IV SA/Wr 756/10

WyrokWSA we Wrocławiu2011-04-12

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy emerytowi policyjnemu, któremu przyznano prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną, może zostać odmówione prawo do tego świadczenia za kolejne lata, mimo że decyzja przyznająca to prawo nie została wyeliminowana z obrotu prawnego?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna przyznająca prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, która stała się ostateczna i prawomocna, nadal wywołuje skutki prawne i jest podstawą do realizacji świadczenia, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Zmiana przepisów wykonawczych lub uchylenie przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji nie powoduje automatycznego wygaśnięcia takiej decyzji, jeśli przepisy zmieniające nie przewidują takiego skutku. Organy administracji pominęły tę istotną okoliczność, orzekając w przedmiocie wniosku o wypłatę świadczenia, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący, emeryt policyjny, domagał się wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009-2010. Prawo do tego świadczenia zostało mu przyznane ostateczną i prawomocną decyzją z 2002 roku. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na zmiany przepisów, które uchyliły podstawę prawną dla przyznawania takich świadczeń emerytom policyjnym po 1 stycznia 2006 roku. Skarżący argumentował, że jego decyzja przyznająca świadczenie nadal obowiązuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że organy pominęły fakt istnienia prawomocnej decyzji przyznającej świadczenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2 oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009-2010; dalej idącą skargę oddalił; nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009-2010 I. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 2 oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009-2010; II. dalej idącą skargę oddala; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 29 sierpnia 2010 r. nr[...], wydaną na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 ze zm.), art. 91 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji (Dz. U. nr 30, poz. 179 ze zm.), art. 104 k.p.a. oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 919 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku i oświadczenia mieszkaniowego T.L.o ustalenie prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, Komendant Powiatowy Policji w L. odmówił prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2009 i rok 2010. W uzasadnieniu decyzji podał, że T.L., będący emerytem MSWiA, złożył w dniu 27.07.2010 r. oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości za lata 2005 - 2010 i odsetek za lata 2006 - 2009. Stosownie do postanowień § 3 ust. 2 w/w rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r., uprawnienia policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego podlegają ustaleniu co roku na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego na podstawie corocznie składanego przez niego oświadczenia mieszkaniowego. Zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia, prawo do tego równoważnika przysługuje policjantowi, a T.L. jest emerytem MSWiA. Uprawnienie emerytów i rencistów, przyznane przepisami § 8 tego rozporządzenia, zostało uchylone zmianą obowiązującą od dnia 01.01.2006 r. (Dz. U. z 2005 r. nr 266, poz. 2246). Tym samym przestał obowiązywać przepis prawa materialnego stanowiący podstawę do przyznania T.W., będącemu emerytem MSWiA, prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji, skoro brak jest przepisu przyznającego stronie takie prawo, nie jest możliwe, w ocenie organu, wydanie decyzji zgodnej z żądaniem. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W, w którym podał, że jest emerytem policyjnym od dnia 15 sierpnia 1998 r. Decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W nr [...]stwierdzająca z urzędu nieważność decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 2 kwietnia 2002 r. nr 61/2002 o przyznaniu skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego została uchylona decyzją Komendanta Głównego Policji w W nr[...]. Skarżący zarzucił, że w wydanej w sprawie decyzji Komendant Powiatowy Policji w L. pominął zawarte w wyrokach sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym emeryci i renciści MSWiA, którzy odeszli na emeryturę przed dniem 1 stycznia 2006 r. nie utracili prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, a sam fakt zmiany przepisów nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli nie nakazuje tego przepis prawa. Podniósł, że zmiana od dnia 1 stycznia 2006 r. dotychczasowych przepisów dotyczących prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie zawiera uregulowań odnoszących się do osób, które takie prawo nabyły, w związku z czym wydana w stosunku do tych osób wcześniejsza decyzja administracyjna przyznająca owo prawo pozostaje w mocy mimo, że przestała istnieć podstawa prawna owej decyzji. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Komendant Wojewódzki Policji we W zaskarżoną decyzją z dnia 15 października 2010 r. nr[...], wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 i 2 i art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), jak również § 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. nr 100, poz. 919 ze zm.): 1. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008 i w tej części umorzył postępowanie administracyjne pierwszej instancji; 2. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009 - 2010. W uzasadnieniu podał, że T.L. od dnia 16 sierpnia 1998 r. jest emerytem policyjnym. Oświadczeniem mieszkaniowym z dnia 27.07.2010 r. do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego T.L. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w L. o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego przez stronę lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2009 oraz za rok 2010. W związku ze złożonym oświadczeniem mieszkaniowym Komendant Powiatowy Policji w L., wydając w dniu 29.08.2010 r. decyzję nr 6/2010 odmówił odwołującemu się prawa do przedmiotowego równoważnika za lata 2006 - 2009 i za rok 2010. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że zgodnie z przepisami rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r., prawo do równoważnika przysługuje policjantowi, a nie emerytowi policyjnemu. Uprawnienie emerytów i rencistów przyznane przepisami § 8 tego rozporządzenia, zostało uchylone zmianą obowiązującą od dnia 01.01.2006 r. (Dz. U. z 2005 r., nr 266, poz. 2246) i tym samym przestał obowiązywać przepis prawa materialnego stanowiący podstawę do przyznania odwołującemu się, będącemu emerytem MSWiA, prawa do przedmiotowego równoważnika. Od w/w decyzji nr[...]z dnia 29 sierpnia 2010 r. T.L. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W, w którym podał, że powoływanie się w zaskarżonej decyzji przez Komendanta Powiatowego Policji w L. na podane w niej przepisy prawa jest bezzasadne. Rozpatrując powyższe odwołanie Komendant Wojewódzki Policji we W zważył, że przedmiotem decyzji, od której strona wnosi odwołanie jest negatywne rozpatrzenie przez Komendanta Powiatowego Policji w L. wniosku i oświadczenia mieszkaniowego z dnia 27.07.2010 r. do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2009 i rok 2010. Komendant Wojewódzki Policji we W wskazał, że prawo policjanta do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego wynika z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Literalne brzmienie całej ustawy oraz przepisu art. 91 odnosi się jednak do policjantów, zaś strona jest emerytem. Skoro strona jest emerytem a ustawa o Policji reguluje prawa i obowiązki policjantów, to wskazany art. 91 w ocenie organu odwoławczego nie może być stosowany wprost. Stosowanie jego mogłoby być możliwe, gdyby możliwość taka wynikała z ustawy regulującej prawa emerytów policyjnych. Prawa emerytów policyjnych reguluje ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 67 ze zm.). W zakresie dotyczącym prawa emerytów do lokalu mieszkalnego ustawa wypowiada się w dwóch przepisach, a mianowicie w art. 29 i art. 30. Z treści art. 29 ustawy emerytalnej wynika prawo emeryta policyjnego i rencisty policyjnego do lokalu mieszkalnego w rozmiarze zajmowanym w dniu zwolnienia ze służby, zaś z treści art. 30, prawo tych osób do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Z treści owych przepisów nie wynika, aby emeryt policyjny lub rencista był uprawniony do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Zatem nie istniało i nie istnieje na tle przepisów powyższych dwóch ustaw prawo tych osób do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. Sytuacji prawnej emerytów policyjnych i rencistów policyjnych, a więc i odwołującego się, nie zmieniło wejście w życie rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. nr 100, poz. 919), które stanowiło wykonanie delegacji ustawowej z art. 91 ust. 2 ustawy. Wprawdzie w § 8 mówiło ono o organach właściwych do przyznawania przedmiotowego równoważnika emerytom i rencistom, ale na podstawie wyłącznie tego przepisu wspomniane kategorie osób nie mogły nabyć prawa do przedmiotowego równoważnika, gdyż nabycie prawa następuje zgodnie z zasadami demokratycznego państwa prawnego wyłącznie w drodze ustawy. Przepis wspomnianego § 8 został następnie uchylony rozporządzeniem MSWiA z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 r. nr 266, poz. 2246), które weszło w życie w dniu 1 stycznia 2006 r. Organ wskazał, że w wyroku z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/08 Trybunał Konstytucyjny stwierdził zgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej tej nowelizacji. Przy tej okazji Trybunał Konstytucyjny dokonał w uzasadnieniu tego wyroku wykładni treści art. 29 ustawy emerytalnej policyjnej. Trybunał stwierdził, że treść art. 29 ustawy emerytalnej policyjnej, nie obejmuje prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego a tylko zawiera uprawnienie do lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługującym w dniu zwolnienia ze służby. W odniesieniu do rozporządzenia będącego przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził on, że rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. Zdaniem organu odwoławczego ze stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zawartego w cytowanym wyroku wynika, że zakres uprawnień wynikający z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, nie obejmuje prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, a zatem także i za remont lokalu mieszkalnego, bowiem brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla odmiennego traktowania tych równoważników. Powyższe rozważania zdaniem organu wskazują, że brak jest podstaw do przyznania emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. To z kolei przemawia za bezpodstawnością żądania strony. Trafnie zatem organ pierwszej instancji odmówił odwołującemu się przyznania prawa do przedmiotowego równoważnika za rok 2009 - 2010. Rozpoznając odwołanie Komendant Wojewódzki Policji we W zauważył jednak, że Komendant Powiatowy Policji w L., wydając w dniu 28 sierpnia 2010 r. zaskarżoną przez T.L.decyzję odmawiającą przyznania prawa do przedmiotowego równoważnika za lata 2006 - 2009 i za rok 2010 nie uwzględnił tego, że postanowieniem z dnia 27.05.2010 r. podjął z urzędu zawieszone w dniu 20.01.2010 r. postępowanie wszczęte na wniosek strony z dnia 06.01.2009 r. o przyznanie prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2008. Wobec powyższego Komendant Wojewódzki Policji we W postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozpatrzenia prawa strony do przedmiotowego równoważnika za lata 2006 - 2008, w związku z toczącym się postępowaniem wszczętym na wniosek strony z dnia 06.01.2009 r. w sprawie przyznania prawa do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2008. Mając powyższe na uwadze Komendant Wojewódzki Policji we W orzekł jak w sentencji zaskarżonej decyzji. T.L. złożył skargę na powyższą decyzję, podnosząc zarzut naruszenia art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 18.06.2008 r. sygn. I OSK 953/07, a także na fakt przyznania mu prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego pozostającą nadal w obrocie prawnym decyzją ostateczną i prawomocną Komendanta Powiatowego Policji w L. nr[...]. Podniósł także, że składając w niniejszej sprawie wniosek, nie domagał się przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, lecz wypłaty zaległych świadczeń wynikających z decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 2 kwietnia 2002 r. nr[...]. Powołując się na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona za pośrednictwem organu w terminie ustawowym w dniu 09.11.2010 r. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 16.12.2010 r., a więc już po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie, Komendant Powiatowy Policji w L. wszczął postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji własnej z dnia 2 kwietnia 2002 r. nr [...]o przyznaniu T.W. prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia. Postępowanie to decyzją Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 26 stycznia 2011 r. nr 2/2011 zostało umorzone (k.61), a decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują, w zakresie swojej właściwości, kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej oraz prawidłowość subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod określoną normę prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd uchyla zaskarżone orzeczenie. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonych decyzji w powyższy sposób wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009 – 2010 została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu obligującym Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W z dnia [...]r. nr[...], którą to decyzją organ ten, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 29 sierpnia 2010 r. nr [...]o odmowie przyznania skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2009 i rok 2010: 1) uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 -2008 i w tej części umorzył postępowanie administracyjne pierwszej instancji; 2) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009 - 2010. Rozpatrując skargę w pierwszej kolejności zauważyć należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 27 lipca 2010 r. i dotyczyło wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009 i 2010, jak to trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy. Natomiast postępowanie w sprawie wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2008 zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 6 stycznia 2009 r. i stanowi odrębną sprawę administracyjną. Przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej w niniejszej sprawie organ I instancji prowadził obydwie w/w sprawy oddzielnie. Trafnie w tej sytuacji organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie, w pkt 1 zaskarżonej decyzji uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 -2008 i w tej części umorzył postępowanie administracyjne pierwszej instancji. Problem bowiem prawa, czy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2008 stanowi odrębną od niniejszej sprawy sprawę administracyjną i będzie podlegał odrębnemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 6 stycznia 2009 r. wszczynającym sprawę w powyższym zakresie. W tej sytuacji, wobec prawidłowego w tej części orzeczenia organu odwoławczego, skargę w tym zakresie należało oddalić, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. w pkt II wyroku. Rozważając zasadność skargi wniesionej w niniejszej sprawie w części dotyczącej prawa skarżącego do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009 - 2010 zauważyć należy, że spór w tej sprawie nie dotyczy faktów, bowiem niekwestionowaną w sprawie jest okoliczność, że skarżący od dnia 16 sierpnia 1998 r. przebywa na emeryturze policyjnej. Ponadto z akt sprawy wynika, że nabył on prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na mocy ostatecznej i prawomocnej decyzji nr [...]Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 2 kwietnia 2002 r. Wcześniej jego prawo do tego równoważnika ustalone było decyzją Komendanta Rejonowego Policji w L. z dnia [...]nr [...]. Decyzja późniejsza zastąpiła wcześniejszą, wydaną w tym samym przedmiocie. Decyzja organu I instancji przyznająca skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego jest ostateczna i prawomocna, pozostaje nadal w obrocie prawnym. Prowadzone bowiem z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji organu I instancji z dnia 2 kwietnia 2002 r. nr 61/2002 zakończyło się wynikiem negatywnym, co potwierdza znajdująca się w aktach administracyjnych prawomocna decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...]r. nr[...], którą organ ten uchylił w całości decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W z dnia 23 lutego 2010 r. nr [...]o stwierdzeniu nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 2 kwietnia 2002 r. nr 61/2002 i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Zakończyło się także prawomocnie i ostatecznie, decyzją Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 26 stycznia 2011 r. nr 2/2011 umarzającą postępowanie administracyjne, wszczęte przez ten organ postępowanie administracyjne w sprawie wygaśnięcia decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 2 kwietnia 2002 r. nr [...]o przyznaniu T.W. prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia. W ocenie Sądu, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ocena mocy obowiązującej wydanej przez organ I instancji, tj. przez Komendanta Powiatowego Policji w L. decyzji z dnia 2 kwietnia 2002 r. nr [...]w sprawie przyznania skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Rozważając powyższe zagadnienie Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W zawarte w wyroku tego Sądu z dnia 17 września 2010 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 222/10, której przedmiotem było prawo także emeryta policyjnego do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z tym, że za lata 2006 - 2008. W sprawie tej wyrokiem z dnia 18.03.2011 r. sygn. akt I OSK 1991/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. Zważyć należy, że uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego zostało skarżącemu przyznane na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. nr 106, poz. 1212 ze zm.). Zgodnie z przepisem § 11 ust. 1 owego rozporządzenia: "Przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 z 1995 r. ze zm.)". Rozporządzenie to utraciło moc z dniem 20 lipca 2002 r. w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. 2002 r. nr 100, poz. 919 ze zm.). Stosownie do przepisu § 8 owego rozporządzenia: "Przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. nr 53, poz. 214, ze zm.)". Późniejsze rozporządzenie, jak z powyższego wynika, zawierało tożsame z wcześniejszymi rozwiązania prawne, gdy idzie o prawo emeryta policyjnego do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Następnie rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniono powyższe ostatnio wymienione rozporządzenie - uchylono m.in. dotychczasowy § 8. Rozporządzenie zmieniające weszło w życie z dniem 1 stycznia 2006 r. W sprawie sygn. akt IV SA/Wr 222/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że biorąc pod uwagę ogólną zasadę intertemporalną lex posteriori derogat legi priori, nie może budzić wątpliwości, że tożsame z przedmiotowym stany faktyczne powstałe po dacie 1 stycznia 2006 r. nie mogły już korzystać z dobrodziejstwa tego przepisu, albowiem odpadła podstawa prawna przyznawania uprawnienia w postaci równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. Taka wzorcowa sytuacja nie wyczerpuje jednak wszelkich możliwych przypadków, dla rozpoznania niniejszej sprawy istotniejsze jest bowiem zbadanie, w jaki sposób zmiana określonego przepisu wpływa na stosunki już istniejące - ukonstytuowane jeszcze pod obowiązywaniem przepisu "starego prawa". W powołanym wyżej wyroku Sąd wskazał, że polskiemu prawu znana jest instytucja tzw. "praw nabytych", na którą powołuje się również pośrednio skarżący wywodząc, że mimo zmiany stanu prawnego stosunki administracyjne już powstałe trwają nadal. W kontekście takiego stwierdzenia wypada zaznaczyć, że zgodnie z powszechnie aprobowanym poglądem, roszczenie o dalszą realizację praw nabytych a wynikających z decyzji administracyjnej, w przypadku zmiany przepisu, dopuszczalne jest jedynie, gdy wynika z wyraźnego przepisu stanowiącego materialne źródło uprawnienia. Odnosząc się do kwestii mocy wiążącej regulacji, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenia wydawane są na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Umocowania do wydania przepisów wykonawczych ograniczone są wyłącznie do kwestii związanych z realizacją samej ustawy, nie mogą zawierać przepisów materialnych, a tylko przepisy proceduralne. W realiach niniejszej sprawy delegacja ustawowa dla wydania rozporządzenia, o którym mowa powyżej, wynikała wprost z treści art. 91 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W przywołanym artykule ustawodawca przewidział, jako jeden z elementów, w oparciu o które powinno było być wydane rozporządzenie, m.in. wskazanie podmiotów uprawnionych do otrzymania świadczenia. W przedmiocie zgodności z Konstytucją RP przepisów zmieniających rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 października 2008 r., sygn. akt U 4/08 stwierdzając, że: "...w świetle wcześniejszych ustaleń ten ostatni przepis nie przyznaje emerytom i rencistom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W tym kontekście uchylenie § 8 rozporządzenia nie zmienia stanu prawnego przez pozbawienie emerytów i rencistów policyjnych uprawnienia do równoważnika pieniężnego, skoro uprawnienie takie nie wynikało z ustawy. Zaskarżony przepis nie narusza zatem zasady ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji)". Utrata mocy obowiązującej przez § 8 cytowanego rozporządzenia wyklucza możliwość przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego osobom będącym emerytami policyjnymi. Podkreślić jednak należy, że czym innym jest wyeliminowanie samego źródła określonych uprawnień, a czym innym ocena mocy obowiązującej orzeczenia to źródło konkretyzującego. W doktrynie prawa administracyjnego powszechne jest stanowisko, zgodnie z którym zdolność wywoływania przez decyzję administracyjną określonych skutków prawnych trwa dopóty, dopóki nie zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Eliminacja taka może nastąpić bądź to w sposób generalny, poprzez wprowadzenie ściśle określonej normy intertemporalnej przez ustawodawcę, taki skutek przewidującą, bądź też w drodze aktu o charakterze indywidualnym. W tym kontekście należy stwierdzić, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. w przepisach przejściowych nie uchylało orzeczeń, które weszły już do obrotu prawnego. Na taką też okoliczność wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym w skardze wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 953/07 (ONSAiWSA 2009/4/77) stwierdzając, że: "W razie uchylenia przepisu, który był podstawą przyznania określonego uprawnienia na przyszłość, wygaśnięcie takiej decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 162 § pkt 1 k.p.a. następuje tylko wówczas, gdy w przepisach zmieniających stan prawny przewidziany został taki skutek. W przeciwnym wypadku decyzje takie nie stają się bezprzedmiotowe". Zatem, nawet w sytuacji zmiany stanu prawnego, jeżeli w obrocie prawnym pozostaje decyzja administracyjna nadająca jej indywidualnemu adresatowi określone uprawnienia, a nie została ona w jakikolwiek sposób wyeliminowana z tego obrotu, to będzie rodzić skutki w sposób ciągły i nieprzerwany. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 2 kwietnia 2002 r. nr [...]przyznająca skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w wysokości 3 norm zaludnienia nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W dalszym ciągu zatem wywołuje skutki, które wynikają z jej przedmiotowego zakresu. Organy administracji powyższą istotną w tej sprawie okoliczność pominęły, orzekając w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 27 lipca 2010 r. o przyznanie prawa do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za rok 2009 i 2010. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że decyzja ta nie przyznawała skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego także na przyszłość. Należy zauważyć, że wszczynający w niniejszej sprawie wniosek skarżącego z dnia 27 lipca 2010 r. nie zawierał żądania przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, jak to podnosi skarżący w skardze wniesionej w niniejszej sprawie, co upoważniałoby organ do skonkretyzowania tego prawa w formie decyzji administracyjnej. Wniosek dotyczył wypłaty równoważnika już przyznanego, a więc realizacji już wydanej ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej przyznającej skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, w niniejszej sprawie za lata 2009 – 2010. W razie wątpliwości organu co do żądania skarżącego, organ winien był, działając zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, wezwać skarżącego do sprecyzowania żądania. Rozpoznając niniejszą sprawę w części dotyczącej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2009 – 2010 organy administracji, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., powyższej istotnej w sprawie okoliczności nie wyjaśniły i nie ustaliły. Nie wyjaśniając powyższej kwestii orzekły w przedmiocie, którego skarżący we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie w ogóle nie określił. W tym stanie rzeczy należało uznać, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Powiatowego Policji w Kłodzku w części dotyczącej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2009 – 2010 zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2 oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009 – 2010 (pkt I wyroku). Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum, rozpozna zasadność zgłoszonego przez skarżącego podania wszczynającego postępowanie w sprawie, wyjaśniając jego przedmiot i dopiero wówczas wyda właściwe rozstrzygnięcie. Z uwagi na odmowny charakter zaskarżonej decyzji, Sąd nie orzekł w przedmiocie jej wykonania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło