VII SA/Wa 1113/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński ( spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2011 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. sp. z o.o. w W. kwotę 800 zł. ( osiemset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], Prezydent [...], na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz art. 92 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592, ze zm.) w związku z art. 1 ust.1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361, ze zm.), po rozpatrzeniu zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę firmy S. Sp. z o.o. w W., polegających na instalacji jednostronnej tablicy reklamowej typu "ML" o wymiarach 3,4 x 2,4 m, na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. R. w W., wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przedmiotowe urządzenie reklamowe należy zaliczyć do kategorii budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Przedmiotem opracowania jest projekt budowlany stalowej konstrukcji wsporczej nośnika reklamowego "ML" o wym. zewnętrznych 3,76 x 2,78 m o łącznej wysokości 6,68 m powyżej terenu, posadowionej na żelbetowej, prefabrykowanej stopie fundamentowej. A zatem przedmiotem zgłoszenia jest budowa konstrukcji wsporczej, a nie tylko instalacja tablicy reklamowej albo urządzenia reklamowego, jako całości funkcjonalnej urządzenia reklamowego. W ocenie organu zakres robót objętych zgłoszeniem wykracza poza dyspozycję art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zgodnie z definicją budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Skoro budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a obok istnieje pojęcie instalacji wymienionych urządzeń, które nie mieści się w zakresie pojęcia "budowa", oznacza to, że instalacją urządzenia reklamowego na gruncie będzie realizacja takiego obiektu, który nie jest wykonywany w określonym miejscu. Tylko ta okoliczność różnicuje bowiem pojęcie budowy i instalacji. Ponadto, organ I instancji powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku sygn. akt II OSK 1509/06 z dnia 25 maja 2007 r., z którego wynika, iż do tego typu budowli nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa Budowlanego. Sposób połączenia z gruntem, technika, czy technologia z tym związana, nie mogą świadczyć o tym, czy jest to w rozumieniu ustawy trwałe, czy też nie trwałe połączenie z gruntem, bowiem zgodnie z tą logiką, można by osadzić na gruncie niewielki dom jednorodzinny, czy też inny obiekt, ale nie świadczyłoby to o charakterze tego obiektu. Nie można również w zależności od potrzeb, używać terminów instalowanie i budowa, bowiem każdy z nich ma w języku polskim swoje przeznaczenie. Poza tym użycie ich w ustawie - Prawo budowlane jest uzasadnione pewnym ich określonym rozumieniem. Wystarczy wskazać na przepisy art. 29 ust. 2 pkt 6, 14 i 15, gdzie mowa jest o instalowaniu na obiektach budowlanych. Zmiana brzmienia przepisów art. 29 w zakresie urządzeń reklamowych nie wywołała takich następstw, że przepis ten ma zastosowanie do wszystkich urządzeń reklamowych, o jakich mowa w ustawie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] Nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie objęte zgłoszeniem wolnostojące urządzenie reklamowe posadowione jest na fundamencie nieprzestawnym, trwale z gruntem związanym. Na potwierdzenie swojego stanowisko Wojewoda [...] przytoczył stanowisko NSA prezentowane w wyrokach sygn. akt: II OSK 1509/06, II OSK 680/07, II OSK 735/08. W związku z powyższym organ II instancji wskazał, że przedmiotowa inwestycja to: jednostronna tablica reklamowa o wymiarach 2,4 m x 3,4 m, posadowiona na fundamencie o wymiarach 2,00 m x 2,00 m, częściowo zagłębionym w ziemi. Całkowita wysokość planowanego urządzenia reklamowego to ok. 6,68 m. Powyższe wymiary oraz obecność fundamentu uzasadniają uznanie przedmiotowej inwestycji za urządzenie trwale związane z gruntem. Równocześnie inwestor do zgłoszenia załączył "projekt budowlany urządzenia reklamowego" sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawienia budowlane i zaświadczenie izby o przynależności do samorządu zawodowego. Projekt zawiera oświadczenie projektanta i osoby sprawdzającej o wykonaniu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Tak sporządzony projekt budowlany jest wymagany na mocy art. 35 Prawa budowlanego, jako załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] Nr [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S. Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie strony skarżącej organ wojewódzki nie zrozumiał intencji Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w ww. wyrokach. Wskazywał, iż organ aby wykazać, iż dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem winien przedstawić odpowiednią ekspertyzę sporządzoną przez uprawnione do tego osoby. Ponadto zdaniem strony skarżącej w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1553/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. skargę, wskazując, iż wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego, jego konstrukcja, sposób osadzenia na gruncie świadczą o tym, że jest to budowla, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Poza tym o trwałości związania z gruntem nie może w każdym przypadku decydować fakt posadowienia konstrukcji przynajmniej częściowo poniżej poziomu gruntu. Umieszczenie reklamy w betonowej podstawie, która jest wylana do gotowego prefabrykatu o określonych rozmiarach i zawiera oprócz tego metalowe zbrojenie, nie różni się niczym od takiej samej konstrukcji, która częściowo znajduje się pod powierzchnią ziemi. W obu bowiem przypadkach zastosowana technologia, materiały i sposób wykonania części urządzenia reklamowego są praktycznie identyczne. Dlatego też, nie można w tym przypadku mówić o "instalowaniu" obiektu reklamowego o którym mowa w ww. art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Następnie w wyniku zaskarżenia ww. wyroku skargą kasacyjną, wyrokiem z dnia 25 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 551/10, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd II instancji stwierdził, że zasadnie w skardze kasacyjnej podniesiono, iż zostały naruszone wskazane w jej podstawach przepisy prawa materialnego wobec wadliwego przyjęcia, iż przedmiotowe urządzenie nie jest instalowane w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, na co wystarczające jest zgłoszenie inwestora, lecz wymaga pozwolenia na budowę bowiem jest trwale związane z gruntem, czemu przeczy treść projektu technicznego. W związku z ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponownie rozpoznając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wbrew twierdzeniom organów administracji architektoniczno-budowlanej ustawienie przedmiotowej tablicy reklamowej nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że zapadłe orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki na przyszłe postępowania sądowoadministracyjne oraz postępowania administracyjne. Przez ww. skutki należy rozumieć to, iż ani Sąd, ani organ administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wcześniej wyrażonym poglądem zawartym w orzeczeniu. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie ww. przepisu został związany zapadłym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wyrokiem sygn. akt II OSK 551/10. Wbrew twierdzeniom organów obu instancji, ustawienie przedmiotowego urządzenia reklamowego na podłożu nie wymagało wykonania żadnych robót budowlanych. Z tego względu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z instalacją urządzenia reklamowego, którego ustawienie, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wymagało uprzednio dokonania skutecznego zgłoszenia. Organom administracyjnym uszło uwadze, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z powtarzalnym projektem budowlanym pt. "Małoformatowa tablica reklamowa ML S.". Dlatego też projekt ten w zależności od konkretnie ustawianej tablicy reklamowej w określonym terenie w części opisowej przewiduje możliwość bądź ustawienia jej na podłożu betonowym, asfalcie lub bezpośrednio na gruncie (o stopniu zagęszczenia minimum ID = 0,66) bądź w przypadku zalegania w podłożu gruntów nienośnych np. humusu, nasypów niekontrolowanych, glin w stanie plastycznym itp. to należy je usunąć do głębokości 30 cm, a następnie wykonać podsypkę z pospółki ewentualnie piasku czy żwiru i zagęścić ją do stopnia minimum ID = 0,66. Jak wynika z projektu technicznego, a także informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, sporządzonej dla przedmiotowej tablicy reklamowej ustawianej przy ul. R., na działce nr [...], obręb [...], w [...], jej instalacja polega na ustawieniu na gruncie poprzez wykonanie przy pomocy dźwigu montażu prefabrykowanej podstawy, montażu konstrukcji stalowej tablicy oraz wykonanie podłączenia elektroenergetycznego tablicy. Ponadto z części rysunkowej projektu nie wynika by ustawienie tablicy na działce nr [...] w [...] wymagało wykonania stabilizacji gruntu poprzez usunięcie nienośnych gruntów do głębokości 30 cm i wykonanie podsypki. A zatem okoliczność, iż ww. tablica reklamowa ma być posadowiona na "stopie betonowej" określanej też jako "stopa fundamentowa", która w tym przypadku nie jest przewidziana do zagłębienia w ziemi, lecz tylko do ustawienia na podłożu, nie powoduje, że stopę tę należy traktować jako fundament, na którego wykonanie jest wymagane pozwolenie na budowę. Z powyższego wynika, że ustawienie przedmiotowej tablicy reklamowej na podłożu niewymagającym wykonania obiektu budowlanego w określonym miejscu (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego) jest jego instalacją, co oznacza, że realizacja takiego urządzenia - jak przesądził to Naczelny Sąd Administracyjny w konkretnych okolicznościach niniejszej sprawy - nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny z projektu technicznego złożonego przez inwestora wynika, że ma to być urządzenie "przesuwne", czyli z samego założenia przewidziane do przesuwania, jak też "ustawione" w danym miejscu, przy czym wobec jego funkcji jako urządzenia przesuwnego, możliwe jest przemieszczanie go w inne miejsca. Wprawdzie ze względu na ciężar urządzenia, do przeniesienia go w inne miejsce będzie konieczne zastosowanie odpowiednich środków technicznych, jednakże fakt ten nie ma bezpośredniego wpływu na możliwość skutecznego twierdzenia, iż skoro urządzenie jest dużych rozmiarów i znacznej wagi, to tylko z tej przyczyny należy przyjąć, iż występuje "trwałe związanie z gruntem". Z tego względu stanowisko organów obu instancji uznające przedmiotową tablicę reklamową za urządzenie trwale związane z gruntem należało uznać za niewystarczające, a zatem w świetle ustaleń organów obu instancji brak było podstaw do zastosowania art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd orzekł jak sentencji wyroku. W pkt. II. i III. orzeczono na podstawie art. 152 i art. 200 p.p.s.a.