II SA/Sz 409/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-06-21
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany jest związany ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy wydawaniu pozwolenia na budowę, nawet jeśli inwestor proponuje rozwiązania tymczasowe lub alternatywne, a gmina nie realizuje przewidzianej infrastruktury?Ratio decidendi
Organy architektoniczno-budowlane są bezwzględnie związane ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy ocenie wniosku o pozwolenie na budowę. Proponowane przez inwestora rozwiązania tymczasowe lub alternatywne, a także brak realizacji przez gminę przewidzianej infrastruktury, nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od literalnego stosowania planu, jeśli plan ten nie przewiduje takich odstępstw. W przypadku braku zgodności projektu z planem, organ jest zobowiązany do odmowy wydania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku T.K. o pozwolenie na budowę budynku letniskowego z własnym ujęciem wody i bezodpływowym zbiornikiem na ścieki. Organ I instancji (Starosta) zobowiązał inwestorkę do uzupełnienia dokumentacji projektowej w celu dostosowania jej do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących odprowadzania ścieków i zaopatrzenia w wodę. Po niewykonaniu tego zobowiązania, Starosta odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestorka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i konstytucyjnych praw własności, argumentując m.in. niemożnością podłączenia do sieci gminnej i dopuszczalnością rozwiązań tymczasowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia T.K. pozwolenia na budowę budynku letniskowego z własnym ujęciem wody, bezodpływowym zbiornikiem na ścieki i odbiorczą linią kablową, w miejscowości [...], gmina [...], na działce o nr ewid. [...], obręb [...].
Z treści zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że T.K. w dniu [...] wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku letniskowego z własnym ujęciem wody, bezodpływowym zbiornikiem na ścieki i odbiorczą linią kablową, w miejscowości [...], na działce nr [...], gmina [...].
Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego zobowiązał T.K. do uzupełnienia braków dokumentacji projektowej złożonego wniosku przez:
- przedstawienie w projekcie budowlanym rozwiązania w zakresie odprowadzania ścieków sanitarnych, które spełniać będzie wymogi § 2 ust. 7 pkt 1 lit. a, b i c uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 12 września 2002r. Nr LXVIII/411/2002 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] miejscowości [...],
- przedstawienie w projekcie budowlanym rozwiązania w zakresie zaopatrzenia w wodę, które spełniać będzie wymogi wynikające z zapisów § 2 ust. 7 pkt 2 lit. a i b uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 12 września 2002r. Nr LXVIII/411/2002 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] miejscowości [...],
- przedstawienie uzgodnienia przebiegu zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej do projektowanego bezodpływowego zbiornika na ścieki z Zespołem Uzgadniania Dokumentacji Projektowej.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ I instancji wskazał,
że zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia 12 września 2002r.
Nr LXVIII/411/2002, działka o numerze ewidencyjnym [...] zlokalizowana jest
na obszarze oznaczonym symbolem [...]. Ustalenia ogólne miejscowego planu zagospodarowania w § 2 ust. 7 pkt 1 przewidują, że neutralizacja odpadów płynnych
na obszarze planowanej inwestycji może przebiegać:
a) w ramach grupowego systemu i neutralizacji ścieków na oczyszczalni wiejskiej
w [...] umieszczonej poza terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, (realizowanego równolegle lub wyprzedzająco w stosunku do planowanego zainwestowania) lub na oczyszczalni w [...];
b) z umieszczaniem planowanej sieci kanalizacyjnej w liniach rozgraniczenia ulic wyprzedzająco lub równolegle do wprowadzanego zainwestowania;
c) z odprowadzeniem ścieków do wiejskiej sieci kanalizacyjnej (realizowanej równolegle lub wyprzedzająco w stosunku do planowanego zainwestowania) przez przepompownie zlokalizowane w dostosowaniu do potrzeb systemu i w oparciu o projekt budowlany dla terenu [...].
W zakresie zaopatrzenia w wodę ustalenia § 2 ust. 7 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidują dla przedmiotowego obszaru zaopatrzenie z istniejącego systemu komunalnego z ujęciem wody poza terenem opracowania (w miejscowości Dolsk), przy czym dla terenów [...], w przypadku przekroczenia bilansu wody sporządzonego dla miejscowości, dopuszczalna jest realizacja własnego ujęcia, w dostosowaniu do obowiązujących przepisów.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Starosta [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia T.K. pozwolenia na budowę budynku letniskowego z własnym ujęciem wody, bezodpływowym zbiornikiem na ścieki i odbiorczą linią kablową w miejscowości [...].
W ocenie organu I instancji wniosek T.K. o pozwolenie na budowę nie spełniał wymogu przewidzianego przepisem art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane w zakresie zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami ochrony środowiska, wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust.1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska, oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Wniosek ten nie spełniał również wymogu wynikającego z art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego tj. brak było informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony życia. Postanowieniem z dnia [...] T.K. została zobowiązana do dostosowania dokumentacji projektowej do zapisów zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...].
Nałożonego w/w postanowieniem obowiązku nie zrealizowała, co stanowiło podstawę odmowy zatwierdzenia przedłożonego przez nią projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.
Od powyższej decyzji T.K. złożyła odwołanie do Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż przedstawiony przez nią projekt budowlany spełnia warunki zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przy ocenie zgodności rozwiązań projektu budowlanego w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ administracji budowlanej powinien uwzględnić okoliczność, iż Gmina [...] nie wykonuje ciążącego na niej obowiązku realizacji ustaleń w zakresie infrastruktury, gdyż dotychczas nie wystąpiła z wnioskiem o pozwolenie na budowę wodociągu i sieci kanalizacyjnej na terenie oznaczonym symbolem [...], na którym położona jest jej działka budowlana. Najbliższa sieć kanalizacyjna wraz z przepompownią zlokalizowana jest około [...] m, a sieć wodociągowa w odległości około [...] m od tej działki. Odwołująca nie jest w stanie ponieść kosztów budowy sieci. W takich warunkach – zdaniem odwołującej - istnieje podstawa do uznania zgodności z planem miejscowym przyjętych w przedłożonym projekcie rozwiązań tymczasowych tj. odprowadzenia ścieków do atestowanego i szczelnego zbiornika na ścieki o pojemności 6 m3, zaopatrzenia w wodę do celów bytowo-gospodarczych z własnego ujęcia oraz dowóz wody pitnej we własnym zakresie. W opinii strony, zapisy planu miejscowego nie zabraniają budowy tymczasowych zbiorników szczelnych, a tymczasowy wywóz nieczystości płynnych pojazdem asenizacyjnym do oczyszczalni ścieków stanowi neutralizację ścieków, jest zatem zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W przedmiocie zaopatrzenia w wodę skarżąca podniosła, iż pomimo treści pisma "P" Sp. z o.o. w [...], z którego wynika, że inwestycja mieści się
w granicach bilansu wodnego dla miejscowości [...], jej inwestycja powinna być traktowana na równi z inwestycjami realizowanymi w przypadku przekroczenia bilansu wodnego, albowiem z uwagi na techniczny brak możliwości dostawy wody na jej nieruchomość zamierzona przez nią inwestycja nie może być ujmowana w bilansie wodnym sporządzanym dla tej miejscowości. Z tego też względu, zdaniem skarżącej, organ pierwszej instancji powinien w niniejszym przypadku dopuścić możliwość realizacji własnego ujęcia wody, zgodnie z ustaleniami § 2 ust. 7 pkt 2 lit. b miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Strona zakwestionowała również obowiązek przedłożenia uzgodnienia instalacji zewnętrznych przebiegających w obrębie działki przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej. Żądanie to uważa za sprzeczne z przepisem § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001r.
Podniosła też, iż, przez wydanie przedmiotowej decyzji naruszono jej konstytucyjnie chronione prawo własności. Naruszono również przepisy ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również ustawy Prawo budowlane. Organ I instancji, interpretując ustalenia miejscowego planu, zagospodarowania przestrzennego, w sposób nieuprawniony skorzystał z wykładni rozszerzającej, ograniczając właściciela z zagwarantowanej w art. 140 Kodeksu cywilnego swobody korzystania z rzeczy. W przypadku niemożności skorzystania
z sieci gminnej, ustalenia dotyczące sposobu odprowadzania ścieków i dostawy wody nie mogą być interpretowane jako zakaz stosowania innych rozwiązań. Z szeregu orzeczeń sądów administracyjnych, które przytoczyła, wynika, iż brak jest ograniczenia przy wyborze innego przewidzianego przepisami prawa dopuszczonego rozwiązania, gdy zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie regulowały sposobu odprowadzania ścieków i zaopatrzenia wodę, a korzystanie z sieci było niemożliwe.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi respektować postanowienia aktów prawnych wyższego rzędu, w tym ustaw, zatem interpretacja przepisów prawa miejscowego nie może być dokonywana w oderwaniu od zapisów innych aktów prawnych. W przedmiotowej sprawie powinny mieć więc zastosowane przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości w gminach (Dz. U z 2005r. Nr 236 poz.2008 ze zm.), dopuszczające budowę zbiornika na ścieki.
Mając powyższe na uwadze T.K. zarzuciła, iż postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego, uregulowanych w art. 6 – 9 oraz w art. 12 Kpa. Podniosła nadto, że pierwszy wniosek o pozwolenie na budowę przedmiotowego przedsięwzięcia złożyła [...], a zaskarżona decyzja jest już trzecią decyzją odmowną w tej sprawie. Pomimo, iż opinia Burmistrza [...] z dnia [...], jak również opinia architekta Gminy [...] z dnia [...] stwierdzają zgodność budowy tego zbiornika z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z pisma "P" w [...] z dnia [...], wynika, że dostawa wody i odbiór ścieków do sieci sanitarnej jest niemożliwy ze względu na brak sieci. W tym samym piśmie "P" gwarantuje odbiór ścieków z szamba do oczyszczalni ścieków w [...] .
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]. Uzasadniając powody podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zobowiązują do odprowadzenia ścieków do wiejskiej sieci kanalizacyjnej i nie przewidują w tym zakresie żadnych rozwiązań tymczasowych. Nie przewidują one możliwości budowy bezodpływowego zbiornika na ścieki. Ustalenia miejscowego planu przewidują również przyłączenie realizowanych obiektów do istniejącego systemu komunalnego zaopatrzenia w wodę. Dopuszczona przedmiotowym planem możliwość realizacji indywidualnych ujęć wody (§2 ust. 7 pkt 2 lit. b uchwały z dnia 12 września 2002r., Nr LXVIII/411/2002) dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy zostanie przekroczony bilans wody dla miejscowości [...] (tzn. gdy nie będzie możliwości przyłączenia nowych użytkowników do sieci wodociągowej ze względu na limit zasobów wody w istniejącym ujęciu w [...]), natomiast brak jest regulacji dotyczących zaopatrzenia w wodę przed realizacją przewidzianej w miejscowym planie sieci wodociągowej.
Za bezzasadne organ odwoławczy uznał także twierdzenia odwołującej, iż brak było podstawy prawnej do zobowiązania inwestora do przedłożenia uzgodnienia dokumentacji projektowej przez Zespół Uzgodnień Dokumentacji Projektowej (ZUD).
W przedmiotowej sprawie, Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej wydał opinię negatywną ze względu na niezgodność projektowanej instalacji kanalizacji sanitarnej (tj. zbiornika gromadzenia ścieków) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wobec powyższego Wojewoda [...] uznał, że decyzja organu
I instancji, wbrew stanowisku skarżącej, nie narusza prawa. Organ I instancji prawidłowo ustalił, że zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji nastąpiłoby z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia § 2 ust. 7 pkt 1 lit. c planu miejscowego dopuszczają realizację inwestycji po uprzednim wykonaniu (lub co najmniej po wydaniu pozwolenia na budowę) wiejskiej sieci kanalizacyjnej sanitarnej obsługującej teren [...] (w ciągu dróg [...]). Wobec braku sieci kanalizacyjnej na tym terenie oraz nie wydania pozwolenia na jej budowę, nie zostały spełnione warunki realizacji inwestycji określone planem miejscowym. Również przewidziane w przedłożonym projekcie indywidualne rozwiązania w zakresie zaopatrzenia w wodę (z własnego ujęcia do celów bytowogospodarczych, dowożenie wody pitnej) nie spełniają warunków, dotyczących zaopatrzenia w wodę, określonych w § 2 ust 7 pkt 2 lit. a i b uchwały z dnia 12 września 2002r.
W opinii Wojewody nie ma uzasadnienia prawnego dla twierdzeń strony,
iż skoro plan zagospodarowania przestrzennego nie zakazuje pewnych rozwiązań to są one dopuszczalne. Określone ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym władztwo planistyczne upoważnia organy gminy do wprowadzania ograniczeń w wykonywaniu prawa własności. Przyjęte w przedmiotowym obszarze rozwiązania w zakresie infrastruktury technicznej zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania ścieków, nie przewidując innych rozwiązań, są wiążące dla wszystkich uczestników procesu budowlanego. Organ nie uznał twierdzeń odwołującej, że odprowadzenie ścieków do zbiornika szczelnego ma uzasadnienie w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu w czystości w gminach (Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008 z późn. zm.), skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje w ogóle rozwiązania określonego w tym przepisie.
Wojewoda [...] nie uznał przydatności opinii Burmistrza [...]
i architekt Gminy [...] o zgodności budowy zbiornika szczelnego na ścieki na działce nr [...] z ustaleniami planu miejscowego, wskazując że opinie te nie mają umocowania prawnego. Ustalenia planu miejscowego nie mogą być zmieniane poza procedurą planistyczną, określoną ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Żaden przepis prawa nie zezwala organom architektoniczno-budowlanym na weryfikowanie ustaleń planu na podstawie aktów administracyjnych wydanych przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego.
Organ odwoławczy nie uznał też zarzutu strony o zastosowaniu przez organ I instancji rozszerzającej interpretacji ustaleń planu miejscowego. Przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...] są bowiem jednoznaczne i przewidują wyłącznie zbiorowy system zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane przez skarżącą dla poparcia twierdzenia, że brak jest ograniczenia przy wyborze innego, przepisami prawa dopuszczonego rozwiązania, dotyczą – w opinii Wojewody - odmiennych stanów faktycznych i prawnych. Organ stwierdził, że żaden przepis prawa nie zezwala organom architektoniczno-budowlanym na weryfikowanie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powołał orzecznictwo sądów administracyjnych
na poparcie tezy, że organy architektoniczno-budowlane, przy ocenie przeznaczenia danego terenu i zasad jego zagospodarowania, czy też warunków zabudowy, są związane ustaleniami miejscowego planu, lub w przypadku jego braku - decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia konstytucyjnych praw i wolności organ zauważył, że wykonanie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powoduje sprzecznego z prawem naruszenia prawa własności odwołującej, gdyż podstawą upoważnienia gminy do ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest przepis rangi ustawowej. Kwestie podjętego uchwałą rady gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlegają zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późno zm.). Postanowienia planu obowiązującego w świetle art. 87 ust. 2 Konstytucji stanowią źródło powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły i jako takie. wiążą zarówno skarżącą, jak i organy w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji zasadne było też wezwanie Starosty [...]
w postanowieniu z dnia [...], zobowiązujące inwestora do uzupełnia dokumentacji projektowej (art. 35 ust, 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego). Niewykonanie przez inwestora nakazów nałożonych postanowieniem z dnia [...], skutkowało wydaniem decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego), ponieważ planowana inwestycja nie spełniała warunków zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu [...] w Szczecinie T.K. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia[...] oraz Starosty Powiatu [...] z dnia [...],
jako wydanych z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi T.K., powtórzyła, wcześniejszą argumentację, że przedłożony przez nią wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę z dnia 9 [...] projekt budowlany w części obejmującej budowę sieci kanalizacyjnej spełniał wymogi określone w § 2 ust. 7 pkt 1 lit. c miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według skarżącej, Starosta [...] powinien, dopuścić w przedmiotowej sytuacji rozwiązania tymczasowe do czasu wybudowania komunalnej sieci kanalizacyjnej. W projekcie budowlanym przewidziano budowę na działce nr [...] w [...] ekologicznego, atestowanego i szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne o pojemności 6 m3, który to zbiornik po wybudowaniu sieci sanitarnej wykorzystywany byłby do gromadzenia wód opadowych, natomiast budynek podłączony byłby w przyszłości do sieci. Przedstawione rozwiązanie w zakresie neutralizacji odpadów płynnych jest zgodne z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz ustaleniami § 2 ust. 7 pkt 1 lit. a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które przewidują możliwość odprowadzania ścieków do oczyszczalni w [...].
Również projekt budowlany studni wraz z bilansem wody jest zgodny
z zapisami § 2 ust 7 pkt 2 lit. b miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...]. Nie było podstaw do odmowy udzielenia jej pozwolenia na budowę, skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza budowy własnych ujęć wody. Z uwagi na powyższe, skarżąca wniosła o uznanie opisanego przez nią rozwiązania polegającego na budowie indywidualnego ujęcia wody za poprawne.
Skarżąca powtórzyła też wcześniejsze zarzuty, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] była trzecią decyzją odmowną wydaną
w przedmiotowej sprawie. Odmowa ta nastąpiła pomimo korzystnej opinii Burmistrza [...] z dnia [...], stwierdzającego zgodność budowy zbiornika
z miejscowym planem, opinii architekta [...]oraz pisma "P" w [...] z dnia
[...], z którego wynika, że dostawa wody i odbiór ścieków do sieci sanitarnej z planowanego budynku jest niemożliwy ze względu na brak sieci, jednakże "P" gwarantuje odbiór ścieków z szamba do oczyszczalni ścieków w [...].
Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalające zasady zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków sanitarnych dla terenu, na którym położona jest nieruchomość skarżącej naruszają jej konstytucyjne prawa
i wolności. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, zapis planu dotyczący sposobu odprowadzenia ścieków i dostawy wody nie może być interpretowany jako zakaz zastosowania innych rozwiązań. W sprawie powinny mieć również zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości w gminach (Dz. U
z 2005r. Nr 236 poz.2008 ze zm.), dopuszczające budowę zbiornika.
T.K. zarzuciła też organom rozstrzygającym jej sprawę, iż w trakcie prowadzonego przez nich postępowania naruszyły ogólne zasad postępowania administracyjnego, wskazane w art. 6 – 9 oraz w art. 12 Kpa.
Wojewoda [...] udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił ponadto, że przywołane przez skarżącą postanowienie Starosty [...] z dnia 8 czerwca 2009r. zostało wydane w innym postępowaniu z jej wniosku, w którym rozwiązania w zakresie zaopatrzenia w wodę również obejmowały projekt własnego ujęcia wody. Sprawa ta została ostatecznie zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...] oddalającym skargę T.K.. W przedmiotowej sprawie zostało natomiast wydane przez organ I instancji postanowienie z dnia [...] zobowiązujące inwestora do uzupełnienia wniosku i projektu budowlanego, poprzez dostosowanie dokumentacji projektowej do zapisów planu miejscowego w zakresie odprowadzenia ścieków oraz zaopatrzenia w wodę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo przeanalizowano ustalenia obowiązującego planu miejscowego, z których wynika, że inwestycje na tym terenie są przewidziane po uprzednim wykonaniu, ewentualnie po wydaniu pozwolenia na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, zarówno w zakresie przepisów prawa materialnego jak i procedury administracyjnej, stosując środki przewidziane w ustawie (art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – dalej: P.p.s.a. )
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie granice rozpoznania skargi obejmują swym zakresem jedynie rozstrzygnięcia zapadłe w sprawie, mającej za przedmiot wniosek T.K. o udzielenie pozwolenia na budowę z dnia
[...]. Z tego też względu nie mogą podlegać ocenie Sądu zarzuty i wnioski dotyczące decyzji wydanych w uprzednio toczących się /dwóch/ postępowaniach administracyjnych w sprawie pozwolenia na budowę domku letniskowego na działce nr [...] w miejscowości [...]. Wprawdzie pewne rozwiązania projektowe w niniejszej sprawie powtarzają rozwiązania z poprzednich wniosków, to jednak zawierają nieco inne koncepcje i rozwiązania, wobec czego nie są tożsame, a zatem nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.
W przedmiotowej sprawie skarżąca zakwestionowała stanowisko prezentowane przez organy architektoniczno-budowlane obu instancji o niezgodności rozwiązań prezentowanych w projekcie dołączonym do wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...], z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...].
Kontrola sądowa dotyczy wyłącznie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w odniesieniu do tych rozwiązań i wymogów, które obejmują treść wniosku
skarżącej z dnia [...] oraz dołączoną do niego dokumentację projektową. Ocena zgodności zaskarżonej decyzji w rozpatrywanej sprawie wymaga przede wszystkim ustalenia, czy przy jej wydaniu organ naruszył przepisy prawa materialnego, tj. czy w sposób prawidłowy ocenił zgodność przedstawionego przez skarżącą projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie może zaś w tym postępowaniu sądowo-administracyjnym podlegać ocenie zgodności z normami wyższego rzędu sam akt prawny, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Dokonując oceny zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane należy zgodzić się ze stanowiskiem organów budowlanych, iż proponowane przez skarżącą rozwiązanie w zakresie odprowadzenia ścieków, przewidujące budowę zbiornika na ścieki jest niezgodne z § 2 ust. 7 pkt. 1 lit.c miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia 12 września 2002r.
Z przepisu tego jednoznacznie bowiem wynika, iż neutralizacja odpadów płynnych na obszarze objętym inwestycją może się odbywać w ramach odprowadzenia ścieków do wiejskiej kanalizacji sanitarnej. Oznacza to, iż wydanie pozwolenia na budowę, przewidującego takie rozwiązanie w zakresie neutralizacji odpadów płynnych, możliwe jest dopiero wtedy, gdy co najmniej wydane zostanie pozwolenie na budowę wiejskiej sieci kanalizacji sanitarnej w ciągu drogi KW-3.. Gmina nie złożyła dotychczas wniosku o pozwolenie na budowę sieci sanitarnej na tym terenie. Z tego względu zaproponowane przez skarżącą rozwiązanie nie mogło być uznane za zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organy architektoniczno-budowlane, oceniając wniosek o pozwolenie na budowę, są związane ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lub w przypadku jego braku decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu.
Organy nie mogą kwestionować postanowień planu zagospodarowania przestrzennego oraz dochodzić do wniosków odmiennych, niż wynikają
z jednoznacznych przy zastosowaniu metody wykładni językowej zapisów tego planu. Projekt budowlany musi być bezwzględnie zgodny z ustaleniami planu miejscowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 stycznia 2010r., sygn. akt II SA/Ol 1008/09, opublikowany w LEX nr 600155).
Uwzględniając powyższe za prawidłowe uznać należy także wydanie przez organ I instancji postanowienia z dnia [...], którym w oparciu o przepis art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane zobowiązano T.K. do dostosowania dokumentacji projektowej do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego to zobowiązania skarżąca nie wykonała, co skutkowało odmową zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Skarżąca nie ma racji twierdząc, że brak było podstawy prawnej do zobowiązania inwestora do przedłożenia dokumentacji projektowej przez Zespół Uzgodnień Dokumentacji Projektowej (ZUD). Obowiązek ten został nałożony przepisem art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.). Inwestorzy zobowiązani są do uzgadniania usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia z właściwymi starostami. Wskazany przez skarżącą § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001r. (Dz. U. Nr 38 poz. 445) w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji, dotyczy trybów rozpoznawania przez ZUD wniosków inwestora. Przepis ten nie zwalnia, jak twierdzi skarżąca, od obowiązku uzgodnienia sieci przyłączy znajdującej się na działce inwestora. Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej w piśmie z dnia
[...], Nr [...] również wypowiedział się negatywnie w przedmiocie zgodności projektowanej instalacji kanalizacyjnej (zbiornika gromadzenia ścieków)
z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, stanowisko organów, iż przedstawione przez skarżącą rozwiązania w zakresie dostawy wody do projektowanego budynku nie odpowiadały wymogom planu uznać należy za trafne. Analiza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego prowadzi do wniosku, że inwestycje na terenie oznaczonym UTL – 3 wymagają włączenia inwestycji do systemu komunalnego zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania ścieków..
Wprawdzie § 2 ust. 7 pkt 2 lit. b miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dopuszcza możliwość realizacji indywidualnych ujęć wody, ale tylko
w sytuacji, gdy przekroczony zostanie bilans wody dla miejscowości [...], a zatem gdy wyczerpie się możliwość przyłączenia nowych użytkowników do sieci wodociągowej ze względu na limit zasobów w istniejącym ujęciu w [...]. Z informacji zawartych w aktach sprawy należy wywnioskować, iż Gmina planuje budowę sieci wodociągowej, która przebiegać będzie obok działki skarżącej. Zapisy planu miejscowego nie przewidują natomiast regulacji tymczasowej, tym samym należy przyjąć, iż budowa indywidualnych ujęć wodnych, byłaby sprzeczna z założeniami przyjętymi przez Radę Gminy [...] w uchwale z dnia 12 września 2002r. odnośnie sposobu zaopatrzenia w wodę miejscowości m. [...].
Powoływane przez skarżącą orzeczenia sądów administracyjnych (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2008r., sygn. akt II SA/Bd 858/08 oraz wyrok WSA w Poznaniu, sygn. II SA/Po 491/07) dotyczą odmiennych stanów faktycznych
i prawnych. W sprawach tych mowa jest o sytuacji, gdy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego nie regulują sposobu odprowadzania ścieków lub przewidują rozwiązania zastępcze. Analizowany w sprawie plan miejscowy zawiera natomiast normy jednoznacznie regulujące sposób odprowadzania ścieków oraz dostaw wody i nie zawiera przy tym rozwiązań tymczasowych, umożliwiających odstępstwo od ustaleń przedmiotowego planu w zakresie dostaw wody i odprowadzania ścieków. Z tego tez względu nietrafne jest twierdzenie skarżącej o możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości w gminach (Dz. U z 2005r. Nr 236 poz.2008 ze zm.) w zakresie umożliwiającym budowę zbiornika na ścieki. Przepisy tej ustawy mają za przedmiot określenie zadań gminy oraz obowiązków właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku, a także warunki udzielania zezwoleń podmiotom świadczącym usługi w zakresie objętym regulacją ustaw. Określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy możliwość odprowadzania ścieków za pomocą zbiornika bezodpływowego, nie może odnieść żądanego przez stronę skutku, skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w inny sposób uregulował sposób odprowadzania ścieków w obszarze planowanej budowy.
Jeśli zaś chodzi o zarzuty skarżącej o naruszeniu przez zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalające zasady zaopatrzenia w wodę
i odprowadzenia ścieków sanitarnych dla terenu, na którym położona jest nieruchomość skarżącej jej konstytucyjnych praw i wolności, to stwierdzić należy, iż uprawnienie gminy do podjęcia uchwały o ustaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). W art. 3ust. 1 w/w ustawy ustawodawca określił, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych) należy do zadań własnych gminy. Uprawnienie to określić można jako władztwo planistyczne gminy.
Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą ograniczać prawo własności, i nie można uznać, iż jest to ograniczenie niekonstytucyjne. Umocowanie do podjęcia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które mogą prowadzić do ograniczenia w wykonywaniu prawa własności, oparte jest przepisem rangi ustawowej, co w pełni odpowiada powołanemu przez skarżącą przepisowi art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Przestrzeganie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powoduje zatem sprzecznego z prawem naruszenia prawa własności skarżącej.
Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego, w tym również przyjęte w drodze uchwały rady gminy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, stanowią źródło powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły i jako takie wiążą erga omnes czyli wszystkie podmioty, w tym wszystkie organy wydające akty administracyjne, które muszą być oparte na tych przepisach.
Zarzuty, dotyczące samego planu, jak już wyżej wskazano, nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu administracyjnym jak i sądowo-administracyjnym, odnoszącym się do postępowania o wydanie pozwolenia na budowę.
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą być kwestionowane pod kątem ich zgodności z prawem jedynie w trybie skargi na uchwałę rady gminy o zatwierdzeniu takiego planu, w oparciu o art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Zgodnie z art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym strona, która uzna,
że postanowienia miejscowego planu naruszają jej interes prawny lub uprawnienie, może po bezskutecznym wezwaniu organu gminy do usunięcia tego naruszenia, zaskarżyć przedmiotową uchwałę do sądu administracyjnego. Jedynie w tym trybie sąd administracyjny może ocenić zgodność zaskarżonej uchwały dotyczącej zatwierdzenia planu zagospodarowania przestrzennego z normami prawnymi wyższego rzędu.
Natomiast wykładnia przepisów planu, dokonywana w procesie stosowania prawa (planu) nie może ignorować ich jednoznacznej treści normatywnej, wynikającej z zastosowania wykładni językowej.
Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody [...], jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Organ przedstawił argumentację, opartą na trafnej wykładni przepisów planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego wskazany we wniosku skarżącej z dnia [...] teren inwestycyjny, że przedłożony przez T.K. wniosek o wydanie pozwolenia na budowę i dokumentacja projektowa nie są zgodne z wymogami tego planu w zakresie dotyczącym podłączenia projektowanego budynku do sieci kanalizacji sanitarnej oraz sieci wodociągowej, co uzasadnia odmowę udzielenia pozwolenia na budowę.
Badanie tej zgodności jest obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego wynikającym z art. 35 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło