II OSK 521/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-21
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Aleksandra Łaskarzewska, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego, będący współwłaścicielem nieruchomości gruntowej, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę na nieruchomości sąsiedniej, niezależnie od wspólnoty mieszkaniowej reprezentującej interesy wszystkich właścicieli lokali?Ratio decidendi
Właściciel lokalu mieszkalnego może mieć indywidualny interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym, ale wymaga to wykazania konkretnej normy prawa materialnego będącej źródłem tego interesu, odrębnego od interesu wspólnoty mieszkaniowej. Automatyczne przyznanie przymiotu strony wszystkim właścicielom lokali bez takiego wykazania jest błędne. W konsekwencji, sąd I instancji błędnie przyjął, że właściciele lokali mają przymiot strony w każdym przypadku postępowania o pozwolenie na budowę na nieruchomości sąsiedniej.Stan faktyczny
Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji przy ul. [...]. Po wznowieniu postępowania Prezydent uchylił tę decyzję. Wojewoda Małopolski uchylił decyzję organu I instancji, stwierdzając, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Spółka z o.o. w Krakowie zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, który oddalił skargę. Spółka wniosła skargę kasacyjną do NSA, kwestionując status właścicieli lokali jako stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 czerwca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant asystent Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 251/11 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz [...] Sp. z o.o. w Krakowie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 251/11 oddalił skargę "[...]" Spółki z o.o. w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] Prezydent Miasta Krakowa, po wznowieniu postępowania, orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: przebudowa wraz z nadbudową istniejącej oficyny oraz budowa nowego budynku z apartamentami hotelowymi, częścią biurową, usługową, garażem, infrastrukturą techniczną i nadbudowa kominów budynków sąsiednich przy ul. [...] (działka nr 36) i ul. [...] (działka nr 30), zlokalizowanego na działkach nr 35, 30, 36 obr. 116 Śródmieście - część kubaturowa, nr 35, 149 - przyłącza infrastruktury, wjazd, przeniesionej decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...]listopada 2004 r., na rzecz [...] sp. z o.o., zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] listopada 2005 r. i umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt. 4 i 5 art. 104 oraz art. 105 § 1 k.p.a.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła "[...]" Sp. z o.o. w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 149 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wobec nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia i braku ustalenia, czy wnioskujący o wznowienie postępowania posiadali w tym postępowaniu przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] Wojewoda Małopolski uchylił decyzję organu l instancji i orzekł, że decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 81 ust. 1 i 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 138 § 1 pkt 2 i 151 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia dokonane przez organ l instancji w zakresie uprawnień wnioskodawcy do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jak i dochowanie przez nich terminu do jego złożenia są prawidłowe. Jednocześnie analiza materiału dowodowego potwierdziła, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem wnioskodawca, posiadający przymiot strony postępowania nie uczestniczył w nim bez własnej winy. W wyniku oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził jednakże, że ze względu na upływ czasu od dnia doręczenia decyzji z dnia 3 marca 2004 r., której dotyczy wznowienie postępowania, orzeczenie organu I instancji jest wadliwe i winno zostać skorygowane, bowiem w sprawie ma zastosowanie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z [...] marca 2004 r. została stronom postępowania doręczana w dniach od 12 marca 2004 r. do 19 marca 2004 r., a zatem upływ 5 -letniego okresu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. upłynął w dniu 19 marca 2009 r. Ponieważ po wznowieniu postępowania nie została przed tą datą wydana decyzja w sprawie, to nawet w przypadku istnienia wad postępowania o których mowa w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a., organ administracji nie posiada już uprawnień do uchylenia takiej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła "[...]" Sp. z o.o. w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 15 k.p.a., wobec orzeczenia, że decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, które mogłoby doprowadzić organ do takiego wniosku, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Zdaniem skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskujący miał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2004 r. W razie ewentualnego ustalenia, że postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] marca 2004 r. dotyczyło interesu prawnego wnioskującego, to nie on osobiście, a organ wspólnoty mieszkaniowej powinien być zawiadamiany o toczącym się postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku oddalającym skargę wskazał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu, Wojewoda Małopolski prawidłowo ustalił, że D. M. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2004 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, a więc została spełniona przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Słusznie również przyjęto, że od dnia doręczenia w/w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa upłynęło 5 lat, a zatem na podstawie art. 146 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. nie można było uchylić tej decyzji, lecz należało stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu fakt, iż wspólnota mieszkaniowa nieruchomości sąsiedniej jako podmiot reprezentujący interes ogólny mieszkańców tej nieruchomości niewątpliwie może być stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę (w obecnym stanie prawnym - po zbadaniu czy nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego) nie wyklucza istnienia przymiotu strony po stronie współwłaścicieli, czy użytkowników wieczystych tej nieruchomości, którym przysługuje jednocześnie prawo własności lokali mieszkalnych w budynku sąsiadującym z nieruchomością na której inwestycja ma być zrealizowana. Wyłączenia takiego nie sposób wywieść z jakiegokolwiek przepisu prawa obowiązującego, a interes prawny tych osób może kształtować się odmiennie od interesu prawnego wspólnoty. O wyłączeniu przymiotu strony po stronie właścicieli lokali mieszkalnych będących jednocześnie współwłaścicielami nieruchomości gruntowej (użytkownikami wieczystymi) z powodu przyznania tego przymiotu wspólnocie mieszkaniowej nie ma także mowy w Uchwale Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2001 r. OPK 19/01. Przyjąć należy zatem, iż oprócz wspólnoty mieszkaniowej, przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nieruchomości sąsiedniej przysługuje także poszczególnym właścicielom lokali mieszkalnych będących jednocześnie współwłaścicielami nieruchomości gruntowej lub jej współużytkownikami wieczystymi - przy czym w obecnym stanie prawnym muszą oni znajdować się w obszarze oddziaływania inwestycji. W stanie prawnym z przed nowelizacji ustawy Prawo budowlane dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) przymiot strony w stosunku do takich osób należało badać szeroko mając na względzie nie tylko przepisy materialnego prawa administracyjnego ale też prawa cywilnego (vide: Uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2001 r. OPK 19/01). Zasadnie więc jednocześnie właścicielom nieruchomości lokalowych zlokalizowanych na tej nieruchomości przymiot strony przysługiwał, a pomimo tego nie zostali oni przez organy administracji o wszczęciu postępowania powiadomieni. Nie brali więc w nim udziału bez własnej winy. Wbrew zarzutom strony skarżącej, organ zbadał także zachowanie przez uczestników terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Orzeczenie w tym zakresie znalazło się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, powyższy pogląd znajduje w całości zastosowanie w niniejszej sprawie, w której wniosek o wznowienie złożył także współużytkownik wieczysty i jeden z właścicieli lokali położonych na nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji. Skoro stwierdzono istnienie przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to należało rozważyć jakie są konsekwencje takiej oceny. Nie ulega wątpliwości, że ostatnie doręczenie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...] miało miejsce 19 marca 2004 r. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. wobec wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. po upływie 5 lat od tej daty nie było możliwe uchylenie decyzji. Art. 151 § 2 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że w takim przypadku organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W tym zakresie Wojewoda Małopolski prawidłowo skorygował błędne orzeczenie organu l instancji.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę jako bezzasadną oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Od powyższego wyroku "[...]" Spółka z o.o. w Krakowie wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, skargę kasacyjną opierając na podstawie:
1. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, w związku z obrazą art. 28 k.p.a. która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec orzeczenia, że interes prawny strony postępowania administracyjnego ocenia się w oderwaniu od przepisów prawa materialnego;
2. art. 174 pkt 1 p.p.s.a., wobec nie zastosowania art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali w związku z art. 2 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, co w konsekwencji prowadziło do wyrzeczenia, iż status strony w postępowaniu administracyjnym (w rozumieniu art. 28 k.p.a.), przysługuje właścicielom poszczególnych lokali, pomimo tego, iż ich ogół tworzy z mocy prawa wspólnotę mieszkaniową reprezentowaną w stosunkach zewnętrznych przez zarząd.
Mając powyższe na uwadze skarżąca Spółka wniosła o uchylenie - na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. - zaskarżonego wyroku WSA w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu (w tym zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że WSA uchybił art. 174 pkt 1 p.p.s.a, wobec nie zastosowania art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wobec orzeczenia, że interes prawny strony postępowania administracyjnego (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) ocenia się w oderwaniu od przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Legitymacja do udziału w postępowaniu administracyjnym jest zatem oparta na kryterium interesu prawnego (lub obowiązku), co oznacza, że żądać udziału w takim postępowaniu może tylko ten podmiot, który wykazuje istnienie związku między chronionym przez przepisy tego prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Zgodnie z ugruntowanym poglądem tak w judykaturze, jak i doktrynie interes prawny należy oceniać w kontekście przepisów prawa materialnego. W konsekwencji, twierdzenie WSA, iż "nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, iż interes prawny w takim postępowaniu mają właściciele, użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich", nie koresponduje z bogatym dorobkiem judykatury w tym zakresie. Otóż oceniając interes prawny danego podmiotu w postępowaniu należy wykazać, z jakiego przepisu prawa materialnego podmiot ten wywodzi swój interes prawny, a kolejno zbadać, czy interes prawny tego podmiotu pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem toczącej się sprawy.
Stosownie do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II SA/GI 238/08 - którego argumentację skarżąca w pełni podziela - art. 2 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane jednoznacznie wskazuje, że ustawa nie narusza przepisów odrębnych. W świetle tego WSA zobowiązany był rozważyć znaczenie normy prawa wyrażonej w art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali, zgodnie z którą sprawami wspólnoty kieruje zarząd i reprezentuje ją na zewnątrz. WSA przedstawiając własny pogląd potwierdził wprawdzie, iż wspólnota mieszkaniowa może być stroną w postępowaniu administracyjnym, jednocześnie jednak zastrzegł, że oprócz wspólnoty w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę status strony przysługuje także poszczególnym właścicielom lokali mieszkalnych, będących jednocześnie współwłaścicielami nieruchomości gruntowej lub jej współużytkownikami wieczystymi. Powyższe stanowisko WSA nie znajduje uzasadnienia w świetle art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali. Jest tak, albowiem w stosunkach zewnętrznych odnoszących się do nieruchomości wspólnej, wspólnotę reprezentuje jej zarząd. W konsekwencji brak jest konieczności występowania w sprawie wielu stron (właścicieli poszczególnych lokali). Oznacza to, że stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nieruchomości sąsiedniej, jest wyłącznie wspólnota. A contrario właściciel lokalu nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (czy art. 28 k.p.a. - w stanie prawnym sprzed nowelizacji ustawy - Prawo budowlane dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw), mimo że przysługuje mu współwłasność (względnie współużytkowanie wieczyste) nieruchomości. Powyższe potwierdza także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 419/10, w uzasadnieniu którego wskazano, iż ogólną zasadą jest, że w postępowaniu administracyjnym interes prawny podmiotu wchodzącego w skład wspólnoty mieszkaniowej reprezentuje wspólnota mieszkaniowa. W związku z tym uznanie za strony postępowania administracyjnego nie tylko wspólnoty mieszkaniowej, ale także członków tejże wspólnoty jest błędne. Podsumowując tę część rozważań, WSA rozstrzygając o statusie wnioskujących (jako stron postępowania zakończonego decyzją PnB), pominął znaczenie art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali dla oceny ich statusu jako podmiotów wchodząc w skład wspólnoty mieszkaniowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się zasadna.
Przepis art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. ), dalej P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Okoliczności skutkujące nieważnością określone w art. 183 §2pkt.1-6 P.p.s.a. w niniejszym postępowaniu nie zostały stwierdzone.
Decydującym w sprawie jest ocena kwestii legitymacji do wystąpienia w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, na terenie sąsiedniej nieruchomości właściciela lokalu w budynku wielomieszkaniowym obok reprezentującej interesy wszystkich mieszkańców wspólnoty mieszkaniowej. W konsekwencji zaś zbadanie uprawnienia właściciela lokalu (tu: D. M.) do złożenia żądania wznowienia takiego postępowania.
Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 marca 1994r. o własności lokali (Dz. U 2000. 80. 903. ze zm.) ogół właścicieli wyodrębnionych lokali tworzy wspólnotę mieszkaniową, kierowaną przez wybrany zarząd. Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach pomiędzy wspólnotą, a właścicielami poszczególnych lokali (art.21 ust.1 ustawy o własności lokali).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zostało utrwalone stanowisko, że przymiot strony w takiej sytuacji co do zasady przysługuje wspólnotom mieszkaniowym, a nie indywidualnie oznaczonym właścicielom poszczególnych lokali. Wskazać w tym miejscu należy na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2001 OPK 19/01. Opisana regulacja prawna likwiduje konieczność występowania wielu stron w sprawach dotyczących wspólnej nieruchomości, gdyż stroną w stosunkach zewnętrznych jest sama wspólnota reprezentowana przez zarząd.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte jest również, że członek wspólnoty w pewnych przypadkach może wykazać swój indywidualny, własny interes prawny podlegający ochronie, który uzasadniać może jego udział jako strony niezależnie od czynności podejmowanych w imieniu wszystkich mieszkańców przez wspólnotę . Indywidualna obrona członka wspólnoty sprowadza się jak to określono w piśmiennctwie do jego własnych spraw mieszkaniowych ( Gerard Bieniek , Zenon Marmaj "Własność lokali . Komentarz>C.H. Beck, warszawa 2003,s.94)
Właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość swój własny interes prawny, podlegający ochronie oprzeć może o przepisy materialnoprawne. Jeśli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której występuje także Wspólnota (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 1996/97, LEX nr 48720). Wyżej przedstawione stanowisko prezentowane też było między innymi w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2007 r. sygn. II OSK 1648/08, z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1912/06, z dnia 18.09.2009 r. sygn. akt II OSK 1417/08, z dnia 24 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 233/08 oraz z dnia 3 czerwca 2009r. sygn. akt. II OSK 905/08 (niepubl.). Przy czym wykazać swój interes skarżący będzie mógł, gdy kwestionowana decyzja dotyka jego uprawnień jako właściciela lokalu.
Nie można zatem wywodzić generalnego wniosku, iż we wszystkich sytuacjach i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota, błędem byłoby automatyczne utożsamianie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej z interesem prawnym poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych. Skoro, więc działania wspólnoty, dotyczą nieruchomości wspólnej, to każdy właściciel lokalu stanowiącego w myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy odrębną nieruchomość, może mieć swój własny interes prawny podlegający ochronie.
Tymczasem w niniejszej sprawie sąd I instancji wbrew przedstawionym wyżej rozważaniom przyjął, że właścicielom poszczególnych lokali przysługuje przymiot strony w każdym przypadku prowadzenia postępowania o pozwolenie na budowę na nieruchomości sąsiedniej i to pomimo reprezentowania interesów ogółu właścicieli przez wspólnotę.
Sąd nie wskazał konkretnej normy, która stanowić ma źródło interesu prawnego właściciela lokalu żądającego wznowienia , nie poczynił rozważań odnośnie wpływu planowanej na sąsiedniej nieruchomości inwestycji na jego własne prawa mieszkaniowe, co stanowiłoby o indywidualnym interesie prawnym, odrębnym od interesu wspólnoty, reprezentującej ogół współwłaścicieli.
W takiej sytuacji co najmniej za przedwczesne uznać należało zawarte w uzasadnieniu stwierdzenie co do tego, iż A. M. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2004r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, co do zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 §1 pkt.4 kpa, a w konsekwencji, wydanie decyzji w trybie art. 151§2 w zw .z art. 146§1 kpa.
Dopuszczając istnienie przymiotu strony właściciela lokalu niezależnie od wspólnoty ogółu mieszkańców w sposób nie budzący wątpliwości skonkretyzować należy materialnoprawną podstawę jego legitymacji, co oznacza konieczność wskazania konkretnej normy jako źródło indywidualnego interesu prawnego tego podmiotu, odrębnego od interesu właściciela lokalu jako członka wspólnoty mieszkaniowej.
Wobec zasadności zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów zaskarżony wyrok w oparciu o art. 185§1 P.p.s.a. należało uchylić, sprawę przekazać sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt. 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło