II SA/Bd 613/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-08-02

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o wymeldowanie z tego lokalu osoby trzeciej, która opuściła miejsce pobytu stałego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel lokalu posiada interes prawny w postępowaniu o wymeldowanie osoby trzeciej z jego lokalu, wynikający z przepisów prawa cywilnego i prawa własności. Skutki postępowania o wymeldowanie mogą wpływać na prawa i obowiązki właściciela, takie jak koszty utrzymania nieruchomości czy możliwość zbycia lokalu, co uzasadnia jego status strony postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. W. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy W. o wymeldowaniu K. W. z miejsca pobytu stałego. K. W. wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu. Organy administracji uznały, że K. W. dobrowolnie i trwale opuściła lokal, koncentrując swoje życie w Niemczech, co uzasadnia jej wymeldowanie. Skarżąca kwestionowała również przymiot strony A. R. (właściciela lokalu), który zainicjował postępowanie o wymeldowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], Wojewoda K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako kpa, oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] nr [...], wydanej w wyniku wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania K. W. z miejsca pobytu stałego w lokalu pod adresem W. [...]. W/w rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Ostateczną decyzją z dnia [..] nr [...], Wójt Gminy W. wymeldował K. W. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym w W. [...]. Pismem z dnia 19 stycznia 2010 r. K. W., działając przez pełnomocnika, wniosła o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wnioskodawczyni podniosła, iż nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu w sprawie wymeldowania, pomimo, że była jego stroną. Wskazała, że o wydaniu decyzji o wymeldowaniu dowiedziała się dopiero w dniu 31 grudnia 2009 r., tj. w dniu otrzymania tej decyzji. Wójt Gminy W. przychylił się do wniosku strony i postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...]. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego przesłuchano K. W., składającą zeznania w imieniu świadka A. R., a także świadków J. D. i R. W. Wyjaśnienia przed organem złożyła również K. W. jako strona postępowania. Przeprowadzone zostały dwie rozprawy administracyjne: w dniu 23 lipca 2010 r. oraz w dniu 4 lutego 2011 r. Ponadto organ zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w R., Rewir Dzielnicowy Policji w W., o dokonanie ustaleń co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W toku postępowania pełnomocnik K. W., adwokat W. W., skierował do Wójta Gminy W. pismo z dnia 3 stycznia 2011 r., w którym zażądał, aby wszelkie pisma w sprawie były również doręczane bezpośrednio jego mocodawczyni przebywającej w Niemczech. Pełnomocnik wskazał adres, pod który należy przesyłać korespondencję. Organ nie przychylił się do tego wniosku, informując adwokata W. W. pismem z dnia 13 stycznia 2011 r., że z przepisu art. 40 § 2 kpa wynika obowiązek doręczania pism wyłącznie pełnomocnikowi strony, jeżeli został on ustanowiony w sprawie. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy W., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy orzekł o wymeldowaniu K. W. z miejsca pobytu stałego z budynku pod adresem W. [...], woj. k. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w świetle zebranych dowodów nie ulega wątpliwości, że K. W. nie przebywa w lokalu w W. [...], a opuszczenie przez nią tego lokalu nastąpiło dobrowolnie i ma charakter trwały, w związku z czym zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zachodzą podstawy do wymeldowania jej z przedmiotowego lokalu. Na taki stan rzeczy wskazują zeznania świadka A. R., złożone za pośrednictwem pełnomocnika K. W. Z zeznań tych wynika, iż K. W. opuściła dobrowolnie w/w miejsce pobytu stałego w czerwcu 2007 r., zabierając ze sobą wszystkie swoje rzeczy i oddając klucze od lokalu sąsiadce A. S. Od tego czasu przebywa na terenie Niemiec, gdzie pracuje i mieszka. Wymeldowana ostatni raz była na posesji W. [...] w październiku 2007 r., gdy odbywała się rozprawa o podział majątku. Powyższe zostało również potwierdzone zeznaniami świadków J. D. i R. W. Ponadto fakt niezamieszkiwania strony w przedmiotowym lokalu potwierdziła Policja. Pismem z dnia 10 stycznia 2011 r., [...], Komenda Powiatowa Policji w R. poinformowała, że z poczynionych ustaleń wynika, iż K. W. nie przebywa pod adresem W. [...] od miesiąca czerwca 2007 r., zaś obecnie przebywa na terenie Niemiec, jednak dokładne miejsce jej pobytu nie jest znane. Policja nie odnotowała również interwencji dotyczącej utrudniania K. W. wejścia do budynku przy posesji W. [..] przez A. R. Wójt zauważył także, że strona nie dostarczyła żadnych dowodów potwierdzających okoliczność zamieszkiwania przez nią w budynku w W. [...], zaś w protokole z dnia [...] sama potwierdziła fakt nie zamieszkiwania pod adresem W. [...], podając adres pobytu stałego na terenie Niemiec, gdzie obecnie przebywa, pracuje i gdzie zorganizowane jest jej centrum życiowe. Wskazując na te fakty organ podkreślił, iż zameldowanie i wymeldowanie polega na rejestracji danych i powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. W sytuacji stałego przebywania przez K. W. od kilku lat poza granicami kraju dalsze utrzymanie jej zameldowania w przedmiotowym lokalu prowadziłoby do tworzenia fikcji meldunkowej. Od decyzji Wójta Gminy W. K. W. odwołała się do Wojewody K., zarzucając jej naruszenie art. 79 kpa oraz art. 10 kpa poprzez nie zawiadomienie strony o terminie rozprawy mimo wyraźnego żądania w tym zakresie, sformułowanego przez pełnomocnika w piśmie z dnia 3 stycznia 2011 r. Wojewoda K. wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy W. Organ odwoławczy ocenił, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji wykazało, iż odwołująca się od czerwca 2007 r. nie przebywa w lokalu w W. [...], a opuszczenie przez nią tego lokalu jest trwałe i dobrowolne. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił, że K. W. udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi W. W., w związku z czym o wszystkich czynnościach należało zawiadamiać pełnomocnika. Pominięcie przez organ w tej sytuacji pełnomocnika strony byłoby równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym. Pełnomocnika prawidłowo zawiadomiono zarówno o przesłuchaniu świadków, jak również o tym, że może wypowiedzieć się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Tym samym strona była zawiadomiona prawidłowo o przeprowadzanych dowodach i zgodnie z art. 10 § 1 kpa miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, z możliwością wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Nieobecność pełnomocnika odwołującej się w czasie przesłuchania świadków nie wynikała więc z winy organu, lecz z wyboru tegoż pełnomocnika. Reasumując organ II instancji stwierdził, że organ I instancji wydając decyzję o wymeldowaniu K. W. z adresu pobytu stałego zameldowania nie naruszył przepisów ustawy o ewidencji ludności ani przepisów prawa procesowego, zaś podniesione w odwołaniu zarzuty nie znajdują potwierdzenia. Na decyzję organu odwoławczego K. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jej uchylenia w całości. Decyzjom obu instancji zarzuciła niezgodność z prawem, w szczególności zaś z art. 28 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca podniosła, iż postępowanie w sprawie wymeldowania zakończone ostateczną decyzją z dnia [..] zostało wszczęte na wniosek A. R., jak również w toku tego postępowania osoba ta występowała w charakterze strony-wnioskodawcy, co wynika z treści wydanej decyzji. Tymczasem z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że stroną, czyli podmiotem mającym interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, w sprawie dotyczącej zameldowania (wymeldowania) jest wyłącznie osoba, która jest lub ma być zameldowana. Interesu prawnego w zameldowaniu, jak też w wymeldowaniu z określonego lokalu nie ma podmiot, posiadający prawo własności, lub inne prawo rzeczowe do przedmiotowego lokalu. Właściciel lokalu nie może czynić skutecznych zastrzeżeń co do nie meldowania bez jego zgody żadnych osób, nawet takich, które zamieszkują na terenie należącej do niego nieruchomości, nie może też wnioskować o wymeldowanie, a jedynie ma prawo inicjować postępowanie właściwego organu administracji publicznej z urzędu. Wskazując na powyższe skarżąca podkreśliła, iż postępowanie w sprawie wymeldowania nie mogło się toczyć z wniosku A. R., bowiem nie posiadał on przymiotu strony nie mając interesu prawnego w jej wymeldowaniu, a jedynie interes faktyczny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona prawo. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przytoczony przepis obliguje organ do decyzyjnego rozstrzygania w sytuacji stwierdzenia zaniedbania przez określoną osobę wykonania obowiązku meldunkowego, który w takim wypadku polega na obowiązku wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego z chwilą jego opuszczenia (art. 4 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 2 w/w ustawy). Warunkiem ingerencji organu w trybie i na zasadach unormowanych omawianym przepisem jest zaistnienie przesłanek zawartych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a więc przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz przesłanki niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 w/w ustawy, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem miejscem pobytu stałego osoby, jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe. Zamieszkiwanie w danym lokalu polega zaś na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb socjalnych. Analizując przesłankę opuszczenie miejsca pobytu stałego, warunkującą w świetle art. 15 ust. 2 w/w ustawy wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania, należy wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, który tutejszy Sąd w pełni podziela, że przesłanka ta jest spełniona wówczas, gdy dana osoba fizyczne nieprzebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby koncentracji spraw życiowych w innym miejscu. Zamiar, wola osoby ma więc także istotne znaczenie, przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim ( wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969; wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, niepublik.). Zatem organy meldunkowe, badając wystąpienie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego, zobligowane są ocenić czy osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się to miejsce (fizycznie w nim nie przebywa) i czy opuszczenie to, jako będące wynikiem woli tej osoby, ma charakter dobrowolny i trwały. Należy podkreślić, iż za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się, w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, sytuację w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta wbrew woli, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania, czy o eksmisję, bądź też zawiadomienia właściwych organów (np. Policji) o okoliczności uniemożliwiania jej dostępu czy powrotu do lokalu, a których to podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu czy osób trzecich za bezprawne. Nawet bowiem, jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostałaby z lokalu usunięta wbrew jej woli, bądź niezgodnie z jej wolą i nie miałaby ona do niego dostępu, ale nie podjęłaby ona żadnych kroków umożliwiających powrót do lokalu i faktycznie mieszkałaby i koncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu, to odmowa wymeldowania takiej osoby potwierdziłaby fikcję zameldowania, naruszając tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności (np. wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, LEX nr 201427; wyrok WSA w Opolu z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 31/08, LEX nr 481441). Należy również zauważyć, iż z przepisu art. 15 ust. 3 omawianej ustawy, ustanawiającego wobec osoby, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące obowiązek zgłoszenia takiego wyjazdu (najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu) oraz powrotu (najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu) właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi meldunkowemu, wynika że sam fakt wyjazdu i pobytu za granicą nie stwarza podstaw do wymeldowania, nie jest on bowiem równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniającym wymeldowanie. Również zaniechanie wykonania obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę, o jakim mowa we wskazanym przepisie, nie musi mieć wpływu na ustalenie przesłanek z art. 15 ust. 2 w/w ustawy. Z drugiej jednak strony wyjazd za granicę nie zawsze musi stanowić okoliczność uniemożliwiającą wymeldowanie z pobytu stałego. Jeżeli bowiem okoliczności konkretnej sprawy wskazują na dobrowolne i trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 w/w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zasadnym jest podjęcie decyzji o wymeldowaniu. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie administracyjnym, zarówno w przypadku osoby przebywającej w Polsce jak i osoby wyjeżdżającej za granicę, przesłanki wymeldowania określa wyczerpująco i wyłącznie art. 15 ust. 2 w/w ustawy, w związku z czym w tych obu sytuacjach należy badać czy określona osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to, jako związane z wolą tej osoby, ma charakter dobrowolny i trwały. Dokonując oceny okoliczności faktycznych niniejszej sprawy w świetle przytoczonych przepisów prawnych oraz wskazanych wyżej kryteriów oceny zawartych w nich przesłanek wymeldowania osoby fizycznej z miejsca pobytu stałego, należy wskazać, iż organy administracyjne prawidłowo przyjęły, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wymeldowania K. W. z miejsca pobytu stałego w lokalu pod adresem W. [...], a rozstrzygnięcie ich oparte zostało na wyczerpująco zgromadzonym i właściwie ocenionym materiale dowodowym. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżąca opuściła dobrowolnie i trwale miejsce pobytu stałego w czerwcu 2007 r., zabierając ze sobą swoje rzeczy i oddając klucze do lokalu sąsiadce A. S. oraz, że następnie skoncentrowała ona swoje sprawy życiowe w Niemczech, gdzie podjęła pracę i zamieszkała. Wskazane okoliczności potwierdziły dowody z zeznań świadków: A. R., złożone za pośrednictwem pełnomocnika K. W., J. D., R. W. i A. S., dowód z wizji lokalnej spornego mieszkania, a także informacje uzyskane z Komendy Powiatowej Policji w R., Rewir Dzielnicowy Policji w W. W aktach sprawy nie znajduje się natomiast żaden dowód świadczący o zamieszkiwaniu skarżącej w spornym lokalu, czy też o jakiejkolwiek próbie utrudniania jej tego zamieszkiwania. Organy administracyjne w oparciu o zebrany materiał dowodowy wykazały nie tylko fakt fizycznego niezamieszkiwania skarżącej w spornym lokalu, ale również potwierdziły wystąpienie drugiego z warunków opuszczenia miejsca pobytu stałego tj. woli, zamiaru jego opuszczania przez stronę. Brak jakichkolwiek rzeczy skarżącej w spornym lokalu, oddanie kluczy do mieszkania sąsiadce, nie przyjeżdżanie – poza jednym wypadkiem w październiku 2007 (w związku z rozprawą o podział majątku) do niego, niewątpliwie świadczą o braku woli koncentracji spraw życiowych skarżącej w tym miejscu, i wskazują na trwałe i dobrowolne jego opuszczenie. Jak już Sąd podkreślił wcześniej, przez zamiar, wolę opuszczenia miejsca pobytu stałego należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Stwierdzone przez Sąd okoliczności wskazują, że skarżąca tej woli w ocenianej sprawie nie wyraziła. Reasumując należy podkreślić, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, jednoznacznie potwierdził, że skarżąca od czerwca 2007 r. faktycznie nie przebywa w spornym lokali, lecz mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w Niemczech, że decyzja o opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego była dobrowolna i wynikała z woli skarżącej, że opuszczenie przez nią spornego lokalu miało charakter trwały, oraz że pomimo wskazanych okoliczności nie dopełniła ona obowiązku wymeldowania się. W świetle więc powyższego, zdaniem Sądu, organy obu instancji słusznie stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie K. W. z dotychczasowego miejsca pobyt stałego. Trwałe i dobrowolne opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego lokalu bez wymeldowania się, uzasadniało ingerencję organu ewidencyjnego poprzez podjęcie decyzji o wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu. Należy podkreślić, że zameldowanie w określonym lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma wyłącznie na celu potwierdzenie pobytu określonej osoby w tym lokalu, w związku z czym, jeżeli okoliczności faktyczne sprawy wskazaują, że skarżąca skoncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu, niezależnie od przyczyny tego stanu rzeczy, to obowiązkiem organu ewidencyjnego jest doprowadzenie do sytuacji, w której stan prawny będzie zgodny z sytuacją faktyczną. Sama wola skarżącej mieszkania w spornym lokalu, nie poparta żadnymi dającymi się obiektywnie sprawdzić okolicznościami, nie może być w świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych podstawą utrzymywania fikcji meldunkowej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, oceniony zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, stanowił dostateczną podstawę do przyjęcia, iż skarżąca w miejscu zameldowania na pobyt stały faktycznie nie przebywa, a jego opuszczenie bez wymeldowania miało charakter trwały i dobrowolny. Tym samym więc istniały podstawy prawne i faktyczne do wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi co do braku przymiotu strony postępowania o wymeldowanie z lokalu przez właściciela nieruchomości tj. A. R. i nie możności w związku z tym wszczęcia postępowania w przedmiocie wymeldowania na jego wniosek, należy wskazać, iż tutejszy Sąd wyraża stanowisko, iż właściciel lokalu posiada interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, w postępowaniu o wymeldowanie z tegoż lokalu osoby trzeciej. Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa może wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale również z innych przepisów prawa, w tym przepisów prawa cywilnego. Te ostatnie zaś tworzą określone prawa (np. wynikające z art.140 Kodeksu cywilnego prawo do korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób, prawo do rozporządzania rzeczą) i obowiązki dla właściciela nieruchomości (np. wynikające z ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali obowiązki w zakresie partycypowania w kosztach utrzymania nieruchomości wspólnej, czy z aktów prawa miejscowego stanowiących o zasadach utrzymania czystości i porządku na terenie gminy). W takiej sytuacji, jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 10 marca 2011 r. o sygn. akt II SA/Sz 972/10, pozbawienie właściciela lokalu przymiotu strony w postępowaniu o wymeldowanie z jego lokalu innych osób, powodowałby że właściciel zamierzający zaktualizować istniejący w ewidencji ludności wpis dotyczący osoby, która lokal ten opuściła, nie posiadałby prawa skutecznego wszczęcia postępowania w tej sprawie, pomimo, iż fakt istnienia w ewidencji ludności wpisów o określonej treści wiązałby się np. z koniecznością ponoszenia zwiększonych kosztów utrzymania lokalu lub domu, czy też uniemożliwiałby zbycie nieruchomości. Co prawda fakt zameldowania nie rodzi tytułu prawnego do lokalu, jednak niewątpliwie wpływać może na prawa i obowiązki właściciela i tym samym w sposób bezpośredni dotyczy jego interesów majątkowych. W ocenie Sądu, z tego względu interesu właściciela nie można określać wyłącznie mianem interesu faktycznego, bowiem dotyka on chronionego Konstytucją prawa własności. W przytoczonym wyroku zasadnie wskazuje się również, że przysługujące właścicielowi lokalu środki prawne na gruncie przepisów prawa cywilnego (np. możliwość eksmisji) nie mogą automatycznie pozbawiać właściciela lokalu prawa do bycia stroną w postępowaniach administracyjnych dotyczącym jego lokalu, albowiem jak wykazano powyżej, postępowania te mogą wpływać na prawa i obowiązki właściciela, a skoro tak to winien on mieć prawo do inicjowania tych postępowań, do czynnego w nich uczestniczenia jako jego strona oraz do posiadania wiedzy dotyczącej wszelkich kwestii wynikłych w tych postępowaniach, a dotyczących jego własności; a także że ewidencja ludności służy nie tylko organom i instytucjom państwowym, ale i obywatelom, oraz że odmienna interpretacja art. 28 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. przyjęcie że podjęcie decyzji w sprawie wymeldowania może nastąpić jedynie z urzędu lub na wniosek strony której ma dotyczyć wymeldowanie, powodowałoby że w sytuacji dobrowolnego wypełnienia obowiązku meldunkowego, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie znajdowałoby uzasadnienia zamieszczenie w art. 15 ust. 2 tej ustawy trybu postępowania o wymeldowanie opartego na wniosku strony lecz wyłącznie na procedurze działania organów z urzędu. Uwzględniając słuszność wszystkich przytoczonych powyżej argumentów, tutejszy Sąd, stoi na stanowisku, że właścicielowi lokalu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, przysługuje status strony postępowania o wymeldowanie innej osoby z jego lokalu, albowiem posiada on interes oparty na przepisach prawa, w szczególności na przepisach prawa cywilnego. Pomimo ewidencyjnego charakteru postępowania o wymeldowanie, nie można odmówić właścicielowi lokalu prawa do udziału w postępowaniu, którego skutki oddziaływają na szereg praw i obowiązków jego właściciela. Tym samym więc zarzut skargi naruszenia art. 28 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych Sąd uznał za niezasługujący na uwzględnienie. Także zarzut odwołania odnośnie naruszenie art. 79 kpa oraz art. 10 kpa poprzez nie zawiadomienie strony o terminie rozprawy mimo wyraźnego żądania pełnomocnika strony w tym zakresie, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zgodnie z art. 40 § 2 kpa, ustanowienie przez stronę pełnomocnika, powoduje ustawowy obowiązek doręczania pisma pełnomocnikowi, a nie stronie postępowania. Doręczenie w takiej sytuacji zawiadomienia o terminie rozprawy stronie postępowanie, zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, powodowałoby istotne naruszenia wskazanego przepisu. Jednocześnie należy zaznaczyć, że organ administracyjny nie ma obowiązku prawnego ani możliwości finansowych doręczania psim innym podmiotom, niż te wskazane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wobec więc nie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło