II SA/Ol 547/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-09-20

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej miał obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, ze względu na toczące się postępowania przed TSUE, TK, prokuraturą oraz postępowanie w sprawie rejestracji automatów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej nie miał obowiązku zawieszać postępowania. Zagadnienia wstępne, na które powoływała się strona skarżąca (dotyczące notyfikacji dyrektywy UE, zgodności z Konstytucją RP, postępowania karno-skarbowego oraz cofnięcia rejestracji automatu), nie miały charakteru prejudycjalnego w stosunku do sprawy cofnięcia zezwolenia. Interpretacja przepisów dyrektywy UE i TK dotyczyła innych kwestii prawnych (zmiana zezwolenia, a nie jego cofnięcie). Postępowanie karno-skarbowe i rejestracja automatu opierały się na ustaleniach faktycznych, a nie prawnych, które nie stanowiły zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że cofnięcie zezwolenia opiera się na stwierdzeniu naruszenia warunków jego wykonywania, co jest kwestią faktyczną.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie gier na automatach. Spółka wnioskowała o zawieszenie postępowania ze względu na toczące się postępowania przed TSUE (dotyczące notyfikacji dyrektywy UE), TK (dotyczące zgodności ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP), postępowanie karno-skarbowe oraz postępowanie w sprawie rejestracji automatów. Organ odmówił zawieszenia, uznając, że wskazane kwestie nie stanowią zagadnień wstępnych, a postępowanie powinno być prowadzone bez zbędnej zwłoki. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Dyrektora Izby Celnej, Spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych – zawieszenia postępowania oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej cofnął w całości Spółce A zezwolenie z dnia "[...]", znak "[...]" (ze zm.) na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa. Wnosząc odwołanie od tej decyzji, Spółka złożyła wniosek o zawieszenie, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60, ze zm.) zwanej dalej: o.p., postępowania do czasu zakończenia: - postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, właściwym do rozstrzygnięcia kwestii, czy ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), której przepisy przywołano jako podstawę cofnięcia zezwolenia, zawiera normy techniczne, które podlegać powinny uprzedniej notyfikacji zgodnie z art. 8 ust. 1 w związku z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz.U. UE.L.98.204.37). Pytanie w tej sprawie przedstawił Trybunałowi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 listopada 2010 r., III SA/Gd 261/10. Pozytywna odpowiedź na to pytanie, zdaniem Spółki, oznaczałaby, że ustawa o grach hazardowych została wprowadzona w sposób wadliwy, a zatem jej przepisy nie mogą stanowić podstawy wydania decyzji z dnia "[...]"; - postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, zainicjowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., II SA/Po 549/10. Sąd przedstawił pytanie prawne, czy art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych; - toczącego się postępowania karno-skarbowego prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w B., którego podstawą są zarzuty, iż przedmiotowy automat umożliwia grę za stawki przekraczające granice zakreślone w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Wcześniejsze rozstrzygniecie kwestii prawidłowości i legalności funkcjonowania konkretnego automatu, który stał się powodem wszczęcia tego postępowania oraz wydania decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia jest zagadnieniem wstępnym w sprawie; - postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji przedmiotowych automatów. W stosunku do decyzji rejestrującej przedmiotowy automat nie toczy się żadne postępowanie zmierzające do jej uchylenia. Należy zatem najpierw przeprowadzić postępowanie w zakresie ewentualnego cofnięcia rejestracji konkretnego automatu, aby następnie powoływać się na taką okoliczność w ramach postępowania zmierzającego do uchylenia zezwolenia. Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 201 § 1, art. 216 i art. 217 o.p. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania administracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być również uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej. Celowość zawieszenia postępowania powinna być z kolei analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzja lub aktem, jak i przesłanki do wznowienia postępowania na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym toczącym się postępowaniu. Zdaniem organu, biorąc pod uwagę treść art. 241 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 4, 8 i 9 o.p., w przypadku zakwestionowania ustaleń poczynionych w trakcie prowadzenia postępowania, istnieje możliwość wznowienia postępowania. Skoro zatem strona ma możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to jej interes prawny jest zabezpieczony. Ponadto organ wskazał, że strona ma możliwość wystąpienia z inicjatywą zawieszenia postępowania jedynie na podstawie art. 204 § 1 o.p., natomiast przesłanki wskazane w art. 201 § 1 o.p. są podstawą do zawieszenia postępowania z urzędu. Na to postanowienie Spółka wniosła zażalenie domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 201 § 1 pkt 2 o.p. w związku z art. 240 § 1 pkt 8 i 11 w związku z art. 121 § 1 o.p. poprzez odmowę zawieszenia postępowania z uwagi na ewentualną możliwość jego wznowienia w przyszłości; - art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 121 § 1 o.p. poprzez odmowę zawieszenia postępowania, choć w analogicznych stanach faktycznych i prawnych inne organy celne zawieszały postępowanie w tym zakresie; - art. 217 § 2 w związku z art. 124 o.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do istotnych argumentów i okoliczności podnoszonych przez stronę. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia "[...]". W uzasadnieniu wskazano, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego o sygn. akt "[...]" Dyrektor Izby Celnej przeanalizował materiał zebrany przez organ I instancji, jak również zgromadził dodatkowy materiał mający wpływ na podjęcie decyzji w tej sprawie, w tym m.in. opinie biegłego sądowego dotyczące zabezpieczonych w trakcie przeprowadzanych kontroli automatów do gier, materiał uzyskany z Prokuratury Apelacyjnej zebrany w trakcie prowadzonego postępowania o sygn. "[...]". W tej sytuacji, biorąc pod uwagę fakt, że organ ma obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zawieszenie postępowania w tej sprawie nie było celowe. Ponadto organ stwierdził, że nie znalazł żadnych zależności pomiędzy prowadzoną sprawą o sygn. "[...]" a postępowaniem karnym-skarbowym, prowadzonym przez Prokuraturę Apelacyjną w B. Na to postanowienie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez nieuzasadniona odmowę zawieszenia postępowania, pomimo istnienia konieczności rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zagadnień istotnych dla sprawy; - art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 8 i 11 w związku z art. 121 § 1 o.p. poprzez odmowę zawieszenia postępowania z uwagi na ewentualną możliwość jego wznowienia w przyszłości, choć w ramach postępowania wznowieniowego nie zostaną wyeliminowane wszystkie negatywne dla strony skutki; - art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 121 § 1 o.p. poprzez odmowę zawieszenia postępowania, choć w analogicznych stanach faktycznych i prawnych inne organy celne zawieszają postępowanie; - art. 217 § 2 w związku z art. 124 o.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu skarżonego postanowienia do istotnych argumentów i okoliczności podnoszonych przez stronę. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jednym z istotnych elementów sporu w sprawie cofnięcia zezwolenia jest kwestia, czy ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, na podstawie której cofnięto zezwolenie, zawiera normy techniczne, które powinny podlegać uprzedniej notyfikacji zgodnie z art. 8 ust. 1 w związku z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustalającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych. Pozytywna odpowiedź na to pytanie oznaczałaby, że ustawa ta została wprowadzona w sposób wadliwy, a zatem jej przepisy nie mogą stanowić podstawy wydania decyzji. Właściwym do rozstrzygnięcia tej kwestii jest Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a zatem zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania, bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał. Zdaniem Spółki, wydawanie i utrzymywanie w mocy decyzji wydanych na podstawie przepisów, które mogą okazać się niezgodne z prawem wspólnotowym jest działaniem nieuprawnionym, a także nieracjonalnym i nieekonomicznym. Co prawda, wydanie przez Trybunał w przyszłości rozstrzygnięcia w zakresie niezgodności przepisów przedmiotowej ustawy z prawem wspólnotowym będzie stanowić podstawę wznowienia postępowania, jednakże w przypadku przyszłego wznowienia postępowania niemożliwe będzie przywrócenie działalności, co do której cofnięte ma być zezwolenie. Poza tym ten sam organ w analogicznym stanie faktycznym i prawnym prezentuje wobec innych podmiotów odmienne stanowisko w tym zakresie, co narusza zasadę zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Zdaniem Spółki, wniosek o zawieszenie postępowania pozostaje również uzasadniony w świetle pytania prejudycjalnego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Po 549/10. Sąd ten przedstawił pytanie prawne, czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych. Jednocześnie Sąd ten zawiesił postępowanie. Również toczące się postępowanie karno-skarbowe, prowadzone przez Prokuraturę Apelacyjną w B., sygn. akt "[...]", którego podstawą są zarzuty, iż m.in. automaty, których funkcjonowanie stało się powodem cofnięcia zezwolenia umożliwiającego grę za stawki przekraczające granice zakreślone w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych jest, zdaniem strony skarżącej, podstawą do zawieszenia postępowania. To w ramach tego postępowania przeprowadzono dowody z opinii biegłego sądowego, które zostały włączone do akt postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia i stanowiły podstawowy argument wydanych przez organ decyzji. Należy zatem uznać, że uprzednie rozstrzygniecie kwestii prawidłowości i legalności funkcjonowania konkretnych automatów, które stały się podstawą wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia, stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do niniejszego postępowania. Ponadto strona skarżąca podniosła, że o prawidłowości funkcjonowania zakwestionowanego automatu do gier o niskich wygranych, w tym co do maksymalnych stawek za jedną grę, rozstrzyga decyzja administracyjna wydana w sprawie rejestracji tego automatu, co zostało jednoznacznie rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 grudnia 2010 r., V KK 190/10. W stosunku do decyzji rejestrującej przedmiotowy automat nie toczy się żadne postępowanie zmierzające do jej uchylenia. Zatem należy najpierw przeprowadzić postępowanie w zakresie ewentualnego cofnięcia rejestracji konkretnego automatu, aby następnie powoływać się na taką okoliczność w ramach postępowania zmierzającego do uchylenia zezwolenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa., stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 o.p., organ zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zatem zagadnienie wstępne (prejudycjalne) dotyczy z reguły sytuacji, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Innymi słowy, z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez inny organ lub sąd. Jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., I FSK 536/09 i z dnia 8 grudnia 2010 r., I FSK 2086/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za niezasadny należy zatem uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez jego niezastosowanie pomimo toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej postępowania na skutek pytania prejudycjalnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. We wskazanej przez Spółkę sprawie o sygn. III SA/Gd 261/10 przedmiot pytania prejudycjalnego był następujący: czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. UE.L.98.204.37) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie miejsca zmiany urządzania gry? Z treści pytania oraz przedmiotu sprawy, w której pytanie prejudycjalne zostało zadane wynika, że interpretacja wskazanego w nich art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE pozostaje w relacji do art. 135 ustawy o grach hazardowych, regulującego procedurę zmiany zezwolenia. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest zaś procedura dotycząca zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, lecz cofnięcie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych (art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych). W tej sytuacji dokonanie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w przypadku udzielenia odpowiedzi na pytania prejudycjalne, interpretacji wskazanego przepisu Dyrektywy 98/34/WE nie jest dla niniejszej sprawy zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w przepisie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Cofnięcie Spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych jest zupełnie innym zagadnieniem prawnym niż obowiązywanie i wykładnia przepisów prawa nowego, dotyczących zmiany zezwoleń na urządzanie gry. Ustalenie obowiązku notyfikacji lub stwierdzenie zgodności z prawem wspólnotowym przepisów regulujących te sytuacje prawne wymaga bowiem rozważenia odrębnych przesłanek i okoliczności (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 lipca 2011 r., II SA/Go 300/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zostało skierowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych z art. 2 Konstytucji RP. Należy zauważyć, że wydanie orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w odpowiedzi na wskazane przez skarżącego pytanie prawne zadane przez WSA w Poznaniu nie ma bezpośredniego związku z rozstrzygnięciem rozpoznawanej sprawy. Pytanie to zostało zadane w postępowaniu dotyczącym sprawy zmiany miejsca urządzania gry. Natomiast, jak zostało już wcześniej wskazane, przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest cofnięcie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Również rozstrzygnięcie w postępowaniu karno-skarbowym czy Spółka prowadziła działalność wbrew warunkom udzielonego zezwolenia i w związku z tym doszło do popełnienia czynu zabronionego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks Karny skarbowy (Dz.U. z 2007 r., nr 111, poz. 765 ze zm.), nie stanowi prejudykatu, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Przedmiotem postępowania wszczętego w sprawie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, jest kwestia stwierdzenia, czy rzeczywiście doszło do naruszenia warunków udzielonego Spółce zezwolenia, bowiem na podstawie art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, organ w drodze decyzji orzeka o cofnięciu zezwolenia w przypadku stwierdzenia, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w przepisach ustawy. Zatem wynik prowadzonego przez sąd postępowania karno-skarbowego, nie jest konieczny do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Przesłanką cofnięcia udzielonego zezwolenia jest stwierdzenie, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w przepisach ustawy. Ustalenie tej przesłanki nie jest zagadnieniem prawnym, którego wcześniejsze rozstrzygnięcie w innym postępowaniu przez kompetentny organ lub sąd miałoby warunkować wydanie decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2011 r., II SA/Ol 1029/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Należy jednocześnie zauważyć, że materiał dowodowy zebrany w postępowaniu karno-skarbowym został włączony do materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy. Nie ma bowiem przeszkód, aby organy podatkowe korzystały z materiałów dowodowych zebranych w innym postępowaniu, jednakże nie zwalnia to ich z obowiązku zebrania materiału dowodowego w prowadzonym przez nich postępowaniu. Ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego w każdej sprawie podatkowej stanowi konieczny etap przed subsumcją tego stanu faktycznego pod konkretną normę prawa materialnego i brak jest podstaw do przyjęcia, iż ustalenie stanu faktycznego w innej sprawie - odrębnej od rozpatrywanej - jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2010 r., I FSK 2086/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej Spółki, iż najpierw należało przeprowadzić postępowanie w zakresie ewentualnego cofnięcia rejestracji konkretnego automatu, aby następnie powoływać się na taką okoliczność w ramach postępowania zmierzającego do uchylenia zezwolenia. Przedmiotem postępowania wszczętego przez Dyrektora Izby Celnej było cofnięcie Spółce zezwolenia na prowadzenie gry na automatach o niskich wygranych, zezwolenia udzielonego pod rządami ustawy z dnia z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r., nr 4 poz. 27 ze zm.). Natomiast w momencie wydawania zaskarżonego postanowienia obowiązywała już nowa ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Zgodnie z jej art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Na podstawie art. 138 ust. 2 ustawy o grach hazardowych do podmiotów, o których mowa w art. 129 ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 58 i art. 59, z tym, że organem właściwym jest organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, zaś stosownie do treści art. 138 ust. 3 organ, o którym mowa w ust. 2, w drodze decyzji, cofa zezwolenie w przypadku stwierdzenia, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w zacytowanym już art. 129 ust. 3. Podstawę prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych stanowi wydana w tym przedmiocie decyzja o zezwoleniu na jej prowadzenie oraz zatwierdzony nią regulamin gier, które z kolei muszą być zgodne z przepisami ustawy, na podstawie której wydano zezwolenia. Jak wynika z powołanych przepisów organem właściwym do rozstrzygnięcia niniejszej kwestii, stosownie do treści art. 24 ust. 1 b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jest dyrektor izby celnej na obszarze działalności którego są urządzane i prowadzone takie gry. Przepisy prawa w sposób jednoznaczny kreują po jego stronie kompetencję do samodzielnej oceny, czy podmiot prowadzący działalność w zakresie objętym udzielonym zezwoleniem, dopuścił się naruszenia warunków wykonywania działalności określonych w tymże zezwoleniu, zatwierdzonym regulaminie oraz określonych przepisami ustawy. Co więcej ustalenia w tym zakresie mają charakter ustaleń faktycznych. Tym samym nie mogą stanowić przedmiotu prejudykatu, który może jedynie dotyczyć zagadnień prawnych. Tymczasem z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 138 ust. 2 i 3 ustawy o grach hazardowych, są ustalenia faktyczne poczynione w trakcie kontrolnych gier. Okoliczność, iż konkretny automat do gier o niskich wygranych umożliwia stosownie stawek wyższych niż określone we właściwych przepisach prawa, stanowi okoliczność faktyczną, podlegającą ustaleniu w oparciu o właściwe przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, regulujące postępowanie wyjaśniające postępowania podatkowego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 maja 2011 r., III SA/Gl 2355/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie odrębnego omówienia wymaga kwestia uprawnienia strony do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania, w którym wskazuje się jedną z przesłanek uzasadniających obligatoryjne zawieszenia postępowania przez organ podatkowy z urzędu. Zgodnie z wykładnią dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 14 kwietnia 2010 r., II FSK 2104/08, brzmienie art. 201 § 1 o.p., zgodnie z którym "organ podatkowy zawiesza postępowanie", należy odczytywać jako nakaz zawieszenia postępowania, gdy ujawnią się okoliczności wskazane w pkt 1-6. Z brzmienia tego przepisu nie da się natomiast wyprowadzić wniosku, jakoby strona postępowania nie mogła żądać zawieszenia postępowania. Podobnie zresztą przepis art. 204 § 1 o.p., przewidujący fakultatywną możliwość zawieszenia postępowania na wniosek strony, nie daje podstaw do wnioskowania, iż art. 201 § 1 o.p. wyklucza możliwość złożenia żądania zawieszenia postępowania przez stronę tego postępowania. Zatem strona ma prawo "sygnalizować" organowi podatkowemu wystąpienie przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania i może to nastąpić właśnie w formie "wniosku o zawieszenie postępowania". Organ, do którego trafi tak sformułowany wniosek ma obowiązek rozważenia w pierwszej kolejności swojej właściwości do jego rozpoznania, a jeśli uzna się za właściwy to zobowiązany jest do zbadania, czy w sprawie zachodzą wnioskowane przez stronę przesłanki zawieszenia postępowania. W sytuacji pozytywnej wydaje zatem postanowienie o zawieszeniu postępowania, natomiast gdy nie stwierdzi istnienia podstaw do zawieszenia z urzędu to wówczas winien wydać postanowienie, w którym stwierdzi brak podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu, na co stronie służyć będzie zażalenie. Wobec powyższego, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło