I SA/Kr 309/11
WyrokWSA w Krakowie2011-04-15
Skład orzekający: Inga Gołowska, Agnieszka Jakimowicz, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie wierzytelności w drodze przelewu, w celu ich dalszej odsprzedaży, stanowi usługę zwolnioną od podatku od towarów i usług, a jeśli tak, jaka jest podstawa opodatkowania?Ratio decidendi
Nabycie wierzytelności w celu ich dalszej odsprzedaży, niebędące usługą ściągania długów ani faktoringiem, stanowi usługę pośrednictwa finansowego, która zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania interpretacji (art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w zw. z poz. 3 załącznika nr 4) była zwolniona od podatku VAT. Organ interpretacyjny naruszył prawo, nie dokonując prawidłowej wykładni przepisów i nie odnosząc ich do stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, a także nie wyjaśniając, dlaczego nie zastosował art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT do podstawy opodatkowania.Stan faktyczny
Spółka "T" S.A. złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej dotyczącą nabycia wierzytelności w drodze przelewu. Spółka planowała nabywać wierzytelności od podmiotów niebędących podatnikami VAT, za cenę równą ich wartości nominalnej, w celu ich dalszej odsprzedaży. Spółka argumentowała, że taka transakcja stanowi usługę pośrednictwa finansowego, która powinna być zwolniona z VAT, a podstawa opodatkowania wynosi zero. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że opisane czynności stanowią usługi ściągania długów lub faktoringu, które nie korzystają ze zwolnienia. Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, określono, że interpretacja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania oraz zarządzono zwrot nadpłaconego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 309/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2011r., sprawy ze skargi "T" S.A. w K., na interpretację indywidualną Ministra Finansów, z dnia 19 października 2010r. Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług, I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457, 00 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. zarządza zwrot z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 300, 00 zł (trzysta złotych 00/100) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
I SA/Kr 309/11
UZASADNIENIE
W dniu 19 lipca 2010 r. do Dyrektora Izby Skarbowej, działającego z upoważnienia Ministra Finansów wpłynął wniosek "T" S.A. w K. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług.
Wnioskodawca podał, że planuje nabyć na podstawie kilku kolejnych, identycznych co do warunków (za wyjątkiem wartości danej wierzytelności i jej ceny) umów przelewu (art. 509 i nast. k.c.) grupę wierzytelności tego samego rodzaju (wynikających z tego samego tytułu, należnych od tego samego dłużnika), każdorazowo za cenę równą wartości należności głównej danej wierzytelności. Pierwsza z tych umów przelewu została już zawarta i na jej podstawie Spółka nabyła pierwszą z wierzytelności, kolejne z tych umów będą zawierane w późniejszym czasie. Seryjność cesji (nabycie kilku wierzytelności) wynika z kwoty (sumy) wierzytelności, jaką łącznie docelowo chce nabyć wnioskodawca, nie zamierzając nabywać wszystkich wierzytelności jednocześnie, a nie z cykliczności usługi nabywania wierzytelności powstających okresowo (np. comiesięcznego nabywania wierzytelności powstających co miesiąc).
Wnioskodawca (cesjonariusz) jest podatnikiem podatku od towarów i usług, natomiast zbywca wierzytelności (cedent) nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Spółka ma zamiar sprzedać każdą z wierzytelności za cenę równą ich cenie nabycia. Podkreślono, że Spółka nie zajmuje się profesjonalnie usługami ściągania długów ani faktoringiem, a przedmiotowe wierzytelności nabędzie (nabyła) od zbywcy w celu dalszej odsprzedaży w związku z planowanym rozliczeniem w ten sposób wzajemnych rozrachunków z innym podmiotem. Zawierając umowy przelewu wierzytelności strony nie określą (nie określiły) kwoty jakiegokolwiek wynagrodzenia ani prowizji - wierzytelności nabywane są za cenę równą należności głównej tej wierzytelności.
W umowach przelewu wierzytelności wnioskodawca zobowiąże (zobowiązał) się jedynie do zapłaty ceny za nabyte wierzytelności. Dodatkowo, w związku z zaciągnięciem przez cedenta odrębnych zobowiązań wobec osób trzecich co do niedochodzenia wierzytelności w określonym terminie - wnioskodawca, każdorazowo w danej umowie przelewu wierzytelności, zobowiąże (zobowiązał) się do przestrzegania tego zobowiązania do niedochodzenia wierzytelności przed sądem, przed jakimkolwiek innym organem lub w jakiejkolwiek innej formie w określonym terminie, oraz zobowiąże (zobowiązał) się do uzyskania takiego zobowiązania od podmiotu, na rzecz którego zbędzie wierzytelności.
Pomiędzy stronami (wnioskodawcą-cesjonariuszem a cedentem) umów przelewu wierzytelności nie istnieją stosunki umowne, na podstawie których wnioskodawca świadczyłby (lub byłby zobowiązany do świadczenia) na rzecz cedenta wierzytelności usług ściągania długów (w tym przewidujące, że wnioskodawca ściągnie dług związany z wierzytelnością na rzecz cedenta, lub określające wynagrodzenie dla wnioskodawcy z tytułu takiego ściągnięcia długu), faktoringu, czy stanowiących elementy usługi faktoringu - takie jak w szczególności prowadzenie ksiąg handlowych, monitoring sytuacji prawno-ekonomicznej dłużnika wierzytelności nabytej przez faktora.
Mające zostać zawarte (zawarte) pomiędzy stronami umowy przelewu wierzytelności nie będą (nie są) umowami o charakterze złożonym (ciągłym) ani długoterminowymi, ani też umowami gdzie obok przeniesienia wierzytelności występują elementy świadczenia usług przez faktora na rzecz faktoranta. Zgodnie z umowami pomiędzy Spółką a cedentem w przypadku uzyskania przez Spółkę lub osobę, na którą dalej przeleje (sceduje) ona którąkolwiek z wierzytelności (lub jej część) od dłużnika wierzytelności lub jakiejkolwiek osoby uprawnionej do reprezentowania tego dłużnika - odmowy spełnienia lub uznania istnienia lub wymagalności wierzytelności, wnioskodawca będzie mieć prawo natychmiastowego, bez odrębnego wezwania, odstąpienia od danej umowy przelewu wierzytelności z żądaniem zwrotu spełnionych na rzecz cedenta świadczeń w wykonaniu postanowień tej umowy.
W związku z powyższym zadano następujące pytania:
1. Czy nabycie kilku wierzytelności w drodze kolejnych przelewów wierzytelności za cenę każdorazowo równą należności głównej danej wierzytelności stanowi usługi zwolnione od podatku od towarów i usług?
2. Czy nabycie jednej wierzytelności w drodze przelewu wierzytelności za cenę równą należności głównej danej wierzytelności stanowi usługę zwolnioną od podatku od towarów i usług.
3. Jaka jest podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług w przypadku świadczenia usługi nabycia wierzytelności w drodze przelewu wierzytelności za cenę równą należności głównej tej wierzytelności.
Przedstawiając własne stanowisko wnioskodawca powołał się na art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), zgodnie z którym opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, o której mowa powyżej, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 cyt. ustawy). W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 tej ustawy, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej. Umowa cesji wierzytelności wypełnia znamiona określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, polega bowiem na przeniesieniu prawa do wartości niematerialnych i prawnych, w związku z tym stanowi świadczenie usług w rozumieniu ustawy. W przypadku cesji wierzytelności własnych o świadczeniu usług można mówić jedynie w odniesieniu do nabywcy tych wierzytelności. Z punktu widzenia nabywcy wierzytelności do świadczenia usług dochodzi już w momencie samego nabycia tej wierzytelności, obojętnie czy nabycie zostało dokonane w celu windykacji tej wierzytelności przez samego nabywcę, czy też w celu dalszej jej odsprzedaży. Usługą jest nabycie wierzytelności danego podmiotu w celu jej wykorzystania do operacji prawno-gospodarczych nabywcy. W konsekwencji fakt zakupu wierzytelności w celu odsprzedaży lub wyegzekwowania lub dalszej odsprzedaży, należy zakwalifikować jako usługę na rzecz sprzedawcy wierzytelności własnej. Zakup wierzytelności w celu ich odzyskania we własnym zakresie lub w celu dalszej ich sprzedaży, mieści się w zakresie usług pośrednictwa finansowego - sklasyfikowanych według PKWiU w sekcji J ex (65-67). W tak ujmowanej usłudze mieści się cywilnoprawna instytucja przelewu wierzytelności (cesji), polegająca na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej, na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem). W takim przypadku, nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę pośrednictwa finansowego, której celem jest uwolnienie pierwotnego wierzyciela od ciężaru jej egzekwowania. Stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawowa stawka podatku wynosi 22%. Jednakże w przepisach podatkowych przewidziano opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, a nawet zwolnienie od podatku.
I tak, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. W pozycji nr 3 przedmiotowego załącznika określono jako zwolnione usługi pośrednictwa finansowego, z określonymi tamże wyłączeniami, m.in. usług ściągania długów oraz faktoringu. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że zakup wierzytelności w celu ich odzyskania we własnym zakresie lub w celu dalszej sprzedaży, mieści się w zakresie usług pośrednictwa finansowego sklasyfikowanych według PKWiU w sekcji J (65-67).
Spółka zaznaczyła, że opisana we wniosku usługa nabycia wierzytelności w drodze jej cesji (przelewu) nie stanowi usługi ściągania długów ani usługi faktoringu. Powołano się przy tym na wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie I SA/Wr 351/09, z uzasadnienia którego wynika, że usługa faktoringu w przeciwieństwie do cesji wierzytelności, obejmuje oprócz przelewu wierzytelności szereg innych czynności, które już nie wiążą się bezpośrednio z samym przelewem wierzytelności, np. prowadzenie ksiąg handlowych, monitoring sytuacji prawno-ekonomicznej dłużnika wierzytelności nabytej przez faktora, jest także usługą o charakterze złożonym (ciągłym), często długoterminową. Podstawowym celem faktoringu jest poprawienie płynności finansowej poprzez uzyskanie płatności przed terminem zapadalności należności od kontrahenta. Zasadniczym elementem faktoringu jest zatem element stricte finansowy, polegający na zapewnieniu finansowania osobie korzystającej z takiej usługi, zaś windykacja należności stanowi jedynie element uboczny. Przyjmować zatem trzeba, iż usługami faktoringowymi są jedynie te usługi obrotu wierzytelnościami, które wyróżniają się stałymi powiązaniami prawnymi między zbywcą wierzytelności a nabywcą, obejmującymi dodatkowe obowiązki faktora w stosunku do faktoranta.
Wnioskodawca podkreślił równocześnie, że przedstawiona w opisie stanu faktycznego czynność nie wypełnia znamion faktoringu, kwalifikowanych przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w wyroku z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-305/01, gdzie zdefiniowano faktoring, o którym mowa w art. 13B (1)(d) Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (Dz. Urz. UE L. Nr 145, str. 1 z późn. zm.) jako działalność gospodarczą, w ramach której podmiot gospodarczy nabywa wierzytelności, przejmując ryzyko niewywiązania się dłużnika z zobowiązania i w zamian wystawia swojemu klientowi faktury z tytułu prowizji. Opisana we wniosku czynność nabycia wierzytelności nie jest bowiem związana z dyskontem naliczonym przez cesjonariusza, mającym stanowić wynagrodzenia za przejęcie ryzyka nie uzyskania zaspokojenia (którego to zresztą ryzyka jak wskazano ze wniosku cesjonariusz również nie przejmuje zastrzegłszy możliwość odstąpienia od umowy w razie zaprzeczenia istnienia lub wymagalności wierzytelności).
Reasumując wnioskodawca zaznaczył, że usługi zakupu kilku wierzytelności przez w celu ich dalszej odsprzedaży, nieopierające się na umowie wskazującej na długotrwały i stały charakter współpracy między stronami, nie należy kwalifikować jako faktoringu, czyli usługi opodatkowanej stawką VAT 22% niekorzystającej ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W orzeczeniu w sprawie I SA/Wr 351/09 słusznie wskazano także, że nie można uznać, że już sam fakt przejęcia wierzytelności innego podmiotu w celu jej wyegzekwowania stanowi usługę faktoringu (także usługę ściągania długów).
Świadczona przez Spółkę usługa związana z obrotem wierzytelnościami nie stanowi też usługi ściągania długów, o której mowa w poz. 3 pkt 5 załącznika nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług. Wnioskodawca przywołał pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 3 września 2008 r. o sygn. akt III SA/Wa 783/08, zgodnie z którym usługa ściągania długów zakłada istnienie dwóch podmiotów, które zawarły transakcję, usługodawca zobowiązuje się do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie, usługobiorcą jest ten podmiot, który korzysta z usługi wykonywanej przez kontrahenta, co oznacza, że usługodawca ściąga dług dla usługobiorcy, a nie dla siebie. Sytuacja opisana w niniejszym wniosku nie przewiduje takich relacji pomiędzy nabywcą wierzytelności a jej zbywcą. Transakcje zawierane między cedentem a cesjonariuszem dotyczą jedynie przelewu wierzytelności z cedenta na cesjonariusza, wnioskodawca nie zobowiązał się do jakichkolwiek działań polegających na ściąganiu długu na rzecz zbywcy wierzytelności (innego podmiotu), a wręcz przeciwnie. Dalsze losy wierzytelności są poza tą transakcją, a ewentualne podjęcie przez podatnika działań zmierzających do ściągnięcia długu nie będzie już wynikało z transakcji zawartej wcześniej z cedentem. Równocześnie w przypadku zaprzeczenia przez dłużnika istnienia lub wymagalności wierzytelności, cesjonariusz zastrzegł sobie prawo do odstąpienia od umowy, wobec czego nie przejmuje na siebie ryzyka nieściągnięcia wierzytelności. Wnioskodawca przytoczył prezentowany w literaturze pogląd, że usługa ściągania długów, jako usługa inna od faktoringu, obejmuje te sytuacje, w których usługodawca wykonuje na rzecz posiadacza wierzytelności usługi związane z jej ściągnięciem (por.: T. Michalik VAT - Komentarz. Rok 2008, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 523-524).
Podatnik powołał się również w tej materii na stanowisko zawarte w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 maja 2009 r., sygn.: [...], że transakcja nabycia wierzytelności zawierana pomiędzy cedentem a cesjonariuszem polegająca na przelewie wierzytelności z cedenta na cesjonariusza, który przejmuje wierzytelność w celu jej dalszej odsprzedaży jest świadczeniem usługi w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i stanowi czynność korzystającą ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie cyt. wyżej art. 43 ust. 1 pkt 1 tej ustawy jako usługa pośrednictwa finansowego. Nie ma podstaw prawnych do rozróżniania w tym zakresie pomiędzy sytuacją nabycia kilku wierzytelności tego samego rodzaju od tego samego podmiotu, a sytuacją nabycia jednej z takich wierzytelności.
Odnośnie do podstawy opodatkowania w przypadku usługi nabycia wierzytelności powołano się na art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 tej ustawy. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy podstawę opodatkowania czynności wynikających z (m.in.) pośrednictwa stanowi dla prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzającego funduszami inwestycyjnymi, agenta, zleceniobiorcy lub innej osoby świadczącej usługi o podobnym charakterze - kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzeń za wykonanie usługi, pomniejszona o kwotę podatku, z zastrzeżeniem ust. 3. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z usługą pośrednictwa (finansowego), w związku z tym przepis ten znajdzie zastosowanie, w związku z czym podstawę opodatkowania w przypadku usługi nabycia wierzytelności stanowić będzie kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzeń za wykonane usługi. Prowizja nabywcy wierzytelności równa jest różnicy pomiędzy wartością nominalną należności głównej tej wierzytelności a ceną nabycia tej wierzytelności przez tego nabywcę. W przypadku nabywania wierzytelność za cenę równą należności głównej tej wierzytelności, prowizja nabywcy za wykonanie usługi nabycia tej wierzytelności wynosi 0,00 zł.
W interpretacji indywidualnej z dnia 19 października 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działający z upoważnienia Ministra Finansów uznał stanowisko podatnika zawarte we wniosku w całości za nieprawidłowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ omówił instytucję cesji wierzytelności w świetle przepisów kodeksu cywilnego (art. 509 i nast.), wyraził również pogląd zbieżny ze stanowiskiem podatnika, że wobec brzmienia przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) cesja wierzytelności, polegająca na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej, na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem), stanowi usługę pośrednictwa finansowego sklasyfikowaną według PKWiU w sekcji J ex (65-67). W takim przypadku, nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę pośrednictwa finansowego, której celem jest uwolnienie pierwotnego wierzyciela od ciężaru jej egzekwowania.
Dalej organ przytoczył treść art. 41 ust. 1 oraz 43 ust. 1 pkt 1 w zw. z poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług, stwierdzając że w świetle tych przepisów w katalogu usług, w odniesieniu do których nie stosuje się zwolnienia od podatku wymieniono między innymi usługi ściągania długów oraz faktoringu, przy czym nie wskazano symbolu PKWiU identyfikującego usługi zawierające się w tej kategorii (pkt 5 poz. 3 zał. nr 4 do ustawy).
Organ zaznaczył nadto, że wyżej wskazane wyłączenie usług ściągania długów i faktoringu ze zwolnienia od podatku od towarów i usług zgodne jest z przepisem art. 13B (1) (d) Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (Dz. Urz. WE L Nr 145, str. 1 ze zm.), obowiązującej do dnia 31 grudnia 2006 r. Stosownie bowiem do ww. przepisu Państwa Członkowskie zwalniają transakcje, nie naruszając innych przepisów Wspólnoty, na warunkach, które ustalają w celu zapewnienia właściwego i prostego zastosowania zwolnień od podatku i zapobieżenia oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania lub nadużyciom transakcje, łącznie z negocjacjami, dotyczące depozytu i bieżących rachunków, płatności, transferów, długów, czeków i papierów wartościowych, z wyjątkiem jednakże odzyskiwania długów i factoringu.
Ponadto, zgodnie z treścią przepisu art. 135 (1) (d) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007r., Państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.
Dodatkowo wskazano, że Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w wyroku z dnia 26 czerwca 2003r. w sprawie C-305/01, definiując factoring, o którym mowa w ww. przepisie Szóstej Dyrektywy podkreślił, iż działalność gospodarcza, w ramach której podmiot gospodarczy nabywa wierzytelności, przejmując ryzyko niewywiązania się dłużnika ze zobowiązania i w zamian wystawia swojemu klientowi faktury z tytułu prowizji, stanowi odzyskiwanie długów w rozumieniu art. 13B (d) (3) tej dyrektywy i dlatego działalność ta wyłączona jest ze zwolnienia określonego w tym przepisie.
Usługi ściągania długów i factoringu nie zostały zdefiniowane w polskich przepisach prawa i należą do tzw. umów nienazwanych. Co do zasady, factoring polega na tym, że faktor trudniący się zawodowo tego typu działalnością nabywa wierzytelności przysługujące przedsiębiorcy (faktorantowi) z tytułu dokonania sprzedaży lub wykonania usług w zamian za określoną kwotę, odpowiadającą wartości nominalnej wierzytelności pomniejszonej o dyskonto uwzględniające wynagrodzenie faktora.
W pojęciu usług ściągania długów i faktoringu mieści się zatem m. in. skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odprzedaży. Organ stwierdził zatem, że realizowane przez wnioskodawcę czynności, powodują niewątpliwie "uwolnienie" cedenta od ciężaru egzekwowania wierzytelności i stanowią czynności odzyskiwania długów wyłączone ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Tym samym należy stwierdzono, że przedmiotowe nie korzystają ze zwolnienia od podatku lecz, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podlegają opodatkowaniu według podstawowej stawki 22%. Nie ma przy tym znaczenia czy wnioskodawca nabędzie jedną wierzytelność czy kilka bowiem w odniesieniu do tych czynności działa jako podatnik VAT.
Odnosząc się do kwestii podstawy opodatkowania organ powołał się na treść art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest obrót, zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.
W przedmiotowym wniosku mamy do czynienia z sytuacją gdy wnioskodawca nabędzie, bądź już nabył, pierwszą wierzytelność w celu dalszej odsprzedaży w związku z planowanym rozliczeniem wzajemnych rozrachunków z innym podmiotem.
Przy zawarciu umowy przelewu wierzytelności strony nie określą (nie określiły) kwoty jakiegokolwiek wynagrodzenia ani prowizji - wierzytelności nabywane są za cenę równą nominalnej.
W zawartych, bądź w przyszłości zawieranych, umowach przelewu wierzytelności, wnioskodawca zobowiązał się jedynie do zapłaty ceny za nabyte wierzytelności.
Organ podniósł, że co do zasady, w przypadku zbycia wierzytelności podstawą opodatkowania jest różnica pomiędzy wartością nominalną nabywanej wierzytelności a kwotą, która została zapłacona za tę wierzytelność przy jej nabyciu, pomniejszona o kwotę należnego podatku.
W sytuacji, gdy wartość nabywanej wierzytelności jest równa kwocie zapłaconej zbywcy wierzytelności, różnica między ceną nabycia, a ceną sprzedaży wynosi zero, a zatem wynagrodzenie należne nabywcy również.
Zatem stanowisko wnioskodawcy, iż podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w przypadku nabywania wierzytelności za cenę równą należności głównej jest prowizja za wykonanie usługi nabycia tej wierzytelności w kwocie 0,00 zł należało uznać za nieprawidłowe, bowiem co prawda kwota wynagrodzenia nabywcy wierzytelności w przedmiotowej sprawie wyniesie 0,00 zł, jednakże ustalenie tej kwoty następuje na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, a nie jak wskazał w swoim stanowisku Wnioskodawca, art. 30 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
W konsekwencji powyższego przedstawione we wniosku stanowisko Wnioskodawcy należało całościowo uznać za nieprawidłowe.
Ponadto organ zaznaczył, że na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii nie mogą wpłynąć powołane przez wnioskodawcę orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, bowiem stanowią one rozstrzygnięcia w konkretnych sprawach. Zdaniem organu, moc obowiązująca wyroków zamyka się w obrębie spraw, w których zostały wydane. Wynika to również z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przesądza, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ podatkowy jest zatem zobowiązany traktować indywidualnie każdą sprawę, natomiast rozstrzygnięcia sądów podejmowane są w oparciu o zebrany w danej sprawie materiał dowodowy. Zatem trudno jest określić w jakim stopniu sprawa, na którą powołał się wnioskodaweca, może odzwierciedlać sytuację przedstawioną przez niego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji.
Podobnie, wskazana we wniosku interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 maja 2009r., sygn.: [...] dotyczy konkretnej indywidualnej sprawy przedstawionej w określonym stanie faktycznym.
Pismem z dnia 5 listopada 2010 r., które wpłynęło do Dyrektora Izby Skarbowej dnia 12 listopada 2010 r. "T" S.A. w K. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.
Dnia 30 listopada 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając z upoważnienia Ministra Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji podatkowej, nie uzasadniając swojej decyzji.
W skardze na przedmiotową interpretację wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 4, art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, poz. 3 pkt 5 załącznika nr 4 do tej ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania interpretacji oraz art. 135 ust. 1 lit. d Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła identyczne argumenty jak we wniosku o wydanie interpretacji oraz w wezwaniu o usunięcie naruszenia prawa. Podniesiono zatem, że zakup wierzytelności w celu ich odzyskania we własnym zakresie lub w celu dalszej ich odsprzedaży mieści się w zakresie usług pośrednictwa finansowego sklasyfikowanych według PKWiU w sekcji J (65-67) i jako taka winna na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z pozycją nr 3 załącznika nr 4 do tej ustawy ulegać zwolnieniu z opodatkowania. Zgodnie bowiem z tymi przepisami zwolnieniu podlegają usługi pośrednictwa finansowego, za wyjątkiem m. inn. usług ściągania długów oraz faktoringu (pkt 5). Zwolnienie to należy, zdaniem skarżącej Spółki, interpretować zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. d 112 Dyrektywy, zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają z opodatkowania podatkiem od wartości dodanej m. inn. transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące długów, z wyłączeniem windykacji należności.
Zdaniem strony skarżącej opisana we wniosku o wydanie interpretacji usługa nabycia wierzytelności w drodze cesji (przelewu) nie stanowi ani usługi ściągania długów ani faktoringu.
W opinii strony skarżącej, przyjmować bowiem należy, że usługami faktoringowymi są jedynie te usługi obrotu wierzytelnościami, które wyróżniają się stałymi powiązaniami prawnymi między zbywcą wierzytelności a nabywcą, obejmującymi dodatkowe obowiązki faktora w stosunku do faktoranta. Skarżąca Spółka podkreśliła nadto, że przedstawiona w opisie stanu faktycznego czynność nie wypełnia znamion faktoringu opisanych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-305/01.
Nie jest to także usługa ściągania długów, albowiem wnioskodawca nie działa na rzecz podmiotu trzeciego.
Zdaniem strony skarżącej organ w zaskarżonej interpretacji nie wskazał jak zakwalifikował czynność opisaną we wniosku, czy jako faktoring, czy też usługę ściągania długów. Posłużył się za to nieznanym ustawie określeniem "odzyskiwania długów". Organ nie wskazał nadto przyczyn, dla których odmówił zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług dla ustalenia podstawy opodatkowania w przypadku usługi nabycia wierzytelności.
W konsekwencji skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej, działający z upoważnienia Ministra Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości powielając argumentację przedstawioną w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy przepisu § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. nr 163, poz. 1016).
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 cytowanej ustawy).
Ponadto trzeba podnieść, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu o przedstawione wyżej zasady orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt ten narusza prawo w zakresie powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) umowa cesji wierzytelności stanowi element usługi pośrednictwa finansowego polegającej na obrocie wierzytelnościami.
Problem dotyczy natomiast możliwości zwolnienia od opodatkowania zakupu wierzytelności w celu dalszej odsprzedaży w świetle obowiązujących do dnia 1 stycznia 2011 r. przepisów art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z załącznikiem nr 4 do tej ustawy.
Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010 r. zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. Tenże załącznik, zawierający wykaz usług zwolnionych od podatku w pozycji 3 wskazuje na usługi pośrednictwa finansowego, z wyłączeniem szeregu usług wymienionych w 9 punktach. W jednym z nich wymieniono w punkcie 5 usługi ściągania długów oraz factoringu. Z kolei Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L Nr 347, poz. 1, dalej Dyrektywa 2006/112/WE) w art. 135 ust. 1 pkt d stanowi, że państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności. Natomiast poprzednio obowiązująca Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U.UE.L.77.145.1, dalej jako VI Dyrektywa) w art. 13 B pkt d podpunkt 3 objęła zwolnieniem transakcje, łącznie z negocjacjami, dotyczące depozytu i bieżących rachunków, płatności, transferów, długów, czeków i papierów wartościowych, z wyjątkiem jednakże odzyskiwania długów i factoringu.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, a w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2). Niezbędne jest, aby z interpretacji wynikała wyraźna odpowiedź na zadane przez podatnika pytanie, jasno zaprezentowane było stanowisko prawidłowe, poparte jednoznacznym i czytelnym dla adresata uzasadnieniem prawnym tego stanowiska. Prawidłowe uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej winno zawierać przytoczenie przepisów prawa, na których organ oparł swoje stanowisko wraz z podaniem ich treści oraz wyjaśnienie znaczenia tych przepisów, w kontekście podanego przez stronę stanu faktycznego. Przy czym brak uzasadnienia prawnego może polegać nie tylko na całkowitym braku argumentacji prawnej, ale również na przytoczeniu w interpretacji jedynie treści przepisu z pominięciem przedstawienia toku zastosowanego przez organ rozumowania prawniczego.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ w zaskarżonej interpretacji ograniczył się w zasadzie jedynie do przytoczenia treści przepisów prawa, tj. w szczególności art. 41 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz poz. 3 załącznika nr 4 do tej ustawy, a także art. 13B (1) (d) VI Dyrektywy i art. 135 (1) (d) Dyrektywy 112 bez dokonania wykładni wskazanych przepisów, a przede wszystkim bez odniesienia ich treści do opisanego przez wnioskującą o wydanie interpretacji indywidualnej zdarzenia przyszłego. W szczególności, powołując się na wyłączenie od zwolnienia podatkowego usług faktoringu i ściągania długów, organ nie wskazał, do której z tych usług przyporządkował opisane we wniosku działania podatnika. Posługując się określeniem "odzyskiwania długów", wyraził jedynie ogólną arbitralną i nie popartą żadną pogłębioną argumentacją koncepcję polegającą na przyjęciu, że zakup wierzytelności wymagalnych od pierwotnego wierzyciela w celu sprzedaży lub windykacji na własny rachunek nie korzysta ze zwolnienia od podatku , ale zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podlega opodatkowaniu według stawki podstawowej. Tym samym organ nie wykazał, aby możliwe było zastosowanie do sytuacji podatnika przytoczonych przepisów prawa krajowego oraz Dyrektyw VI i 112.
Takie działanie organu powoduje, że wyrażony w interpretacji pogląd wymyka się spod kontroli sądowej, nie wiadomo bowiem jakie czynności opisane we wniosku przez podatnika organ zakwalifikował jako te, które spełniają desygnaty pojęcia usługi faktoringu lub usługi ściągania długu. Jest to okoliczność bardzo istotna na gruncie niniejszej sprawy, zważywszy na fakt, że poza sporem pozostaje kwestia, że obrót wierzytelnościami ma charakter usług pośrednictwa finansowego, należy tylko ustalić, czy dokonywane przez skarżącą Spółkę w jego ramach czynności mieszczą się w pojęciu faktoringu lub ściągania długów, z uwagi na to, że powyższe usługi wyłączone zostały ze zwolnienia z opodatkowania. Organ w żadnej mierze nie odniósł się do bardzo obszernej argumentacji podatnika, który powołując się na przepisy prawa oraz orzecznictwo sądowe wywodził, że podejmowane przez niego czynności w ramach obrotu wierzytelnościami nie mieszczą się w pojęciu usług faktoringu oraz ściągania długów jako podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Powyższe wątpliwości nie mogą zostać rozstrzygnięte przez orzekający Sąd, z uwagi na brak w tej materii kompetencji ustawowych. Zadaniem Sądu jest bowiem wyłącznie dokonanie kontroli aktu interpretacji, to zaś nie może prowadzić do zastąpienia organu w dokonaniu interpretacji, czy do uzupełnienia interpretacji o treści, które nie były, choć powinny być przedmiotem rozważań organu.
W tym miejscu wskazać także należy, że błędne jest stanowisko organu, że powołane przez stronę wyroki sądów administracyjnych wiążący charakter mają w konkretnej sprawie i ściśle określonym stanie faktycznym. Zgodnie z przepisem art. 14a Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, dokonując w szczególności jego interpretacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (interpretacje ogólne). Z kolei stosownie do art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Tym samym orzecznictwo sądów stało się przesłanką do formułowania oceny poprawności funkcjonujących w obrocie prawnym interpretacji, także interpretacji indywidualnych, co szczególnie należy podkreślić w rozpoznawanej sprawie. Skoro więc organ wydający interpretacje indywidualne może w ramach działania ex oficio zmienić wydaną już uprzednio interpretację z racji stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa sądowego, to tym bardziej ma obowiązek dokonywać analizy tego orzecznictwa w postępowaniu zmierzającym do wydania takiej interpretacji, a zwłaszcza w przypadku, gdy na takie orzecznictwo powołuje się osoba składająca wniosek o jej wydanie (tak: wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3373/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Po 265/10).
Organ jest obowiązany zgodnie z art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej dokonać oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy w tym orzeczeń, na które występujący o interpretację się powołał. Dlatego też nie może poprzestać na stwierdzeniu, że wyroki, na które powołał się podatnik zapadły w indywidualnych sprawach. W tych okolicznościach odniesienie się przez organ do powołanego i mającego zastosowanie w sprawie orzecznictwa sądów administracyjnych konieczne jest dla zachowania wyrażonej w art. 121 ordynacji podatkowej zasady zaufania do organów podatkowych. Odniesienie się do powoływanych przez podatnika orzeczeń, jest bowiem jednocześnie wymaganym przepisami prawa odniesieniem się do stanowiska podatnika, który argumentację zaprezentowaną w orzeczeniach sądowych przyjmuje i przedstawia jako własną.
Zatem pominięcie przez organ podatkowy w swojej analizie powołanych przez stronę orzeczeń sądów administracyjnych narusza również przepisy procesowe tj. art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej.
Wskazać również należy, że organ błędnie i wbrew opisanemu we wniosku zdarzeniu przyszłemu przyjął, że przede wszystkim celem działań podatnika będzie egzekwowanie zakupionej wierzytelności na własny rachunek i we własnym imieniu o ile egzekucja taka będzie możliwa (windykacja wierzytelności). Organ nie ma prawa zmiany stanu faktycznego podawanego we wniosku. Jest natomiast zobowiązany do przyjęcia do sformułowania oceny prawnej takiego stanu faktycznego, jaki podaje podatnik. Spółka natomiast akcentowała, że nie windykuje i nie zamierza windykować zakupionych wierzytelności, ale kupuje je celem dalszej odsprzedaży, przy czym zarówno wnioskodawca, jak i podmiot, na rzecz którego zostanie w dalszej kolejności zbyta wierzytelność mają obowiązek umownego zobowiązania się do powstrzymania się przed jakimikolwiek czynnościami zmierzającymi do windykacji wierzytelności podlegającej obrotowi. Dodatkowo wierzytelności są nabywane za cenę równą wartości należności głównej tej wierzytelności, a zatem nie będzie przewidziana jakakolwiek prowizja, czy wynagrodzenie.
Okoliczności te mają znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż o ile na gruncie orzecznictwa sądowego powstała zasadnicza rozbieżność co do kwalifikowania usług nabycia wierzytelności pieniężnej w celu windykacji na podstawie umowy przelewu, określonej w art. 509 i następne ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) jako usługi ściągania długów w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w związku z pozycją 3 pkt 5 załącznika nr 4 do tej ustawy, co w konsekwencji doprowadziło do przedstawienia do rozpoznania składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego pytania prawnego (patrz postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 375/09), to nie ma wątpliwości co do tego, że nabycie wierzytelności w sytuacji, gdy celem jej nabycia nie jest ściągnięcie długu, ale np. przejęcie podmiotu sprzedającego wierzytelność, a także jej odsprzedanie stanowi czynność kwalifikowaną do usług zwolnionych od opodatkowania (tak: wyrok NSA z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt I FSK 2104/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Po 282/10, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 42/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 1417/07). Powyższe stanowisko zawarte zostało również w piśmiennictwie (por. J. Zubrzycki, Leksykon VAT 2008, str. 726). Znajduje także swoje odzwierciedlenie w treści art. 135 ust. 1 lit. d) Dyrektywy 112, zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności. Zatem opodatkowaniu według powyższego przepisu podlegać mogą wyłącznie te transakcje, których celem jest egzekwowanie długu (windykacja należności).
Przyznać również należy rację stronie skarżącej, że w kwestii podstawy opodatkowania organ wydający interpretację nie wskazał i nie wyjaśnił dlaczego zastosował art. 30 ustawy o podatku od towarów i usług z pominięciem uregulowania art. 29 ust. 1 tej ustawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 146 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie na mocy art. 205 § 2 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) Sąd zasądził zwrot uiszczonego przez stronę skarżącą należnego wpisu od skarg w łącznej wysokości 200 zł, opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 240 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządził także zwrot na rzecz strony skarżącej kwoty 300 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, działając na podstawie art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), który stanowi m. inn., że różnicę pomiędzy kosztami pobranymi a kosztami należnymi zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Strona skarżąca była bowiem zobowiązana do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, zgodnie z treścią § 2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 z późn. zm.), gdy tymczasem dokonała wpłaty w kwocie 500 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło