II GSK 376/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Spółki z o.o. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2971/10 w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. w K. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2971/10 pozostawił bez rozpatrzenia skargę B. Spółki z o.o. w K. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że braki dokumentacji, wymienionej w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009 r. Nr 84, poz. 712; dalej u.z.p.p.r.), która powinna zostać załączona do wniesionej skargi, dyskwalifikują skargę i nakładają na sąd obowiązek pozostawienia jej bez rozpatrzenia. Sąd stwierdził, że w szczególności zgromadzenie kompletnej dokumentacji obejmuje: wniosek wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informację o wynikach procedury odwoławczej zgodnie z art. 30 c ust. 2 u.z.p.p.r. Zdaniem Sądu powyższy zapis ustawy należy odczytywać w ten sposób, że wniosek o dofinansowanie wraz z jego załącznikami (który może być jednak wygenerowany elektronicznie i opatrzony podpisem) oraz informacja w przedmiocie oceny projektu muszą być złożone w oryginale, natomiast wniesiony środek odwoławczy oraz informacja o wynikach procedury odwoławczej mogą być złożone w kopiach. Sąd wskazał, że w sprawie Spółka złożyła wraz ze skargą kopie wskazanych dokumentów, nie załączając oryginału rozstrzygnięcia [...] Agencji Rozwoju Regionalnego z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, a jedynie jego kserokopię. Ponadto wniosek o dofinansowanie przedstawiony przez skarżącą jest podpisaną kserokopią wraz z nadrukiem, zatem w ocenie Sądu również nie spełniał ustawowych wymogów. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia na podstawie art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. W skardze kasacyjnej B. Spółka z o.o. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 stycznia 2011 r. w całości, zarzucając mu naruszenie: 1. prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 48 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z przepisem art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), w związku z przepisem art. 30e u.z.p.p.r. - poprzez błędne uznanie, iż zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym nie może zostać złożone zamiast oryginału dokumentu oraz, że zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym nie ma charakteru dokumentu urzędowego. 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) naruszenie przepisu art. 48 § 3 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 30e u.z.p.p.r. – poprzez błędne uznanie, iż strona zobowiązana jest do załączenia do skargi wyłącznie oryginału dokumentu oraz, że strona nie może załączyć do skargi odpisu dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym; b) naruszenie przepisu art. 48 § 4 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 30e u.z.p.p.r.- poprzez błędne uznanie, iż zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym nie ma charakteru dokumentu urzędowego; c) naruszenie przepisu art. 48 § 5 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 30e u.z.p.p.r. – poprzez zaniechanie wezwania skarżącej do przedłożenia oryginału dokumentów (wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu), jeżeli Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, iż było to uzasadnione okolicznościami sprawy; d) naruszenie przepisu art. 30c ust. 5 pkt 2 w związku z art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. w związku z art. 48 § 1-3 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r. - poprzez pozostawienie skargi bez rozpatrzenia, mimo iż wniesiona skarga spełniała przymiot kompletności w rozumieniu art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. tj. załączone do wniosku dokumenty (wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu) zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym, w związku z czym miały charakter dokumentów urzędowych; e) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r.- poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia, sprzeczne z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz oparcie rozstrzygnięcia o okoliczności nieistniejące w sprawie, skutkujące uznaniem, iż załączone do wniosku dokumenty (wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu) stanowią kserokopię, podczas gdy, zgodnie z istniejącym w sprawie stanem faktycznym są to mające charakter dokumentów urzędowych, dokumenty poświadczone za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów strona skarżąca zawarła w obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W sprawie, skargę kasacyjną oparto na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a., a więc na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz na mającym istotny wpływ na wynik sprawy, naruszeniu przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Zarzuty wskazane w skardze kasacyjnej sprowadzają się w istocie do zakwestionowania prawidłowości pozostawienia przez Sąd pierwszej instancji skargi bez rozpatrzenia, ze względu na brak kompletnej dokumentacji, mimo że, zdaniem strony skarżącej, załączone dokumenty zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie radcę prawnego, a zatem skarga spełniała przymiot kompletności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach sprawy pozostawienie skargi bez rozpatrzenia jest wynikiem błędnej wykładni art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r., co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe zastosowanie art. 30c ust. 5 pkt 2 tej ustawy. Niewątpliwie w myśl powołanego wyżej art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi niekompletnej powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Istotą sporu jest zaś to, co należy rozumieć pod pojęciem niekompletnej skargi. Zgodnie z art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. skarga, o której mowa w ust. 1 - (tzn. skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, przysługująca po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego) – jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r., bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro w przytoczonym art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. ustawodawca wskazał, jakie dokumenty ma "obejmować" kompletna dokumentacja, tzn. że wymienione tam dokumenty nie stanowią katalogu zamkniętego. Dokumentację uznać należy zatem za kompletną, gdy stanowi całość, a więc gdy zawiera wszystkie dokumenty złożone przez stronę, którymi dysponowały organy oceniając projekt, jak i rozpoznając środki odwoławcze, oraz dokumenty pochodzące od organu, a doręczone stronie. Tylko wówczas bowiem możliwa jest prawidłowa kontrola legalności zaskarżonych aktów. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w sprawie przez Sąd pierwszej instancji art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. wskazuje jedynie jaki rodzaj dokumentacji (które dokumenty) strona zobowiązana jest dołączyć do skargi, aby mogła być uznana za kompletną (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II GSK 1301/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odrębną kwestią jest zaś to, w jakiej formie dokumenty te mają zostać złożone. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt, że w ww. przepisie tylko odnośnie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. przewidziano wymóg złożenia kopii nie znaczy, że pozostałe dokumenty – aby dokumentacja była "kompletna" – muszą być oryginałami. Taki wniosek jest zbyt daleko idący i tym samym nieuprawniony. Niewątpliwie uregulowany w art. 30c u.z.p.p.r. sposób składania skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego ma na celu przyspieszenie rozpoznania sprawy i umożliwienie Sądowi pierwszej instancji jej rozstrzygnięcie w terminie określonym art. 30c ust. 4 ww. ustawy (tj. w terminie 30 dni). Tym większe znaczenie ma zatem kwestia dokładnego informowania stron o wymogach wnoszonych skarg i skutkach uchybień. Przewidziana ustawą szybkość postępowania w sprawach nie uzasadnia jednak dokonywania takiej interpretacji art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r., zgodnie z którą złożenie odpisów dokumentów utożsamiane jest ze złożeniem dokumentacji niekompletnej – co skutkuje pozostawieniem skargi bez rozpatrzenia i prowadzi do nieuzasadnionego pozbawiania strony konstytucyjnego prawa do sądu. Zauważyć trzeba też, iż w dotychczasowym orzecznictwie na gruncie art. 30c ust. 2 i 5 u.z.p.p.r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał już, że "wygenerowany elektronicznie dokument, podpisany przez stronę i opatrzony jej pieczęciami" spełnia wymóg dokumentu, o którym mowa w art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. (np. postanowienie NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 1051/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA stwierdził nadto, że ww. wymóg spełnia także kserokopia wniosku o dofinansowanie, poświadczona za zgodność z oryginałem – stosownie do art. 48 § 3 p.p.s.a. (niewyłączonego na mocy art. 30e u.z.p.p.r.) – przez radcę prawnego występującego w sprawie (np. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1422/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w tej sprawie przychyla się do poglądu, że art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. nie zawiera szczególnych regulacji co do wymogu składania dokumentów w oryginale bądź odpisie, które wyłączałyby możliwość zastosowania art. 48 i art. 49 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć trzeba, że składana przez stronę skarżącą kompletna dokumentacja ma mieć formę wiarygodną. Jeżeli Sąd poweźmie wątpliwości, co do wiarygodności dokumentów i uzna, że uniemożliwia to nadanie sprawie prawidłowego biegu, może zastosować art. 48 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 107/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 30e u.z.p.p.r. z uwzględnieniem art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.