II GSK 1704/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Po 310/11 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 17 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Po 310/11, odrzucił skargę B. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, z następującym uzasadnieniem. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] kwietnia 2011 r. wezwano adwokat I. R. do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w oryginale lub jego wierzytelny odpis spełniający wymogi art. 3 ustawy z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustawy w zakresie uwierzytelniania dokumentów (Dz. U. Nr 216, poz. 1676), w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono w dniu 29 kwietnia 2011 r. (k. 20 akt sądowych). W wyznaczonym terminie pełnomocnik nie nadesłała żądanego pełnomocnictwa, a jedynie pełnomocnictwo udzielone na podstawie art. 32 k.p.a., upoważniające do reprezentacji skarżącej przed organami administracji (k. [...] akt sądowych). Odrzucając skargę Sąd pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej – p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Zdaniem WSA, w wezwaniu z [...] kwietnia 2011 r., wyraźnie wskazano, że pełnomocnictwo procesowe ma być udzielone do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Podstawę tego wezwania stanowił art. 35 p.p.s.a., nie zaś art. 32 k.p.a. Skoro w wyznaczonym przez Sąd terminie przesłano jedynie pełnomocnictwo upoważniające do działała przed organami administracji należało uznać, że braki formalne wniesionej skargi nie zostały uzupełnione i zachodzi podstawa do jej odrzucenia. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła B. W. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a., art. 49 § 1 p.p.s.a. i art. 57 § 1 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi mimo braku koniecznych ku temu przesłanek, z powodu błędnego uznania, że pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych tj. braku pełnomocnictwa i na skutek tego uznania, że nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi – pełnomocnictwa – w sytuacji gdy w istocie taki brak nie występował, a pełnomocnik złożył przedtem skuteczne umocowanie do występowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator podniósł, że odrzucona skarga jest kontynuacją tej samej sprawy przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych i była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Po 946/09 uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne. W aktach uprzednio prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego znajdowało się pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu skarżącej. Pełnomocnictwo to nie było wcześniej kwestionowane zarówno przez organy administracyjne jak i przez Sąd, zatem w ocenie autora skargi kasacyjnej było dokumentem w pełni poświadczającym umocowanie wymienionego w nim pełnomocnika z wszelkimi wynikającymi z tego tytułu skutkami prawnymi. W związku z tym nie zachodziły przesłanki uzasadniające wezwanie prawidłowo ustanowionego adwokata do złożenia nowego pełnomocnictwa, gdyż brak w tym zakresie nie występował. Niezależnie od tego wezwany pełnomocnik jednak nadesłał w wyznaczonym terminie pełnomocnictwo procesowe do reprezentowania skarżącej w rozpoznawanej sprawie. Według kasatora, treść pełnomocnictwa znajdującego się w aktach rozpoznawanej sprawy jak również sprawy o sygn. akt III SA/Po 946/09 odpowiadają typowemu pełnomocnictwu procesowemu ogólnemu określonemu w art. 88 k.p.c. i tym samym art. 32 k.p.a. Zakres tego rodzaju pełnomocnictwa obejmuje umocowanie do działania w postępowaniu administracyjnym oraz we wszystkich instancjach sądowych, a więc także w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zarzuty skargi kasacyjnej już na wstępie, wymaga zanegować twierdzenie jej autora, które legło u podstaw znacznej części argumentacji zgłoszonej na ich poparcie. Kasator twierdzi, że nie zachodziły przesłanki wezwania prawidłowo ustanowionego adwokata do złożenia nowego pełnomocnictwa w sytuacji, gdy rozpoznawana sprawa jest kontynuacją sprawy rozpoznanej uprzednio przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. akt III SA/Po 946/09) - w której znajduje się złożone wcześniej pełnomocnictwo. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Jeżeli tego nie uczynił, pełnomocnictwo powinien dołączyć do pierwszego pisma przez siebie wnoszonego. Stosownie zaś do art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. W tym kontekście należy podkreślić, że na skutek uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Po 946/09 - decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. - sprawa podlegała ponownemu rozpoznaniu przez organy administracji publicznej. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. Tym samym jest to nowa sprawa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tj. przed sądem administracyjnym). Granice "sprawy" w ujęciu formalnym w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznacza bowiem zaskarżona do Sądu decyzja (w tym przypadku decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r.). To na tę decyzję strona wniosła skargę, która - jako pierwsze pismo w sprawie - powinna spełniać wymogi określone w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1692/07; postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 8/09). Natomiast w aktach sądowych rozpoznawanej sprawy – w dacie skierowania wezwania, brak było jakiegokolwiek pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącej przed sądem administracyjnym przez adwokata I. R. Wobec tego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarga dotknięta jest brakiem formalnym, który podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Powyższej oceny nie mogłaby zmienić okoliczność, że pełnomocnictwo zostało już przedłożone w postępowaniu administracyjnym. Niezależnie bowiem od pełnomocnictwa znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (a umocowującego przy tym również do występowania przed sądami administracyjnymi), pełnomocnik powinien w postępowaniu przed sądem administracyjnym złożyć (do akt sądowych) pełnomocnictwo, bądź też uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt FSK 1551/04, Lex nr 249501; wyrok NSA z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt FSK 2137/04, Lex nr 247029; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 334/05, niepubl.; wyrok NSA z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 322/05, Lex nr 274867, post. NSA z dnia 16 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 707/06, niepubl.; zob. też A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 120; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 127). Skarżąca również pomimo prawidłowego doręczenia wezwania nie wykonała zarządzenia o uzupełnieniu braków formalnych skargi. Należy przy tym podkreślić, że wezwanie z dnia [...] kwietnia 2011 r. (k. [...] akt sądowych) było jednoznaczne w swej treści i dotyczyło nadesłania pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji stronie wezwanej do usunięcia braków formalnych skargi, nie przysługuje jakikolwiek margines interpretacyjny odnośnie sposobu wykonania wezwania, jeśli jest ono sformułowane szczegółowo, co miało miejsce w rozpatrywanym przypadku. Natomiast w odpowiedzi na to wezwanie adwokat I. R. nadesłała pełnomocnictwo udzielone na podstawie art. 32 k.p.a., upoważniające do reprezentacji skarżącej przed organami administracji. Przy tym należy zauważyć, iż na dokumencie tym widnieje przerobiona ręcznie data udzielenia pełnomocnictwa na rok 2011. W związku z tym okazany dokument nie można zaliczyć do spełniającego wymogi jednego z pełnomocnictw uprawniających do reprezentowania strony przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w rozumieniu art. 36 p.p.s.a. Nie zmienia tego również twierdzenie skargi kasacyjnej, według którego w uprzednio prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym taka treść pełnomocnictwa nie była przez Sąd kwestionowana. Rozpatrując bowiem skargę kasacyjną od postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 17 maja 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości weryfikacji i kontrolowania poprawności działań sądowych w sprawie o sygn. akt III SA/Po 946/09, a zatem nie może ustosunkować się do zarzutów skarżącej w tym zakresie. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że z uwagi na nieuzupełnienie przez stronę braków formalnych skargi, zachodziła konieczność jej odrzucenia na podstawie 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, w oparciu o art. 184 p.p.s.a.