I FSK 2068/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, , , po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 230/11 odrzucające skargę G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 230/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G. M. (dalej jako strona lub skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 grudnia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że w związku z tym, iż skarga została podpisana przez pełnomocnika skarżącej, a odpis pełnomocnictwa z 1 września 2010 r. dołączony do skargi nie posiadał podpisu mocodawcy (w miejscu podpisu mocodawcy wpisano informację, że podpis jest nieczytelny), Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika do złożenia oryginału pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi bądź jego odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z wymogami zawartymi w treści art. 48 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), albowiem załączony do skargi odpis pełnomocnictwa nie zawiera podpisu strony skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu w wyznaczonym terminie, pełnomocnik skarżącej ponownie przesłał odpis pełnomocnictwa potwierdzony za zgodność z oryginałem. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny z uwagi na nieprzedłożenie należytego pełnomocnictwa do wniesienia skargi, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. skargę odrzucił. Postanowienie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną skarżącej, w której zarzucono mu naruszenie: 1. prawa materialnego określonego w art. 37 i art. 48 § 3 P.p.s.a., przez jego błędną wykładnię, polegającą na: - niewłaściwym zastosowaniu określonego w tych przepisach terminu "odpis pełnomocnictwa" wskazującego na prawo samodzielnego uwierzytelniania odpisu pełnomocnictwa przez doradcę podatkowego, - odmowie prawa pełnomocnika do złożenia odpisu pełnomocnictwa poświadczonego za zgodność z oryginałem, - błędnym uznaniu, że złożony przez pełnomocnika uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa jest nieprawidłowy. 2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisu polegało na tym, że WSA w Gliwicach nie uznał złożonych przez stronę w terminie uwierzytelnionych odpisów pełnomocnictw, lecz potraktował je jako nie uzupełnione w terminie braki formalne uprawniające do odrzucenia skargi, co jest niezgodne ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu środka zaskarżenia wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 37 i 48 § 3 P.p.s.a., z których to przepisów wynika, iż pełnomocnik może złożyć samodzielnie uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa oraz strona może złożyć odpis dokumentu jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez występującego w sprawie pełnomocnika będącego doradca podatkowym. Oba te wymogi, w ocenie strony, zostały wypełnione przez pełnomocnika. Ponadto dodano, że odpisy pełnomocnictw były uwierzytelnione w sposób zgodny z art. 37 i 48 § 3 P.p.s.a. przez własnoręczny odpis doradcy podatkowego i złożone do WSA w terminie 7 dni. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie postanowień w całości, rozpoznanie wniesionych skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz przyjęciu dokonanych wpisów sądowych za właściwe w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny – poza przypadkami nieważności postępowania wymienionymi w art. 183 § 2 P.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie Sądu odwoławczego podstawami zaskarżenia oraz zakresem tego zaskarżenia. W konsekwencji Sąd kasacyjny – rozstrzygając w granicach środka odwoławczego – nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej, czy też samodzielnego formułowania jej zarzutów. Rozpoznawana skarga kasacyjna opiera się na przekonaniu skarżącej, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 37 § 1 P.p.s.a. polegającej na uznaniu, że złożony przez pełnomocnika uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa jest nieprawidłowy, co w konsekwencji doprowadziło ten Sąd do błędnego zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i odrzucenia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane wyżej podstawy kasacyjne należało uznać za zasadne. Z akt niniejszej sprawy wynika, że Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z dnia 17 lutego 2011 r. wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie oryginału pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi bądź jego odpisami poświadczonymi za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z wymogami zawartymi w treści art. 48 § 3 P.p.s.a., albowiem załączone do skargi odpisy pełnomocnictw nie zwierają podpisu strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik strony skarżącej nadesłał wydruk komputerowy pełnomocnictwa do występowania w niniejszej sprawie. Wydruk ten zawierał adnotację, iż jest to odpis pełnomocnictwa, poświadczenie jego zgodności z oryginałem dokonane przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, a także w miejscu podpisu osoby udzielającej pełnomocnictwa zawierał imię i nazwisko skarżącej wraz z informacją, że jej podpis jest nieczytelny. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Jak wynika z wskazanej wyżej normy prawnej w celu wykazania umocowania do działania w sprawie istnieje alternatywnie możliwość dołączenia do akt sprawy zarówno oryginału pełnomocnictwa, jak też uwierzytelnionego jego odpisu. Zatem przepis ten daje pełnomocnikowi wybór w sposobie wykazania umocowania do działania w konkretnej sprawie. Może on zatem złożyć oryginał udzielonego mu przez mocodawcę pełnomocnictwa lub jedynie sporządzić odpis takiego dokumentu. W judykaturze przyjęto pogląd, zgodnie z którym odpis jest to dokument wiernie odzwierciedlający treść oryginału, przy czym nie ma znaczenia jaką techniką sporządzony jest ten dokument, może to być zarówno kopia, jak i wydruk komputerowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r., sygn. akt III CK 369/05, publ. LEX 178249). Podkreślenia również wymaga, że istotą odpisu, jak przyjmuje się w doktrynie i praktyce, jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma bez potrzeby podpisywania go. Tym samym całkowicie niezrozumiałe są stwierdzenia Sądu pierwszej instancji, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że pełnomocnictwo przedłożone wraz z skargą jest wadliwe, albowiem odpis pełnomocnictwa nie zawierał podpisu mocodawcy, tylko informacje o nieczytelności podpisu. Bez względu jednak na to, czy odpis pełnomocnictwa jest egzemplarzem pisma zgodnym z układem treści z oryginałem czy też osobno sporządzonym dokumentem (jak w niniejszej sprawie), zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. W przypadku odpisu pełnomocnictwa prawo do jego uwierzytelniania zostało, na podstawie art. 37 § 1 P.p.s.a., przyznane adwokatom, radcom prawnym, rzecznikom patentowym oraz doradcom podatkowym w sprawach, w których zostali umocowani do działania w imieniu strony. W przypadku pełnomocnictw udzielanych doradcom podatkowym potwierdzenie tego uprawnienia zawarte jest w art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2011 r., Nr 41, poz. 213). W niniejszej sprawie zaś pełnomocnik, będący doradcą podatkowym, potwierdził zgodność odpisu z oryginałem własnoręcznym podpisem, wskazując na pieczątce swój adres oraz numer wpisu na listę doradców podatkowych. Zatem sposób uwierzytelnienia pełnomocnictwa procesowego przez doradcę podatkowego spełnia wymogi określone w art. 37 § 1 P.p.s.a. oraz art. 41 ust. 3 ustawy o doradztwie podatkowym. Należy bowiem podkreślić, że wynikający z art. 48 P.p.s.a. wymóg poświadczenia za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego odnosi się do dokumentów powołanych przez stronę jako dowód w sprawie, nie zaś do dokumentu pełnomocnictwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2010 r., II FSK 1751/10, POP 2011, nr 2, poz. 147). Uwierzytelnienie bowiem odpisu udzielonego pełnomocnictwa i innych dokumentów wykazujących umocowanie, o czym mowa w art. 37 § 1 P.p.s.a., nie ma na celu - tak jak w przypadku dokumentów, których dotyczy art. 48 P.p.s.a. - nadania odpisowi dokumentu poświadczonemu przez profesjonalnego pełnomocnika charakteru dokumentu urzędowego. Poświadczenie pełnomocnictwa ma jedynie na celu wykazanie istnienia umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Umieszczanie na poświadczeniu tego rodzaju zapisów jak stwierdzenie miejsca i daty sporządzenia odpisu, nie ma w przypadku pełnomocnictwa istotnego znaczenia, skoro jego poświadczony odpis nie musi mieć cech dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 48 § 3 i 4 p.p.s.a. z związku z art. 41 ust. 3 i 4 ustawy o doradztwie podatkowym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 października 2010 r., II OSK 1389/10; z dnia 15 września 2010 r., I FZ 273/10, oba orzeczenia dostępne w bazie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na uwadze powyższe uwagi, zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 37 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., należało uznać za uzasadnione. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.