III FZ 252/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. B. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 1095/24 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 czerwca 2024 r. nr SKO.F/41.4/57/2024/1888 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1095/24 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał J. B. - jako stronę skarżącą - do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach z 21 czerwca 2024 r., nr SKO.F/41.4/57/2024/1888 w kwocie 214 złotych (słownie: dwieście czternaście złotych) stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 535). W zażaleniu z 9 maja 2025 r. pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższe zarządzenie. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że skarżący dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi mu na poniesienie kosztów sądowych w kwocie 214 zł, podczas gdy ze złożonych dokumentów oraz wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że takowych środków nie posiada, ponadto z ostrożności zarzucił odmowę ustanowienia dla skarżącego adwokata z urzędu, podczas gdy zarówno sytuacja finansowa jak i zdrowotna oraz życiowa skarżącego w pełni uzasadnia wniosek złożony w tym zakresie. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów uiszczenia wpisu sądowego w całości, ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Natomiast stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd - art. 220 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 230 § 1 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Pismami zaś, o których mowa w art. 230 § 1 p.p.s.a., są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania - art. 230 § 2 p.p.s.a. Wskazać trzeba, że zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi prawidłowo określa kwotę wpisu, precyzuje podstawę prawną żądania, zakreśla termin do uiszczenia opłaty sądowej i wskazuje rygor niezastosowania się do wezwania. Tym samym, Przewodniczący Wydziału I prawidłowo wezwał skarżącego zarządzeniem z 15 kwietnia 2025 r., do uiszczenia wpisu w kwocie 214 zł, a wpis został określony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Słusznie wskazano na podstawę art. 220 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. oraz zasadnie określono rygor niewykonania wezwania - jest nim odrzucenie zażalenia. Właściwie określono również termin na jego wykonanie. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący ponownie wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy zakończyło się 31 marca 2025 r., tj. w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie tegoż Sądu odmawiające przyznania prawa pomocy. Trzeba podkreślić, że przy kontroli zaskarżanego zarządzenia nie mogą być poddawane ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty dotyczące postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy skarżącemu, gdyż w tym postępowaniu Sąd bada jedynie zasadność wniesionego środka zaskarżenia na wydane zarządzenie. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.