III SA/Lu 18/11
WyrokWSA w Lublinie2011-06-09
Skład orzekający: Marek Zalewski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jest zasadne, jeśli producent rolny nie złożył oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć w terminie, ale istniały okoliczności uniemożliwiające realizację tych przedsięwzięć (choroba zakaźna zwierząt, choroba producenta rolnego)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy istniały okoliczności uniemożliwiające realizację przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że termin na złożenie oświadczenia o zaistnieniu takich okoliczności nie jest terminem prawa materialnego, a jego brak regulacji w krajowych przepisach wymaga odniesienia do prawa unijnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. B. o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Po przyznaniu płatności na pierwsze trzy lata, organ wstrzymał płatności na czwarty i piąty rok z powodu niezłożenia przez skarżącego oświadczenia o realizacji przedsięwzięć w terminie. Skarżący podniósł, że niemożność realizacji przedsięwzięć była spowodowana chorobą zakaźną zwierząt w gospodarstwie oraz jego własną długotrwałą chorobą. Organy uznały, że skarżący uchybił terminowi do złożenia oświadczenia, co skutkowało wstrzymaniem płatności. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym brak kompletności akt sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora L.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. P. z dnia [...] 2010 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. B. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania J. B., Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku czwartym i piątym.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 17 marca 2005 r. J. B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w R. wniosek o pomoc finansową na działanie - wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. w dniu 23 lutego 2006 r. wydał decyzję o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4.818,66 zł. W decyzji wskazano, że płatność wypłacana będzie przez 5 kolejnych lat z zastrzeżeniem, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870), warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po tym terminie należy złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia.
W dniu 21 stycznia 2009 r. skarżący J. B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w R. pismo z prośbą o "przywrócenie terminu rozliczenia otrzymanej trzeciej raty świadczenia".
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. odmówił przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2009 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, uznając, że rozstrzygnięcie kwestii przywrócenia terminu prawa materialnego jest niedopuszczalne, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Skarga na powyższe postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2009 r. w sprawie I SA/Lu 282/09.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wstrzymał płatność dla gospodarstwa niskotowarowego J. B. (rata czwarta i piąta). Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. w dniu [...] maja 2010 r. wydał kolejną decyzję w sprawie wstrzymania wypłaty skarżącemu przyznanych płatności.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący był pouczony o warunkach udzielania pomocy finansowej, wynikających z rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaca się, jeżeli producent rolny złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, zaś stosownie do ust. 2, oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1 (6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu).
Organ podniósł, że wypłata trzeciej płatności nastąpiła w dniu 28 kwietnia 2008 r. Termin sześciomiesięczny na zrealizowanie przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego upłynął zatem w dniu 28 października 2008 r., a terminem na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był dzień 4 listopada 2008 r. Skarżący nie złożył oświadczenia, a jego wniosek o przywrócenie terminu został załatwiony odmownie jako niedopuszczalny. Organ wskazał, że skarżący wprawdzie poinformował Kierownika Biura ARiMR w R. o okolicznościach mających jego zdaniem wpływ na realizację przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, jednakże uczynił to z naruszeniem § 9 ust. 3 rozporządzenia, ponieważ nie zachował wymaganego terminu wskazanego w § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Zgodnie z tymi przepisami płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona również wtedy, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności: długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego, wystąpienie klęski żywiołowej, zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych, wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego. Jednak i w tym przypadku producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności, w terminie przewidzianym dla złożenia oświadczenia o realizacji planu.
Organ uznał, że skarżący uchybił terminowi do złożenia oświadczenia o zaistnieniu okoliczności uniemożliwiających realizację przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego i dlatego płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty.
Na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] września 2010 r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której zarzucił:
1) rażące naruszenie § 9 ust. 2 pkt 1 i 4 oraz ust. 3 rozporządzenia poprzez pominięcie tych przepisów, które nie pozwalają odmówić pomocy w przypadku choroby rolnika oraz chorób zakaźnych zwierząt oraz nieuwzględnienie złożonych w tym przedmiocie zaświadczeń i oświadczeń;
2) błędne ustalenie, że w aktach sprawy znajdują się wszystkie dokumenty, chociaż akta są niekompletne, a w szczególności brak jest w nich oświadczeń, że zaistniały okoliczności uniemożliwiające realizację przedsięwzięć, o których mowa w § 9 ust. 3 powołanego rozporządzenia, a także korespondencji kierowanej do skarżącego;
3) naruszenie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), poprzez nieprzekazanie sądowi całości akt sprawy, a w szczególności kart 19-29 i 64-71, których brak został ujawniony przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w postępowaniu toczącym się po zwrocie akt z sądu administracyjnego doszło w Biurze Powiatowym w R. do zamiany autentycznych akt zawierających ponumerowane karty od 1-18 oraz 30-63 i 71 na karty w ogóle nienumerowane, a następnie, gdy przekazano akta wraz z odwołaniem, znalazła się w aktach nowa numeracja ukrywająca usunięcie brakujących kart.
Skarżący podniósł, że złożył zaświadczenia o długotrwałej niezdolności do pracy i o wystąpieniu choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym. Składając te dokumenty, złożył jednocześnie oświadczenie o zaistnieniu okoliczności stwierdzonych w zaświadczeniach. Widząc, że w aktach brak jest kart 19-29 i 64-71 skarżący ponownie złożył oświadczenie, iż z powodu długotrwałej choroby oraz choroby zakaźnej zwierząt niemożliwa była realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W ten sposób spełnił warunki przewidziane w § 9 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz w ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r.
Skarżący uważa też, że w § 9 rozporządzenia nie jest wskazany termin do złożenia oświadczenia o zaistnieniu okoliczności uniemożliwiających realizację przedsięwzięć. Gdyby rzeczywiście termin ten wynosił 7 dni, wówczas w ust. 3 znalazłby się zapis "producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności w terminie określonym w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia". Brak takiego lub zbliżonego przepisu oznacza to, że Rada Ministrów nie ustanowiła takiego terminu i uczyniła to niewątpliwie celowo, gdyż w przypadku chorób producentów rolnych trudno wymagać, by byli w stanie zachować sztywny bardzo krótki termin.
Skarżący uznaje więc, że organ odwoławczy pomylił termin do złożenia oświadczenia o realizacji przedsięwzięć z terminem składania oświadczenia o zaistnieniu przeszkód w realizacji przedsięwzięć.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Organ podniósł, że skarżący nie potrafi sprecyzować, jakich dokumentów dotyczy zarzut niekompletności akt, zaś wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Biuro Kontroli Wewnętrznej Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR nie wykazał uchybień organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jest poza sporem, że decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 lutego 2006 r. skarżący otrzymał płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Płatność ta została przyznana w trybie przewidzianym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm., powoływanego dalej jako "rozporządzenie"), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.). Ustawa ta określa zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i zgodnie z art. 1 ust.1 pkt 5 dotyczy m.in. wspierania gospodarstw niskotowarowych. Rozporządzenie określa natomiast szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, zwanej dalej "płatnością dla gospodarstwa niskotowarowego" oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich (§ 1 rozporządzenia).
Stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:
1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz
2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1 (ust. 2). Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust. 3).
Zgodnie natomiast z przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:
1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego;
2) wystąpienie klęski żywiołowej;
3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;
4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego.
Zgodnie z § 9 ust.3 rozporządzenia, w przypadku, gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wyżej wymienionych, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności.
Z przytoczonych przepisów wynika, że wprawdzie warunkiem otrzymania płatności w czwartym i piątym roku jest realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w terminie wskazanym w rozporządzeniu, jednak mimo niezrealizowania przedsięwzięć płatność może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z okoliczności wskazanych w przepisie § 9 ust. 2 rozporządzenia. W obu przypadkach wymagane jest ponadto złożenie stosownego oświadczenia: o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego bądź o zaistnieniu okoliczności, wskazanych w § 9 ust. 2 pkt 1–4 rozporządzenia, uniemożliwiających realizację przedsięwzięć.
Termin złożenia oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia określony został w przepisie § 8 ust. 2 rozporządzenia. Wynosi on 7 dni od dnia, w którym upłynął termin 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu. Natomiast termin złożenia oświadczenia o zaistnieniu okoliczności, uniemożliwiających realizację przedsięwzięć, nie został w przepisach rozporządzenia określony. Wbrew stanowisku organów nie ma podstaw do stosowania do oświadczenia określonego w § 9 ust. 3 terminu określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia nie odsyłają bowiem w tej kwestii do przepisu § 8 ust. 2. Odesłanie dotyczy tylko samego obowiązku złożenia oświadczenia, określonego w § 8 ust. 1 pkt 2, nie zaś terminu do złożenia tego oświadczenia, określonego w § 8 ust. 2.
Wobec braku regulacji w tym zakresie w przepisach rozporządzenia sięgnąć należy do przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE.L.04.153.30, Dz.U.UE-sp.03-46-87). Pomoc dla gospodarstw niskotowarowych, uregulowana w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. i rozporządzeniu z dnia 7 grudnia 2004 r. jest bowiem udzielana ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, na zasadach określonych w przepisach Unii Europejskiej.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 zostały wprawdzie uchylone, mają jednak nadal zastosowanie do środków zatwierdzonych przed dniem 1 stycznia 2007 r. (por. art. 93 rozporządzenia nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz rozwoju obszarów wiejskich (EFRROW), Dz.U.UE.L. 2005.2777.1 oraz art. 64 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698, Dz.U.UE.L 2006.368.15).
Zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1 rozporządzenia nr 817/2004, Państwa Członkowskie mogą uznać określone kategorie siły wyższej, takie jak: a) śmierć rolnika, b) długoterminowa niezdolność rolnika do wykonywania zawodu, c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeżeli wywłaszczenie to nie mogło być przewidziane w dniu podjęcia zobowiązania, d) klęska żywiołowa poważnie dotykająca grunty rolne gospodarstwa, e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich, f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należących do rolnika zwierząt gospodarskich. Państwa Członkowskie mają obowiązek notyfikowania Komisji kategorii, które uznają za siłę wyższą.
Stosownie natomiast do art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 817/2004, o przypadkach siły wyższej zawiadamia się na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Ten termin może zostać przedłużony o 20 dni roboczych, w przypadku gdy taka możliwość przewidziana jest w dokumencie programowania.
Za przypadki siły wyższej w rozumieniu rozporządzenia nr 817/2004 Polska uznała okoliczności wskazane w przepisie § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. Są to między innymi długotrwała niezdolność do pacy producenta rolnego oraz wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego.
Jest okolicznością niekwestionowaną, że w gospodarstwie skarżącego wystąpiła w 2008 r., a więc w trzecim roku realizacji planu rozwoju, choroba zakaźna świń. Jak wynika z decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w R. z dnia 10 grudnia 2008 r. (k. 71 akt adm.), stwierdzającej chorobę zakaźną stada świń należących do skarżącego i wprowadzającej określone zakazy, pierwsze badanie stada przeprowadzone zostało w dniu 23 września 2008 r. Kolejne badanie, przeprowadzone w dniu 10 marca 2009 r., potwierdziło występowanie nadal choroby zakaźnej, co spowodowało wydanie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w R. w dniu 17 czerwca 2009 r. następnej decyzji wprowadzającej określone zakazy (k. 89 akt adm.).
Nie ulega zatem wątpliwości, że w gospodarstwie skarżącego wystąpiła przesłanka określona w § 9 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia.
Z akt sprawy wynika również, że od lipca 2008 r. skarżący choruje na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (k. 65 akt adm.).
Obie te okoliczności powołuje skarżący na usprawiedliwienie niezrealizowania przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Wstrzymując płatność dla gospodarstwa skarżącego organy nie wyjaśniły, czy wskazywane przez skarżącego okoliczności dają podstawę do wypłaty świadczenia mimo niezrealizowania przedsięwzięcia w terminie określonym w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a organy nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy w przypadku skarżącego wystąpiły okoliczności, wskazane w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Nie wyjaśniły również, czy skarżący złożył wymagane oświadczenie w terminie określonym w art. 39 rozporządzenia nr 817/2004 i czy przedstawił organowi odpowiednie dowody, pozwalające na uznanie, że w jego gospodarstwie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, usprawiedliwiające niezrealizowanie przedsięwzięć, określonych w planie rozwoju gospodarstwa.
Brak ustaleń we wskazanym zakresie nie pozwala na stwierdzenie, czy istniały podstawy do wstrzymania płatności dla gospodarstwa skarżącego w czwartym i piątym roku, a zatem czy prawidłowo zastosowane zostały normy prawa materialnego.
Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy doprowadziło bowiem do wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego bez zbadania przesłanek pozwalających na wypłatę płatności w czwartym i piątym roku mimo niezrealizowania przedsięwzięć określonych w planie rozwoju. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej w skrócie: p.p.s.a. Z uwagi na to, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania dotyczy także decyzji organu pierwszej instancji, uzasadnione jest uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a również decyzji organu pierwszej instancji. Jest to bowiem niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organy zobowiązane będą przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie wyżej wskazanym, mając na uwadze, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty i zeznania świadków. Należy w tym momencie zwrócić uwagę, że według twierdzeń skarżącego, o swojej chorobie oraz o zakaźnej chorobie świń usiłował on poinformować organ przed złożeniem pierwszego oświadczenia dotyczącego realizacji przedsięwzięć objętych planem rozwoju, jednak odmówiono mu przyjęcia takiego oświadczenia oraz przedkładanych dokumentów. Wyjaśnienie tej okoliczności wymagać będzie przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności konieczne może okazać się przesłuchanie w charakterze świadków osób, z którymi skarżący kontaktował się w tej sprawie. Nie można także wykluczyć potrzeby przesłuchania skarżącego w charakterze strony, jeśli spełnione zostaną przesłanki określone w art. 86 k.p.a. Konieczne jest bowiem jednoznaczne ustalenie, czy skarżący złożył oświadczenie, o którym mowa § 9 ust. 3 rozporządzenia z zachowaniem terminu określonego w art. 39 rozporządzenia nr 817/2004. Przypomnieć należy, że termin ten wynosi 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik był w stanie dokonać zawiadomienia o okolicznościach uniemożliwiających realizację przedsięwzięcia. Wyjaśnienia wymagać będzie również, czy skarżący przedstawił wystarczające
Organy mieć będą również na względzie, iż w orzecznictwie powszechny jest już pogląd, że 6-miesięczny termin realizacji przedsięwzięcia, określony w § 8 ust. 1 rozporządzenia jest terminem prawa materialnego, natomiast 7-dniowy termin do złożenia oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia, określony w § 8 ust. 2 rozporządzenia jest terminem procesowym (por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 stycznia 2011 r., II GSK 81/10, z dnia 3 lutego 2011 r., II GSK 289/10, z dnia 10 marca 2011 r., II GSK 318/10, z dnia 11 marca 2011 r., II GSK 342/10). Odmienne stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji, nie znajduje uzasadnienia na gruncie przepisów rozporządzenia. Analogicznie za termin procesowy uznać należy termin do złożenia oświadczenia o zaistnieniu okoliczności, uniemożliwiających realizację przedsięwzięć (§ 9 ust. 3 rozporządzenia). Nie ma bowiem żadnych podstaw do traktowania tego terminu odmiennie niż terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia.
Wyjaśnienia wymaga w tym miejscu, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 października 2009 r. sprawie I SA/Lu 282/09, oddalający skargę na postanowienie organu drugiej instancji w sprawie z wniosku skarżącego o przywrócenie terminu dotyczy oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia, nie zaś oświadczenia o zaistnieniu okoliczności uniemożliwiających realizację przedsięwzięć. Ponadto wyrok ten nie zawiera uzasadnienia, organy nie były zatem w sprawie niniejszej związane wiążącą wykładnią dokonaną przez sąd administracyjny.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 litera "c" p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14ust. 2 pkt 1 litera "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.). Na koszty te składają się: wpis w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 240 zł i opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło