III SA/Lu 200/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję L. Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], L. Wojewódzki Komendant Policji w L., po rozpatrzeniu odwołania K. C., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. P. z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...], w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Komendanta Miejskiego Policji w B. P. orzeczono o skierowaniu K. C. na badania psychologiczne ze względu na przekroczenie liczby 24 punktów karnych za wykroczenia w ruchu drogowym. Jak wskazano we wniosku skierowanym do Starostwa Powiatowego w B. P. sprawdzenie kwalifikacji kierowcy naruszenia przepisów ruchu drogowego za które przypisano punkty karne miały miejsce w dniach 23 lutego 2010 r. (10 pkt) i 10 listopada 2010 r. (15 pkt). W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony podniósł zarzut błędnego przyjęcia, że jego mocodawca przekroczył dopuszczalną liczbę punktów karnych. Wskazał, że K. C. w dniu 19 listopada 2010 r. odbył szkolenie w ruchu drogowym, skutkujące zmniejszeniem liczby punktów karnych. Pełnomocnik podniósł także, że dyspozycja stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, w zakresie ograniczającym możliwość redukcji punktów karnych poprzez odbycie szkolenia, wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005, Nr 108, poz. 908, ze zm.), z których wynika, że przekroczenie 24 punktów w ruchu drogowym skutkuje skierowaniem kierowcy na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu orzeczenia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Odwołując się z kolei do treści przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998, ze zm.) organ wskazał, że rzeczywiście odbycie szkolenia powoduje zmniejszenie o 6 liczby posiadanych punktów. Jednakże jak wynika z § 8 ust. 6 rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje wspomnianego skutku w przypadku osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Organ wskazał na jednoznaczne ustalenie w toku postępowania, że podstawę dokonania wpisów ostatecznych w ewidencji, skutkujących przekroczeniem przez skarżącego liczby 24 punktów w ruchu drogowym, stanowiły przyjęte przez niego (prawomocne) mandaty karne. Oznacza to, że kierowca miał pełną świadomość liczby punktów, jakie zostaną mu przypisane w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W ewidencji odnotowano również odbyte przez stronę szkolenie w dniu 19 listopada 2010 r., jednakże przed datą tego szkolenia, w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego - na podstawie wpisów ostatecznych - przypisano kierowcy 25 punktów. Paragraf 8 ust. 6 rozporządzenia nie pozwala na odpisanie punktów z ewidencji w przypadku kierowców z przekroczonym limitem. W ocenie organu odwoławczego przywoływane w odwołaniu orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadło w sprawie o odmiennym stanie faktycznym. W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik K. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji zarzucając im naruszenie § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego oraz art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. W ocenie skarżącego § 8 ust. 6 rozporządzenia wykracza poza granice upoważnienia ustawowego wynikające z art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, ingerując w sferę praw i wolności stanowiącą materię ustawową. Upoważnienie ustawowe nie daje możliwości wprowadzania ograniczeń w zakresie możliwości redukcji punktów karnych przez odbycie szkolenia, tak jak czyni to rozporządzenie. Jedyne ograniczenie ustawowe w tym względzie, wynikające z art. 130 ust. 3 ustawy, dotyczy kierowców posiadających prawo jazdy krócej niż rok, którzy nie mogą skorzystać z możliwości redukcji punktów. Przepis ten z oczywistych względów nie dotyczy skarżącego, będącego wieloletnim kierowcą. W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Komendant Policji w L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami prawnymi, które musiałby skutkować usunięciem jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego i ujawnionych w ewidencji kierowców naruszających te przepisy, prowadzonej przez policję (art. 130 ust. 1). Co do zasady wpisane do ewidencji punkty są usuwane po upływie roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, którym w ciągu ostatniego roku wydano po raz pierwszy prawo jazdy - 20 punktów. W badanej sprawie faktem niekwestionowanym przez skarżącego jest to, że za naruszenia przepisów ruchu drogowego, których dopuścił się w dniach 23 lutego 2010 r. i 10 listopada 2010 r. przypisano mu łącznie 25 punktów karnych. Spór prawny w badanej sprawie dotyczy instytucji zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego poprzez odbycie szkolenia, którego warunki określa rozporządzenia wykonawcze (art. 130 ust. 3 i 4 ustawy). W świetle § 8 ust. 4 wspomnianego wyżej rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego odbycie szkolenia, potwierdzone przedstawieniem stosownego zaświadczenia, skutkuje redukcją o 6 liczby punktów karnych. Ustęp 6 cytowanego przepisu wprowadza jednak kluczowe dla niniejszej sprawy ograniczenie, w świetle którego odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W świetle niespornych faktów, potwierdzonych dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy, skarżący odbył szkolenie, celem redukcji punktów karnych w dniu 19 listopada 2010 r., a zatem już po drugim z naruszeń przepisów ruchu drogowego, które spowodowało przekroczenie dozwolonej liczby punktów. W ocenie organu stanowi to argument za zastosowaniem w sprawie wspomnianego ograniczenia z § 8 ust. 6 rozporządzenia, w efekcie czego skarżący nie mógł już skorzystać z możliwości redukcji punktów. Skarżący podważa ten argument stawiając tezę, iż wspomniany przepis rozporządzenia nie może być stosowany, jako wykraczający poza granicę delegacji ustawowej z art. 130 ust. 4 ustawy. W jego ocenie ustawa dopuszcza expressis verbis tylko jedno ograniczenie możliwości redukcji punktów karnych poprzez odbycie szkolenia – w odniesieniu do kierowców posiadających prawo jazdy krócej niż rok, co w badanej sprawie nie ma zastosowania. Pełnomocnik skarżącego opiera swoją argumentację na poglądzie wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2010 r. (sygn. akt: I OSK 885/09), gdzie rzeczywiście Sąd wyraził wątpliwości co do zgodności § 8 ust. 6 rozporządzenia z zakresem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Należy jednak zauważyć, że ocena zgodności § 8 ust. 6 rozporządzenia z delegacją ustawową w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest niejednolita. Można wskazać cały szereg orzeczeń, w których wyrażono pogląd przeciwny do zaprezentowanego wyżej, zgodnie z którym właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych (Prawa o ruchu drogowym) przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, iż wydany akt podustawowy nie jest sprzeczny z delegacją ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej (por. m.in. wyroki NSA z 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10 i z 22 marca 2011 r., I OSK 723/10, a także wyroki WSA w Kielcach z 15 czerwca 2011 r., II SA/Ke 278/11 i z 28 lipca 2011 r., II SA/Ke 407/11 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 15 czerwca 2011 r., IV SA/Po 288/11). Uzasadniając powyższe stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny, w przytoczonym wyroku z 16 grudnia 2010 r., powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazał, iż treść i cel rozporządzenia są zdeterminowane przez cel ustawy, którą ma wykonywać. Przepisy wykonawcze muszą pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych, ponieważ tylko w ten sposób mogą być wyznaczone granice, w jakich powinna mieścić się regulacja zawarta w przepisach ustawowych. Zdaniem Sądu, aby prawidłowo ustalić relację pomiędzy ust. 3 i 4 art. 130 ustawy - Prawo o ruchu drogowym należy uwzględnić przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) tej ustawy. Wprowadza on obowiązek poddania badaniu psychologicznemu kierowcę, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Przekroczenie wskazanej liczby punktów wywołuje konieczność przeprowadzenia badania psychologicznego w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Z analizy wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. W przypadku przekroczenia tej liczby kierowca poddawany jest bowiem obowiązkowemu badaniu psychologicznemu i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt. Sąd orzekający w badanej sprawie w pełni akceptuje powyższy pogląd o braku sprzeczności pomiędzy ograniczeniem możliwości redukcji punktów za naruszenia w ruchu drogowym wynikającym z § 8 ust. 6 rozporządzenia, a przepisami ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Kompleksowa analiza ustawy jednoznacznie wskazuje, że dopuszczenie możliwości redukcji punktów w przypadku kierowców, którzy przekroczyli 24 punkty karne pozostawałoby w sprzeczności z treścią ustawy, która jednoznacznie nakazuje w takich przypadkach skierowanie kierowcy na badania psychologiczne, ponadto byłoby też sprzeczne z ratio legis przyjętych w ustawie rozwiązań, których celem jest dyscyplinowanie kierowców do przestrzegania przepisów ruchu drogowego. W ocenie sądu podnoszone w skardze argumenty co do sprzeczności przepisów rozporządzenia z ustawą nie zasługują na uwzględnienie. W efekcie – zastosowanie przez organy art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy było prawidłowe. Zaskarżonej decyzji nie można przypisać również żadnych innych wad prawnych, które pozwoliłyby na uwzględnienie skargi. Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).