II OSK 845/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-08-29

Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Paweł Miładowski, sędzia del. NSA Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, realizowanej przez podmiot prywatny, może być uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, nawet realizowana przez podmiot prywatny, stanowi inwestycję celu publicznego, jeśli ma znaczenie co najmniej lokalne. Decyzja o ustaleniu lokalizacji takiej inwestycji ma charakter związany i deklaratoryjny, nie konstytuuje praw ani obowiązków, a ewentualne naruszenie prawa własności może być dochodzone na późniejszych etapach postępowania lub w postępowaniu odszkodowawczym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję SKO w Białymstoku utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Bielsk Podlaski o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie budowy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżący kwestionowali zaliczenie inwestycji do celu publicznego, podnosząc jej komercyjny charakter i nadmierną ingerencję w prawo własności. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant asystent sędziego Dominika Sasin - Knothe po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 461/11 w sprawie ze skargi H. L. i M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 461/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę H. M. L. i M. I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2011 r., w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wynika z uzasadnienia wyroku decyzją z 18 marca 2011 r. Wójt Gminy Bielsk Podlaski ustalił na rzecz [...] Spółka akcyjna w L. lokalizację inwestycji celu publicznego w zakresie budowy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji: stacja 110 kV Bielsk Podlaski – nowoprojektowana stacja 110/SN – stacja 110/15 kV Hajnówka na wskazanych w decyzji działkach w gminie Bielsk Podlaski. Zdaniem organu charakter projektowanej inwestycji, wbrew zastrzeżeniom zgłoszonym w trakcie postępowania przez jego uczestników A. i J. L. oraz A. B. (współwłaścicieli działek nią objętych), uzasadnia zaliczenie jej do inwestycji celu publicznego uregulowanych w art. 6 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jako inwestycji przesyłowej) w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jako inwestycji o znaczeniu ponadlokalnym – powiatowym). To ustalenie zostało oparte na oświadczeniu inwestora (pisma z 18 i 20.01.2011 r. oraz z 15.03.2011 r.), że do projektowanej linii będą mogły zostać podłączone firma [...] Sp. z o.o. ([...]), farma wiatrowa o mocy około 40 MW, inne firmy występujące obecnie z zapytaniem o możliwość zasilania z nowej stacji, odbiorcy indywidualni i przemysłowi poprzez wprowadzenie terenowych sieci o mocy 15 kV do rozdzielni 110 kV/SN Orla. W rezultacie projektowana inwestycja poprawi warunki zasilania w energię elektryczną okolicznych miejscowości, w tym miasta Bielsk Podlaski. Organ ocenił jako bezzasadne zarzuty uczestników co do zbytniego naruszenia ich prawa własności. Wskazał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany i jeśli wniosek o jej wydanie czyni zadość wymaganiom formalnym oraz jest zgodny z prawem – organ nie może odmówić wydania decyzji z powodu zbytniej, zdaniem stron, ingerencji w prawo własności, bowiem ta kwestia w postępowaniu lokalizacyjnym nie jest rozpatrywana. Organ argumentował, że inwestycja nie jest położona na terenie objętym ochroną, natomiast wymagała – jako przedsięwzięcie potencjalnie mogące znacząco oddziaływać na środowisko – uzyskania decyzji środowiskowej. Tę wnioskodawca przedstawił (decyzja z 17.11.2010 r.) i stwierdzono w niej brak potrzeby oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co uzasadnia, zdaniem organu, przyjęcie że nie ma podstaw do stwierdzenia istotnego, negatywnego jej wpływu na zdrowie ludzkie i wywoływanie zakłóceń w funkcjonowaniu urządzeń elektronicznych. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. L. i J. L. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej należących do nich działek oraz o uchylenie pkt III decyzji, w którym nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Zakwestionowali przede wszystkim zaliczenie spornej linii elektroenergetycznej do inwestycji celu publicznego. Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wyjaśnił, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany, organ nie ma możliwości wyboru miejsca jej realizacji, a ma wyłącznie obowiązek sprawdzić czy w kształcie wynikającym z wniosku inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi – spoza ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przyznał rację, że wydanie spornej decyzji może wywrzeć daleko idące skutki w sferze prawa własności stron, jednak zaznaczył, że decyzja sama w sobie takich skutków bezpośrednio nie wywołuje a przepis art. 1 ust. 2 ustawy planistycznej z 2003 r. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy jej wydania z uwagi na możliwość zbytniej ingerencji w prawo własności. Zdaniem Kolegium budowa linii przesyłowej energii elektrycznej o napięciu znamionowym 110 kV ma charakter inwestycji celu publicznego, bowiem została wymieniona jako cel publiczny w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ponadto w sprawie przeprowadzono postępowania wyjaśniające co do charakteru linii (zasięgu) ustalając, że będzie miała znaczenie ponadlokalne (zwłaszcza dla powiatu hajnowskiego i bielskiego województw podlaskiego), mimo że obecnie ogranicza się do granic jednej gminy. SKO wskazało, że prywatny charakter linii energetycznej można byłoby podnieść wówczas, gdyby chodziło o jej użyteczność dla konkretnej nieruchomości, co nie występuje w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem SKO sporne linie co do zasady mają charakter działań o znaczeniu lokalnym, co wynika również z prawa energetycznego, w którym wprowadzono prawo każdego do przyłączenia do sieci. Nie ma zatem znaczenia czy podmiot prywatny czy publiczny realizuje taką inwestycję. Odnośnie zarzutów o ingerencję w prawo własności organ wskazał, że odmowa ustalenia przebiegu linii w określonym miejscu z uwagi na potrzebę ochrony tego prawa musi mieć oparcie w przepisach prawa, a takich w sprawie nie wskazano. W przypadku spowodowania przez inwestycję ograniczeń w prowadzeniu działalności – można dochodzić stosownych odszkodowań na podstawie art. 36, 37 i 58 ust. 2 ustawy planistycznej. Kolegium zakwestionowało nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji lokalizacyjnej, która nie wywołuje żadnych skutków w postaci uprawnienia do wszczęcia procesu budowlanego. Z powodu bezprzedmiotowości nadawania takiego rygoru nie wydawało również postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Jako zgodne z prawem oceniło Kolegium uzgodnienie decyzji z właściwymi organami, sporządzenie jej projektu przez osobę uprawnioną, uwzględnienie w jej treści wszystkich niezbędnych elementów wynikających z art. 54 ustawy planistycznej. Skargę na powyższą decyzję złożyli do sądu administracyjnego A. L. i J. L. (skargę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bk 460/11) oraz H. M. L. i M. I. L. (skargę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bk 461/11, jest to sprawa niniejsza). W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Pełnomocnik uczestnika postępowania [...] S.A. w L. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że nowa linia ma doprowadzić do odciążenia istniejącej linii jednotorowej relacji Bielsk Podlaski - Hajnówka, która z powodu przeciążenia jest narażona na liczne awarie. Blokują one całkowicie zasilanie, natomiast nowa linia ma je wspomóc w sytuacjach awaryjnych. Podczas rozprawy, na której złożono powyższe oświadczenia, sąd zarządził – na podstawie art. 111 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - łączne rozpoznanie spraw ze skargi A. L. i J. L. (II SA/Bk 460/11) oraz skargi H. M. L. i M. I. L. (II SA/Bk 461/11). Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę H. M. L. i M. I. L. . Sąd pierwszej instancji jako bezzasadny uznał zarzut – naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i bezzasadne przyjęcie, iż planowana inwestycja budowy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV ma charakter inwestycji celu publicznego. Dla uznania inwestycji jako celu publicznego mają znaczenie przepisy art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003.80.717 ze zm.) oraz art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2010.102.651 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym) stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zawarty zaś w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami katalog inwestycji realizujących cel publiczny ma charakter zamknięty i konkretny. Celem publicznym jest cel wyrażony wprost w punktach 1-9 art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albo cel określony jako publiczny w odrębnych ustawach zgodnie z punktem 10 art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W pkt. 2 art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdzono, że celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w sprawie niniejszej przedmiotem postępowania jest budowa linii elektroenergetycznej, czyli ciągu i urządzenia do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w rozumieniu cytowanego przepisu art. 6 pkt. 2 u.g.n. Z uwagi na charakter spornej inwestycji będą też miały znaczenie przepisy ustawy – Prawo energetyczne z 10.04.1997 r. (Dz.U.2006.89.625 z późn. zm.), a w szczególności ustawowe znaczenie pojęć: "przesyłanie – transport" energii elektrycznej, "sieci", "sieci przesyłowe" zawarte w art. 3 pkt. 4 a, pkt. 11, pkt. 11 a ustawy – Prawo energetyczne. Zgodnie z podanymi przepisami, użyte w cytowanej wyżej ustawie określenia oznaczają: – przysyłanie – transport paliw gazowych oraz energii elektrycznej sieciami przesyłowymi w celu ich dostarczania do sieci dystrybucyjnych lub odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci przesyłowych (pkt. 4a); – sieci – instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego (pkt 11); – sieć przesyłowa - sieć gazową wysokich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, albo sieć elektroenergetyczną najwyższych lub wysokich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego (pkt 11a). W kontekście wyżej przytoczonych regulacji prawnych zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zasadna pozostaje ocena organów administracyjnych obydwu instancji co do charakteru zamierzenia inwestycyjnego [...] S.A. w L. jako inwestycji celu publicznego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sporna linia elektroenergetyczna będzie funkcjonowała w układzie sieci elektroenergetycznych jako instalacji połączonych ze sobą i ze sobą współpracujących o charakterze lokalnym, nie komercyjnym. Nie będzie stanowiła – jak dowodzą skarżący – przyłącza elektroenergetycznego, czyli linii bezpośredniej w rozumieniu art. 3 pkt 11 f ustawy – Prawo energetyczne, rozumianej jako linia elektroenergetyczna łącząca wydzieloną jednostkę wytwarzania energii elektrycznej bezpośrednio z odbiorcą lub linia elektroenergetyczna łącząca jednostkę wytwarzania energii elektrycznej przedsiębiorstwa energetycznego z instalacjami należącymi do tego przedsiębiorstwa albo instalacjami należącymi do przedsiębiorstw od niego zależnych. Takiemu komercyjnemu – niepublicznemu charakterowi spornej inwestycji zaprzecza nie tylko ustalenie organów, iż z inwestycji będą korzystać oprócz [...] Sp. z o.o ([...]), farma wiatrowa o mocy około 40 MW oraz inni indywidualni odbiorcy, ale długość linii przez samych skarżących podawana na 10 km, a przede wszystkim powiązania tego zamierzenia inwestycyjnego z inwestycją w postaci modernizacji – przebudowy istniejącej jednotorowej linii elektroenergetycznej relacji stacja Bielsk Podlaski – Hajnówka. Z dołączonej decyzji Wójta Gminy Bielsk Podlaski z dnia [...].07.2011 r., wynika, że decyzją tą ustalono dla inwestora w sprawie niniejszej także lokalizację inwestycji celu publicznego w zakresie przebudowy istniejącej, jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji stacja 110 kV Bielsk Podlaski – Hajnówka. Z uzasadnienia wynika, iż przebudowa linii istniejącej (zastosowanie przy "starej" trasie nowych konstrukcji słupów) jest częścią większej inwestycji jaką jest budowa nowej linii – właśnie będącej przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej – oraz, że konieczność pilnej rozbudowy i modernizacji sieci elektrycznej wynika z "narastającym zapotrzebowaniem mocy oraz planowanymi przyłączeniami..." co skutkuje potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że obydwie linie – istniejąca (modernizowana w sprawie 2/11) i planowana w sprawie niniejszej – stanowić będą całość i jedność, czyli sieć w rozumieniu art. 4 pkt. 11 Prawa energetycznego jako instalacja połączona i współpracująca ze sobą, co przesądza o ponadlokalnym charakterze inwestycji. Sąd przytoczył również pogląd prezentowany w orzecznictwie zgodnie z którym budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń energii elektrycznej służących do przesyłania energii ex definitione stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Nie ma znaczenia czy inwestorem jest podmiot publiczny czy prywatny (vide wyroki: II OSK 1133/11 z 08.04.2011 r., II OSK 548/11 z 15.05.2008 r., II OSK 1412/09 z 3.11.2010 r., II SA/Bk 288/10 z 10.06.2010 r.). W uzasadnieniu wyroku wskazano, że dostępność ogółowi użytkowników oznacza, że dane usługi (w sprawie – usługi elektroenergetyczne) są dostępne nieograniczonej i z góry nieustalonej liczbie i grupie osób, które spełniając konkretne warunki staną się użytkownikami sieci elektroenergetycznej (vide wyroki: II OSK 1276/08 z 25.08.2009 r., II SA/Bk 82/10 z 13.04.2010 r.). Powyższe odnosi się także do inwestycji w sprawie niniejszej. Dlatego zarzut bezpodstawnego przyjęcia publicznego celu spornej inwestycji nie mógł się ostać. Bezzasadny pozostaje też zarzut niedołączenia do wniosku mapy w odpowiedniej skali. Zgodnie z treścią art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy planistycznej mapa zasadnicza określająca granice terenu objętego wnioskiem winna być przedstawiona w skali 1: 500 lub 1: 1000, a w stosunku do inwestycji liniowych może to być skala 1:2000. Odnośnie zarzutu nadmiernej ingerencji w prawo własności skarżących, Sąd podniósł, że także ten zarzut nie mógł zostać uwzględniony. Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej z uwagi na regulację art. 56 u.p.z.p., który to przepis stanowi: "Nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego." Decyzja w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter deklaratoryjny, nie konstytuuje żadnych praw czy obowiązków nieprzewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym. Organ nie ma więc luzu decyzyjnego (uznanie administracyjne), ani swobody interpretacyjnej, innych niż przewidziane w przepisach odrębnych. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje na nieprzekraczalne granice ustalenia warunków i zasad zagospodarowania oraz zabudowy w decyzji. Zatem to prawo determinuje treść decyzji. Decyzje o warunkach zabudowy oraz decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowią typowy przykład aktów związanych, czyli takich, w których organ bada jakiś stan faktyczny pod kątem zgodności z przepisami prawa. Jeśli stwierdzi niezgodność, ma obowiązek wydać decyzję odmowną; jeśli jej nie stwierdzi, ma obowiązek wydać decyzję zgodną z żądaniem wnioskodawcy ("Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz" pod redakcją Zbigniewa Niewiadomskiego, C.H.Beck 2011, str. 468: wyrok w sprawie V SA/Po 103/10 z dnia 12.05.2010 r.). Inaczej mówiąc decyzja o ustaleniu inwestycji celu publicznego jest decyzją, której ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zlokalizowane. Decyzja ta stanowi zatem prawnie określoną formę oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa. Organ ustalający lokalizację projektowanej inwestycji, aby odmówić jej lokalizacji w sposób wnioskowany przez inwestora, musi wykazać niezgodność wnioskowanej lokalizacji z przepisami prawa. W postępowaniu o ustalenie inwestycji celu publicznego właściwy organ dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych. Korelatem tego obowiązku organu jest publiczne prawo podmiotowe inwestora do żądania ustalenia warunków realizacji inwestycji wynikających z przepisów obowiązującego prawa. Pod pojęciem "przepisów odrębnych" należy rozumieć zarówno przepisy innych ustaw, jak i przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o ile nakładają one w sposób wyraźny jakieś ograniczenia. Jedynie stwierdzenie niezgodności wskazanego przez wnioskodawcę zamierzenia inwestycyjnego z przepisami prawa stanowi przesłankę odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżący ani w postępowaniu administracyjnym, ani przed sądem nie wskazali takiej niezgodności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. L. i J. L. zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucili: 1) naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego tj. sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w następstwie przyjęcia, iż inwestycja nie stanowi wyłącznie przedsięwzięcia komercyjnego, lecz służy celowi publicznemu, 2) naruszenie prawa materialnego: * art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami - poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż inwestycja, której dotyczy wniosek stanowi inwestycję celu publicznego, * art. 1 ust. 2 pkt. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji bez poszanowania prawa własności skarżących, Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2012 roku, sygn. akt II SA/Bk 461/11, odrzucił skargę kasacyjną J. L. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Zasadniczą kwestią dla rozpoznania niniejszej sprawy jest ustalenie, czy przedmiotowa inwestycja może być uznana za inwestycję celu publicznego. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie będąca przedmiotem sprawy inwestycja w zakresie budowy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji: stacja 110 kV Bielsk Podlaski – nowoprojektowana stacja 110/SN – Stacja 110/15 kV Hajnówka w gminie Bielsk Podlaski ma charakter inwestycji celu publicznego. Stosownie do treści art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez "inwestycję celu publicznego" - należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z powołanym art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest budowa i utrzymywanie (...) przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji (...) energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepis ten w sposób jednoznaczny wskazuje, że celem publicznym jest budowa i utrzymywanie już nawet samych przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej. Tym samym inwestycja w zakresie budowy lini energetycznej z całą pewnością winna być określona jako cel publiczny o którym mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dla oceny natomiast, czy przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne może być określone jako inwestycja celu publicznego konieczną jest ocena czy realizowanie celu o którym mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma znaczenie co najmniej lokalne (gminne). Nie ulega wątpliwości, że skoro do przedmiotowej lini mają zostać podłączeni co najmniej dwa podmioty (tu [...] Sp. z o.o. ([...]) oraz farma wiatrowa o mocy około 40 MW) to zamierzenie także z pewnością nie może być uznane za przyłącze energetyczne jak wywodzi skarżący kasacyjnie. Przedmiotową inwestycję, jak niewadliwie uznał Sąd pierwszej instancji, ocenić należy jako mającą znaczenie co najmniej lokalne. Długość zamierzonej lini energetycznej (około 10 km), podłączenie do elektrowni wiatrowej oraz chociażby hipotetyczna możliwość korzystania z tej linii przez bliżej nieokreślone podmioty wskazuje, że inwestycja ta ma charakter co najmniej lokalny (gminny), co kwalifikuje ją do uznania za inwestycję celu publicznego. Nie bez znaczenia jest również to, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest powiązane z inwestycją w postaci modernizacji przebudowy istniejącej jednotorowej linii energetycznej relacji Bielsk Podlaski – Hajnówka. Okoliczność ta wskazuje na to, że projektowana linia energetyczna będzie funkcjonowała w układzie sieci elektroenergetycznych jako instalacji połączonych ze sobą i ze sobą współpracujących, co jeszcze w większym stopniu uzasadnia uznanie tejże inwestycji za inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym a nawet ponadlokalnym. Wobec powyższego za niezasadne uznać należało zarzuty skargi kasacyjnej zarówno naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego w zakresie uznania, iż inwestycja służy celowi publicznemu. Nie znajdował również uzasadnienia zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 1 ust. 2 pkt. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji bez poszanowania prawa własności skarżących. Jak trafnie wskazał w uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, nie konstytuuje żadnych praw czy obowiązków nieprzewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym, a tym samym na tym etapie nie może również naruszać prawa własności. Ewentualne roszczenia w tym zakresie skarżący kasacyjnie będzie mógł podnosić na kolejnych etapach postępowania inwestycyjnego, bądź w postępowaniu odszkodowawczym przed sądem powszechnym. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło