II OSK 1/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-25
Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Anna Łuczaj, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego w celu doprowadzenia do wykonania decyzji nakładającej obowiązki budowlane, uznając, że decyzja ta została wykonana, mimo wątpliwości co do zakresu wykonania poszczególnych obowiązków, w szczególności wykonania samodzielnej ściany granicznej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy nadzoru budowlanego oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie przyjęły, iż decyzja nakładająca obowiązki budowlane została wykonana w całości. Sąd wskazał, że organy nie dokonały należytej analizy przedłożonej opinii technicznej oraz innych dowodów, a także nie odniosły się do wyjaśnień strony skarżącej kwestionujących wykonanie kluczowych obowiązków, w tym budowy samodzielnej ściany granicznej. W związku z tym, uchylono zaskarżony wyrok oraz postanowienia organów obu instancji, nakazując ponowną ocenę wykonania decyzji.Stan faktyczny
Strony skarżące domagały się wszczęcia postępowania administracyjnego w celu doprowadzenia do wykonania decyzji z 1999 r. nakładającej obowiązki budowlane. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wszczęcia postępowania, uznając decyzję za wykonaną w całości, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarżący zarzucali nieprawidłowe wykonanie lub niewykonanie niektórych obowiązków, w szczególności budowy samodzielnej ściany granicznej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oraz postanowienia organów nadzoru budowlanego obu instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania organom administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr) Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Wielgosz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 października 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 509/11 w sprawie ze skargi A. G., J. G., S. G. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1.uchyla zaskarżony wyrok 2.uchyla postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce z dnia [...] kwietnia 2011r. znak [...] 3.zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz A. G. kwotę 800 ( osiemset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II OSK 1 / 12
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. G., J. G. i S. G. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] maja 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielc nakazał K. i M. T. wykonanie w terminie do dnia 30 sierpnia 1999 r. następujących przeróbek budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K., mających na celu doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu to jest:
1. usunąć z istniejących przewodów kominowych we wspólnej ścianie grubości 38 cm piony kanalizacyjne i wodociągowe oraz usunąć odgałęzienia boczne przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych znajdujących się w ścianie wspólnej;
2. istniejące przewody kominowe wykonane niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę należy wypełnić materiałem tłumiącym hałas lub zabetonować na całej wysokości (łącznie z kondygnacją piwnic), betonowanie należy wykonać odcinkami o wysokości nie większej niż 1,5 m poprzez otwory boczne wykute w ścianie przewodów. Poszczególne odcinki należy betonować w odstępach jednodniowych. Wystający ponad dach komin należy zlikwidować;
3. wykonać ścianę budynku od strony granicy z działką A. i J. G. jako samodzielną ścianę graniczną tak, jak to przewidywało wydane pozwolenie na budowę z dnia [...] stycznia 1993 r. (...), tj. w części muru bez przewodów - grubości co najmniej 25 cm oraz w części muru z przewodami kominowymi grubości co najmniej 38 cm licząc od istniejącej ściany wspólnej pomiędzy budynkami nr [-A-] i [-B-], która pokrywa się z granicą pomiędzy działkami. Ścianę należy wykonać na całej wysokości budynku w następujący sposób:
na odcinkach, gdzie grubość istniejącej ściany wspólnej wynosi 25 cm domurować warstwę z cegły pełnej o grubości 12 cm od strony budynku Państwa T., natomiast w pozostałej części, tj. na odcinku gdzie obecnie występują przewody kominowe, po likwidacji (zabetonowaniu) tych przewodów należy wykonać poza licem ściany odrębny mur grubości 38 cm z kanałami rozmieszczonymi tak, jak w projekcie technicznym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę z dnia [...] stycznia 1993 r. (...) (dopuszcza się rozwiązanie alternatywne polegające na wymurowaniu na tym odcinku poza licem istniejącej ściany odrębnego trzonu wentylacyjno- spalinowego z pustaków wentylacyjnych i spalinowych obudowanych cegłą grubości 6,5 cm o ilość przewodów zgodnie z ww. projektem technicznym, zakończonych kominem wyprowadzonym ponad dach budynku);
4. ruraż instalacji wodociągowo- kanalizacyjnej, tj. piony wodociągowo- kanalizacyjne wraz z rozgałęzieniami bocznymi należy umieścić poza licem pogrubionej ściany lub ze względów estetycznych w bruzdach, ale nie w kanałach, tak aby w miejscu bruzdy powstała grubość muru 25 cm licząc do linii rozgraniczającej zbliźniaczone budynki tj. osi obecnej ściany wspólnej;
5. dokonać izolacji rurażu wodociągowo- kanalizacyjnego tj. pionów wodociągowo – kanalizacyjnych wraz z rozgałęzieniami bocznymi materiałem dźwiękochłonnym w celu zapobieżenia powstawaniu i rozchodzeniu się hałasów.
W decyzji określono, że ww. przeróbki należy wykonać pod nadzorem osoby uprawnionej, a inwestor zobowiązany jest zawiadomić organ o wykonaniu robót budowlanych przedkładając opinię, stwierdzającą prawidłowość ich wykonania.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 1999 r., a wniesioną skargę oddalono wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 17 maja 2000 r. sygn. akt II SA/Kr 1768/99.
Prowadzone w okresie późniejszym postępowania nadzwyczajne zakończone zostały wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2007 r. (sygn. akt II OSK 1010/07), oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2007 r. (sygn. akt VII SA/Wa 110/07), z uwagi na brak podstaw uzasadniających wznowienie postępowania w odniesieniu do decyzji z dnia [...] sierpnia 1999 r.
Wobec tego, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1999 r. nie została wykonana Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie egzekucyjne w trakcie, którego wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2007 r. o wykonaniu zastępczym obowiązku w konsekwencji, którego M. T. zobowiązał się do jego realizacji. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. organ wyznaczył nowy termin zastępczego wykonania przeróbek w budynku mieszkalnym. W dniu 17 sierpnia 2009 r. K. i M. T. poinformowali o zakończeniu robót budowlanych nakazanych decyzją z dnia [...] maja 1999 r. Ostatecznie, na skutek złożenia do organu pisma P. P. (wyznaczonego przez organ postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. do wykonania zastępczego przeróbek w ww. budynku mieszkalnym), w którym stwierdzone zostało, że roboty objęte ww. postanowieniem zostały wykonane w pełnym zakresie, a budynek nadaje się do użytkowania, organ uznał, że decyzja z dnia [...] maja 1999 r. została wykonana w całości.
W dniu 14 stycznia 2010 r. A. i J. G. oraz S. G. złożyli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce odnośnie niewykonywania decyzji z dnia [...] maja 1999 r., która to skarga postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. została oddalona przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. - zwanej dalej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), gdyż nałożone obowiązki zdaniem organu zostały zrealizowane. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2010 r. (sygn. VII SA/Wa 1005/10) oddalił skargę wniesioną na rozstrzygnięcie organu II instancji.
Następnie A. i J. G. oraz S. G. pismem z dnia 4 lutego 2011 r. wnieśli m.in. o wszczęcie postępowania administracyjnego celem doprowadzenia do wykonania całości prawomocnej decyzji z dnia [...] maja 1999 r. ściśle z jej treścią i doprowadzenie budynku mieszkalnego K. i M. T. do stanu zgodnego z prawem.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. na podstawie art. 61a K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia do wykonania ww. decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli A. i J. G. oraz S. G.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie było bezprzedmiotowe, gdyż decyzja z dnia [...] maja 1999 r. została wykonana przez samego zobowiązanego oraz w wyniku wykonania zastępczego. Jak zaznaczył organ, niektóre z nakazanych czynności zostały wykonane w inny sposób niż wskazywała na to decyzja, jednak efekty końcowe zostały osiągnięte. Tym samym należało odmówić wszczęcia postępowania, jak uczynił to organ I instancji.
Skargę na powyższe postanowienie złożyli J. i A. G. oraz S. G., zarzucając organom nadzoru budowlanego niezasadną odmowę wszczęcia przedmiotowego postępowania oraz niedopuszczenie do wykonania "prawomocnej decyzji Nadzorów Budowlanych oraz prawomocnych Wyroków Naczelnych Sądów Administracyjnych w Krakowie i Warszawie, które to wyroki utrzymują w mocy ww. decyzję". Zdaniem skarżących decyzja z dnia [...] maja 1999 r. nie została wykonana w żadnym z jej pięciu punktów. W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i "zasądzenie przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego".
W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał ją za niezasadną.
Zdaniem Sądu w sprawie nie ulegało wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego nałożone decyzją z dnia [...] maja 1999 r. obowiązki realizowane zostały bądź w drodze wykonania zastępczego, bądź też przez samych dłużników. W rezultacie organ egzekucyjny uznał, że "decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce z dnia [...] maja 1999r. znak: [...] została wykonana w całości" (notatka urzędowa z dnia 22 grudnia 2009 r. sporządzona przez starszego inspektora nadzoru budowlanego mgr inż. J. S. - tom. IV akt administracyjnych). Także w notatce służbowej z dnia 15 grudnia 2009 r. P. P. z Biura [...] w Kielcach stwierdził "wykonanie w pełnym zakresie robót nakazanych postanowieniem PINB z dnia [...] października 2009 r." Natomiast zdaniem skarżących decyzja z dnia [...] maja 1999r. nie została, co do niektórych obowiązków w ogóle wykonana albo zrealizowano ją nieprawidłowo.
Wyrazem zakwestionowania oceny organu egzekucyjnego w ww. notatce służbowej z dnia 22 grudnia 2009 r. było złożenie przez A. i J. G. oraz S. G. skargi na bezczynność wierzyciela w trybie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalonej postanowieniem Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. Jak stwierdził organ, obowiązki zostały wykonane tak jak określono w decyzji oraz "wszystkie cele techniczno- budowlane zawarte w rozstrzygnięciu tej decyzji, a mające na celu zlikwidowanie drgań i hałasu wywoływanych przez piony wod-kan znajdujące się we wspólnej ścianie budynku zostały osiągnięte". Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał powyższy akt w mocy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 września 2010 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1005/10) oddalił skargę na ww. ostateczne postanowienie, stwierdzając, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie pozostawał w bezczynności, o której mowa w art. 6 ww. ustawy oraz, że organ w toku postępowania egzekucyjnego postępował w sposób prawidłowy, a materiał dowodowy potwierdził, "że na skutek prowadzonych w 2009 r. robót budowlanych, z których ostatnie prowadzone były 15 grudnia 2009 r., doszło do wykonania decyzji z [...] maja 1999 r. w całości".
Cytując treść art. 61a K.p.a., Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wszczęcie postępowania został, co prawda złożony przez osoby będące stronami, jednakże istniały uzasadnione przyczyny, dla których niemożliwym było wszczęcie postępowania zgodnie z żądaniem skarżących. Postępowanie egzekucyjne dotyczące wykonania decyzji z dnia [...] maja 1999 r. zostało, bowiem zakończone. Organ egzekucyjny (i wierzyciel zarazem) uznał, że obowiązki nałożone tą decyzją zostały zrealizowane, zaś skarżący wyczerpali prawne możliwości zakwestionowania tego stanowiska, składając wcześniej skargę w trybie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W postanowieniach z dnia [...] lutego 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego i z dnia [...] kwietnia 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznały, że decyzja z dnia [...] maja 1999 r. została wykonana w całości, a z uwagi na fakt, że skarżący nie wskazują we wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. żadnych nowych okoliczności, podnosząc wciąż zarzuty negujące stanowisko organu egzekucyjnego, co do wykonania decyzji, bezprzedmiotowym byłoby wszczęcie na nowo jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, o jakim mowa w art. 61 k.p.a., bądź też postępowania egzekucyjnego.
Sąd nie podzielił też stanowiska strony skarżącej, aby podstawę materialnoprawną do wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego mógł stanowić art. 84 lub 84a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym). Cytując fragment powołanego przez skarżących wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2009 r. sygn. VII SA/Wa 1005/10, Sąd pierwszej instancji uznał, że przepisy te nie dają podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w stanie faktycznym niniejszej sprawy.
W ramach zadań nałożonych przepisami art. 84 ust.1 pkt 1 oraz art. 84a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym wykonania własnych decyzji, ale wydanych w postępowaniach już wszczętych i zakończonych w oparciu o inne przepisy ustawy, mające charakter materialnoprawny (np. decyzji nakazujących rozbiórkę obiektu budowlanego w oparciu o art. 48 ust.1 tej ustawy lub jak w niniejszej sprawie – nakładających obowiązki na podstawie art. 66 ust. 1 i 61 Prawa budowlanego). W ocenie Sądu pierwszej instancji w wyniku czynności przeprowadzanych w trybie art. 84 ust.1 pkt 1 Prawo budowlane może dojść do wszczęcia postępowania administracyjnego, zakończonego aktem wydanym jednak w oparciu o inną podstawę prawną, zaś czynności podejmowane na podstawie art. 84a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego są działaniami technicznymi podejmowanymi przez organy nadzoru budowlanego w zakresie dotyczącym stwierdzenia wykonania obowiązków wynikających z decyzji bądź postanowienia, wydanego na podstawie przepisów prawa budowlanego. Działania te mogą zostać zwieńczone wszczęciem postępowania egzekucyjnego, bądź zastosowaniem kolejnych środków przymusu przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli postępowanie takie jest już w toku. Ani przepis art. 84 ust.1 pkt 1, ani art. 84a ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowią natomiast samodzielnej podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego, o jakim mowa w art. 61 K.p.a.
Skoro, zatem w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne w dniu złożenia wniosku z dnia 4 lutego 2011r. było już zakończone, a celem skarżących było faktycznie doprowadzenie do przeprowadzenia takiego postępowania ponownie, a ponadto na podstawie ww. wniosku nie było podstaw prawnych do wszczęcia jakiegokolwiek innego postępowania administracyjnego, to słusznie, w ocenie Sądu pierwszej instancji organy obu instancji uznały, że w sprawie ma zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. G., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, a mianowicie art. 84a ust. 2 pkt 2, które miało wpływ na treść wyroku poprzez nie sprawdzenie, czy decyzja została wykonana, a przede wszystkim czy została wykonana samodzielna ściana szczytowa konstrukcyjna z cegły pełnej grubości 12 cm na całej wysokości, długości i szerokości dla budynku nr [...] państwa T. zgodnie z pkt 3 decyzji oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę zatwierdzonym do realizacji przez Wydziału i Architektury Urzędu Miasta Kielce z [...] .01.1993 r. znak: [...] oraz czy zostały usunięte ze ściany szczytowej konstrukcyjnej z budynkami nr [-A-] instalacje wodno- kanalizacyjne wraz z urządzeniami sanitarnymi takimi jak klozety, wanny, zlewozmywaki, umywalki i inne z całej wysokości budynku oraz instalacje gazowe wraz z urządzeniami gazowymi zamontowane na tej ścianie i w tej ścianie szczytowej obsługujące wyłącznie budynek Państwa T.
Wskazując na powyższy zarzut kasacji, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniesionej kasacji skarżąca podkreśliła fakt nie wykonania obowiązków zawartych w pkt 3 decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 1999 r.
W piśmie z dnia 14 grudnia 2011 r. J. G. i S. G. poparli w całości powyższą skargę kasacyjną, opisując okoliczności przedmiotowej sprawy.
Pismem z dnia 9 stycznia 2012 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażane w sprawie o wykonaniu obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] maja 1999 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Zgodnie z art. 84a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego "organy nadzoru budowlanego, kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego". Jak słusznie przy tym wskazał Sąd pierwszej instancji, powyższy przepis nie stanowi samodzielnej podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego, czy też egzekucyjnego, bądź zastosowania kolejnych środków przymusów przewidzianych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale określa czynności, które podejmuje organ celem poczynienia stosownych kontroli mających na celu sprawdzenie realizacji nałożonych na określony podmiot obowiązków. Z tych też względów uznać trzeba, iż sprawdzenie prawidłowości czynności, które doprowadziły organy nadzoru budowlanego w okolicznościach niniejszej sprawy do uznania bezprzedmiotowości postępowania i w konsekwencji odmowy wszczęcia postępowania, dotyczyło w rzeczywistości badania prawidłowości zastosowania powyższego przepisu. Określone w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 1999 r. obowiązki, zgodnie z nakazem zawartym w tejże decyzji, miały zostać wykonane pod nadzorem osoby uprawnionej. Inwestor obowiązany był powiadomić organ o wykonaniu robót budowlanych, przedkładając opinię osoby uprawnionej, stwierdzającą prawidłowość wykonania decyzji. W decyzji tej określono, zatem zarówno sposób wykonania nałożonych obowiązków, jak i formę powiadomienia organu o ich wykonaniu. Z tego też wynika, iż obowiązkiem organu stwierdzającego wykonanie decyzji było w pierwszej kolejności porównanie treści tejże decyzji z opinią osoby uprawnionej i ustalenie, jakie roboty zostały wykonane przez jej adresata, a następnie czy spełniają one określone w tejże decyzji warunki. W przypadku wątpliwości, co do zakresu wykonania obowiązków organ powinien podjąć dalsze czynności, w tym przeprowadzić oględziny obiektu budowlanego. Zaznaczyć także trzeba, iż rzeczą organów egzekucyjnych była ocena prawidłowości wykonania nałożonych obowiązków zgodnie z ich precyzyjnym określeniem w treści decyzji, a nie czy zostały osiągnięte jej efekty końcowe, jak stwierdził organ odwoławczy i co zaaprobował w skarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji. Organowi I instancji została przedłożona opinia p.t. "Opinia techniczna dotycząca prawidłowości wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] w K. (...)", opracowana przez mgr inż. S. G. Zarówno zakres badania tej opinii przez organy administracyjne, kontrola Sądu pierwszej instancji w tym zakresie, jak i wreszcie sama treść tej opinii budzą uzasadnione wątpliwości, co do wykonania wszystkich nakazów zawartych w decyzji z dnia [...] maja 1999 r. Badanie powyższej opinii ograniczone zostało przez organ I instancji do stwierdzenia, że z treści tej opinii wynika "jednoznacznie, że stan niezgodności z prawem został całkowicie usunięty, a roboty budowlane wykonane zostały prawidłowo i wyczerpują zakres przeróbek nakazanych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce z dnia [...] .05.1999 r. znak (...)". Z kolei organ odwoławczy, wskazując na fakt jej przedłożenia nie dokonał w ogóle jej oceny, ale wskazał na dalsze roboty budowlane i czynności procesowe podejmowane odnośnie przedmiotowego budynku. Już takie działanie winno budzić wątpliwości, co do faktycznego zakresu wykonania decyzji z dnia [...] maja 1999 r. Sąd pierwszej instancji natomiast w ogóle się do powyższej kwestii nie odniósł, zaś swoje stanowisko odnośnie wykonania decyzji oparł wyłącznie na znajdujących się w aktach sprawy notatkach służbowych oraz twierdzeniach organów egzekucyjnych, wyprowadzonych w postępowaniu prowadzonym na gruncie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd pierwszej instancji nie analizował także pozostałych dokumentów zgromadzonych w sprawie, z których zdaniem organu odwoławczego wynikał fakt wykonania decyzji z dnia [...] maja 1999 r., a przede wszystkim nie porównywał tego, co w nich stwierdzono z treścią powyższej decyzji. Już tylko z powyższych względów przeprowadzoną przez Sąd pierwszej instancji kontrolę uznać należało za wadliwą. Stwierdzić trzeba też, iż żaden z przytoczonych przez organ odwoławczy dokumentów nie wskazywał na wykonanie punktu 3 decyzji z dnia [...] maja 1999 r. (wykonanie ściany budynku od strony granicy z działką A. i J. G. jako samodzielnej ściany granicznej). Potwierdzenia realizacji omawianej decyzji w powyższym zakresie nie zawiera punkt 5 opinii technicznej mgr inż. S. G., chociaż nawiązuje on do punktu 3 decyzji. Nie stwierdzono w powyższej opinii wybudowania samodzielnej ściany o określonych w decyzji parametrach. O jej wykonaniu nie świadczą również inne powoływane przez organy administracyjne dokumenty, jak protokół oględzin z dnia 15 grudnia 2009 r., notatka służbowa inż. P. P. z dnia 15 grudnia 2009 r. oraz notatka służbowa z dnia 22 grudnia 2009 r. podpisana przez mgr inż. J. S. O ile zauważyć trzeba, iż w dokumentach tych skupiono się przede wszystkim na wypełnieniu kanałów kominowych, nie odnosząc się do obowiązków określonych w punkcie 3 decyzji, to już w protokole oględzin zamieszczono wyjaśnienie A. i J. G., iż "punkt 3 decyzji nie został wykonany, tj. samodzielna ściana z cegły pełnej 12 cm nie została wykonana (...)". Do tych uwag ani organy administracyjne, ani Sąd pierwszej instancji w ogóle się nie odniosły, pomimo formułowanej opinii o bezprzedmiotowości kontrolowanego w sprawie postępowania. Stwierdzić też trzeba, iż w aktach sprawy brak jest dokumentu wymaganego dyspozycją art. 133 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a udział w niniejszej sprawie zobowiązanego został pominięty.
Z uwagi na powyższe, za zasadne uznać należało twierdzenia strony skarżącej kasacyjnie, podważające ustalony w sprawie fakt wykonania punktu 3 decyzji z dnia [...] maja 1999 r. Odnosząc się z kolei do dalszej części zarzutu kasacji odnośnie usunięcia ze ściany szczytowej instalacji wodno- kanalizacyjnej wraz z urządzeniami sanitarnymi gazowymi, stwierdzić trzeba, iż w tym zakresie brak jest też wyjaśnienia realizacji postanowień zawartych w omawianej decyzji zgodnej ze wskazaniami w niej określonymi.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, wobec wadliwości poglądu w okolicznościach niniejszej sprawy o bezprzedmiotowości postępowania i w konsekwencji odmowy jego wszczęcia na wniosek skarżących, za zasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 84a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
W związku z powyższym, wobec zaistnienia w niniejszej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał także wniesioną skargę, a ponieważ powyżej ujawnione wady dotyczyły przede wszystkim działań organów administracyjnych, które Sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował, uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Nie odniesienie się przez organy do szczegółowych zapisów opinii technicznej oraz pozostałych zebranych w sprawie dowodów czyniło koniecznym dokonanie ponownej oceny wykonania decyzji z dnia [...] maja 1999 r. w całości.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracyjne zobowiązane będą zastosować się do powyższych wskazań.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 i art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło