA/Po 285/08 LEX nr 483596, WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2008 r. I SA/Gd 941/07LEX nr 461773). Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego rozpoznając sprawę ponownie, na skutek uchylenia decyzji przez Dyrektora Izby Celnej, i po uzupełnieniu materiału dowodowego, mógł odmówić stwierdzenia nadpłaty, choć wcześniejszej orzekł o zwrocie podatku. Taka decyzja nie naruszała zakazu reformationis in peius w rozumieniu art. 234 O.p.
Sąd nie podzielił też zastrzeżeń strony skarżącej co do poprawności ustalenia wartości rynkowej pojazdu podobnego do nabytego wewnątrzwspólnotowo. W decyzji z dnia 17 kwietnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego przyjął, że średnia cena samochodu porównywalnego wynosi 145 000 zł, a podstawę takiego ustalenia stanowił katalog INFO-EKSPERT. Z kolei w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że wartość rynkowa pojazdu takiego jak zakupiony przez Spółkę to 145 200 zł. Kwotę taką wskazywał system wyceny EurotaxGlass`s-Carwert. Należy zauważyć, że przy określeniu wartości rynkowej samochodu dokonanym przy pomocy programu EurotaxGlass`s uwzględnianych jest znacznie więcej parametrów pojazdu niż przy wykorzystaniu katalogu INFO-EKSPERT. Ponadto w pierwszym ze sposobów wyceny bierze się także pod uwagę wyposażenie auta. Reasumując, system EurotaxGlass`s umożliwia większą indywidualizację samochodu, a w konsekwencji wycenę jego wartości najbardziej zbliżoną do wartości pojazdu nabytego wewnątrzwspólnotowo. Z tych przyczyn Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 122 O.p. oceniając, że organ odwoławczy ustalił wartość rynkową porównywalnego auta w prawidłowej wysokości. Na marginesie warto odnotować, że strona skarżąca nie powoływała się na takie okoliczności dotyczące nabytego pojazdu, które mogłyby mieć wpływ na cenę rynkową samochodu podobnego.
Zgodnie z art. 80 ust 1 u.p.a. akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatek pobierany jest od wszystkich pojazdów osobowych przed ich pierwszą rejestracją w Polsce i w tym celu ustawodawca zdefiniował różne sytuacje kreujące powstanie obowiązku podatkowego. W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić za pojazd (art. 82 ust. 3 u.p.a.), zaś stawki tego podatku uzależnione są od roku produkcji danego samochodu i zostały określone w rozporządzeniu wykonawczym MF. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 cm³ stawka podatku wynosi 13,6% podstawy opodatkowania, a dla pozostałych 3,1% w przypadku m.in. nabycia wewnątrzwspólnotowego dokonanego przed upływem dwóch lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego przed upływem dwóch lat od daty jego produkcji nie może być mowy o przejawie jakiejkolwiek dyskryminacji, gdyż stawka podatku akcyzowego (3,1% albo 13,6%) jest w tym przypadku taka sama, jak ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi w wysokości 3,1% albo 13,6%, zawartemu w cenie porównywalnego samochodu, który został opodatkowany w Polsce, wówczas gdy był nowy. Z tezą tą nie można się w pełni zgodzić.
W wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 ETS stwierdził, że nałożenie obowiązku zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnatrzwspólnotowym samochodów osobowych używanych w okresie dwóch lat od daty ich produkcji nie jest z zasady niezgodne z art. 90 TWE. Zwrócił jednak uwagę, że art. 90 akapit pierwszy TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Zdaniem Trybunału, w celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym a podobnymi samochodami przywożonymi z państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska należy porównać, skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest więc to, że ETS nie uznał, by nałożenie obowiązku zapłaty podatku akcyzowego na transakcję nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych było w każdym przypadku działaniem dyskryminacyjnym. Nadto ważne jest stwierdzenie, że opodatkowanie akcyzą wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych używanych w okresie dwóch lat od daty ich produkcji nie jest niezgodne z art. 90 TWE z uwagi na fakt, że jest ono opodatkowane zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem MF, podatkiem akcyzowym obliczanym według tej samej stawki, co w przypadku samochodów zakupionych na rynku krajowym. Jednakże w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu używanego, mającego mniej niż dwa lata (od daty produkcji), warunkiem uznania zgodności unormowania krajowego z art. 90 TWE jest ustalenie i wykazanie przez organ, że zastosowanie tej samej stawki prowadziło do obciążenia równego kwocie rezydualnej podatku zawartej w wartości rynkowej podobnego pojazdu zarejestrowanego w Polsce (tak pkt 36 wyroku ETS w sprawie C-313/05). Innymi słowy, przepisy ustawy o podatku akcyzowym i przepisy wykonawcze do tego aktu są sprzeczne z art. 90 TWE tylko w takim zakresie, w jakim przewidują obowiązek zapłaty większej kwoty podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego, niż wynosi kwota rezydualna tego podatku tkwiąca w cenie płaconej za podobny pojazd nabywany w kraju.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz wytyczne wskazanego wyżej wyroku Trybunału Sprawiedliwości, organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania powinien zbadać, czy nabyty przez stronę skarżącą w kraju członkowskim Wspólnoty samochód został obciążony z tytułu podatku akcyzowego kwotą równą kwocie podatku rezydualnego zawartego w wartości rynkowej podobnych pojazdów osobowych zarejestrowanych w Polsce, czy też kwotą wyższą. Celem obliczenia podatku rezydualnego zawartego w wartości rynkowej podobnego pojazdu zarejestrowanego w kraju jest nie tylko stwierdzenie, czy doszło do dyskryminacji fiskalnej, ale także poprzez porównanie tej wartości z kwotą zapłaconego przez podatnika podatku akcyzowego, do ustalenia jaki był kwotowy wymiar tej dyskryminacji. Wystąpienie dyskryminacji w konsekwencji prowadzi bowiem do powstania nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O. p.
Jak już wyżej wskazano wartość rynkową samochodu podobnego do nabytego przez Spółkę organ określił na kwotę 145 200 zł. Pomniejszając ją o podatek od towarów i usług, a następnie o podatek akcyzowy organ wskazał, że rezydualny podatek akcyzowy od porównywalnego pojazdu na rynku krajowym, przy zastosowaniu stawki 13,6%, wynosi 14 248 zł. Zestawiając tę kwotę z podatkiem zapłaconym przez stronę skarżącą Dyrektor Izby Celnej obliczył, że kwota uiszczona przez Spółkę przewyższała rezydualny podatek o 3 257 zł. Skoro organ stwierdził, że zastosowanie tej samej stawki podatku prowadziło do obciążenia przewyższającego kwotę podatku rezydualnego zawartego w wartości rynkowej podobnego pojazdu zarejestrowanego w Polsce, to w tej sytuacji formułowanie wniosku, iż nie wystąpiła dyskryminacja podatkowa oraz że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym było błędne i naruszało art. 72 § 1 pkt 1 O.p.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
W toku ponowionego postępowania organ będzie zobowiązany do uwzględnienia oceny prawnej przedstawionej w niniejszym orzeczeniu.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów oparte zostało na art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075 ze zm.).
Sz.Ch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło