II SA/Bk 667/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-12-21

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej przechodzi na nabywcę nieruchomości zalesionej w drodze darowizny?
Ratio decidendi
Prawo do ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej przechodzi na nabywcę nieruchomości zalesionej wyłącznie w przypadku sprzedaży lub spadkobrania, a nie w drodze darowizny. Przepis art. 7 ust. 6a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia ogranicza następstwo prawne do tych tytułów prawnych, co zostało potwierdzone przez NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2007 r. W konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem tej wykładni.
Stan faktyczny
K. S. złożył wniosek o przeniesienie praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej o powierzchni 10 ha, które dotychczas prowadzili jego rodzice. Starosta przekazał obowiązki i ekwiwalent na K. S., ustalając ekwiwalent w podstawowej wysokości, bez dodatku 50% przysługującego z tytułu likwidacji gospodarstwa rolnego. K. S. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, kwestionując obniżenie ekwiwalentu z powodu formy nabycia nieruchomości (darowizna). Kolegium uchyliło decyzję starosty i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, stosując wykładnię ograniczającą prawo do ekwiwalentu do sprzedaży i spadkobrania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 07 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem upraw leśnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Starosty Powiatu K. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]w przedmiocie przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem upraw leśnych, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Na skutek wniosku K. S. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie przeniesienia praw i obowiązków związanych z uprawą leśną o powierzchni 10 ha, założoną i prowadzoną dotychczas przez rodziców J. S. i K. S., decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]Starosta K. orzekł o przekazaniu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej, położonej na działkach o nr geod.:[...], [...], [...] - obręb K., gm. M. P., nr [..], [..] - obręb Ł. i nr [...] - obręb N., gm. K., o łącznej powierzchni 10 ha wraz z prawem do ekwiwalentu należnym dotychczas, na podstawie decyzji Starosty K. z dnia[...] czerwca 2003 r. (nr [...]) - małżonkom J. i K. S. - na rzecz K. S., przy czym wysokość należnego z chwili wydania niniejszej decyzji miesięcznego ekwiwalentu wynosi 1817,80 zł. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie podniesiono, iż wnioskodawca złożył do akt niniejszej sprawy - akt notarialny z dnia [...] lipca 2010 r. (rep A[...]), w którym J. i K. S. zawarli z nim umowę o dożywocie w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej. Opisanym aktem przekazano między innymi przedmiotową uprawę leśną o powierzchni 10,00 ha, położoną na w/w działkach, założoną wiosną 2003 r. Przejęcie uprawy leśnej nastąpiło w drodze darowizny, co zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądowym w tym zakresie, potwierdzonym pismem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2006 r. znak:[...], upoważnia organ do przekazania na nabywcę obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej. Starosta K. zaznaczył, że J. i K. S. jako właściciele gospodarstwa rolnego i założyciele uprawy leśnej o powierzchni 10 ha w 2003 r., spełnili warunki art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia i posiadali prawo do ekwiwalentu, podwyższonego o 50% z tytułu likwidacji gospodarstwa rolnego w chwili przeznaczenia gruntu do zalesienia. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowym w tym zakresie (Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. II SA/Ol 50/05) oraz pismem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2009 r. znak [...]prawo do podwyższonego ekwiwalentu nie przechodzi na nabywcę. Wobec powyższego K. S., jako obecny właściciel uprawy leśnej, otrzymał ekwiwalent w wysokości podstawowej, tj. 181,78 zł/ha, czyli w kwocie 1817,80 zł miesięcznie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, K. S. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wnosząc o jego uchylenie w części ustalającej wysokość ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej przez syna K. S. i przyznanie mu prawa do ekwiwalentu w wysokości obowiązującej do dnia przekazania uprawy leśnej, czyli z uwzględnieniem 50% dodatku z tytułu likwidacji gospodarstwa rolnego. Skarżący podkreślił, iż interpretacja przepisów ustawowych dokonana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie z dnia [...] września 2009 r., na którą powołuje się organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie stanowi źródła prawa i nie może być podstawą podejmowanych rozstrzygnięć. Powyższa interpretacja nie posiada zapisu wyjaśniającego, że wydana została z uwzględnieniem orzeczeń sądów administracyjnych w tym zakresie, chociaż w wielu innych wyjaśnieniach ministerstwo powołuje się na takie orzeczenia. Zdaniem odwołującego się uwzględniony w decyzji Starosty K. wyrok WSA w Olsztynie II SA/Ol 50/05 nie daje podstaw do rozstrzygnięcia w całości rozpatrywanej sprawy, gdyż dotyczy innej sytuacji, jednakże zawarte w nim wyjaśnienia dotyczące stosowania przepisów tej ustawy, mogą skutecznie posłużyć w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. Poza tym zdaniem skarżącego, niezrozumiałe jest pomniejszenie wysokości ekwiwalentu ze względu na osobę nowego właściciela, ponieważ warunki odnośnie zalesionego gospodarstwa zupełnie się nie zmieniły. Tym bardziej, że art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej stanowi, że do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej stosuje się zasady dotychczasowe. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. orzekło o uchyleniu w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że Starosta K. jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji prawidłowo powołał przepis art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 ze zm.) w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu. Przekazania tych praw i obowiązków dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej. Organ II instancji zaznaczył, że ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia została uchylona z dniem 15 stycznia 2004 r. przez ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, niemniej jednak z mocy art. 14 ust. 2 tej ostatniej ustawy do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się zasady dotychczasowe. Kolegium przyznało rację skarżącemu, iż interpretacja przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia dokonana przez ministerstwo nie stanowi źródła prawa. Wykładnie taka nie jest również wiążąca dla organu w trakcie orzekania, aczkolwiek może być pomocna przy podejmowaniu rozstrzygnięć w poszczególnych sprawach. Przechodząc zaś do meritum sprawy, Kolegium podkreśliło, iż stanowisko judykatury w omawianym zakresie nie było jednolite. W wyroku bowiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 103/04, stwierdzono, iż wykładnia, zgodnie z którą przepisy ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia z 2001 r. obejmują nie tylko podmioty, które weszły w sytuację prawną dotychczasowych właścicieli gruntów przeznaczonych do zalesienia w drodze umowy sprzedaży bądź spadkobrania, ale również następców prawnych, których następstwo było wynikiem innych zdarzeń cywilnoprawnych takich jak np.: umowy darowizny, pozwalała na osiągnięcie rezultatu broniącego się w świetle regulacji konstytucyjnych. Natomiast odmienny pogląd w tej kwestii wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przyjmując, że wykładnia językowa art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia jednoznacznie wskazuje, iż w przypadku przeniesienia własności nieruchomości objętej uprawą leśną w drodze darowizny, brak jest podstaw do przeniesienia na nabywcę ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej (tak: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Go 635/05 ). Ostatecznie jednak kwestię tę przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 5 lipca 2007 r. (sygn. akt II OSK 1012/06, LEX nr 362053) orzekł, iż przepisy art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia ( Dz. U. Nr 73, póz. 764 ze zm.) ograniczyły następstwo prawne wyłącznie do następstwa prawnego z tytułu sprzedaży gruntu. Artykuł 11 ust. 1 tej ustawy dokonał rozszerzenia na następstwo prawne z tytułu spadkobrania. Takie ograniczenie następstwa prawnego do nabycia uprawnienia publicznoprawnego powoduje, że niedopuszczalne jest rozszerzenie na inne tytuły cywilnoprawne następstwa prawnego. W związku z powyższym Kolegium stanęło na stanowisku, że przepis art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia należy interpretować z uwzględnieniem wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, a nie w oparciu o pisma Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, czy też orzeczenia sądów administracyjnych, w których wyrażono stanowisko odmienne. Z tych też względów zaskarżoną decyzję należało uchylić w całości i przekazać organowi I instancji do ponownego rozpoznania ze wskazaniem uwzględnienia przez ten organ powyższej wykładni. Na tą decyzję K. S. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej wydanie decyzje organu I instancji w części ustalającej wysokość ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej, z uwagi na jej wydanie niezgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponadto wniósł o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wskazań, co do dalszego postępowania, które wiązać będą organ, na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący podniósł, iż intencją jego odwołania było rozpatrzenie przez organ II instancji decyzji Starosty Kolneńskiego tylko w części ustalającej wysokość ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej przez syna K. S. Tymczasem Kolegium podeszło do sprawy rozszerzająco uchylając decyzję w całości, co skutkowało również uchyleniem przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej. Podał, iż w odwołaniu od decyzja organu I instancji wskazywał, iż ta narusza prawo materialne, albowiem dokonano w niej ponownego ustalenia ekwiwalentu, którego wysokość była już ustalona ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] czerwca 2003 r. Skarżący podkreślił, iż przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesiania nie przewidują ponownego ustalania ekwiwalentu do zalesionego gruntu rolnego, dają natomiast możliwość staroście pomniejszenia o 25% tego ekwiwalentu w przypadku przejścia jednego ze współmałżonków na emeryturę lub rentę, wstrzymania wypłaty ekwiwalentu, gdy właściciel nabył prawo do emerytury lub renty lub w przypadku zniszczenia uprawy leśnej, jak też jej prowadzenia niezgodnie z planem zalesienia oraz przekazanie tego ekwiwalentu na nowego właściciela zalesionych gruntów rolnych. Stąd też w zaskarżonej decyzji Kolegium posunęło się dalej, odbierając prawo do otrzymywania ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej przez syna K. S., podając za powód swej decyzji darowiznę, a nie sprzedaż uprawy leśnej. Zdaniem skarżącego decyzja ta została wydana w sposób wyraźny na niekorzyść strony odwołującej się, co jest niezgodne z art. 139 kpa. Skarżący podniósł również, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1012/06, na który powołuje się Kolegium, spostrzegł dopiero po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia tej decyzji. W ocenie skarżącego wyrok ten budzi poważne wątpliwości, co do interpretacji w nim zawartych, w szczególności nie jest on uchwałą w rozumieniu art. 264 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyrok ten pokazuje niezrozumienie pojęcia obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej zawartej w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Skarżący zaznaczył także, iż wywody o nieprzekazaniu obowiązku na następcę są dla niego niezrozumiałe, niezgodne z prawem, a nawet szkodliwe. Nadto powyższa interpretacja, wbrew wywodom zawartych w tej kwestii w uzasadnieniu wyroku NSA jest niezgodna z art. 32 Konstytucji RP, z uwagi na preferowanie wyższości sprzedaży zalesionego gruntu obcemu nabywcy, od przekazania tego gruntu dla następcy w rodzinie. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Podkreślono, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest zobowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygnietą decyzja organu I instancji. Istota bowiem administracyjnego postępowania odwoławczego polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś jedynie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Dlatego też wbrew twierdzeniom skarżącego rozpatrując sprawę ponownie (od początku), Kolegium nie mogło orzekać jedynie, co do wysokości ekwiwalentu. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 139 kpa wskazano, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest decyzją kasacyjną i w jej uzasadnieniu określone zostały przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa. W orzecznictwie panuje pogląd, zgodnie z którym sformułowany w art. 139 kpa zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania do decyzji kasacyjnych wydawanych w trybie określonym w art. 138 § 2 kpa (tak: wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 175/08). Końcowo Kolegium stwierdziło, że niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 32 Konstytucji RP. Kolegium podkreśliło, iż ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zaś w postępowaniu administracyjnym odwoławczym samorządowe kolegia odwoławcze stosują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd nie ma natomiast kompetencji do oceny celowości oraz słuszności skarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydawania. W szczególności uznać należy, iż organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosował i zinterpretował przepisy prawa stanowiące podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 7 ust. 6 a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 ze zm.) w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 6a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu. Przekazania tych praw i obowiązków dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej. W myśl zaś art. 14 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się zasady dotychczasowe. Mając na względzie powyższe uznać należy, iż organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, iż ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia została uchylona z dniem 15 stycznia 2004 r. przez ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, jednakże z mocy art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się zasady dotychczasowe. W ocenie Sądu wykładnia językowa wyżej cytowanego przepisu art. 7 ust. 6 a ustawy o przeznaczeniu gruntów do zalesienia jednoznacznie wskazuje, iż w przypadku przeniesienia własności nieruchomości objętej uprawą leśną w drodze darowizny, brak jest podstaw do przeniesienia na nabywcę ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej. Także wykładnia funkcjonalna przepisów uchylonej ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, regulujących zagadnienie ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, tj. art. 7 - 11, nie daje podstaw do wywiedzenia w konkretnym przypadku uprawnienia do przejęcia prawa do ekwiwalentu. Zauważyć bowiem należy, iż Ustawodawca pierwotnie nie przewidział możliwości przejścia prawa do przedmiotowego świadczenia. Dopiero na skutek nowelizacji powyższej ustawy, ustawą z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 46, poz. 392) wprowadzono normy umożliwiające przejście ekwiwalentu na inną osobę - ale tylko w przypadku sprzedaży gruntu lub spadkobrania (art. 1 pkt 6). Powyższe, zdaniem Sądu, wskazuje, że zapis art. 7 ust. 6a był celowym zabiegiem legislacyjnym, aby przejście uprawnień do ekwiwalentu dotyczyło tylko nabywcy w drodze sprzedaży (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 stycznia 2006 r. II SA/Go 635/05, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 sierpnia 2006 r. II SA/Bd 545/06). Powyższe stanowisko zaaprobowane zostało w wyroku NSA z dnia 5 lipca 2007 r. (sygn. akt II OSK 1012/06), w którym Sąd jednoznacznie stwierdził, że następstwo prawne do nabycia uprawnień publicznoprawnych nie może być interpretowane rozszerzająco. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, iż podstawy do przyznania uprawnień publicznoprawnych regulują przepisy prawa materialnego, w tym następstwa prawnego w zakresie uprawnień publicznoprawnych. Generalną regułą obowiązującą w przepisach prawa administracyjnego jest reguła osobistego charakteru uprawnień publicznoprawnych, a zatem z natury rzeczy uprawnienia publicznoprawne nie przechodzą na następców prawnych. Przejście zatem uprawnień publicznoprawnych jest dopuszczalne tylko, gdy tak stanowi przepis prawa, a zatem nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Przepisy art. 7 ust. 6a powołanej ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, ograniczyły następstwo prawne wyłącznie do następstwa prawnego z tytułu sprzedaży gruntu. Art. 11 ust. 1 tej ustawy dokonał rozszerzenia na następstwo prawne z tytułu spadkobrania. Takie ograniczenie następstwa prawnego do nabycia uprawnienia publicznoprawnego powoduje, że niedopuszczalne jest rozszerzenie na inne tytuły cywilnoprawne następstwa prawnego. Również w doktrynie wyrażono pogląd zgodnie, z którym darowizna gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, nie jest podstawą przeniesienia na obdarowanego przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, prawa do ekwiwalentu (zob. Cezary Kociński, artykuł NZS.2009.2.24, Skutki prawne darowizny w świetle art. 7 ust. 6a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Teza nr 1, opubl. LEX 98808/1). Mając na względzie powyższe przyjąć należy, iż przepis art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, ograniczył następstwo prawne wyłącznie do następstwa prawnego z tytułu sprzedaży gruntu. W powyższym przepisie ustawodawca używając bowiem określenia "sprzedaż" wyraźnie wskazał, w jakiej formie winno nastąpić przeniesienie własności zalesionego gruntu na nabywcę, by ten zachował uprawnienia swego poprzednika w zakresie otrzymywania ekwiwalentu. Omawiany przepis jest zatem normą prawną samoistną, ustalającą expressis verbis ograniczenie w następstwie prawnym prawa do ekwiwalentu. Artykuł 11 ust. 1 w/w ustawy dokonał rozszerzenia na następstwo prawne z tytułu spadkobrania. Takie zaś ograniczenie następstwa prawnego do nabycia uprawnienia publicznoprawnego powoduje, że niedopuszczalne jest rozszerzenie na inne tytuły cywilnoprawne następstwa prawnego. Stwierdzając zatem, iż syn skarżącego nabył nieruchomość zalesioną od rodziców w drodze darowizny (okoliczność niesporna), Kolegium prawidłowo uznało, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami, brak było podstaw do przyznania prawa do miesięcznego ekwiwalentu w związku z prowadzeniem uprawy leśnej. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierówne traktowanie następców prawnych, z uwagi na preferowanie wyższości sprzedaży zalesionego gruntu obcemu nabywcy, od przekazania tego gruntu dla następcy w rodzinie, wskazać należy, iż Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko wyrażone w tym względzie w powołanym wyżej wyroku NSA z dnia 5 lipca 2007 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia, o czym była już mowa wyżej, NSA jednoznacznie zaakcentował, iż przejście uprawnień publicznoprawnych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy tak stanowi przepis prawa, a zatem nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. W konsekwencji z tytułu cywilnoprawnego nie można wywodzić prawa do uprawnień publicznoprawnych. W tym stanie rzeczy NSA uznał, iż nie można wyprowadzać z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, ani z art. 64 ust. 2 Konstytucji naruszenia prawa do równej ochrony własności przez niezastosowanie bezpośrednio przepisów Konstytucji (art. 8 ust. 2 Konstytucji). W tych uwarunkowaniach za nietrafny uznać należy pogląd skarżącego, iż jego syn poprzez nabycie w drodze darowizny zalesionej nieruchomość gruntowej, wyłączonej z upraw rolnych, na której uprzednio jego rodzice za odpowiednim ekwiwalentem zaprowadzili uprawę leśną, został ograniczony w przysługującym mu prawie własności i z tego tytułu miałoby mu przysługiwać "wynagrodzenie od państwa". Wybór formy zbycia prowadzonego gospodarstwa rolnego należał do stron umowy, przy czym konieczne elementy i charakter umowy darowizny oraz sprzedaży określają przepisy kodeksu cywilnego. Ponadto zdaniem Sądu zwrócić należy uwagę, iż rozpoznawana sprawa administracyjna nie rozstrzyga o prawie własności, ani też o sposobie korzystania z nieruchomości, czy też wykonywania przysługującego do niej prawa. Mając na względzie powyższe uznać należy, iż w zaskarżonej decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego. Sąd z urzędu nie dostrzegł też w ustalonym stanie faktycznym sprawy, niekostytucyjności przepisów prawa w oparciu o które wydano zaskarżoną decyzję. Końcowo wskazać należy, iż kontrolowane rozstrzygnięcie jest decyzją kasacyjną i w jej uzasadnieniu określone zostały przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa. Wbrew twierdzeniu skarżącego przy jej wydawaniu nie naruszono art. 139 kpa. Jak trafnie bowiem wskazał organ odwoławczy, powołując się na uchwałę NSA z dnia 4 maja 1998 r. (sygn. akt FPS 2/98, opubl. LEX nr 33217), przepis art. 139 kpa nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zatem wyrażony w art.139 kpa zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania do decyzji kasacyjnych wydawanych w trybie określonym w art. 138 § 2 kpa (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008 r. II GSK 175/08). W ocenie Sądu za niezasadny uznać również należy zarzut dotyczący rozpatrzenie odwołania od decyzji Starosty K. w całości, a nie tylko w części ustalającej wysokość ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej przez syna K. S. Sąd popiera w pełni stanowisko organu II instancji, który stwierdził, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest zobowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś jedynie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie zostały również naruszone pozostałe przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 kpa). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa oraz obowiązującego orzecznictwa sądowego w omawianym przedmiocie. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło