II SA/Bk 753/10
WyrokWSA w Białymstoku2011-03-17
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Elżbieta Trykoszko, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć karę pieniężną z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, jeśli w sprawie toczy się postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a pozwolenie na budowę zostało uchylone?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć kary pieniężnej z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, jeśli w sprawie toczy się postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a pozwolenie na budowę zostało uchylone. W takiej sytuacji inwestor nie może naruszyć przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego, które są podstawą do nałożenia kary z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, ponieważ nie może skutecznie zawiadomić o zakończeniu budowy ani uzyskać pozwolenia na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. D. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego przystąpienia przez J. P. do użytkowania obory. Wcześniejsze postępowania zakończyły się uchyleniem decyzji przez WSA w Białymstoku z powodu uchybień procesowych. W kolejnym postępowaniu Powiatowy Inspektor umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że obora nie była użytkowana w 2007 r. i nie stwierdzono ponownego zamontowania wrót czy przebywania inwentarza. Wojewódzki Inspektor utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak podstaw do zarzucenia inwestorowi samowolnego użytkowania obory w 2007 r. i podkreślając, że w przypadku toczącego się postępowania legalizacyjnego nie można nałożyć kary z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 marca 2011 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej samowolnego przystąpienia do użytkowania obory oddala skargę.
II SA/Bk 753/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M., którą umorzono postępowanie w przedmiocie samowolnego przystąpienia przez J. P. do użytkowania obory na działce nr [...] w miejscowości J. P.
Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M., w wyniku zawiadomienia złożonego przez H. D., wszczął postępowanie dotyczące samowolnego przystąpienia przez J. P. do użytkowania obory na działce nr [...] w miejscowości J. P. Przedmiotowe postępowanie zakończyło się postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r., którym organ wymierzył inwestorowi karę z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obory w wysokości 5.000 zł. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., którym organ odwoławczy jednocześnie umorzył przedmiotową karę. Ustalił w trakcie kontroli w dniu 09 stycznia 2008 r., że budynek obory nie jest użytkowany, a stwierdzone szczątkowe ilości ściółki i obornika wynikają z przeganiania bydła z pastwiska i przenoszenia paczek ze ściółką. Również organ nie stwierdził składowania słomy na poddaszu, co podnosiła H. D. Natomiast, jego zdaniem, inwestor miał prawo zabezpieczyć niedokończoną budowę przed działaniem czynników atmosferycznych, a rolę tego zabezpieczenia mogły spełniać zamontowane dwa skrzydła wrót drewnianych.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 września 2009 r. w sprawie II SA/Bk 302/09, wydanym w wyniku skargi złożonej przez H. D., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił postanowienie organu II instancji z dnia [...] stycznia 2008 r. z uwagi na uchybienia procesowe. Wskazał, że obydwie decyzje wydano na podstawie wyników kontroli przeprowadzonych z mocy art. 81 ust. 4 prawa budowlanego, których wyniki były rozbieżne, a mimo to organ II instancji nie podjął działań, by te rozbieżności wyeliminować. W sytuacji rozbieżnych ustaleń protokolarnych, dokonanych w różnym czasie, a dotyczących stanu faktycznego, który łatwo może ulegać zmianie (a takim stanem jest użytkowanie obory) i zwłaszcza w sytuacji, gdy zainteresowany, po wniesieniu zażalenia, mógł się spodziewać ponownej kontroli, organ odwoławczy nie mógł oprzeć rozstrzygnięcia jedynie na samym ustaleniu pokontrolnym, a powinien zebrać materiał dowodowy przy wykorzystaniu innych środków dowodowych (zeznania świadków, przesłuchanie strony). Również nie przeprowadził dowodu z przesłuchania strony tj. J. P., a ocenił jako wiarygodne jego wyjaśnienia zawarte w odwołaniu (stanowiące stanowisko strony w sprawie). Także nie dostrzegł, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest ewidentnie sprzeczne z poprzednim postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nakazującej J. P. zdemontowanie wrót drewnianych do obory i zaprzestanie użytkowania budynku obory poprzez wyprowadzenie inwentarza. Zdaniem sądu ponowne zamontowanie skrzydeł drewnianych przez inwestora organ I instancji, w kontrolowanym postępowaniu, słusznie uznał za okoliczność świadczącą o nielegalnym użytkowaniu obory. Mimo to organ odwoławczy ocenił, że stanowią one tylko zabezpieczenie przed czynnikami atmosferycznymi. Jak wskazał sąd, jeżeli obowiązek zdemontowania wrót został nałożony legalnie - należało fakt ten uwzględnić; jeżeli bezzasadnie – uchylić wydane rozstrzygnięcie. Sąd stwierdził również, że nieprawidłowe jest sformułowanie sentencji postanowienia zaskarżonego "umarzającego grzywnę na podstawie art. 105 § 1 Kpa". Jak ocenił sąd przepis ten nie mógł stanowić podstawy umorzenia grzywny, bowiem podstawę taką stanowią przepisy Ordynacji podatkowej, które stosuje się odpowiednio do kary na podstawie art. 59 "g" ust. 5 prawa budowlanego. Do umorzenia grzywny nie był również kompetentny organ nadzoru budowlanego, a wojewoda (art. 59 "g" ust. 5 prawa budowlanego). Prawidłowe rozstrzygnięcie procesowe organu II instancji, wydane w wyniku uwzględnienia odwołania, winno przybrać formę: uchyla zaskarżone postanowienie i umarza postępowanie I instancji, a nie uchyla postanowienie i orzeka o umorzeniu grzywny.
W ponownie prowadzonym postępowaniu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...] stycznia 2007 r. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania wskazując na konieczność zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, w tym przesłuchanie świadków i stron.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące samowolnego przystąpienia przez J. P. do użytkowania obory na działce nr [...] w miejscowości J. P. Ustalił, jak wskazał, na podstawie niezapowiedzianych kontroli w dniach 12 stycznia 2010 r. i 16 lipca 2010 r., zeznań świadka A. J. i zeznań oraz wyjaśnień samych stron postępowania: S. J., inwestora J. P. i H. D., że obora w 2007 r. nie była użytkowana. Również podczas kontroli nie stwierdzono ponownego zamontowania wrót drzwiowych czy też przebywania w oborze inwentarza. Okoliczności te potwierdzono sporządzając dokumentację fotograficzną. W związku z powyższym oceniono, że brak było przesłanek do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia i postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. D. kwestionując sposób prowadzenia postępowania przez organ nadzoru budowlanego I instancji i wskazując, że nadal nie zbadano rzetelnie stanu faktycznego sprawy, jak również uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej zawiera stwierdzenia nieprawdziwe m.in. dotyczące przesłuchanych w sprawie świadków. Wskazała, że nie wnioskowała o zbadanie, czy obecnie obora jest użytkowana, bowiem stwierdzony przez nią fakt użytkowania dotyczył 2007 roku. Zwróciła uwagę na bezpodstawne przedłużanie postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone ponownie przez organ I instancji wykazało brak podstaw do zarzucenia inwestorowi samowolnego użytkowania obory w 2007 r. Na tę okoliczność przesłuchano inwestora oraz A. J. Natomiast odmówiła zeznań H. D., która w odwołaniu, zdaniem organu, podniosła argumenty przeanalizowane już na poprzednim etapie sprawy. Zdaniem organu przypisywanie inwestorowi samowoli w tej konkretnej sprawie byłoby domniemane, a takie działanie jest niedopuszczalne. Wskazał również organ, że w przypadku pozostawania w toku postępowania legalizacyjnego z art. 51 prawa budowlanego, inwestor – nie mając możliwości dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy ani ubiegania się o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie – nie może naruszyć przepisów zakazujących przystąpienia do samowolnego użytkowania obiektu, a zatem nie ma możliwości nałożenia na niego kary z art. 57 ust. 7 prawa budowlanego. Dlatego oceniono, że umorzenie postępowania w I instancji było prawidłowe.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do sądu administracyjnego H. D. zarzucając bezpodstawne przedłużanie postępowania, oparcie ustaleń faktycznych na nieprawdziwych zeznaniach świadków i niewykazanie przez organ niezgodności z prawem pierwszej nałożonej na inwestora kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania skarżąca wskazała, że w sprawie nie została przesłuchana jako świadek, mimo że stawiła się na drugi wyznaczony przez organ termin. Została wówczas poinformowana o zakończeniu sprawy. Zwróciła uwagę, że ustaleń faktycznych dokonano na podstawie zeznań świadka, który faktycznie nic nie wiedział o użytkowaniu obory oraz zeznań inwestora, mimo że nie były wiarygodne, bowiem obora była użytkowana. Wskazała, że w postępowaniu legalizacyjnym wykazano nieprawidłowość zaprojektowania obiektu, co skutkowało wydaniem nakazu zaprzestania jego użytkowania. Zdaniem skarżącej organy zmierzały do anulowania nałożonej kary, a podejmowane przez nie działania nie były zgodne z prawem i nie zmierzały do wyjaśnienia sprawy użytkowania obory w 2007 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kognicja sądu administracyjnego z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) ogranicza się do badania legalności zaskarżonego aktu, zarówno biorąc pod uwagę zarzuty skargi, jak i stwierdzone naruszenia prawa przez sąd z urzędu (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
W sprawie niniejszej rozstrzygnięcie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej PWINB) z dnia [...] września 2010 r. oraz poprzedzająca je decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z dnia [...] lipca 2010 r. nie naruszają prawa. Co najwyżej organowi I instancji można zarzucić niepełne uzasadnienie (brak rozważań co do dopuszczalności stosowania przepisu art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) w sytuacji trwania postępowania legalizacyjnego wobec spornego obiektu), niemniej to uchybienie zostało naprawione w postępowaniu odwoławczym. PWINB w końcowej części zaskarżonej decyzji zawarł rozważania dotyczące tego istotnego problemu powołując nadto orzecznictwo NSA.
Zważywszy na istotę postępowania odwoławczego, które zgodnie z art. 15 Kpa polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy – uchybienie organu pierwszoinstancyjnego ostatecznie zostało zlikwidowane w postępowaniu odwoławczym.
Zgodzić się trzeba z oceną – zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, a stanowiącą powtórzenie stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z 30 czerwca 2010 r. w sprawie II OSK 989/09, że w sytuacji, gdy postępowanie, o jakim mowa w art. 51 prawa budowlanego jest w toku, nie jest możliwym przyjęcie, że zaistniały warunki zawarte w art. 57 ust. 7 tej ustawy, dotyczące naruszenia dyspozycji zawartej w art. 54 i art. 55 prawa budowlanego. Skoro bowiem strona nie mogła dokonać skutecznego prawnie zawiadomienia o zakończeniu budowy, ani też nie mogła ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 prawa budowlanego, to nie mogła tym samym naruszyć ani art. 54, ani też art. 55 tego aktu prawnego, a taka z kolei sytuacja nie pozwala na zastosowanie kary przewidzianej w art. 57 ust. 7 prawa budowlanego.
Zaprezentowane stanowisko skład orzekający w sprawie niniejszej podziela i jest ono już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z 20.11.2009 r., II OSK 1049/09, wyrok WSA w Lublinie z 30.06.2009 r., II SA/Lu 259/09, wyrok WSA w Gliwicach z 02.10.2008 r., II SA/GL 248/08, wyrok WSA w Szczecinie z 21.10.2009 r., II SA/Sz 786/09 – dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z treścią art. 57 ust. 7 prawa budowlanego (który to przepis stanowił podstawę prawną orzeczenia w sprawie niniejszej) właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do takiego użytkowania z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 prawa budowlanego. Przepis art. 54 tej ustawy stanowi: "Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji", zaś zgodnie z art. 55 prawa budowlanego: "Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:
1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy;
2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;
3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych".
Zatem sankcja z art. 57 ust. 7 prawa budowlanego w postaci możliwości wymierzenia kary nie stanowi konsekwencji każdego przypadku niezgodnego z prawem przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, lecz jest to sankcja (kara) możliwa do zastosowania wyłącznie w tych wypadkach, gdy inwestor dopuścił się, przystępując do użytkowania, naruszenia przepisów art. 54 i 55 prawa budowlanego. Przytoczony powyżej przepis art. 54 prawa budowlanego odnosi się jedynie do budowy prowadzonej legalnie tj. na podstawie pozwolenia na budowę. Prawnie skuteczne jest bowiem tylko zawiadomienie o zakończeniu budowy w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nie odstępującymi w sposób istotny od tych warunków (por. Z. Niewiadomski (w:) T. Asman, J. Dessoulavy – Śliwiński, E. Janiszewska – Kuropatwa, Z. Niewiadomski, A. Plucińska – Filipowicz, Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2006, s. 549 oraz cytowany tam wyrok NSA z 13 maja 2003 r., IV SA 2176/01, niepubl.). W konsekwencji art. 54 prawa budowlanego nie odnosi się do przypadków samowolnej budowy, inwestor nie może bowiem skutecznie zawiadomić o zakończeniu budowy, która nie została legalnie rozpoczęta. Przepis art. 55 pkt 1 prawa budowlanego nie ma w sprawie niniejszej zastosowania. Wyłącznie do legalnie prowadzonej budowy odnosi się także - mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na nieukończenie budowy spornej obory - art. 55 pkt 3 prawa budowlanego, stanowiąc iż przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, gdy przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Do budowy samowolnej, jednak dopiero na etapie jej legalizacji, odnosi się pośrednio jedynie art. 55 pkt 2 prawa budowlanego wprowadzający wymóg uzyskania ostatecznego pozwolenia na użytkowanie obiektu jeśli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4, tj. jeśli właściwy organ wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, która obligatoryjnie nakładać musi wymóg uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W konsekwencji inwestor, który wybudował obiekt bez wymaganego prawem pozwolenia i obecnie go użytkuje, a wobec którego w ramach procedury legalizacyjnej nie wydano decyzji, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4 prawa budowlanego - naruszył i narusza prawo w inny sposób niż określony w art. 57 ust. 7 tej ustawy. Jego zachowanie nie wyczerpuje bowiem przesłanek określonych w art. 54 i 55 ustawy. Wobec samowolnego charakteru budowy inwestor ów nie może ani spełnić przewidzianych w przepisach tych obowiązków, ani też obowiązkom tym uchybić, nie odnoszą się one bowiem do jego sytuacji faktycznej i prawnej. W konsekwencji nałożenie nań kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest prawnie niedopuszczalne, chyba że w ramach procedury legalizacyjnej zaistnieją okoliczności, o których mowa w art. 55 pkt 2 prawa budowlanego.
Taki sposób rozumienia art. 57 ust. 7 tej ustawy odnosi się również do sytuacji, w której inwestor – tak jak w sprawie niniejszej - realizując roboty budowlane dopuścił się naruszenia warunków pozwolenia na budowę. W ust. 2 tego przepisu wyraźnie nakazano dołączenie kopii rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi zmianami w razie zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę. Ustawodawca ograniczył więc odstępstwa od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę tylko do odstępstw nieistotnych. Zatem nie ma podstaw do składania zawiadomienia o zakończeniu budowy w przypadku istotnych odstępstw, czy to od zatwierdzonego projektu, czy też warunków pozwolenia na budowę. Oznacza to, że prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nie odstępującymi w sposób istotny od tych dokumentów. Natomiast w sytuacji, gdy inwestor od warunków pozwolenia odstąpił, nie można mu czynić zarzutu braku zawiadomienia o zakończeniu budowy, jeśli w odniesieniu do takiej inwestycji jest w toku postępowanie legalizacyjne o jakim mowa w art. 51 prawa budowlanego (wyrok NSA z 30.06.2009 r., III OSK 989/09). Inaczej mówiąc, nie ma podstaw prawnych do domagania się od inwestora uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w sytuacji, gdy przedmiotowy obiekt jest realizowany w warunkach odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę, toczy się postępowanie legalizacyjne, a w odniesieniu do takiej inwestycji nie wydano jeszcze decyzji, o jakiej mowa w art. 55 pkt 2 prawa budowlanego.
W sprawie niniejszej pozostaje bezsporne, że J. P. uzyskał pozwolenie na budowę w 2000 r., ale przy robotach budowlanych odstąpił w sposób istotny od warunków tego pozwolenia, co uruchomiło postępowanie legalizacyjne prowadzone na podstawie art. 50 i 51 prawa budowlanego - do chwili obecnej nieukończone, a nadto w dniu [...] lutego 2004 r. organ administracji architektoniczno – budowlanej uchylił w trybie art. 36 "a" prawa budowlanego pozwolenie na budowę.
Tak więc w dacie orzekania przez organy obydwu instancji nie istniała ani decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, ani decyzja zatwierdzająca projekt zamienny, ani decyzja pozwalająca na wznowienie robót lub zobowiązująca do przedstawienia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W tej sytuacji nie zachodziła możliwość – na obecnym etapie regulacji stanu prawnego obiektu budowlanego – zastosowania regulacji art. 57 ust. 7 prawa budowlanego i wymierzenia na podstawie tego przepisu kary pieniężnej.
Zasadne zatem pozostaje umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na J. P. za przystąpienie do użytkowania spornej obory, której to kary domagała się skarżąca inicjując niniejsze postępowanie. Nałożenie takiej kary w stanie faktycznym sprawy niniejszej naruszałoby prawo materialne – art. 57 ust. 7 prawa budowlanego. Decyzja umarzająca postępowanie na narusza zatem przepisów prawa.
Odnośnie zarzutów skargi, to sąd zauważa, że postępowanie legalizacyjne toczy się bardzo długo, bo kilka lat, niemniej ta kwestia nie może wpłynąć na wykładnię przepisu prawa. Instrukcyjnie można wskazać, że strona nie jest pozbawiona prawnych środków ochrony przed przewlekłością postępowania w sytuacji dopuszczalności skarg na bezczynność oraz skarg w trybie art. 154 p.p.s.a. w sytuacji niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważności aktu (w sprawie przedmiotowej takim wyrokiem był wyrok w sprawie II SA/Bk 302/09, a także wyroki uchylające orzeczenia w procesie legalizacyjnym – ostatni z dnia 13 maja 2010 r. w sprawie II SA/Bk 66/10).
Natomiast ewentualna przewlekłość postępowania nie wpływa na merytoryczny wynik sprawy, stąd nie może stanowić skutecznego zarzutu skargi.
W tym miejscu wskazać także należy, że zarówno organy nadzoru budowlanego, jak i obecnie orzekający w sprawie skład sądu orzekały na skutek wyroku tutejszego sądu w sprawie II SA/Bk 302/09 z dnia 17 września 2009 r., w którym uchylono poprzednie rozstrzygnięcia. Z mocy art. 153 p.p.s.a. zarówno organy, jak i obecny skład sądu były związane oceną prawną wyrażoną w sprawie wyżej wskazanej. Obowiązek uwzględnienia tejże oceny prawnej nie został naruszony. Wytyczne poprzedniego składu orzekającego nakazywały należyte ustalenie stanu faktycznego - co zostało wykonane, a przede wszystkim podstawą uchylenia postanowienia PWINB z dnia [...] stycznia 2008 r., którym uchylono postanowienie o nałożeniu kary i umorzono tę karę - było orzeczenie w sposób niedopuszczalny i nieprzewidziany przepisami prawa, z czym należy się zgodzić i ponownie odesłać do wywodów sądu w tym przedmiocie zawartych na stronie 5 ostatni akapit uzasadnienia w sprawie II SA/Bk 302/09.
Obecne orzeczenie oparte na podstawie art. 105 § 1 Kpa uwzględnia ocenę prawną sądu zawartą, odnośnie powołanego przepisu, w pierwszym wyroku tutejszego sądu. Natomiast skład orzekający w sprawie II SA/Bk 302/09 nie dokonał wykładni art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, stąd dozwolona była wykładnia zawarta w wyroku niniejszym.
Na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło