I SA/Bd 1002/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-03-28
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu określająca tryb udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół może wprowadzać dodatkowe warunki ograniczające prawo do dotacji wykraczające poza delegację ustawową z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że przepis uchwały rady powiatu, który uzależnia udzielenie dotacji od zgodności danych we wniosku z danymi w ewidencji szkół lub rejestrze zezwoleń, wykracza poza delegację ustawową i jest nieważny. Tryb udzielania i rozliczania dotacji może określać zasady techniczne, terminy i sposób rozliczenia, ale nie może modyfikować ustawowych warunków prawa do dotacji. Natomiast miesięczne rozliczenie dotacji oraz zasada, że dotacja przysługuje na ucznia zapisanego i uczęszczającego, są zgodne z prawem.Stan faktyczny
Spółka C. z o.o. w Ł. zaskarżyła uchwałę Rady Powiatu Inowrocławskiego z dnia 25 lutego 2010 r. dotyczącą trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i placówek, zarzucając m.in. wyjście poza zakres delegacji ustawowej w przepisach § 4 ust. 4 i 7 oraz § 5 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały. Spółka podnosiła, że uchwała wprowadza dodatkowe warunki ograniczające prawo do dotacji oraz niezgodnie interpretuje zasady rozliczania i przyznawania dotacji.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność § 4 ust. 4 załącznika nr 1 do uchwały Rady Powiatu Inowrocławskiego, wstrzymał wykonanie uchwały w tej części, oddalił skargę w pozostałym zakresie oraz zasądził od Rady Powiatu na rzecz spółki kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. sprawy ze skargi "C." Sp. z o. o. w Ł. na uchwałę Rady Powiatu I. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia trybu udzielenia i rozliczania dotacji dla określonych szkół i placówek niepublicznych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania 1. stwierdza nieważność par. 4 ust. 4 zawartego w załączniku nr 1 do wyżej wymienionej uchwały, 2. wstrzymuje wykonanie wskazanej uchwały w części dotyczącej pkt 1, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Rady Powiatu I. na rzecz Spółki z o.o. "C." w Ł. kwotę 300,00 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uchwałą z dnia 25 lutego 2010 r., nr XXXIX/388/2010 Rada Powiatu Inowrocławskiego ustaliła tryb udzielania i rozliczania dotacji dla określonych szkół
i placówek niepublicznych oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystania.
Nie zgadzając się z postanowieniami tej uchwały, skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, poprzez uchylenie bądź zmianę zapisów § 4 ust. 4 i 7 oraz § 5 ust. 1 i 2 załącznika nr 1 zaskarżonej uchwały z powodu ich niezgodności z art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) polegającej na wyjściu poza zakres delegacji ustawowej przy uchwalaniu aktu prawa miejscowego.
Uchwałą z dnia 30 września 2010 r. nr XLV/450/2010 Rada Powiatu Inowrocławskiego nie uwzględniła złożonego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W uzasadnieniu Rada wskazała na treść art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty i stwierdziła, w kwestionowanym przez skarżącą § 4 ust. 4 zaskarżonej uchwały Rada Powiatu Inowrocławskiego uchwaliła, że dotacja nie zostanie udzielona, gdy dane wykazane we wniosku będą niezgodne z danymi wykazanymi we wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych lub w rejestrze wydanych zezwoleń na założenie szkoły lub placówki. Zdaniem Rady, powyższy zapis § 4 ust. 4 uchwały jest zgodny
z powołanym art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, który nakłada na organy prowadzące obowiązek ustalenia m.in. zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji. Skoro zatem Rada określiła dane, które powinny znaleźć się we wniosku o udzielenie dotacji, to podmiot ubiegający się o dotację powinien te dane w prawidłowy sposób wskazać. Wskazanie danych niezgodnych z wpisem do ewidencji szkół i placówek niepublicznych lub w rejestrze wydanych zezwoleń na założenie szkoły lub placówki oznacza nieprawidłowe wypełnienie wniosku, co jest równoznaczne z niespełnieniem wymagań formalnych do ubiegania się o dotację.
W świetle powyższego, zdaniem Rady, wskazane postanowienia nie wykraczają poza delegację wynikającą z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Podanie prawidłowych danych wykazanych we wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych lub w rejestrze wydanych zezwoleń na założenie szkoły lub placówki nie jest żadną sankcją, ani stawianiem dodatkowych wymogów celem uzyskania dotacji. Wymagane dane są informacjami podstawowymi niezbędnymi do ustalenia prawa do uzyskania dotacji.
W ocenie Rady, zupełnie nieuprawnione jest również twierdzenie skarżącej,
że jedynym warunkiem udzielenia dotacji jest złożenie przez osobę prowadzącą niepubliczną szkołę do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji, informacji o planowanej liczbie uczniów. Powoływany art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty upoważnia organ prowadzący do określania również innych warunków przekazywania i rozliczania dotacji, niż tylko złożenie informacji o planowanej liczbie uczniów. Jak wynika z przywołanego przepisu, organ prowadzący ustala również termin i sposób rozliczenia dotacji. Zdaniem Rady, żaden przepis prawa nie określa, wbrew twierdzeniom spółki, iż rozliczenie dotacji winno następować tylko w ujęciu rocznym.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 5 ust. 1 i 2 zaskarżonej uchwały, Rada wskazała, że w paragrafie tym mowa jest o uczniu "zapisanym i uczęszczającym". Pod pojęciem ucznia "zapisanego i uczęszczającego" rozumie się osobę spełniającą wymogi określone w przepisach wewnętrznych szkoły i przepisach powszechnie obowiązujących. Zatem bezprzedmiotowe są wywody spółki, iż dopóki słuchacz nie zostanie skreślony zgodnie z postanowieniami statutu danej szkoły z listy jej słuchaczy, jest słuchaczem tej szkoły, na którego przysługuje szkole dotacja i to niezależnie od tego, czy słuchacz uczęszcza na zajęcia czy nie i niezależnie od tego, czy jego nieobecność jest usprawiedliwiona. Rada w kwestionowanym § 5 ust. 1 i 2 nie wskazała, iż uczeń ma uczęszczać na zajęcia lub, że jego nieobecność ma być usprawiedliwiona. Odwołując się do pojęcia ucznia "zapisanego i uczęszczającego" organ stanowiący powołał się natomiast na przepisy wewnętrzne szkoły i przepisy powszechnie obowiązujące. Zasady skreślania słuchaczy z listy uczniów winny określać statuty szkół, które z kolei powinny być zgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. W związku z powyższym § 5 ust. 1 i 2 uchwały nie powoduje ograniczenia dotacji, a także nie wprowadza zmian w zakresie podstaw wypłacania dotacji.
Mając na uwadze powyższe, Rada stwierdziła, że nie doszło również do naruszenia art. 94 Konstytucji RP, gdyż organ podjął uchwałę w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla określonych szkół i placówek niepublicznych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania w granicach upoważnień ustawowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej zapisów § 4 ust. 4 i 7 oraz § 5 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały. Zaskarżonym regulacjom strona zarzuciła niezgodność z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty oraz art. 94 Konstytucji RP polegającą na wyjściu poza zakres delegacji ustawowej. Ponadto, w zakresie § 5 ust. 1 i 2 uchwały spółka zarzuciła naruszenie art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez wprowadzenie pozaustawowej formy ograniczenia zasady wypłacania dotacji na każdego słuchacza.
W uzasadnieniu skarżąca odnosząc się do zarzutów dotyczących zapisów § 4 ust. 4 załącznika do skarżonej uchwały podniosła, że postanowienia tego przepisu wykraczają poza delegację wynikającą z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Powołany zapis uchwały, zdaniem strony, stawia dodatkowe wymogi w celu uzyskania dotacji, do ustalania których organ stanowiący nie posiada podstaw prawnych. Zgodnie z art. 90 ust. 3 powołanej ustawy, prawo do otrzymywania dotacji przez szkołę jest prawem ustawowym, uzależnionym od podania, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji, informacji o planowanej liczbie uczniów
i prawo to nie może podlegać ograniczeniom wynikającym z aktów prawa miejscowego stanowionych wyłącznie na podstawie i w granicach delegacji ustawowej. Ponadto, dotacja przysługuje na każdego ucznia, a więc w wysokości odpowiadającej faktycznej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżąca podkreśliła, że wskazuje ono na zasadę niestanowienia przez akty prawa miejscowego dodatkowych przesłanek, od których uzależnione jest otrzymywanie dotacji. Skoro zatem w uchwałach jednostki samorządu terytorialnego nie powinny znaleźć się zapisy uzależniające wypłatę dotacji od np. aktualnych danych we wpisie do ewidencji, to tym bardziej nie można uzależniać prawa do przyznania dotacji na dany rok od poprawności danych we wniosku.
W zakresie zaskarżonego § 4 ust. 7 załącznika do uchwały spółka podniosła, że zgodnie z art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty, dotacje, o których mowa w art. 90 ust. 1a-3a, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Zgodnie natomiast z art. 251 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240 ze zm.), dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Powyższe uregulowania, zdaniem strony, świadczą, że dotacja ma charakter roczny, a jedynie przekazywana jest w 12 częściach. Rozliczenie dotacji zgodnie z ustawą winno następować w ujęciu rocznym, w związku z tym sformułowanie obowiązku miesięcznego rozliczania nie tylko wykracza poza zakres delegacji art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, ale pozostaje w sprzeczności z przytoczoną regulacją ustawy o finansach publicznych oraz charakterem dotacji. W ocenie skarżącej, stwierdzenie w treści uzasadnienia do uchwały z dnia 30 września 2010 r., nr XLV/450/2010, że żaden przepis prawa nie określa, iż rozliczenie dotacji winno następować tylko w ujęciu rocznym, nie znajduje uzasadnienia ani w treści przytoczonego art. 90 ustawy o systemie oświaty, ani
w brzmieniu zapisów ustawy o finansach publicznych.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 5 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały, skarżąca podniosła, że z treści art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty wynika,
iż obowiązkiem organu jest udzielenie dotacji na faktyczną liczbę słuchaczy ustaloną
w oparciu o dokumentację przebiegu nauczania prowadzoną przez szkołę,
a w szczególności o księgę słuchaczy. Dlatego też, zdaniem spółki, dopóki słuchacz nie zostanie skreślony zgodnie z postanowieniami statutu danej szkoły z listy jej słuchaczy, jest słuchaczem tej szkoły, na którego przysługuje szkole dotacja i to niezależnie od tego, czy słuchacz uczęszcza na zajęcia, czy nie i niezależnie od tego, czy jego nieobecność jest usprawiedliwiona. Okoliczność zatem, że dany słuchacz figurujący
w ewidencji szkoły nie uczęszczał na zajęcia, a następnie po nieuzyskaniu promocji został skreślony, nie daje podstaw w świetle obowiązujących przepisów do uznania, iż nie był słuchaczem tej szkoły w okresie nieobecności i nie należy się na niego dotacja. Zaskarżony zapis załącznika do uchwały może natomiast ograniczyć prawo do otrzymywania dotacji na faktyczną liczbę słuchaczy poprzez uznanie, iż dotacja wypłacana jest wyłącznie na słuchaczy uczęszczających (tj. obecnych na zajęciach). Takie nie mające prawnego uzasadnienia rozwiązanie zastosowane w praktyce doprowadzi do sytuacji, w której szkoła poniosła wydatki, a następnie będzie musiała dokonywać zwrotu dotacji, która de facto została wykorzystana zgodnie
z przeznaczeniem.
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Inowrocławskiego wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie.
Skarga została wniesiona w trybie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r.
o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1592 ze zm.), zwanej dalej u.s.p., w myśl którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Strona błędnie w skardze powołała jako podstawę skargi art.101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Warunkiem prawidłowego wniesienia skargi do sądu w trybie art. 87 ust. 1 u.s.p. jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Strona skarżąca wyczerpała tryb przewidziany w tym przepisie, gdyż pismem z dnia 24 sierpnia 2010 r. wezwała właściwy organ gminy do usunięcia naruszenia prawa, które nastąpiło w związku
z podjęciem zaskarżonej uchwały, a organ udzielił odpowiedzi na to wezwanie.
Wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie
art. 87 ust. 1 u.p.s. jest możliwe wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki. Po pierwsze, przedmiotem zaskarżenia jest "uchwała organu powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej". W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, iż przesłanka ta została spełniona, ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest uchwała nr XXXIX 388/2010 Rady Powiatu Inowrocławskiego z dnia 25 lutego 2010 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla określonych szkół i placówek niepublicznych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania. Akt ten jest uchwałą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 87 ust. 1 u.s.p. Po drugie, skarżącym może być każdy kto wykaże, że zaskarżona uchwała narusza jego "interes prawny lub uprawnienie". Jeżeli zatem skarżący nie jest w stanie wskazać naruszenia norm prawa obowiązującego, a sąd - działając z urzędu - takich naruszeń się nie dopatrzy, to skarżący, działając na podstawie art. 87 ust. 1 u.s.p., nie może skutecznie kwestionować uchwały organu powiatu. O powodzeniu skargi przesądza wobec tego wykazanie naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Przyjmuje się przy tym, że interes ten powinien być bezpośredni i realny. Zdaniem Sądu spółka posiada legitymację prawną do wniesienia skargi na uchwałę nr XXXIX 388/2010 Rady Powiatu Inowrocławskiego. Skarżąca prowadzi szkoły niepubliczne, które są dotowane przez Starostwo Powiatowe w Inowrocławiu, a naruszenie interesu prawnego strona wywodzi z art. 90 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, dalej u.s.o.
Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że w myśl art. 90 ust. 3 u.s.o. dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50 % ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczną szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju. Z kolei według art. 90 ust. 4 u.s.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa
w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.
Spółka zarzuca, że § 4 ust. 4 zał. nr 1 do uchwały nr XXXIX 388/2010 wykracza poza zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 90 ust. 4 u.s.o. Przepis § 4 ust. 4 stanowi, że "Dotacja nie zostanie udzielona, gdy dane wykazane we wniosku, o którym mowa w ust. 2, będą niezgodne z danymi wykazanymi we wpisie do ewidencji szkół
i placówek niepublicznych lub w rejestrze wydanych zezwoleń na założenie szkoły lub placówki."
Oceniając zgodność tego przepisu z prawem należy w pierwszej kolejności powołać art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Z kolei w myśl art. 40 ust. 1 u.s.p. na podstawie
i w granicach upoważnień zawartych w ustawach rada powiatu stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze powiatu.
W ocenie Sądu, zasadnie strona skarżąca zarzuca, iż przepis § 4 ust. 4 zał nr 1 do uchwały nr XXXIX 388/2010 wkracza w materię ustawową dotyczącą ograniczenia prawa do dotacji. Jedynym bowiem warunkiem nieudzielenia dotacji – jak wynika
z art. 90 ust. 3 u.s.o. - jest niepodanie przez podmiot prowadzący niepubliczną szkołę organowi właściwemu do udzielania dotacji planowanej liczby uczniów do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Zaskarżony zaś przepis § 4 ust. 4
w istocie wprowadza dodatkowy, nie przewidziany w ustawie o systemie oświaty warunek, od którego uzależnione jest przyznanie dotacji (por. wyrok WSA
w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2010 r., II SA/Bd 1170/10).
Warunki udzielenia dotacji nie mogą być regulowane w uchwale jednostki samorządu terytorialnego wydanej na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. Treść i zakres zawartego w tym przepisie upoważnienia rady powiatu do ustalania trybu udzielania
i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania wskazuje, że upoważnienie to nie obejmuje możliwości modyfikacji określonych
w ustawie zasad udzielania dotacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle interpretacji art. 90 ust. 4 u.s.o. utrwalił się pogląd, że "tryb udzielania i rozliczania" oznacza zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczania dotacji, a także zwrotu niewykorzystanej dotacji jednostce samorządu, która jej udzieliła (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 września 2010 r., IV SA/Gl 314/10). Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
w wyroku z dnia 10 marca 2009r. sygn. akt II SA/Ke 30/09 stwierdził, że "tryb udzielania ma znaczenie bardziej techniczne i nie może zaś obejmować ograniczenia prawa do dotacji, które musi wynikać z wyraźnych norm prawnych". Stanowisko to w pełni podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
Nie zasługują natomiast na uwzględnienie pozostałe zarzuty zawarte w skardze. Nie można podzielić zarzutu, że przepis § 4 ust. 7 załącznika nr 1 do uchwały, zgodnie z którym miesięczne rozliczenie z otrzymanej dotacji według rozdziałów przekazuje się do organu właściwego do udzielania dotacji nie później niż do 15 dnia każdego miesiąca według wzoru stanowiącego załącznik nr 4 do niniejszej uchwały, narusza
art. 90 ust. 4 u.s.o. Przepis ten wyraźnie upoważnia organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określenia terminu i sposobu rozliczenia dotacji. Wbrew twierdzeniom spółki żaden przepis nie określa, że rozliczenie dotacji powinno następować w ujęciu rocznym. Przytoczony przez skarżącą art. 251 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotyczy zwrotu niewykorzystanej części dotacji do budżetu jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. W § 4 ust. 7 nie określono innego terminu zwrotu niewykorzystanej dotacji. Przepis ten harmonizuje
z treścią art. 90 ust. 3c u.s.o., według którego dotacje są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki.
Nie można również zgodzić się z twierdzeniem spółki, że § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 jest niezgodny z art. 90 ust. 3 u.s.o. Z tego ostatniego przepisu wynika, że dotacje przysługują na każdego ucznia.
Kwestionowany zaś przepis stanowi, że dotacja przysługuje na każdego ucznia zapisanego i uczęszczającego. Pod pojęciem ucznia zapisanego i uczęszczającego należy rozumieć osobę, spełniającą wymogi określone w przepisach wewnętrznych szkoły i przepisach powszechnie obowiązujących (§ 5 ust. 1). Za końcowy termin uczęszczania ucznia do szkoły należy uznać ostatni dzień, w którym uczeń uczęszczał do szkoły, w przypadku skreślenia z księgi uczniów z powodu rezygnacji lub innych przyczyn określonych przepisami wewnętrznymi szkoły i powszechnie obowiązującymi (§ 5 ust. 2 pkt 2).
Regulację tę należy rozpatrywać w kontekście zmian wprowadzonych do ustawy
o systemie oświaty na mocy ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy
o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 458).
W uzasadnieniu do projektu tej ustawy (druk sejmowy nr 1343 z dnia 6 listopada 2008 r., VI kadencja Sejmu) stwierdzono, że wprowadzone zmiany "umożliwiają organowi dotującemu eliminowanie nadużyć zachodzących w wyniku stosowania praktyk pobierania dotacji przez szkołę niepubliczną, w szczególności dla dorosłych,
w wysokości znacznie przekraczającej kwotę wynikającą z liczby słuchaczy faktycznie uczęszczających do szkoły." Zwrócono uwagę, że w poprzednim stanie prawnym, "osoby prowadzące szkoły niepubliczne, zwłaszcza szkoły niepubliczne dla dorosłych, praktykowały utrzymywanie takiej listy słuchaczy (nie dokonując skreśleń z tej listy osób zapisanych, ale faktycznie nieuczęszczających do szkoły), która warunkuje naliczanie i jak najdłuższe otrzymywanie dotacji." Podkreślono, że dokonanie tych zmian potwierdziły wyniki kontroli przeprowadzonej w 2007 r. przez Najwyższą Izbę Kontroli, która negatywnie oceniła funkcjonowanie szkół niepublicznych
o uprawnieniach szkół publicznych dla dorosłych.
Z powyższego uzasadnienia wynika, że zamiarem ustawodawcy było m.in. wyeliminowanie nadużyć polegających na udzielanie dotacji dla uczniów faktycznie nieuczęszczających do szkoły. Tym samym, wbrew twierdzeniom spółki, uchwalenie przez Radę Powiatu Inowrocławskiego, że "dotacja przysługuje na każdego ucznia zapisanego i uczęszczającego" nie narusza prawa. Wysokość bowiem dotacji powinna odpowiadać faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2006 r., II GSK 97/06). Dotacja nie będzie odpowiadać faktycznej liczbie uczniów, gdy będzie ona obejmować osoby, która wprawdzie są do szkoły zapisane, lecz do niej nie uczęszczają. Należy przy tym zauważyć, że Rada Powiatu Inowrocławskiego nie stworzyła odrębnej definicji ucznia zapisanego i uczęszczającego, odwołując się w tym zakresie do przepisów wewnętrznych szkoły i przepisów powszechnie obowiązujących. W tym względzie należy wskazać, że zgodnie z § 24 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania
i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów
w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562 ze zm.), do egzaminu semestralnego
w szkole dla dorosłych kształcącej w formie zaocznej dopuszcza się słuchacza, który uczęszczał na obowiązkowe konsultacje, przewidziane w szkolnym planie nauczania,
w wymiarze co najmniej 50 % czasu przeznaczonego na te konsultacje, oraz uzyskał
z wymaganych ćwiczeń i prac kontrolnych, a w przypadku szkoły, która prowadzi kształcenie zawodowe na podstawie modułowego programu nauczania dla zawodu
- z prac kontrolnych przeprowadzanych z zakresu wszystkich w pełni zrealizowanych
w danym semestrze jednostek modułowych, oceny uznane za pozytywne w ramach wewnątrzszkolnego oceniania.
Orzecznictwo sądowe, na które powołuje się spółka w skardze, kwestionując wskazaną regulację, zostało wydane w przed wskazaną nowelizacją ustawy o systemie oświaty i nie może mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Dla uzasadnienia swoich racji pełnomocnik skarżącej na rozprawie powołał się także na wyrok WSA
w Kielcach z dnia 14 grudnia 2009 r., II SA/Ke 657/09, wydany po nowelizacji. Wyrok ten został wydany jednak w odmiennym stanie prawnym. W wyroku tym Sąd stwierdził bowiem, że na mocy przepisów ustawy o systemie oświaty rada powiatu nie miała prawa do określenia rzeczywistej liczby uczniów, przez którą należy rozumieć liczbę osób, które były uczniami szkoły lub placówki w danym miesiącu przez co najmniej
14 dni. W rozpatrywanej sprawie Rada Powiatu Inowrocławskiego nie określała liczby dni, przez którą dany uczeń powinien uczęszczać do szkoły.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 4 ust. 4 zawartego w załączniku nr 1 i wstrzymuje wykonanie zaskarżonej uchwały w tej części, w pozostałej zaś części – na podstawie art. 151 wskazanej ustawy - skargę oddala. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi jednak na to, że Sąd uwzględnił skargę strony w części, na podstawie art. 206 wskazanej ustawy, zasądził na rzecz spółki tylko część kosztów w wysokości 300 zł.
U. Wiśniewska E. Kruppik – Świetlicka L. Kleczkowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło