I SA/Po 952/10

WyrokWSA w Poznaniu2011-04-28

Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących zakup oleju napędowego, opierając się na twierdzeniu, że sprzedawca nielegalnie nabył towar, a faktury mogły dokumentować fikcyjne transakcje, bez jednoznacznego wykazania, że podatnik nie nabył paliwa?
Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył przepisy proceduralne (art. 122, 180 § 1, 187 § 1, 191 O.p.) oraz prawo materialne (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o PTU), ponieważ nie wykazał jednoznacznie, że podatnik nie nabył paliwa od wskazanego sprzedawcy. Zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i strony, potwierdzał nabycie paliwa, a dowody przeciwne były pośrednie i nie stanowiły podstawy do zakwestionowania odliczenia podatku naliczonego. Wątpliwości powinny być rozstrzygnięte na korzyść podatnika (zasada in dubio pro tributario).
Stan faktyczny
Skarżący A. C. odliczył podatek naliczony z faktur VAT dokumentujących zakup oleju napędowego od firmy "P. H. A. K.". Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zakwestionował to odliczenie, uznając, że sprzedawca (A. K.) nabywał paliwo z nieznanego źródła i wystawiał "fikcyjne" faktury. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasady prawdy obiektywnej i niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o PTU.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Wstrzymano wykonanie decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 07 kwietnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, wrzesień 2007 r. oraz za styczeń, luty, marzec i maj 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego A.C. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. wstrzymuje wykonanie decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K. Nikodem /-/M. Bejgerowska /-/W. Zygmont Decyzją z dnia [... lipca 2010 r., nr [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej , działając na podstawie na art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a i art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej jako: ustawa o PTU), określił A. C. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj i wrzesień 2007 r. oraz za styczeń, luty, marzec i maj 2008 r. Orzeczenie to zostało wydane w rezultacie przeprowadzonego u podatnika - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "F. H. – .« A. C." z siedzibą w O.- postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług za lata 2007 – 2008. W wyniku tego postępowania ustalono, że A. C. zaewidencjonował w rejestrach zakupu faktury VAT, dokumentujące zakup oleju napędowego od firmy "P. A. K." z siedzibą w K. i w deklaracjach podatkowych odliczył wynikający z nich podatek naliczony – w 2007 r. w łącznej kwocie [...] zł, a w 2008 r. w łącznej sumie [...] zł. Postanowieniem z dnia [..] czerwca 2010 r. do akt niniejszej sprawy włączono materiał dowodowy zebrany w toku kontroli przeprowadzonej u A. K.. Z dowodów wynika – zdaniem organu – że we wskazanym okresie A. K. nabywał paliwo od dwóch firm: "H. S. z siedzibą w T. oraz "S. P." z siedzibą w S.. Na podstawie informacji uzyskanej od organów kontroli skarbowej we W. i S., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej .uznał, że wspomniani kontrahenci A. K. wystawiali faktury "fikcyjne", tzn. nie odzwierciedlające rzeczywiście przeprowadzonych transakcji. Według organu pierwszej instancji okoliczność ta świadczy o tym, że sprzedawane przez A. K. w roku 2007 i pierwszym kwartale 2008 r. paliwo pochodziło z nieznanego źródła, a posiadane przez tego podatnika faktury służyły legalizacji zakupu tego paliwa. Organ kontroli skarbowej stwierdził, że A. K. w latach 2007 – 2008 wystawiał faktury, które nie dokumentowały faktycznej sprzedaży paliwa. Z kolei w zakresie sprzedaży prowadzonej przez A. K. ustalono, że umowy sprzedaży paliw i innych towarów dokumentował on przy pomocy kas rejestrujących oraz poprzez wystawianie faktur VAT, przy czym do celów sprzedaży paliwa stosował dwa rodzaje numeracji faktur oraz dwa odrębne rejestry sprzedaży oznaczone jako F. i F.. Stwierdzono również, że numeracja faktur w 2007 r. nie zaczyna się od numeru 1, lecz od numeru . – dla rejestru F. i od numeru . – dla rejestru F.. Ponadto w stosowanym przez A. K. systemie numeracji brak było szeregu numerów faktur, a część tych samych numerów została zwielokrotniona. Niektóre faktury o tych samych numerach zostały wystawione dla różnych nabywców, a niektórzy nabywcy paliwa posiadali faktury zakupu o numerach opisanych w w.w. rejestrach jako nigdy nie wystawione. Na podstawie protokołów z odtworzenia zapisów rozmów telefonicznych A. K. i J. Z. – włączonych postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. w poczet materiału dowodowego postępowania kontrolnego – organ doszedł do przekonania, że A. K. oprócz handlu paliwem, wystawiał w badanym okresie na rzecz wielu podmiotów "puste" faktury, tj. nie dokumentujące faktycznej sprzedaży paliwa, w tym m. in. na rzecz "F.H.U. . W tej sytuacji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej . w dniu [...]lipca 2009 r. wydał decyzję, nr [....]w której określił A. K. zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. oraz za styczeń, luty i marzec 2008 r. w łącznej kwocie [...] zł. Dodatkowo, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o PTU, organ pierwszej instancji określił obowiązek zapłaty podatku wynikającego z faktur nie dokumentujących rzeczywistych transakcji za poszczególne miesiące od stycznia 2007 r. do marca 2008 r. w łącznej kwocie [...] zł. Organ pierwszej instancji powołał się na treść dwóch dowodów ze źródeł osobowych przeprowadzonych w rozpatrywanej sprawie. W pierwszej kolejności organ podał, iż przesłuchany w dniu [...] marca 2010 r. w charakterze strony A.C. zeznał, że zakupu oleju napędowego dokonywał od firmy A.K. z K.. Dostawy paliwa uzgadniał telefonicznie z "Panem G.", którego nazwiska nie pamiętał. Nie zawierał on pisemnych umów na dostawy paliwa, które przywożone było różnymi samochodami - cysternami. Wraz z dostawą paliwa albo po jego dostawie przyjeżdżał "Pan G.", który przywoził fakturę, a podatnik płacił mu za dostarczane paliwo. A. C. nie znał właściciela firmy "P.H.U. . ani żadnego z pracowników tej firmy, tzn. J. Z. i Z. W.. W toku postępowania kontrolnego w dniu [...] maja 2010 r. został również przesłuchany w charakterze świadka G. Ś., który zeznał, że nie pamięta, jak poznał A. C.. Woził on do tego podatnika niewielkie ilości oleju napędowego, który pochodził albo od A. K., albo od "D. z L.", albo z firmy "A." w K., jednak nie wie, skąd było paliwo. Nie był kierowcą autocystern, przyjeżdżał wraz z dostawą paliwa samochodem osobowym, odbierał pieniądze i przekazywał je następnie albo A. K., albo J. Z.. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej . zakwestionował odliczenie przez A. C. podatku naliczonego z faktur zakupu oleju napędowego wystawionych przez "Przedsiębiorstwo H.- .A.C.". Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym zażądała jej uchylenia i zakończenia postępowania podatkowego, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisu art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako: O.p.), ze względu na brak uzasadnienia faktycznego w zaskarżonej decyzji oraz naruszenie art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W następstwie rozpatrzenia sprawy w toku instancji odwoławczej Dyrektor Izby Skarbowej . decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], utrzymał orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji brak jest stwierdzenia, że dostawy oleju napędowego fizycznie nie wystąpiły, jednak zakwestionowano źródło dostawy oleju i dowiedziono, że sprzedawcą nie był podmiot wymieniony na spornych fakturach, tj. "P. H.A. K.". Wystawca faktur mających dokumentować sprzedaż paliwa firmie "»[...]..« A. C." nie zakupił bowiem legalnie tego rodzaju towaru. W ocenie organu drugiej instancji podatnik podjął ryzykowaną decyzję o nabyciu oleju napędowego nie bezpośrednio od sprawdzonego i znanego na rynku dostawcy paliw, lecz od osoby, która zaproponowała sprzedaż paliwa w okolicznościach i na warunkach wzbudzających uzasadnione podejrzenie co do legalności takich transakcji. Mając to na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej . stwierdził, że A.C. nie był uprawniony do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez A. K.. Powyższa decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. A. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając w skardze organowi drugiej instancji naruszenie przepisów prawa procesowego z ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez niewystarczające i błędne ustalenie stanu faktycznego, a w szczególności naruszenie art. 122 O.p., tj. zasady prawdy obiektywnej, znajdującej swoje rozwinięcie w postanowieniach art. 187 O.p. i w konsekwencji przyjęcie, iż księgi podatkowe prowadzone były nierzetelnie, a faktury nie potwierdzają czynności faktycznie dokonanych i tym samym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Ponadto skarżący sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o PTU, co stanowiło konsekwencję błędnie ustalonego stanu faktycznego i doprowadziło do uznania, iż wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej uznał zawarte w niej zarzuty za nieuzasadnione i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako - P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje w szerokim zakresie zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 P.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń prawa. Biorąc pod uwagę powyższe założenia normatywne Sąd zważył, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydana w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2010 r. narusza przepisy proceduralne, a mianowicie art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz przepis prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o PTU, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność zakwestionowania, na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o PTU, prawa podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach VAT na zakup oleju napędowego, na których jako wystawca figuruje "P. H.A. K." z siedzibą w K.,. W tym miejscu należy a priori wyjaśnić, że w myśl art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a ustawy o PTU, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego. Zgodnie natomiast z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a oraz pkt 4 lit. a. ustawy o PTU nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami (fakturami korygującymi) wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur (faktur korygujących) albo stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane. Prawo zaś do odliczenia podatku naliczonego przysługuje na podstawie przepisów ustawy o PTU każdemu, kto jest nabywcą towaru i podatnikiem podatku od towarów i usług oraz otrzymał fakturę stwierdzającą to nabycie towarów lub usług, a nabycie ma związek ze sprzedażą opodatkowaną. Badanie przedmiotu sprawy należy jednak rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala dopiero na ocenę, czy nastąpiło naruszenie prawa materialnego. W świetle powyższego należy zauważyć, iż celem postępowania podatkowego jest wydanie rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie dotyczącej konkretnego podmiotu – w tym wypadku podatnika będącego osobą fizyczną (art. 7 § 1 O.p.). Rozstrzygnięcie takie jest możliwe tylko wtedy, gdy organ podatkowy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (materialnej) podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że z zasady tej wynikają dla organu podatkowego dwa obowiązki. Po pierwsze w zakresie określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu w oparciu o normę prawa materialnego ocenia się, jakie fakty mają istotne znacznie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody w tym celu są potrzebne. Po drugie organ ex officio przeprowadza te dowody, a następnie je rozpatruje, do czego zobowiązuje go treść art. 187 § 1 O.p. (por. np. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2010 r., sygn. akt I FPS 7/10, LEX nr 688522). Wynika z powyższego, że nieujawnienie dowodu w toku postępowania podatkowego może w konkretnym przypadku wiązać się z uchybieniem przez organ podatkowy wyżej przedstawionym obowiązkom, jakie wynikają z tych przepisów. Stąd organ podatkowy obowiązany jest jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Następnie organ jest zobligowany rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, musi zatem zostać dokonana na podstawie całego materiału dowodowego (art. 191 O.p.). Przydane organom podatkowym uprawnienie do dokonywania swobodnej oceny dowodów oznacza, że ocena taka powinna być realizowana w zgodzie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1464/08, LEX nr 575783). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się również, że w postępowaniu podatkowym organ jest uprawniony do korzystania z dowodów zebranych w innym postępowaniu, musi to jednak czynić nie w sposób wyrywkowy, lecz z uwzględnieniem wszystkich dowodów mogących mieć znaczenie dla rozstrzyganej sprawy podatkowej i następnie poddawać je ocenie, podobnie jak inne dowody, według reguł swobodnej oceny dowodów (por. wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 919/09, LEX nr 559413; z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 651/09, LEX nr 591441; z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 118/10, LEX nr 604480 oraz z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 818/09, LEX nr 617666). W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie powyższe zasady nie były przestrzegane. Kluczowe znaczenie przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy powinno mieć to, iż podstawę prawidłowego orzeczenia co do istoty sprawy mogą stanowić tylko prawdziwe, to znaczy – w myśl zasady prawdy obiektywnej - udowodnione ustalenia faktyczne. Treść prawidłowo przeprowadzonych dowodów powinna być przy tym przekonywująca i nie może wzbudzać wątpliwości co do faktów podpadających pod hipotezę normy znajdującej zastosowanie w sprawie. Tymczasem w analizowanej sprawie tak nie jest, bowiem organy podatkowe oparły się na dowodach wskazujących jedynie pośrednio na możliwość zaistnienia sytuacji, w której A.C. miałby dokonywać w badanym okresie odliczeń podatku naliczonego z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane. Przede wszystkim należy zauważyć, iż organ kontroli skarbowej skoncentrował się na szczegółowym wyjaśnieniu kwestii związanych z charakterem działań A. K., które dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają znaczenie jedynie drugorzędne. Jednocześnie organ nie wykazał jednoznacznie na podstawie przeprowadzonych w toku postępowania dowodów, że A. C. nabywał od A. K. faktury dotyczące zakupu paliwa, które w rzeczywistości nie miały miejsca. Wskazać bowiem trzeba, że treść zeznań A. K. (vide: k. 22 zał. 5 akt podatkowych), Z. W. (vide: k. 22 zał. 2 akt podatkowych), G. Ś. (vide: k. 15 akt podatkowych) oraz samej strony (vide: k. 20 akt podatkowych) – nie dowodzi temu, by w odniesieniu do A. C. okoliczności takie miały miejsce. Wbrew twierdzeniu Dyrektora Izby Skarbowej , wywiedzionemu w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, punktem wyjścia dla oceny prawidłowości i rzetelności poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych był fakt, iż żadna z wymienionych osób nie stwierdziła w swych zeznaniach tego, by A. C. nie nabywał paliwa od A. K.. Wręcz przeciwnie – każda z tych osób oświadczyła, że A. C. dokonywał zakupu paliwa od w.w. podmiotu. W tej perspektywie jako okoliczność rozstrzygającą należało przyjąć konieczność szczegółowego wykazania, w jakim ewentualnie zakresie faktury miałyby dokumentować fikcyjne transakcje zakupu paliwa przez stronę skarżącą od A. K.. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – w tym przede wszystkim wskazane zeznania świadków, a także dowody z dokumentów, m. in. protokoły z odtworzenia zapisów rozmów telefonicznych A. K. i J. Z. – nie stanowią podstawy do uznania, że czynności zakupu paliwa nie zostały dokonane w zakresie pokrywającym się z treścią spornych faktur. Godzi się zauważyć, iż z jednej strony w.w. przesłuchani w sprawie świadkowie oraz A. C. zeznali, że każdej z transakcji (dostawie paliwa i zapłacie) towarzyszyło zawsze jednoczesne lub późniejsze doręczenie kontrahentowi faktury, a dodatkowo w aktach sprawy znajdują się kopie pokwitowań zapłaty gotówką za towar (KP), które nie zostały zakwestionowane (k. 261-264 akt podatkowych). Organ podatkowy nie przeciwstawił twierdzeniom strony i świadków żadnego dowodu – do czego w sytuacji rodzących się wątpliwości był zobowiązany (art. 187 §1 O.p. w zw. z art. 122 i art. 180 § 1 O.p.). Ponadto wbrew twierdzeniom organów podatkowych w oparciu o stenogramy rozmów telefonicznych, załączone do akt sprawy, nie sposób wysnuć zasadnie wniosek, jaki wysnuł organ, a mianowicie, że podrzucić można fakturę, a nie paliwo (str. 4 decyzji pierwszoinstancyjnej). Zdaniem Sądu ten dowód, choć spełnia wymogi formalne z art. 181 O.p., to z pewnością nie świadczy jednoznacznie o dostarczaniu do skarżącego faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji. W tego typu przypadkach wskazane było na przykład przeprowadzenie konfrontacji świadków i strony oraz okazania powyższych dokumentów świadkom i stronie oraz przesłuchania ich na okoliczność ich wystawienia, czego organy podatkowe obu instancji nie uczyniły. Powyższe zaniechanie spowodowało w istocie nadużycie swobodnej oceny dowodów i rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść podatnika, działając tym samym w sprzeczności z fundamentalną zasadą prawa podatkowego wyrażoną w paremii: in dubio pro tributario. Warto zaznaczyć, że na etapie procesu uzasadnione jest odnoszenie tej zasady do reguł z art. 122 i art. 187 § 1 O.p., z art. 191 O. p. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Po 264/10, LEX nr 643493), które tym samym w rozpoznawanej sprawie zostały naruszone. Wspomniana zasada jest ściśle związana z obowiązkiem organów ustalania w trakcie postępowania wyjaśniającego prawdy obiektywnej, albowiem w tej płaszczyźnie wyraża ona dyrektywę, iż wszelkie luki dowodowe powstałe na skutek naruszenia obowiązków ciążących na organie podatkowym nie mogą być interpretowane na niekorzyść podatnika. Oznacza to, że naruszenie obowiązku ustalenia pełnego stanu faktycznego przez organ podatkowy nie może prowadzić do negatywnych dla niego konsekwencji. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga fakt, iż zasada in dubio pro tributario jest wskazówką pozwalającą na realizację zasad gwarancyjnych, jednak bezpośrednio znajduje ona zastosowanie dopiero wtedy, gdy organ zakończy już prowadzenie postępowania podatkowego i w wyniku tego postępowania nie zostały rozstrzygnięte istotne dla sprawy okoliczności (por. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I SA/Po 567/09, LEX nr 624259). Mając na względzie powyższe nie sposób przyjąć, by w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne zostały dokonane w sposób prawidłowy, stąd nie mogą one stanowić podstawy zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o PTU. Zebrany bowiem dotychczas materiał dowodowy jest niewystarczający do podjęcia decyzji, odmawiającej w istocie podatnikowi do skorzystania z podstawowego prawa odliczenia podatku VAT, co godzi w zasadę neutralności tego podatku. Dlatego Sąd doszedł do przekonania, że doszło również do naruszenia tego przepisu prawa materialnego. Wobec powyższego postępowanie w tym zakresie winno zatem zostać powtórzone. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy zobowiązany będzie przeprowadzić postępowanie podatkowe z uwzględnieniem powołanych przepisów oraz mając na uwadze dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Organ podatkowy winien rozważyć konieczność weryfikacji dokumentów z zeznaniami świadków, aby ustalić pełen stan faktyczny sprawy i dokonać wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, co umożliwi zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Organ powinien uwzględnić przy tym konsekwencje płynące dla wyniku niniejszej sprawy z faktu wydania decyzji z dnia [..] lipca 2009 r., nr [...] określającej A. K. zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. oraz za styczeń, luty i marzec 2008 r. oraz określającej obowiązek zapłaty podatku wynikającego z faktur nie dokumentujących rzeczywistych transakcji za poszczególne miesiące od stycznia 2007 r. do marca 2008 r. Organ podatkowy nie może bowiem pomijać związku wymierzenia A. K. zobowiązania w podatku VAT z przedmiotem niniejszej sprawy, w kontekście wspomnianej już wcześniej zasady neutralności tego podatku. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie przepisów art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c P.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie II, w oparciu o treść art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi i kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego oraz niezbędnych wydatków w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono w punkcie III, na podstawie art. 152 zd. 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło