II SA/Wa 759/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Janusz Walawski, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z 06 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) zwolnił [...] M. B. ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2011 r. Wymienionemu rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z [...] grudnia 2010 r. M. B. wniósł do Komendanta Głównego Policji odwołanie od wyżej wymienionego rozkazu personalnego. Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: kpa, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2010 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że M. B. w dniu [...] listopada 2009 r., na wniosek Dowódcy Pododdziału [...] Policji w [...], został skierowany do komisji lekarskiej, w celu stwierdzenia dalszej przydatności do służby w Policji na zajmowanym stanowisku. Powyższe nastąpiło w związku z długotrwałym przebywaniem wymienionego funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim – od [...] lipca 2009 r. do [...] listopada 2009 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w [...] orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] uznała M. B. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidów, z ogólnego stanu zdrowia, bez związku ze służbą w Policji. Następnie Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w [...] orzeczeniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uznała funkcjonariusza za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidów bez związku ze służbą w Policji. Na powyższe rozstrzygnięcie wymieniony złożył sprzeciw do Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA, która nie stwierdziła uchybień merytorycznych i prawnych w zakwestionowanym orzeczeniu. W związku z tym, że stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowi podstawę do obligatoryjnego rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] zwolnił M. B. ze służby w Policji. Orzeczenie to stało się przedmiotem odwołania wymienionego funkcjonariusza do Komendanta Głównego Policji. Komendant Główny Policji po ponownym rozpatrzeniu sprawy wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 i art. 26 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić tylko osoba, co do której komisja lekarska stwierdziła zdolność do służby. Natomiast, stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Komendant zaznaczył przy tym, że zwrot "zwalnia się" oznacza obligatoryjny charakter tego przepisu. Natomiast stwierdzenie całkowitej niezdolności do służby w Policji przez komisję lekarską MSWiA dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza możliwość jej pełnienia przez funkcjonariusza. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że podany przepis nie narusza dyspozycji art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Organ II instancji wyjaśnił, iż M. B. orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, przy czym orzeczenie to nosi przymiot ostateczności. Podał, iż wymieniony funkcjonariusz od [...] stycznia 2010 r. do [...] maja 2010 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, natomiast od [...] maja 2010 r. został zwolniony przez KWP w [...] od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego pokazuje, iż funkcjonariusz nie świadczył służby z powodu choroby ponad 12 miesięcy (od [...] stycznia 2010 r. do [...] stycznia 2011 r.). Tym samym jego zwolnienie ze służby w Policji było zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawnymi, tj. z art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Zdaniem organu II instancji, organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego. Orzeczenie komisji lekarskiej, które przeszło cały tok instancyjny, przewidziany przepisami, jest wiążące dla organu wydającego decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Zaś całkowita niezdolność do służby dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza w ogóle, a nie tylko okresowo, możliwość pełnienia służby. Organ odwoławczy, odnosząc się do wniosku funkcjonariusza o skierowanie go do komisji lekarskiej MSWiA, celem ponownego zbadania stanu jego zdrowia, wskazał, że w związku z tym, że został on już skierowany do komisji lekarskiej, a orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] marca 2010 r. jest ostateczne i prawomocne, to brak jest podstaw do ponownego skierowania wymienionego do komisji lekarskiej MSWiA, celem ustalenia jego zdolności do służby w Policji, albowiem danym orzeczeniem okoliczność ta została już ostatecznie wyjaśniona. Komendant zaznaczył równie, że organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny, przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która, jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest jedną z instytucji wymagających skutecznego i prawidłowego działania. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. M. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie rozstrzygnięcia go poprzedzającego. Skarżący zarzucił zaskarżonemu rozkazowi naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, § 13 rozporządzenia MSWiA z dnia 09 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji przez przyjęcie, że orzeczenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby w Policji jest tożsame z ustawowym pojęciem z art. 41 ust. 1 pkt 1, tj. pojęciem trwałej niezdolności do służby w sytuacji, gdy aktualny stan zdrowia strony jest dobry, uległ znacznej poprawie i nie powoduje żadnych zaburzeń w funkcjonowaniu fizycznym i psychicznym strony oraz przez przyjęcie, że lekki krwotok [...] powoduje trwałą niezdolność do służby w Policji, pomimo tego, że nie jest on wymieniony w wykazie chorób w załączniku nr 2 do rozporządzenia MSWiA z dnia 09 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni przepisu art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). W myśl powołanej normy prawnej policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "zwalnia się" wskazuje na to, iż organ nie posiada luzu decyzyjnego. W razie więc zaistnienia przesłanki opisanej w analizowanym przepisie organ musi zwolnić funkcjonariusza ze służby. Decyzja w powyższym zakresie jest bowiem niezależna od jego woli. Co zaś się tyczy zwrotu "orzeczenie trwałej niezdolności do służby", to na przedmiotową problematykę należy spojrzeć przez pryzmat rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 09 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.). Zawarto w nim precyzyjne unormowania w zakresie orzekania o zdolności funkcjonariuszy podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji do służby. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia, komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, (...), oceniają na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby kandydatów na policjantów i funkcjonariuszy poszczególnych formacji mundurowych. Rozporządzenie w § 13 ust. 1 enumeratywnie wymienia pojęcia i ustala kryteria ich zastosowania dla określenia stopnia przydatności funkcjonariusza do pełnienia służby w danej formacji. Orzeczenie komisji lekarskiej powinno zawierać: 1) określenie "zdolny do służby" – jeżeli po przeprowadzeniu podstawowego badania lekarskiego oraz ewentualnych badań specjalistycznych i dodatkowych nie stwierdzono żadnych schorzeń; 2) określenie "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" – jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak schorzenia te nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego; 3) określenie "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" – jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które czasowo zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, ale które mogą rokować poprawę jego stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; przy określaniu powyższego komisja wyznacza termin powtórnego badania i wydania ostatecznego orzeczenia o zdolności badanego do służby na zajmowanym stanowisku; 4) określenie "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" – jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono pewne schorzenia, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie są przeszkodą do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 5) określenie "całkowicie niezdolny do służby" – jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które nie pozwalają na pełnienie służby. Innych sformułowań w orzeczeniu o zdolności do służby niż wymienione w § 13 ust. 1 pkt 1 – 5 rozporządzenia, komisja lekarska zamieszczać nie może. Powyższe prowadzi do wniosku, że pojęcie zawarte w § 13 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia i w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, są pojęciami tożsamymi. Wskazana tożsamość wynika z zaznaczonej wyżej cechy trwałości diagnozowanego stanu zdrowia na moment orzekania przez komisję, która nie może inaczej określić trwałej niezdolności funkcjonariusza do służby, jak tylko przez zastosowanie zwrotu zawartego w powyższym przepisie. Przepis ten nie używa pojęcia "trwałej niezdolności do służby", lecz zawiera pojęcie "całkowitej niezdolności do służby", co przesądza o tym jakich sformułowań obowiązana jest używać komisja lekarska. Całkowita niezdolność do służby dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza w ogóle, a nie tylko okresowo, możliwość pełnienia służby w danej formacji uzbrojonej. Ma tym samym charakter trwały. Takie, jedynie możliwe, rozumienie "całkowitej niezdolności do służby" wskazuje na tożsamość znaczeniową tego pojęcia z określeniem "trwałej niezdolności do służby". Orzeczenie komisji lekarskiej, zawierające rozstrzygnięcie przewidziane w § 13 ust. 1 pkt 5, jest zatem orzeczeniem, o którym mowa w § 14 ust. 2 i § 23 pkt 1 rozporządzenia z dnia 09 lipca 1991 r. Stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowi więc podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Powyższa problematyka była już wielokrotnie przedmiotem oceny sądów administracyjnych, które wypowiadały poglądy zbieżne z wyżej zaprezentowanym. Dla przykładu przytoczyć można jedno z nowszych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 04 grudnia 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 563/09 stwierdził, iż: "policjant, wobec którego orzeczono całkowitą niezdolność do służby, jest również trwale niezdolny do jej pełnienia". Przytoczony wyrok i teza w nim zawarta odzwierciedlają ugruntowaną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych, odnoszącą się do przedmiotowej kwestii tożsamości omawianych pojęć ustawowych, której odzwierciedleniem są m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 kwietnia 2008 r. sygn. I OSK 605/07 oraz z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt I OSK 258/09 (patrz także wyroki z dnia 05 lipca 2006 r. sygn. I OSK 1338/05 i z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 726/07 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W analogicznych do niniejszej sprawy stanach faktycznych i przy takim samym brzmieniu przepisów pragmatycznych, orzekając w przedmiocie prawidłowości zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ww. pojęcia za tożsame. Tutejszy Sąd w pełni akceptuje poglądy wyrażone przez sądy administracyjne w powyższych wyrokach i uznaje je jako własne, nie podzielając tym samym twierdzeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 marca 2006 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 91/05. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że niespornym jest wydanie w dniu [...] stycznia 2011 r. przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA w [...] orzeczenia, mocą którego uznano skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Powyższe orzeczenie zostało potwierdzone orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] marca 2011 r. rozpoznającej sprawę na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania. Wyżej wymienione orzeczenie było również przedmiotem oceny Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA, która nie dopatrzyła się w nim uchybień natury merytorycznej, czy prawnej. Tym samym orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. stało się prawomocne i ostateczne. Organ zasadnie więc oparł się na nim, rozpoznając niniejszą sprawę w trybie art. 41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji. Wobec jednoznacznego stanowiska wyrażonego w wyżej powołanym orzeczeniu Komisji Lekarskiej oraz wobec jego weryfikacji w drodze odwoławczej, nie zachodziły w sprawie przesłanki uzasadniające ponowne skierowanie skarżącego na badania lekarskie przez Komisję Lekarską. Nadto skarżący nie powołał żadnych dowodów, ani nawet nie starał się uprawdopodobnić twierdzenia, iż jego stan zdrowia poprawił się od czasu wydania powyższego orzeczenia przez Komisję Lekarską. To zaś również dodatkowo potwierdza fakt, iż ponowne kierowanie skarżącego na badania lekarskie byłoby zbędne i niecelowe. Rozpoznając niniejszą sprawę, tutejszy Sąd nie odnosił się natomiast do argumentu skargi, sprowadzającego się do zarzucenia Komisji Lekarskiej błędnego przyjęcia, iż przebyte schorzenie w postaci lekkiego [...] powoduje trwałą niezdolność do służby mimo, iż nie jest wymienione w wykazie chorób w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 09 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania Komisji Lekarskich. Sąd administracyjny nie posiada bowiem fachowej wiedzy medycznej, umożliwiającej mu weryfikację tego twierdzenia. Nadto, jak już to wyżej podniesiono, orzeczenie Komisji Lekarskiej wydane w niniejszej sprawie, mając walor prawomocności i ostateczności, ma charakter wiążący zarówno dla organu, jak i dla tutejszego Sądu. Stąd, na obecnym etapie postępowania, brak jest przesłanek umożliwiających skuteczne zakwestionowanie poprawności przedmiotowego orzeczenia Komisji Lekarskiej. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).