II OSK 1527/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-12-19
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji, posiadający pozwolenie na broń palną bojową, może zostać zobowiązany do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym w celu oceny jego zdolności do dysponowania bronią, pomimo zwolnienia z obowiązku przedstawiania takich orzeczeń w określonych sytuacjach wynikających z ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Policji, mimo zwolnienia z obowiązku przedstawiania orzeczeń lekarskich i psychologicznych w sytuacjach określonych w art. 15 ust. 3 i 4 ustawy o broni i amunicji, podlega obowiązkowi poddania się tym badaniom na podstawie art. 15 ust. 5 tej ustawy, jeśli ujawnią się okoliczności uzasadniające podejrzenie o jego niezdolności do dysponowania bronią. Ostateczne negatywne orzeczenie lekarskie lub psychologiczne jest wiążące dla organów Policji i stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia T. K., funkcjonariuszowi Policji, pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. Po uzyskaniu informacji o niepokojącym zachowaniu T. K., wszczęto postępowanie mające na celu weryfikację jego zdolności do dysponowania bronią. Pomimo początkowo pozytywnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, po odwołaniu organu wydano ostateczne negatywne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Na tej podstawie cofnięto pozwolenie na broń. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T. K., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zasądzono od T. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 313/11 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 313/11, oddalił skargę T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia T. K. pozwolenia na broń palną bojową.
Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. W związku z pismem I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w C. informującym, iż z uwagi na niepokojące zachowanie T. K. został skierowany na komisję lekarską, Komendant Wojewódzki Policji w K. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną bojową i wezwał stronę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskiemu i psychologicznemu, mającym potwierdzić, iż może ona dysponować bronią.
W dniu [...] września 2009 r. organ I instancji uzyskał orzeczenie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przy MSWiA w K., stwierdzające, że T. K. jest zdolny do służby w Policji. Natomiast w dniu 11 września 2010 r. do organu wpłynęły: orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] oraz orzeczenie z dnia [...] września 2009 r. nr [...], z których wynika, że nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią.
Z uwagi na notatkę służbową bezpośredniego przełożonego T. K., Naczelnika Wydziału - Sztabu Policji KMP w C., wyjaśniającą powody skierowania ww. na badanie przez komisję lekarską i wskazującą przykłady jego nadpobudliwego zachowania, Komendant Wojewódzki Policji skorzystał z uprawnienia określonego w § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze. zm.) i w dniu 19 października 2009 r. odwołał się od wymienionych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego.
W dniu 18 listopada 2009 r. do organu wpłynęło ostateczne orzeczenie psychologiczne z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], wydane w II instancji przez upoważnionego psychologa, stwierdzające, że T. K. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią.
Natomiast w dniu 24 września 2010 r. do organu I instancji wpłynęło orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2010 r. nr [...], wydane przez lekarza odwoławczego, stwierdzające, że T. K. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Wskazane orzeczenie jest ostateczne.
W związku z powyższym, organ na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji wydał w dniu [...] października 2010 r. decyzję cofającą T. K. pozwolenie na broń palną bojową.
Po rozpoznaniu odwołania T. K., Komendant Główny Policji, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, powołał się na treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Organ wskazał, że przepis ten ma charakter obligatoryjny, a ustawodawca nie przewidział w takich przypadkach innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
Komendant Główny Policji podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, iż T. K. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią palną w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji, o czym świadczy wydane w II instancji przez upoważnionego lekarza orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2010 r. nr [...]. Tymczasem osoba chcąca posiadać pozwolenie na broń i dysponować bronią musi mieć do tego zdolność potwierdzoną stosownym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym. Jest to bowiem okoliczność istotna z punktu widzenia interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Uzyskanie choćby jednego z nich negatywnego (w przypadku strony negatywnego ostatecznego orzeczenia lekarskiego) jednoznacznie uniemożliwia dalsze posiadanie pozwolenia na broń palną i obliguje organy Policji, zgodnie z dyspozycją przywołanego przepisu prawa, do cofnięcia pozwolenia. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Ostateczne negatywne orzeczenie lekarskie wyklucza możliwość dysponowania przez stronę bronią i ma charakter wiążący. Organy Policji nie mają prawa wglądu do dokumentacji z badań i nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których uprawniony lekarz orzekł o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią, tzn. które z wymaganych do wydania orzeczenia badań spowodowało taką treść orzeczenia. Dokumentacja z badań pozostaje w dyspozycji orzeczników i podlega, podobnie jak ich praca, kontroli i nadzorowi właściwego wojewody. To zaś oznacza, że organy Policji, będąc związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym, nie mogą dokonywać ich oceny, natomiast wszelkie okoliczności dotyczące stanu zdrowia, jakie posiadacz broni zamierza udowodnić, powinny być wskazane za pomocą dowodów przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenia na broń.
Organ II instancji wskazał dalej, że organom Policji nie pozostawiono żadnego marginesu swobody w wyborze sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w przypadku ustalenia, w drodze prawem nakazanej, braku zdolności psychofizycznej danej osoby do dysponowania bronią. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji brzmi jednoznacznie: "pozwolenia na broń nie wydaje się", a w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 "organ Policji cofa", a do takiego rozstrzygnięcia wystarczające jest, iż jedno z orzeczeń, o których mowa z art. 15 ust. 2 ustawy o broni i amunicji jest negatywne dla osoby posiadającej pozwolenie na broń (lub o nie się ubiegającej). W przypadku strony negatywne jest orzeczenie lekarskie wydane w II instancji. Nie ma więc znaczenia okoliczność, iż w dniu [...] listopada 2009 r. strona uzyskała pozytywne (w tym ostateczne) orzeczenie psychologiczne, a w dniu [...] września 2009 r. Wojewódzka Komisja Lekarska przy MSWiA w K. orzekła, iż jest ona zdolna do służby w Policji.
Organ wyjaśnił jednocześnie, że odwołanie od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego nie musi być uzasadnione; wystarczy, iż podmiot je składający w tej właśnie formie wyrazi wolę weryfikacji orzeczenia wydanego w I instancji. W ten właśnie sposób ze swoich praw skorzystał Komendant Wojewódzki Policji w K., składając na podstawie przepisu § 8 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia odwołania od wydanych T. K. w I instancji orzeczeń lekarskiego i psychologicznego.
W dalszej części uzasadnienia Komendant Główny Policji podniósł, że w myśl art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji, m. in. funkcjonariusze Policji mający prawo do dysponowania bronią służbową, zwolnieni są z obowiązku przedstawiania organom Policji orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających, iż nie należą do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 tylko w sytuacji, gdy występują z podaniem o wydanie pozwolenia na broń (art. 15 ust. 3). Nie ma do nich także zastosowania przepis art. 15 ust. 4, zgodnie z którym osoba posiadająca pozwolenie na broń, wydane w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1 (a więc do ochrony osobistej), zobowiązana jest raz na 5 lat przedstawić właściwemu organowi Policji takie orzeczenia. Natomiast nie są oni wyłączeni spod działania przepisu art. 15 ust. 5, zgodnie z którym w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. A zatem zobligowanie T. K., będącego funkcjonariuszem Policji i posiadającego do dyspozycji broń służbową, do przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających jego zdolność do posługiwania się bronią, było zgodne z prawem, a przy tym słuszne i celowe, jeśli zważy się na informacje uzyskane od jego przełożonego, z których wynika m. in., iż także psycholog KMP w C. uznał za zasadne skierowanie go na badania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), właściwy organ Policji ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Natomiast wspomniany art. 15 ust. 1 ustawy stwierdza w pkt 2, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom o zaburzeniach psychicznych.
Stwierdzeniu istnienia tego rodzaju ograniczeń służą badania lekarskie; zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń (...), przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że może ona dysponować bronią. Zgodnie zaś z ust. 5 tegoż przepisu, w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń (...) należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Z kolei ust. 7 powołanego przepisu daje ministrowi właściwemu do spraw zdrowia delegację do określenia - w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych - w drodze rozporządzenia kwestii wykonawczych związanych z tymi badaniami.
Na podstawie tej delegacji zostało wydane przywołane w zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń.
Zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, badania lekarskie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub osoby posiadającej pozwolenie na broń, zwanej dalej "osobą ubiegającą się", obejmują: 1) ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu; 2) badania specjalistyczne i pomocnicze zlecone przez lekarza przeprowadzającego ogólną ocenę stanu zdrowia, zwanego dalej "lekarzem upoważnionym", w tym: a) badanie przez lekarza psychiatrę; b) badanie przez lekarza okulistę, przy uwzględnieniu sposobu oceny określonego w załączniku nr 10 do rozporządzenia; c) konsultacje innych lekarzy specjalistów i badania pomocnicze, które lekarz uzna za niezbędne w wyniku przeprowadzonej oceny stanu zdrowia.
Na podstawie wyników tych badań lekarz upoważniony wydaje orzeczenie lekarskie.
Sąd zwrócił uwagę, że orzeczenie lekarskie, o którym wyżej mowa, wydawane na druku określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia, sprowadza się w istocie do stwierdzenia, czy osoba ubiegająca się lub posiadająca pozwolenie na broń: 1) należy bądź nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i może dysponować bronią oraz 2) posiada lub nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
W orzeczeniu lekarskim nie podaje się przyczyn rozstrzygnięcia, nie określa choroby bądź innej ułomności stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia lekarskiego, gdyż orzeczenie to wydawane jest wyłącznie dla potrzeb wykonania ww. przepisów ustawy o broni i amunicji.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego przysługuje odwołanie, które może wnieść osoba ubiegająca się oraz właściwy organ Policji (ust. 2). Odwołanie wnoszone jest za pośrednictwem lekarza lub psychologa, którzy wydali orzeczenie, odpowiednio do: 1) jednostki badawczo-rozwojowej, wymienionej w § 5 ust. 4, najbliższej ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się lub siedzibę Policji; 2) psychologa wyznaczonego przez właściwego wojewodę, po zasięgnięciu opinii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego lub Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce (ust. 4).
Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (ust. 9).
Orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite w ocenie charakteru i skutków prawnych ostatecznego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, wydawanego w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. I tak, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Warszawie z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 657/07, LEX nr 356425, stwierdzono, że: "...2. Organy Policji nie tylko nie są uprawnione do weryfikacji ostatecznych orzeczeń zarówno lekarskich, jak i psychologicznych, wydawanych w trybie § 8 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (...), ale także są nimi związane. Ponadto skutkiem szczególnego uregulowania zakresu i sposobu przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych jest wyeliminowanie udziału biegłych w ustalaniu merytorycznej poprawności tych orzeczeń." Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 749/06, LEX nr 342541, uznano, że "Jeżeli w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń psycholog w opinii stwierdził brak zdolności skarżącego do posiadania broni, a odwołanie od tej opinii uznał za nieuzasadnione psycholog upoważniony do rozpoznawania takich odwołań, to powoływanie kolejnych psychologów do wydawania kolejnych opinii jest zbędne i kolejna opinia nie może być uznana za istotny dowód w sprawie." Również w wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2132/06, LEX nr 317511, podkreślono, że "Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym na podstawie § 8 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (...) wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń." Podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 128/06, LEX nr 228273, stwierdzając, że: "Wydane orzeczenie lekarskie w trybie odwołania jest ostateczne, o czym mówi wprost § 8 ust. 9 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. z 2000 r. Nr 79, poz. 898 ze zm.), a więc było ono wiążące dla organu wydającego decyzję. W sytuacji negatywnego orzeczenia organ mógł tylko odmówić wydania pozwolenia na broń palną myśliwską." Przedstawione poglądy potwierdza również wyrok NSA z dnia 17 marca 2005r., sygn. akt OSK 1273/04, LEX nr 189224, stwierdzając, że: "Ostateczne orzeczenia lekarskie wydawane w trybie § 8 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) nie podlegają weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym na podstawie art. 8 cyt. rozporządzenia wyklucza zatem możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń."
Stanowisko to podziela również piśmiennictwo uznając, że w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie okoliczności objętych treścią zapadłych orzeczeń (lekarskich i psychologicznych) jest wykluczone (Z. Kmieciak, Glosa do wyroku NSA z dnia 17 marca 2005 r., OSK 1273/04. Teza 2).
W rozpatrywanej sprawie wydano w dniu [...] września 2010 r. ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...], w którym uznano, iż skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Powyższe orzeczenie jest napisane zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Wskazać należy, że wydane orzeczenia lekarskie nie są decyzjami administracyjnymi, a zatem nie stosują się do ich wydania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Procedura wydania orzeczeń lekarskich w sprawach związanych z pozwoleniem na posiadanie broni została całościowo uregulowana w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r., a zatem nie można stawiać w tym wypadku zarzutu naruszenia art. 10 kpa w zw. z art. 107 kpa organom, poprzez brak uzasadnienia do orzeczenia.
Sąd wskazał, że w świetle wyżej wskazanych rozważań, organy Policji były związane ostatecznym negatywnym orzeczeniem lekarskim, a zatem zarówno decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., jak i decyzja Komendanta Głównego Policji są zgodne z prawem.
W ocenie Sądu za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego, iż jako policjant nie jest osobą, do której stosuje się przepisy ustawy o broni i amunicji w zakresie określenia stanu psychofizycznego do posiadania broni. Przepisy ustawy o broni i amunicji nie czynią żadnych wyjątków w zakresie stosowania jej przepisów. Każdy posiadacz broni niezależnie od wykonywanego zawodu, czy posiadanej wiedzy co do posługiwania się bronią ma obowiązek podporządkować się jej przepisom. Ustawodawca uznał bowiem, że każdy posiadacz broni do celów osobistych ma obowiązek poddania się badaniom psychofizycznym. Zasady dotyczące posiadania broni na podstawie ustawy o broni i amunicji są autonomiczne i odrębne od zasad związanych z używaniem broni w służbach zmilitaryzowanych i te reguły nie mogą być mieszane.
Ponadto, oceniając zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył T. K., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie:
I. prawa materialnego, a to art. 15 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525, ze zmianami), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ administracji publicznej pierwszej instancji, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
II. przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w świetle unormowań art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji do funkcjonariuszy policji nie znajduje zastosowania przepis art. 15 ust. 5 niniejszej ustawy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, że stosownie do art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji (obowiązującego w dacie wydania decyzji organu II instancji), w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Art. 15 ust. 6 w/w ustawy wyłącza natomiast zastosowanie do funkcjonariuszy Policji przepisów art. 15 ust. 3 i 4. Z przepisu tego wynika zatem, że funkcjonariusze Policji zwolnieni są z obowiązku przedstawienia orzeczeń lekarskich i psychologicznych jedynie w sytuacjach określonych w art. 15 ust. 3 i 4. Podkreślenia bowiem wymaga, że na gruncie art. 15 ustawy o broni i amunicji ustawodawca wyodrębnił niezależne od siebie podstawy żądania przez właściwy organ Policji od osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń bądź posiadającej takie pozwolenie przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego stwierdzających, że nie należy ona do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i potwierdzających, że może ona dysponować bronią. W konsekwencji należy zaznaczyć, że mimo ustawowego zwolnienia funkcjonariuszy Policji z obowiązku przedstawiania odpowiednich orzeczeń lekarskich i psychologicznych w sytuacjach uregulowanych w art. 15 ust. 3 i 4 ustawy o broni i amunicji, osoby te mają obowiązek przedstawienia stosownego orzeczenia, wynikający z przepisu art. 15 ust. 5 w/w ustawy, albowiem zastosowanie tego przepisu do funkcjonariuszy Policji nie zostało wyłączone przez art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd I instancji zasadnie zatem uznał, że do skarżącego – jako funkcjonariusza Policji w czynnej służbie - ma zastosowanie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, co czyni zarzut naruszenia tego przepisu, jaki i art. 15 ust. 6 w/w ustawy niezasadnym. W konsekwencji, za nieusprawiedliwiony należało także uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., albowiem wobec braku naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego przez organy administracji, nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Niezasadne są także twierdzenia skargi kasacyjnej, że wskazanie w orzeczeniu lekarskim, iż skarżący nie jest zdolny fizycznie i psychicznie do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji nie wyczerpuje przesłanek z art. 15 ust. 1 tej ustawy ze względu na brak wskazania przyczyny, dla której skarżącemu, w świetle art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 należałoby cofnąć pozwolenie na broń palną dla celów prywatnych. W myśl bowiem powołanych przepisów właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. W celu stwierdzenia, czy u określonej osoby istnieją takie ograniczenia przeprowadza się badania, o jakich mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Z kolei orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w oparciu o powyższe rozporządzenie stanowią podstawę do wydania przez właściwy organ Policji decyzji w sprawie udzielenia bądź cofnięcia pozwolenia na broń. W rozpoznawanej sprawie w ostatecznym orzeczeniu lekarskim z dnia [...] września 2010 r., nr [...], sporządzonym zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia stwierdzono, iż skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Orzeczenie to było wiążące dla organów Policji i organy te nie były uprawnione do jego oceny. Sam zaś fakt wydania ostatecznego negatywnego orzeczenia lekarskiego stanowił okoliczność wystarczającą do cofnięcia pozwolenia na broń.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę kasacyjną oddalił.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło