II OSK 610/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-08

Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz, Małgorzata Dałkowska-Szary, Wojciech Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wymianie wszystkich elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego, w tym ścian, dachu i podłóg, stanowią remont obiektu, czy też jego odbudowę wymagającą pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Roboty budowlane polegające na wymianie wszystkich elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego, które prowadzą do powstania nowego obiektu o zmienionych parametrach technicznych, nie mogą być uznane za remont. Stanowią one odbudowę, która wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. W przypadku braku takiego pozwolenia, organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do nakazania rozbiórki obiektu.
Stan faktyczny
Właściciele dokonali wymiany wszystkich elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego, który pierwotnie miał powierzchnię ok. 6 m², na nowy obiekt o powierzchni 43 m². Organy nadzoru budowlanego uznały te roboty za odbudowę, a nie remont, co wymagało pozwolenia na budowę. Właściciele nie posiadali takiego pozwolenia, w związku z czym wydano nakaz rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary ( spr. ) Sędzia del. WSA Wojciech Mazur Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej I. J. i B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 590/09 w sprawie ze skargi I. J. i B.J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 590/09, oddalił skargę I. J. i B. J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2009 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy: Decyzją z dnia (...) września 2008 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 4 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał I. i B. J. rozebrać obiekt budowlany wybudowany w warunkach samowoli budowlanej na działce nr (...) w S. gm. K., nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, parterowy z dachem dwuspadowym symetrycznym, kryty blachodachówką wraz z tarasem zadaszonym stanowiącym całość konstrukcyjną z obiektem zasadniczym. Wymiary obiektu wraz z tarasem - 5,95 x 7,25 m. Z ustaleń organu wynika, że w 2002 r. właściciele zakupili przedmiotową działkę wraz z obiektem o konstrukcji drewnianej. W trakcie oględzin właściciele przedłożyli postanowienie z dnia (...) lipca 1974 r., nr (...), wydane przez Urząd Powiatowy w K., Wydział Gospodarki Komunalnej, Przestrzennej, Ochrony Środowiska i Komunikacji, wyrażające zgodę na lokalizację domku kempingowego na przedmiotowej działce minimum 100 m od linii brzegowej. Jak ustalił organ, zarówno u Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w K. jak i w Urzędzie Gminy w K. nie zachowały się dokumenty dotyczące ww. domku kempingowego na przedmiotowej działce. Pismem z dnia 23 listopada 2007 r. I. i B. J. poinformowali, że zaraz po nabyciu działki w 2002 r. ze zniszczonym domkiem dokonali kapitalnego remontu oraz dodatkowo go ocieplili. Remont zakończono w 2002 r. W wyniku oględzin w dniu 10 stycznia 2008 r. ustalono, że poszycie ścian zewnętrznych i wewnętrznych oraz stropu wykonane jest z desek struganych nowych. Krokwie nad tarasem i dachu budynku zasadniczego są nowe. Dach pokryty jest blachodachówką. Belki podłogowe, podwaliny oraz podłoga również są nowe. Właściciele oświadczyli , że od strony zachodniej i południowej ściany były szczątkowe i w 2002 r. wykonano nowe, natomiast ściany wschodnia i północna zostały wymienione na nowe w 2003 r. Taras wybudowano w 2004 r. oraz wykonano pokrycie dachu blachodachówką. Właściciele nieruchomości na prowadzone roboty nie posiadają pozwolenia na budowę. Ponadto oświadczyli, że obiekt ten pełni funkcję obiektu gospodarczego. Zdaniem organu wykonanych robót nie można traktować jako remontu istniejącego obiektu, gdyż nie dotyczył jedynie odtworzenia stanu pierwotnego elementów znajdujących się w istniejącym obiekcie budowlanym. Przedmiotem postępowania nie jest obiekt wybudowany w 1974 r. lecz obiekt, który powstał w warunkach samowoli budowlanej w wyniku wymiany wszystkich elementów w latach 2002 – 2004 r. Wcześniejszy obiekt budowlany przestał istnieć. Obecnie powierzchnia zabudowy wynosi 43 m², a z zeznania poprzedniego właściciela przedmiotowej działki wynika, że w chwili sprzedaży działki znajdował się na niej barak drewniany o pow. 6 m². W związku z powyższym postanowieniem z dnia (...) lutego 2008 r., nr (...), nakazano I. i B. J. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przy istniejącym obiekcie budowlanym i zabezpieczenie go przed dostępem osób postronnych oraz przedłożenie w terminie 150 dni zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, w przypadku uzyskania pozytywnego ww. zaświadczenia lub posiadania ww. decyzji, czterech egzemplarzy projektu architektoniczno budowlanego wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osoby wykonującej projekt budowlany, potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności, który podlega obowiązkowi sprawdzenia, pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu powyższego postanowienia pouczono inwestorów, że jeżeli nie zostaną spełnione w wyznaczonym terminie ww. obowiązki to organ nakaże rozbiórkę obiektu. Pomimo odbioru ww. postanowienia w dniu 25 lutego 2008 r. ww. inwestorzy nie wykonali nałożonych na nich obowiązków. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji z dnia (...) września 2008 r. utrzymał ją w mocy decyzją z dnia (...) lipca 2009 r., nr (...). W uzasadnieniu tej decyzji ponowiono ustalenia dokonane przez organ I instancji i stwierdzono, że nie jest remontem wykonywanie robót budowlanych, jeśli odtwarzany obiekt nie istnieje i efektem tych robót jest powstanie nowego obiektu, choćby zrealizowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po wcześniejszym obiekcie. Skoro organ I instancji stwierdził naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego to zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 48 tej ustawy, w trakcie którego wydano postanowienie wstrzymujące roboty budowlane i nakładające na inwestorów dostarczenia odpowiednich dokumentów. W związku z niewypełnieniem nałożonych obowiązków przez inwestorów zasadnie, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wydał zaskarżone postanowienie o nakazie rozbiórki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. i B. J. zarzucili powyższej decyzji naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 6 Prawa budowanego poprzez przyjęcie, że prace przez nich wykonane winny być uznane za odbudowę obiektu budowlanego i art. 3 ust. 1 pkt 8 Prawa budowlanego przez niezakwalifikowanie przedmiotowych robót jako remontu. Zdaniem skarżących skutkiem ww. naruszeń było naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 48 ust. 1 i 2 tej ustawy. Na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów, skarżący zarzucili również niezastosowanie art. 29 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego przez niezakwalifikowanie ich zamierzenia inwestycyjnego do altany o pow. zabudowy do 35 m² poza granicami miast, a w konsekwencji błędne uznanie, iż przedmiotowe roboty objęte są wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto zarzucono naruszenia przepisów postępowania – art. 77 § 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku, którym oddalił powyższą skargę, uznał ustalenie przez organ stanu faktycznego za prawidłowe i w konsekwencji podzielił stanowisko organów, co do obowiązku zastosowania w niniejszej sprawie trybu z art. 48 Prawa budowlanego – wykonanie opisanych prac budowlanych w przedmiotowym obiekcie prawidłowo zakwalifikowano jako wymagające pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 w zw. z art. 3 pkt 6 ww. ustawy. Przedmiotowe roboty, wbrew twierdzeniom skarżących, nie stanowiły remontu wcześniej istniejącego obiektu budowlanego a jego odbudowę. Treść oświadczeń skarżących oraz poprzedniego właściciela działki, zdaniem Sądu, uprawniała organ do oceny wykonanych robót jako odbudowy, zważywszy na stan istniejącego w dacie sprzedaży obiektu. Niezależnie od tego Sąd wskazał, że dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w aktach sprawy w powiązaniu z ustaleniami z dowodu z oględzin przekonuje o trafności stanowiska organu, gdyż cały opisany obiekt składa się z nowych elementów. Ustawowy wymóg odnoszący się do remontu jako odtworzenia stanu pierwotnego powoduje, że w jego wyniku nie może powstać zupełnie nowy obiekt budowlany, a z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. W konsekwencji, zdaniem Sądu I instancji, skoro uznaje się, że dokonana została odbudowa zrównana z budową obiektu, wymagała ona pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego. Katalog obiektów budowlanych oraz prac budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, w tym wymagających zgłoszenia, nie obejmuje bowiem obiektu, jaki został usytuowany na przedmiotowej działce. Do odbudowanego obiektu nie można zastosować normy przewidzianej w art. 29 ust. 1 i 4 ww. ustawy. Sąd podkreślił, że nakaz rozbiórki może być orzeczony wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, przy czym legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem a uprawnieniem inwestora. Skarżący nie wykonali jednak żadnego obowiązku nałożonego na nich ww. postanowieniem z dnia (...) lutego 2008 r. Podkreślono również, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestorzy zostali prawidłowo pouczeni. Zdaniem Sądu nietrafne są zarzuty naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., w związku z nieuwzględnieniem wniosków dowodowych z zeznań świadków E. K., A. J. i T. S. – dowód ten miałby służyć ustaleniu daty remontu obiektu znajdującego się na działce, a zdaniem Sądu, okoliczność ta nie wymagała dodatkowych dowodów. Nie odniesienie się do tego zarzutu przez organ I i II instancji nie miało zatem istotnego wpływu na wynik sprawy. Niezasadny jest również, zdaniem Sądu, zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentacji technicznej obiektu, która miałaby znajdować się w Starostwie Powiatowym. Dokumentacji tej nie złożyli mimo wezwania inwestorzy, a powinni ją posiadać wraz z pozwoleniem na budowę. To na stronie, a nie na organach spoczywa obowiązek udowodnienia, że obciążający ją wymóg uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia został spełniony. Ponadto organ I instancji zwracał się o dokumentację do starosty i do wójta, a jej brak w dokumentacji archiwalnej w sytuacji, gdy powinien ją posiadać inwestor, nie może obciążać odpowiedzialności organu nadzoru. Skargą kasacyjną I. i B. J. zaskarżyli powyższy wyrok w całości zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 1 § 1 oraz 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polegające na zaniechaniu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w pełnym zakresie zarzutu nr 2 i 6 skargi na decyzję organu II instancji, dotyczących niezakwalifikowania przez tenże organ zamierzenia inwestycyjnego skarżących, jako remont, na skutek niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, poprzez brak rozważenia, czy PWINB wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się nieuprawnionego zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego mimo, iż jego przeprowadzenie było niezbędne do należytego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, skutkujący niezasadną odmową uwzględnienia skargi przez WSA, 2) z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu nr 1 – naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu przez WSA wadliwego uzasadnienia wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r., nie zawierającego wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, z których wynikałyby przyczyny nieuwzględnienia części zarzutu nr 2 i 6 skargi, dotyczącej niezakwalifikowanie przez organ zamierzenia inwestycyjnego skarżących jako remont, na skutek niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie w zakresie wskazanym w zarzucie nr 1, 3) z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu nr 1 – naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, skutkujące niezakwalifikownaiem inwestycji skarżących, polegającej na remoncie obiektu, do robót budowlanych, których wykonanie nie wymaga pozwolenia na budowę w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia przez WSA, iż zakwalifikowanie przez organ I i II instancji zamierzenia inwestycyjnego skarżących w postaci prac wykonywanych przez I. i B. J. na terenie działki nr (...) w S. gm. K., jako odbudowy, a nie remontu, a w konsekwencji uznanie, iż zamierzenie o objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, nie stanowiło naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a które winno skutkować uchyleniem decyzji PWINB oraz poprzedzającej jej decyzji PINB, a w konsekwencji: 4) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, skutkujące nakazem rozebrania obiektu budowlanego na terenie działki nr (...) w S. gm. K. w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia przez WSA, iż zakwalifikowanie przez organ I i II instancji zamierzenia inwestycyjnego skarżących w postaci prac wykonywanych przez I. i B. J. na terenie działki nr (...) w S. gm. K., jako odbudowę a nie remont, a w konsekwencji uznanie, iż zamierzenie o objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, wobec czego należało zastosować przepis art. 48 Prawa budowlanego, nie stanowiło naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a które winno skutkować uchyleniem decyzji PWINB oraz poprzedzającej jej decyzji PINB, 5) z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia zarzutów nr 3 i 4 – naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, względnie niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 3 pkt 6 i 8 Prawa budowlanego polegające na niezakwalifikowanie przez WSA prac wykonanych przez skarżących jako remont, a w konsekwencji uznaniu, iż zamierzenie to objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. 6) z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia zarzutów nr 3, 4 i 5 - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 84 k.p.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi, pomimo iż zaskarżona decyzją PWINB narusza przepisy art. 7, 77 § 1 i 84 k.p.a., w zakresie, w jakim organ zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w kierunku ustalenia czy zamierzenie inwestycyjne skarżących, w postaci prac wykonywanych przez I. i B. J. na terenie działki nr (...) w S. gm. K., stanowi remont obiektu czy też odbudowę, 7) z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia zarzutów nr 3, 4 i 5 - naruszenie przepisów postępowania w postaci przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuzasadnione podzielenie poczynionego przez PWINB nieprawidłowego ustalenia faktycznego, iż prace remontowe wykonane przez skarżących stanowią obudowę. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji również w całości i zasądzenie od organu II instancji kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W przypadku nieuwzględnienia powyższych wniosków, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu II instancji kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Zgodnie z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny może badać tylko, czy Sąd I instancji naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy i nie może podejmować badań w celu stwierdzenia innych wad zaskarżonego orzeczenia. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Oceniając we wskazanych powyżej granicach wniesioną skargę kasacyjną należy uznać za chybiony zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji zaniechał rozpoznania zarzutów skargi dotyczących niezakwalifikowania przez organ II instancji zamierzenia inwestycyjnego skarżących jako remont, na skutek niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, poprzez brak rozważenia czy organ ten zaniechał w sposób nieuprawniony przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, mimo iż było ono niezbędne. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji stan faktyczny niniejszej sprawy pozostaje bezsporny, bowiem skarżący na żadnym etapie postępowania czy to administracyjnego czy sądowoadministracyjnego w istocie nie kwestionowali ustalonych faktów. Organy dokonały ustaleń odnośnie stanu faktycznego w sposób prawidłowy – zostały one dokonane na podstawie oględzin przeprowadzonych w obecności skarżących, z których sporządzono protokoły uzupełnione o zdjęcia przedmiotowego obiektu. Ponadto protokoły te były podpisywane przez skarżących i nie wynika z nich, aby zgłaszali oni zastrzeżenia co do istotnej ich treści. Zgodnie natomiast z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego protokolarne ustalenia dokonane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w toku czynności kontrolnych stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Nie można się więc zgodzić ze skarżącymi, iż organ II instancji powinien przeprowadzić dowód z opinii biegłego i że uwagę na to powinien zwrócić Sąd I instancji. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawnej niekwestionowanego stanu faktycznego, tzn. czy przeprowadzone przez skarżących roboty stanowiły remont czy odbudowę obiektu budowlanego. Ocena ta została natomiast, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo dokonana przez Sąd I instancji, który podobnie jak organy uznał przedmiotowe roboty za odbudowę wymagającą pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż warunkiem zakwalifikowania określonych robót jako remontu jest to, aby roboty te były wykonywane w istniejącym obiekcie, a nie w obiekcie, który nie istnieje w całości, czy też w znacznej części i efektem tychże robót jest powstanie nowego obiektu, choćby zrealizowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po wcześniej istniejącym obiekcie, który został rozebrany lub uległ zniszczeniu (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 525/08; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 56/05; wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt SA/Bk 852/00). W wyniku remontu nie może więc powstać zupełnie nowy obiekt budowlany o innych parametrach technicznych niż obiekt pierwotny. Zakres pojęcia "remont" nie może być rozszerzany na sytuacje polegające na obudowie czy też przebudowie obiektu budowlanego, o czym stanowi art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 923/09), a z czym mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Zdaniem skarżących wykonane przez nich w latach 2002-2004 roboty budowlane stanowią remont obiektu wybudowanego na przedmiotowej działce na podstawie postanowienia z 1974 r. Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika natomiast, iż w wyniku ww. robót powstał zupełnie nowy obiekt – ustalenia dokonane w trakcie oględzin z dnia 10 stycznia 2008 r. prowadzą do wniosku, iż cały przedmiotowy obiekt składa się z nowych elementów. W wyniku tych robót zmieniły się również parametry obiektu, bowiem z oświadczenia poprzedniego właściciela działki wynika, że w chwili sprzedaży stał na niej obiekt budowlany o powierzchni ok. 6 m², powierzchnia przedmiotowego obiektu wynosi natomiast 43 m². Na marginesie zauważyć należy, że wątpliwości wzbudza miejsce usytuowania przedmiotowego obiektu – z postanowienia z 1974 r. wyrażającego zgodę na lokalizację budynku kempingowego na przedmiotowej działce wynika, że domek ten może być zlokalizowany w odległości minimum 100 m od linii brzegowej jeziora, z ustaleń organów wynika natomiast, że obiekt powstały w wyniku przedmiotowych robót znajduje się w odległości ok. 45 m od ww. linii brzegowej. Należy się zgodzić zatem ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż zakres przedmiotowych robót i stan istniejącego pierwotnie obiektu prowadzą do wniosku, iż roboty te stanowiły odbudowę wcześniej istniejącego obiektu budowlanego, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowanego, na którą zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Nietrafny jest zatem zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 6 i pkt 8 Prawa budowlanego przez niezakwalifikowanie wykonanych przez skarżących robót jako remontu. W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd ten zasadnie oddalił skargę na decyzję organu II instancji. Nie doszło więc również w niniejszej sprawie do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, na podstawie których, zdaniem skarżących, Sąd ten powinien uchylić zaskarżoną decyzję, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c. Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione podzielenie poczynionego przez organ II instancji nieprawidłowego ustalenia faktycznego również w świetle powyższych ustaleń uznać należy za nieuzasadniony. Zgodnie z tym przepisem podstawą orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej. Sąd nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną tylko bada, czy ustalenia dokonane przez organy, których decyzje zaskarżono, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06). W niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał tej oceny w sposób prawidłowy. Za nieuzasadniony uznać należy również zarzut naruszenia zaskarżonym orzeczeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdaniem skarżących cytowany przepis naruszono przez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, z których wynikałyby przyczyny nieuwzględnienia części zarzutu numer 2 i 6 skargi na decyzję organu II instancji, dotyczącej niezakwalifikowania przez organ przedmiotowych robót jako remont, na skutek niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie w zakresie wskazanym w zarzucie nr 1. Wskazane powyżej zarzuty skargi na decyzję organu II instancji dotyczyły błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego oraz naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie. Oceniając uzasadnienie zaskarżonego wyroku w świetle wymogów wskazanych w art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, że odpowiada ono przepisom prawa, a powyższy zarzut jest niezrozumiały. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji wyjaśnił bowiem w sposób wystarczający podstawę prawną rozstrzygnięcia – dokonał wykładni przepisów na podstawie których roboty budowlane można zakwalifikować jako remont albo jako odbudowę oraz wyjaśnił, dlaczego w niniejszej sprawie mają one (lub nie) zastosowanie. Sąd I instancji podkreślił również, że w niniejszej sprawie materiał dowodowy został zebrany w sposób prawidłowy, a postępowanie organów pozostaje w zgodzie z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło