II GSK 552/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1518/10 w sprawie ze skargi M. L. na informację o oddaleniu protestu zawartą w uchwale Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł., 2. oddalić wniosek M. L. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z dnia 18 stycznia 2011 r. o sygn. akt II SA/Łd 1518/10 pozostawił bez rozpatrzenia skargę M. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. P. –H. – U. "L." w przedmiocie oddalenia protestu od etapu oceny formalnej projektu złożonego w konkursie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007- 2013. M. L. (dalej: Skarżący) brał udział w konkursie organizowanym w ramach realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007 – 2013, składając wniosek o przyznanie dofinansowania na realizację projektu pod nazwą "Budowa dwóch generatorów wiatrowych o mocy 2 MW z wieżą o konstrukcji stalowej o wysokości do 55 m". W konkursie tym Zarząd Województwa Ł. był Instytucją Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym, w rozumieniu art. 25 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2006r., nr 227, poz. 1658). W dniu [...] września 2010r. organ pismem poinformował Skarżącego o negatywnej ocenie formalnej wniosku z powodu nieuzupełnienia przez Skarżącego braków formalnych złożonego wniosku. W dniu [...] grudnia 2010r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd I instancji postanowieniem pozostawił skargę bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał formalne oraz proceduralne wymogi wniesienia skargi zgodnie z art. 30b, art. 30c ustawy o prowadzeniu polityki rozwoju. Sąd podkreślił, iż wymóg złożenia kompletnej skargi wraz z dokumentacją i opłatą sądową ciąży wyłącznie na stronie skarżącej, gdyż ona zobligowana została do dostarczenia takiego materiału, który umożliwi Sądowi merytoryczne rozpoznanie skargi, bez potrzeby jego uzupełniania przez Sąd. Reasumując, Sąd I instancji powołując się na wskazane przepisy, uznał, że Skarżący wniósł skargę niekompletną, która nie wypełnia wszystkich wymogów formalnych, co skutkuje pozostawieniem skargi bez rozpatrzenia zgodnie z art. 30c ust. 5 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W dniu [...] marca 2011r. Skarżący złożył skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych. Skargę kasacyjną M. L. oparł na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego, w postaci: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. w związku z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu należytego przedstawienia stanu sprawy i wyjaśnienia zasadności zastosowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nienależyte uzasadnienie postanowienia, polegające na nieokreśleniu na czym polegała wadliwość skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a w konsekwencji - z jakiego powodu skargę pozostawiono bez rozpatrzenia, narusza prawo Skarżącego do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997r.), ponieważ Skarżący nie został poinformowany dlaczego jego sprawa nie została rozpoznana co do istoty, 2) art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez pozostawienie skargi bez rozpatrzenia w sytuacji, gdy skarga nie była skargą niekompletną. Skarżący załączył do skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wszystkie wymagane dokumenty, zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie Organu z [...] listopada 2010 r. Nawet gdyby wiarygodność któregokolwiek z załączonych do skargi dokumentów złożonych w kopii budziła wątpliwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powinien on wezwać Skarżącego, działającego bez profesjonalnego pełnomocnika, do złożenia oryginałów dokumentów, zapewniając tym samym Skarżącemu niezbędną pomoc w sprawie (art. 6 p.p.s.a.) lub przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Nierozpoznanie sprawy co do istoty w sytuacji, gdy istniały ku temu przesłanki, narusza prawo Skarżącego do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący przede wszystkim wskazał, że Sąd I instancji nienależycie uzasadnił wydane postanowienie. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno m.in. zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Istotną cechą postępowania kasacyjnego jest, poza przypadkami nieważności postępowania, związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, o czym stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Przystępując do rozpatrzenia zarzutów skargi kasacyjnej, należy przypomnieć, iż pełnomocnik skarżących w podstawie skargi kasacyjnej przedstawił jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego (pkt 1) lub procesowego (pkt 2), które może polegać na błędnej jego wykładni lub na naruszeniu prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie. Skarga kasacyjna przede wszystkim oparta jest na zarzucie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte skonstruowanie uzasadnienia, w którym Sąd nie wyjaśnił należycie motywów rozstrzygnięcia. Zdaniem Skarżącego zaskarżony wyrok Sądu I instancji nie wyjaśnia zasadniczej dla rozstrzygnięcia kwestii, a mianowicie, dlaczego i z jakich przyczyn złożona skarga została pozostawiona bez rozpatrzenia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. należy wskazać, że tego rodzaju zarzut można uznać za usprawiedliwiony w sytuacji kiedy sąd nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z treści tego przepisu, dlaczego stwierdził lub nie stwierdził, naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego. W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie orzeczenia jest sprawozdaniem zawierającym zwięzłe przedstawienie stanu sprawy i zarzutów podniesionych w skardze, wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie tej podstawy. Jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia, dokonywana jest już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, może wpływać na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1868/06, LEX nr 417759). Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzone jest w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną, w szczególności skutkiem braku wymaganych przez ustawodawcę elementów konstrukcyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06, LEX nr 487991; z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07, LEX nr 478546; z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08, LEX nr 513308; z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 204/07, LEX nr 399211). Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia narusza warunki określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., nie zawiera bowiem wszystkich elementów określonych w powołanym przepisie, to jest należytego przedstawienia stanu sprawy (wskazania przyjętych przez Sąd ustaleń w niezbędnym zakresie) i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uzasadnienie nie spełnia funkcji poznania racji, jakimi kierował się Sąd wydając postanowienie a ponadto umożliwienia dokonania właściwej kontroli rozstrzygnięcia przez Sąd kasacyjny w razie zaskarżenia postanowienia. Zakres niezbędnych dla rozstrzygnięcia ustaleń wyprowadzać należy z brzmienia przepisu jaki ma być zastosowany w sprawie. Według art. 30 ust. 5 pkt 2 w zw. z ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia rozwoju wynika, że wniesienie skargi niekompletnej, to jest pozbawionej wszystkich lub niektórych elementów wymienionych w art. 35 ust. 2, powoduje pozostawienie skargi bez rozpatrzenia. Dla zastosowania wskazanych regulacji konieczne jest więc wskazanie na czym polegała niekompletność skargi. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na czym polega niekompletność dokumentacji nadesłanej przez Skarżącego wraz ze skargą. Sąd wskazał jedynie, że strona skarżąca wniosła skargę niekompletną, która nie wypełnia wszystkich (bez wskazania których) wymogów formalnych, co skutkowało pozostawieniem jej bez rozpatrzenia zgodnie z art. 30c ust. 5 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Uzasadnienie postanowienia jest niepełne, gdyż nie wymieniono konkretnych uchybień jak również nie wskazano braków skargi. Sąd I instancji, nie sprecyzował na czym polega niekompletność skargi – czy chodzi o braki niektórych z dokumentów wymienionych w art. 30c ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, czy też ich niepełność lub braki w zakresie formy (np. co do występujących zdaniem Sądu uchybień dotyczących przedkładania dokumentów w oryginałach). Ograniczenie uzasadnienia do ogólnego stwierdzenia o niekompletności dokumentacji nie pozwala na ocenę jaki stan faktyczny sprawy przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. i w jakim zakresie zastosował art. 30c ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz jaką wykładnię tego przepisu przeprowadził. Zaskarżone postanowienie, wobec wskazanych wad jego uzasadnienia, uchyla się spod kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skoro nie jest znane stanowisko Sądu pierwszej instancji co do przyczyn uznania skargi za niekompletną, przedwczesne byłoby odnoszenie się do argumentów strony zawartych w drugim zarzucie zmierzającym do wykazania w postępowaniu kasacyjnym , że wniesiono kompletną skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. i w zw. z art. 30 e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju uchylił zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do wniosku strony wnoszącej skargę kasacyjną o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42) wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia.