II OZ 249/11

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1417/10 odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. P. B. w dniu 15 listopada 2010 r. złożył osobiście skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego. Następnie pismem z dnia 22 listopada 2010 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi na wskazaną powyżej decyzję Wojewody Małopolskiego. W uzasadnieniu winsoku pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w dniu 19 listopada 2010 r. otrzymał pismo WSA w Krakowie z dnia 16 listopada 2010 r. o przekazaniu skargi do Wojewody Małopolskiego. Z ustaleń poczynionych przez pełnomocnika skarżącego wynika, iż skarga została odebrana przez przedstawiciela Wojewody z dziennika podawczego Sądu w dniu 19 listopada 2010 r. Pełnomocnik wskazał również, że skarga, pomimo iż była zaadresowana do Wojewody, została przyjęta przez pracownika Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 r. na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), - dalej p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 19 listopada 2010r. wpłynęło do kancelarii pełnomocnika skarżącego pismo tut. Sądu z dnia 16 listopada 2010r. o przekazaniu skargi do Wojewody Małopolskiego. Zdaniem Sądu błąd pracownika kancelarii polegającego na nieprawidłowym złożeniu skargi nie można bowiem zaliczyć do przeszkód, których nie można przewidzieć i przezwyciężyć. Pełnomocnik skarżącego powinien był pouczyć swojego pracownika, gdzie należy złożyć skargę. Pełnomocnik strony był zobowiązany do wniesienia skargi, a to czy z obowiązku tego wywiązał się osobiście czy też zlecił wykonanie innej osobie, na przykład pracownikowi kancelarii, było jego wyborem – wyborem związanym z ponoszeniem ryzyka za nieprawidłowości w wykonaniu tego obowiązku. Dlatego też zaniedbania osób (pracowników kancelarii), którymi posłużył się pełnomocnik strony były zaniedbaniem tegoż pełnomocnika, w uchybieniu terminowi, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu nie świadczy także fakt, iż sama skarga została prawidłowo zaadresowana. Pełnomocnik P. B. pismem z dnia 9 lutego 2011 r. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 stycznia 2011 r. podkreślając, że w dniu 19 listopada 2010 r. do kancelarii pełnomocnika wpłynęło pismo WSA w Krakowie z dnia 16 listopada 2010 r., że skarga zostaje przekazana do Wojewody. Pomimo tak szybkiego działania Sądu, skarga została odebrana przez przedstawiciela Wojewody dopiero w dniu 19 listopada 2010 r., natomiast termin do wniesienia skargi upływał w dniu 18 listopada 2010 r. Zatem gdyby przedstawiciel Wojewody odebrał skargę niezwłocznie po zawiadomieniu go przez WSA w Krakowie, wniosek o przywrócenie terminu niebyły konieczny, a skarga byłaby złożona do organu właściwego w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2010 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 października 2010 r., tak więc termin do wniesienia skargi na wskazaną decyzję upłynął w dniu 17 listopada 2010 r. natomiast pełnomocnik skarżącego złożył w Biurze Podawczym Sądu przedmiotową skargę w dniu 15 listopada 2010 r. Sąd I instancji pismem z dnia 16 listopada 2010 r. znak [...] przekazał skargę do Wojewody, co wynika z w/w pisma, którego kserokopię przesłano do NSA w dniu 7 kwietnia 2011 r., informując o tym pełnomocnika skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesienie skargi bezpośrednio do sądu nie powoduje więc wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, które następuje w momencie złożenia skargi w siedzibie organu lub nadania w urzędzie pocztowym skargi skierowanej do sądu, lecz zaadresowanej do organu w polskim urzędzie pocztowym, które zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a., jest równoznaczne z jej wniesieniem do sądu. W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd - dla zachowania prawidłowego trybu jej wniesienia - przekazuje ją organowi administracji, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi w urzędzie pocztowym przez sąd (który działa w tym przypadku jako pośrednik, zastępując działanie skarżącego) na adres właściwego organu administracji. Taki pogląd dominuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo postanowienia NSA z dnia 14 września 2010 r., II OSK 1651/10, z dnia 21 lipca 2010 r., II FSK 1453/10, z dnia 20 lipca 2010 r., II OSK 1362/10, z dnia 18 czerwca 2009 r., II OSK 892/09, z dnia 17 marca 2009 r., II OSK 386/09). Należy uznać, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest data faktycznego przekazania skargi organowi administracji, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, gdyż pogląd ten jest sprzeczny z treścią art. 83 § 3 p.p.s.a. w konsekwencji, że skarga została złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Wprawdzie skarga nie została nadana w urzędzie pocztowym, jednakże za datę nadania skargi w tym przypadku, należy uznać dzień 16 listopada 2010 r. tj. dzień wynikający z pisma o przekazaniu skargi do właściwego organu, a nie dzień odebrania skargi przez pełnomocnika Wojewody w Biurze Podawczym Sądu. Dlatego też, w związku z przekazaniem skargi do Wojewody przez Sąd w dniu 16 listopada 2010 r. należy uznać, iż został ona złożona w trzydziestodniowym terminie do jej wniesienia, który upływał w dniu 17 listopada 2010 r. W związku z powyższym postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia skargi było bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 oraz art. 161 § 1 pkt 3 orzekł jak w sentencji.