II SA/Gl 141/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Referent stażysta Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , Komendant Powiatowy Policji w P. (L.dz. [...]) orzekł o skierowaniu obecnie skarżącego P. W. na badania lekarskie powołując jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) Skarżący poddał się tym badaniom, w wyniku czego uprawniony lekarz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni dla Kierowców w S., orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r., Nr [...] r., stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E oraz D1+E. Jednocześnie wydanym w tym samym dniu orzeczeniem Nr [...] r. ten sam uprawniony lekarz stwierdził brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: B, B1 oraz B+E. Na skutek wniesionego od orzeczenia Nr [...] r. odwołania w trybie § 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15), zwanego dalej rozporządzeniem, lekarz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., orzeczeniem z dnia [...] r., Nr [...], stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w takim samym zakresie, w jakim wcześniej uczynił to lekarz wojewódzki w orzeczeniu z dnia [...] r. Odpis tego orzeczenia został przesłany do Starostwa Powiatowego w P. i wpłynął do tego Urzędu w dniu [...] 2009 r. Pismem z dnia [...] 2009 r. Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w P., działający z upoważnienia Starosty P., zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami. W toku tego postępowania skarżący został zapoznany z aktami sprawy oraz projektem orzeczenia. Zastrzegł, że będzie się odwoływał od decyzji organu pierwszej instancji. W dniu [...] r. Starosta P. wydał decyzję nr [...] , mocą której cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C, CE, D i DE potwierdzone w dokumencie prawa jazdy nr [...] do czasu ustania przyczyn cofnięcia. Jednocześnie zobowiązał skarżącego do zwrotu blankietu prawa jazdy. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 140 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. W uzasadnieniu przedstawiono w skrócie dotychczasowy przebieg postępowania i wskazano, że otrzymane przez organ ostateczne orzeczenie lekarskie wyczerpuje dyspozycję zawartą w art. 140 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja została wydana jedynie w oparciu o orzeczenie lekarskie bez wyjaśnienia przyczyn istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a także bez wskazania schorzeń, które stanowią o tych przeciwwskazaniach. W tej sytuacji nie jest nawet możliwe podjęcie leczenia. Skarżący nadmienił, że jest zawodowym kierowcą i jedynym żywicielem rodziny. Rozpoznając to odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do spełnienia przesłanek z art. 140 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Dalej organ wyjaśnił, że w postępowaniu o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami z powodu stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego przeciwwskazań zdrowotnych, organy administracji publicznej nie są uprawnione do badania oraz kwestionowania poprawności postępowania przeprowadzonego przez uprawnionych lekarzy. W ocenie organu odwoławczego decyzja wydawana w tym trybie jest decyzją "prawnie związaną", co powoduje, że organ pierwszej instancji musiał taką właśnie decyzję wydać. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przez organ odwoławczy art. 136 w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 15 kpa. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Podtrzymał swoje argumenty prezentowane wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo na ich poparcie powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 251/06. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do powołanego w skardze orzeczenia NSA, Kolegium wskazało, że w jego ocenie orzeczenie to potwierdza zasadność rozstrzygnięć w niniejszej sprawie, a jedynie skarżący nie doczytał treści uzasadnienia. Na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. skarżący podtrzymał skargę. Oświadczył, że nadal nie wie jakie schorzenia stały się podstawą ustalenia przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W Instytucie powiedziano mu jedynie, że stosowny protokół otrzyma do domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem kontrolowana decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi następuje w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W świetle powołanej regulacji prawnej oraz podniesionych w skardze zarzutów, podstawową kwestią wymagającą ustalenia w niniejszej sprawie jest zakres związania organu administracji publicznej, właściwego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, treścią orzeczenia lekarskiego w przedmiocie stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Badania lekarskie kierowców są niewątpliwie czynnościami wymagającymi posiadania wiadomości specjalistycznych, stąd ich przeprowadzenie powierzono uprawnionym do tego lekarzom. Szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania tych badań oraz ich weryfikacji regulują przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. Rozporządzenie to zawiera kompleksową regulację badań lekarskich kierowców, odrębną od procedury administracyjnej. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne dotyczące weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi ze względu na stan zdrowia kierowcy odbywa się dwuetapowo. Najpierw, prowadzone jest postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przez uprawnionych lekarzy, które w niniejszej sprawie, stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) Prawa o ruchu drogowym, zostało wszczęte w związku z ostateczną decyzją organu kontroli ruchu drogowego - Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] r. o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie. Na tym etapie, strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, a w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie, może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego organu I instancji. Natomiast decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego, wydawana jest w drugim etapie, po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W rozpoznawanej sprawie orzeczenia te zostały wydane przez uprawnione jednostki służby zdrowia dwukrotnie i dwukrotnie stwierdzono przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi, do których jest wymagane posiadanie prawa jazdy określonej kategorii. Z przepisu § 4 i to zarówno ust. 1, 2 jak i ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. wynika jednoznacznie, iż tylko w wyniku badań lekarskich mogą być ustalane ograniczenia w kierowaniu pojazdami w związku ze stanem zdrowia. W tej sytuacji przyjąć należy, że ostateczne orzeczenia lekarskie, wydane w trybie powołanego rozporządzenia nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Zatem organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim (w niniejszej sprawie, wydanym na podstawie § 13 cytowanego rozporządzenia, orzeczeniem lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r.), wyklucza ponadto możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy dowodu z opinii biegłego co do treści zawartych w tym orzeczeniu (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., OSK 1273/04, LEX nr 189224). Za przyjęciem powyższej tezy, przemawia także okoliczność, że wzór orzeczenia lekarskiego został określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia i nie przewiduje się w nim, ani podania stwierdzonej w wyniku badań jednostki chorobowej, ani uzasadnienia jej wpływu na zdolność badanego do prowadzenia pojazdów silnikowych. W tym zakresie dopuszczalne jest zamieszczenie tylko rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego (zob. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., I OSK 251/06, LEX nr 291185,). Nie wyklucza to oczywiście przeprowadzenia przeciwdowodu względem orzeczenia lekarskiego (przed wyżej wskazanymi, uprawnionymi jednostkami służby zdrowia) jako dokumentu urzędowego, jednak istotnie ogranicza zakres postępowania dowodowego w tych sprawach, prowadzonego przez organ administracji publicznej. Przywołany wyrok NSA został najwyraźniej błędnie odczytany przez skarżącego, gdyż w istocie wyrażona w jego uzasadnieniu ocena prawna stanowi poparcie dla stanowiska organów orzekających w niniejszej sprawie. Przychylić należy się przy tym do poglądu organu odwoławczego, wyrażonego w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia w orzeczeniu lekarskim przeciwwskazań zdrowotnych jest decyzją związaną, a przy jej wydawaniu nie mają prawnego znaczenia indywidualne potrzeby i sytuacja strony. Dostrzec przyjdzie, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiały się również odmienne poglądy co do zakresu związania organów orzeczeniami lekarskimi i możliwości ich weryfikacji w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (zob. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 334/07 oraz z dnia 28 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 310/06; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 190/07). Poglądy te nie spotkały się jednak z aprobatą Naczelnego Sądu Administracyjnego, który dokonując kontroli instancyjnej tych orzeczeń wyraził ocenę podobną do zaprezentowanej w niniejszym orzeczeniu (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 43/08). Również w orzecznictwie tut. Sądu podzielone zostały poglądy przemawiające za prawidłowością kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji (zob. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1052/09). Treść powołanych orzeczeń dostępna jest na stronach www.orzeczenia.nsa.gov.pl W świetle powyższych wywodów, za pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy należy uznać zarzuty skargi dotyczące wydania zaskarżonych decyzji bez podania przyczyn uzasadniających stwierdzenie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do wyeliminowania kontrolowanych decyzji z obrotu prawnego i orzekł o oddaleniu skargi na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).