II OSK 900/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-09-11
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Andrzej Jurkiewicz, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2001 r. dotyczące stref kontrolowanych wokół gazociągów mają zastosowanie do oceny lokalizacji budynku mieszkalnego, jeśli gazociąg został wybudowany przed wejściem w życie tego rozporządzenia, a pozwolenie na budowę budynku wydano po jego wejściu w życie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2001 r. dotyczące stref kontrolowanych wokół gazociągów mają zastosowanie do oceny lokalizacji budynku mieszkalnego, nawet jeśli gazociąg został wybudowany przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Sąd podkreślił, że przepis przejściowy (§ 89) dotyczy wyłącznie budowy samych sieci gazowych, a nie obiektów lokalizowanych w ich pobliżu po wejściu w życie rozporządzenia. Lokalizacja budynku w odległości 10 m od gazociągu DN80 była zgodna z wymogami rozporządzenia z 2001 r. (strefa kontrolowana 4 m), co czyniło postępowanie umorzone przez organy nadzoru budowlanego zasadnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku mieszkalnego zlokalizowanego w odległości 10 m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN80, który został oddany do użytkowania w 1978 r. Pozwolenie na budowę budynku wydano w 2007 r. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ lokalizacja budynku była zgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżąca kasacyjnie spółka twierdziła, że powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie budowy gazociągu, a nie rozporządzenie z 2001 r.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 września 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant asystent Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1389/11 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w T. Oddziału – [...] na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 16 listopada 2011 r. II SA/Kr 1389/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Krakowie oddalił skargę K. Sp. z o.o. z/s w Tarnowie Oddziału [...] na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:
Pismem z 15 marca 2010 r. K. Sp. z o.o. - Oddział [...] zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) w Limanowej o stwierdzonej kolizji w postaci zbliżenia budynku mieszkalnego J.G. i M.G. w odległości 10 m do gazociągu wysokiego ciśnienia DN80.
PINB w Limanowej przeprowadził na działce nr ewid. 1 w m. Lipowe czynności kontrolne, dokonano oględzin budynku mieszkalnego zlokalizowanego na tej działce oraz przesłuchano J.D. – przedstawiciela Oddziału [...], M.G. i J.G. Z kolei pismem z 20 kwietnia 2010 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. 1 w m. Lipowe. W trakcie postępowania ujawniono, że w 2007 r. M.G. i J.G. zawarli z kierownikiem Rejonu Eksploatacji Sieci w Limanowej [...] porozumienie, w którym zobowiązali się do pokrycia kosztów przebudowy sieci gazociągu na terenie swojej działki na odcinku 14 m. PINB w Limanowej wpierw zawiesił postępowanie w sprawie uzależniając je od rozpatrzenia wystąpienia do Wojewody Małopolskiego w kwestii weryfikacji pozwolenia na budowę domu mieszkalnego. Po uzyskaniu stanowiska Wojewody Małopolskiego odnośnie braku podstaw do weryfikacji pozwolenia na budowę, PINB w Limanowej podjął zawieszone postępowanie. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z 4 października 2010 r. PINB w Limanowej, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w opisanej wyżej sprawie. Z ustaleń faktycznych organu I instancji wynika, że inwestorzy w osobach M.G. i J.G. wznieśli na działce nr ewid. 1 budynek mieszkalny na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty Powiatu Limanowskiego z [...] kwietnia 2007 r. o pozwoleniu na budowę, zmienioną decyzją z [...] stycznia 2008 r., obiekt wzniesiono zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i projektem zagospodarowania terenu. W toku czynności kontrolnych ustalono, że budynek został zlokalizowany w odległości 10 m od istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia. Stwierdzono także kolizję z gazociągiem wybudowanych zbiorników na ścieki. Ponadto 16 lutego 2010 r. inwestorzy zawiadomili PINB w Limanowej o zakończeniu budowy dołączając wymagane prawem dokumenty, a organ nie znalazł podstaw do wniesienia sprzeciwu. W toku postępowania zwrócono się ponadto do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie - Delegatury w Nowym Sączu o weryfikację decyzji Starosty Powiatu Limanowskiego z [...] kwietnia 2007 r., ponieważ w ocenie PINB w Limanowej na etapie zatwierdzania projektu budowlanego doszło do powstania nieprawidłowości polegających na braku stosownych uzgodnień z Zakładem Gazowniczym i Zespołem Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Starostwa Powiatowego w Limanowej. W odpowiedzi Wojewoda Małopolski podał, że brak wskazanych uzgodnień nie skutkuje naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055, dalej: "rozp. MG z 2001"), obowiązującego w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] kwietnia 2007 r. Rozwiązania projektowe, w tym lokalizacja budynku w odległości 10 m od gazociągu wysokiego ciśnienia, w ocenie tego organu nie naruszały dyspozycji § 9 ust. 4 i 6 cyt. rozporządzenia. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przy jej wydawaniu należało uwzględnić stan faktyczny i prawny z tej właśnie daty, a nie z okresu budowy gazociągu. W przedstawionych okolicznościach, w tym z uwagi na zakończenie budowy, PINB w Limanowej nie znalazł podstaw uzasadniających wydanie decyzji w trybie art. 51 ust 1 pkt. 2 ustawy - Prawo budowlane. Postępowanie stało się w ocenie tego organu zatem bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. sp. z o. o. Oddział [...], wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie strony odwołującej się PINB w Limanowej niewłaściwie zastosował przepisy rozp. MG z 2001, skoro bowiem gazociąg oddano do eksploatacji na podstawie zarządzenia w sprawie odbioru końcowego z 28 czerwca 1978 r. zastosowanie znaleźć powinny obowiązujące w tym czasie akty, tj. ustawa z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane i norma branżowa BN-71/8976-31 ("odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi"). Z aktów tych wynikało, że podstawowa odległość bezpieczna budynku mieszkalnego od gazociągu wysokiego ciśnienia DN80 wynosiła 15 m licząc od obrysu obiektu terenowego do osi gazociągu. Ponadto, z § 89 rozp. MG z 2001 wynika, że nie stosuje się przepisów cyt. rozporządzenia do gazociągów wybudowanych przed dniem jego wejścia w życie.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...] Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) w Krakowie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając, że została ona wydana zgodnie z prawem. Organ odwoławczy podkreślił, że sporny budynek mieszkalny został zrealizowany na podstawie i zgodnie z decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2007 r. Starosty Limanowskiego, zmienioną decyzją nr [...] z [...] stycznia 2008 r. Zlokalizowano go w odległości 10 m od przebiegającego przez działkę inwestorów nr 1 gazociągu wysokiego ciśnienia DN80 MOP=5,0 MPa PN63 relacji Stopnice – Limanowa, oddanego do użytkowania w 1978 r. Podzielono stanowisko organu I instancji, że przy projektowaniu ww. budynku mieszkalnego zastosowanie miało rozp. MG z 2001, a nie przepisy obowiązujące w czasie budowy gazociągu. Tytuł powołanego rozporządzenia, jak i treść jego § 89, wykluczały zastosowanie wymagań wynikających z nowych przepisów jedynie do gazociągów wcześniej wybudowanych, ale nie wobec innej zabudowy sąsiadującej. Stosownie zaś do § 9 ust 6 cyt. rozporządzenia szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągów podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej oznaczonej symbolem "DN": a) do DN 150 włącznie - 4 m, b) powyżej DN 150 do DN 300 włącznie – 6 m, c) powyżej DN 300 do DN 500 włącznie – 8 m. Tym samym lokalizacja budynku mieszkalnego w odległości 10 m od istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia DN80 jest zgodna z cytowanym przepisem. Zasadne zatem było umorzenie postępowania administracyjnego, które stało się bezprzedmiotowe.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się K. Sp. z o.o. Oddział [...], wnosząc skargę do WSA w Krakowie. W ocenie skarżącej postępowanie administracyjne nie stało się bezprzedmiotowe, a lokalizacja budynku narusza bezpieczną odległość od gazociągu. Organ dopuścił się naruszenia § 89 rozp. MG z 2001 przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wyłącza on zastosowanie tego aktu prawnego do wcześniejszych odległości podstawowych i stref ochronnych. Niezasadnie przyjęto strefę kontrolowaną o szerokości 2 m od osi gazu, czyli strefę 4 m, ponieważ szerokość strefy nie ma charakteru zmiennego, jako że gazociąg wybudowano w określonej technologii, która nie uległa zmianie. Niezasadnie nie zastosowano wymogów Normy Branżowej BN-7178976-31 jako właściwej w sprawie. Zarzucono również pominięcie strony postępowania, a to Wójta Gminy Limanowa. W decyzji o warunkach zabudowy Wójt nie określić miał bowiem obowiązku zachowania przez inwestorów stref ochronnych, co może narazić w przyszłości ten organ na odpowiedzialność odszkodowawczą, skoro inwestorzy będą zobowiązani do wykonania pewnych prac adaptacyjnych, jeżeli stwierdzone zostanie kolidujące z gazociągiem usytuowanie ich budynku. Spółka wniosła o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Oddalając skargę powołanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu. Sąd uznał, że niesporne między stronami są ustalenia co do faktu posadowienia przedmiotowego budynku na działce nr ewid. 1 w odległości ok. 10 m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN80 MOP= 5,0 MPa PN63 oddanego do eksploatacji w 1978 r. Budynek został zrealizowany na podstawie decyzji Starosty Powiatu Limanowskiego z [...] kwietnia 2007 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę (zmienioną decyzją z [...] stycznia 2008 r.) i zgodnie z nią, a następnie prawidłowo zgłoszony do użytkowania. Ponadto, lokalizacja budynku nie narusza odległości wynikających z rozp. MG z 2001, które nie wymaga zachowania pomiędzy siecią gazociągu a innymi budynkami tak dużych odległości, jakie były wymagane w czasie budowy przedmiotowego gazociągu. Kwestią sporną jest to, czy w decyzji o pozwoleniu na budowę zastosowano właściwe przepisy regulujące sporną odległość budynku od gazociągu. Strona skarżąca uważała bowiem, że zastosowanie powinna znaleźć norma branżowa BN-71/8976-31 przewidująca podstawową bezpieczną odległość budynku mieszkalnego od gazociągu wysokiego ciśnienia DN80 na 15 m, zaś orzekające w sprawie organy twierdziły, że przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę należało stosować przepisy prawa obwiązujące właśnie w tej dacie, a zatem wymagane było zachowanie odległości wynoszącej 4 m, stosownie do § 9 ust. 6 rozp. MG z 2001.
WSA w Krakowie, powołując się na wynikającą z art. 8 K.p.a. zasadę zaufania, stwierdził że inwestorzy realizując budynek działali w zaufaniu do organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydanej przez nie decyzji o pozwoleniu na budowę sytuując go zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki w odległości 10 m od gazociągu. Ponadto, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego decyzje administracyjne wydawane są w oparciu o ustalenia faktyczne i stan prawny obowiązujący w dacie rozstrzygania sprawy. Ewentualne wyjątki od tej zasady podlegają zwężającej interpretacji.
Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni § 89 rozp. MG z 2001 sąd I instancji uznał stanowisko Spółki za niezasadne. Wskazał, że zasadnie orzekające w sprawie organy przyjęły, że zastosowanie w sprawie lokalizacji budynku miały przepisy powołanego rozporządzenia wprowadzające pojęcie "strefy kontrolowanej". § 89 rozp. MG z 2001 stanowiąc, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych, tłoczni i magazynów wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, odnosi się wyłącznie do budowy sieci gazowych i nie ogranicza w żaden sposób realizacji obiektów lokalizowanych po wejściu w życie tego rozporządzenia. Sąd wyjaśnił również, że normy branżowe w przeszłości były opracowane na potrzeby poszczególnych resortów i miały moc wiążącą wobec branżowych jednostek organizacyjnych. W odniesieniu do sytuowania gazociągów do ich przestrzegania zobowiązany był inwestor gazociągu. Dlatego normy branżowe, które w myśl art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie stanowią źródła powszechnie obowiązujących przepisów, nie mogą przesądzać np. o rozbiórce obiektów budowlanych zrealizowanych legalnie, ponieważ naruszałoby to wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadę państwa prawnego. Z uwagi na ustalenie, że lokalizacja budynku mieszkalnego nie narusza odległości wynikającej z rozp. MG z 2001 sąd I instancji jako trafne uznał stanowisko orzekających organów, że postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Skargę kasacyjną od wyroku z 16 listopada 2011 r. wniosła K Sp. z o.o. Oddział [...], zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego uchylenia i uwzględnienia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 89 rozp. MG z 2001 i przyjęcie, że do oceny stanu faktycznego sprawy powinny mieć zastosowanie przepisy cyt. rozporządzenia o strefie kontrolowanej, a nie przepisy rozporządzenia Ministra Górnictwa z 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 21, poz. 94, dalej jako "rozp. MG z 1978").
Autor skargi kasacyjnej przyznał, że WSA w Krakowie prawidłowo ustalił kwestię sporną między stronami, jednak nie zgadza się z kierunkiem zapadłego rozstrzygnięcia. W jego ocenie niezasadnie sąd wojewódzki uznał, że zastosowanie w sprawie do oceny lokalizacji budynku mieszkalnego zastosowanie znaleźć powinny przepisy rozp. MG z 2001, podczas gdy z § 89 cyt. rozporządzenia wynika wprost, że nie znajduje ono zastosowania do wymienionych tam typów instalacji wybudowanych pod rządami dawnego prawa i dla których przed wejściem w życie tegoż rozporządzenia wydano pozwolenie na budowę. Kasator wskazuje, że skutkiem tego "będzie przejście na zapisy" rozporządzenia Ministra Przemyślu i Handlu z 14 listopada 1995 r. (Dz. U. Nr 139, poz. 686) gdzie znajduje się analogiczny w treści § 91, dalej: rozporządzenie Ministra Przemysłu z 24 czerwca 1989 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 243 ze zm.). Z uwagi na prawidłowo ustalony termin realizacji gazociągu zastosowanie w sprawie powinno zatem znaleźć rozp. MG z 1978, które w § 5 stanowiło, że minimalne odległości sieci gazowych od obiektów terenowych, zapewniające bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz warunki, jakie powinny być zachowane w stosunku do obiektów terenowych, określają odrębne przepisy, którymi były normy branżowe. Naruszenie więc norm techniczno-budowlanych obowiązujących w czasie wykonywania instalacji gazowej, a dotyczących strefy kontrolowanej, wbrew zapatrywaniu sądu I instancji - będzie stanowiło przejaw sprowadzenia zagrożenia bezpieczeństwa osób lub mienia. Dla wzmocnienia swej argumentacji odwołano się w skardze kasacyjnej do tych orzeczeń, w których prezentowano stanowisko mające uzasadniać stanowisko strony. Kasator wywodzi ponadto, że nie odniesiono się do zarzutów skargi, pomijając przywołane w niej argumenty przeciwko przyjęciu zmienności szerokości strefy kontrolowanej od osi gazociągu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Skarga kasacyjna ogranicza się do zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 89 rozp. MG z 2001 i przyjęciu, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy cyt. rozporządzenia o tzw. strefie kontrolowanej, nie zaś przepisy rozp. MG z 1978. Z uwagi na szczególny charakter skargi kasacyjnej jako środka zaskarżenia wyroku sądu I instancji, te zarzuty w niej zawarte wyznaczyły ramy kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona.
Po pierwsze wywodzenie, jakoby w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy rozp. MG z 1978 z uwagi na datę realizację gazociągu DN80 MOP=5,0 MPa PN 63 relacji Stopnice-Limanowa m.in. na działce inwestorów w m. Lipowe, jest chybione. Z akt sprawy wynika bezspornie, że przedmiotowy gazociąg został oddany do użytku na podstawie zarządzenia w sprawie odbioru końcowego z 28 czerwca 1978 r. (por. s. 3 uzasadnienia wyroku II SA/Kr 1389/11), czego strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała. Przywołane rozp. MG z 1978 zostało uchwalone w dniu 18 sierpnia 1978 r., wchodząc w życie z dniem ogłoszenia, tj. 13 września 1978 r., co oznacza, że gazociąg na działce inwestorów został zrealizowany, zanim weszło w życie cyt. rozporządzenie. § 5 rozp. MG z 1978 stanowił, że minimalne odległości sieci gazowych od obiektów terenowych, zapewniające bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz warunki, jakie powinny być zachowane w stosunku do obiektów terenowych, "określają odrębne przepisy". Wywodzenie w skardze kasacyjnej, że zastosowanie w sprawie powinny mieć "normy branżowe" określające odległości w poziomie gazociągów wysokiego ciśnienia od obiektów terenowych nie jest trafne. Zasadnie zauważył WSA w Krakowie, że normy tego typu nie mają charakteru źródła prawa wiążącego powszechnie, zgodnie z art. 87 Konstytucji RP. W dacie uzyskania pozwolenia na budowę przez inwestorów oraz wznoszenia przez nich budynku obowiązywało rozp. MG z 2001 i to rozporządzenie odnosiło się do projektowania, budowy, przebudowy lub rozbudowy sieci gazowych służących do przesyłania i dystrybucji paliw gazowych (por. § 1 ust. 1 rozp. MG z 2001). Zarówno jednak rozp. MG z 2001, jak i przywoływane przez stronę skarżącą kasacyjnie rozp. MG z 1978 nie odnosiły się do warunków technicznych, jakim winien odpowiadać wzniesiony przez inwestorów budynek mieszkalny, a to on był wszak przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego.
Niesporne jest w świetle zebranego przez organy materiału dowodowego, że inwestorzy wznieśli budynek mieszkalny zgodnie z warunkami ujętymi w pozwoleniu na budowę zgłaszając zamiar jego użytkowania. Inwestorzy obiektu budowlanego nie naruszyli tym samym pozwolenia na budowę ani nie realizowali budowy niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Niesporne jest i to, że organ nadzoru budowlanego I instancji podjął inicjatywę w zakresie wzruszenia udzielonego inwestorom pozwolenia na budowę, ale działanie w tym kierunku nie doprowadziło do usunięcia z obrotu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Do przedmiotowego budynku zastosowanie miały zatem przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej jako "rozp. MI z 2002"). § 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia stanowi, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych. Tymi przepisami odrębnymi były przepisy rozp. MG z 2001. W myśl § 9 rozp. MG z 2001 "Dla gazociągów układanych w ziemi i nad ziemią powinny być wyznaczone, na okres eksploatacji gazociągu, strefy kontrolowane, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu" (ust. 2), "W strefach kontrolowanych operator sieci gazowej powinien kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu" (ust. 3), "W strefach kontrolowanych nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji. Dopuszcza się, za zgodą operatora sieci gazowej, urządzanie parkingów nad gazociągiem" (ust. 4). Uwzględniając średnicę istniejącego gazociągu oraz ciśnienie gazu szerokość strefy kontrolowanej gazociągu o parametrach takich, jak gazociąg istniejący na działce inwestorów wyniosłaby, zgodnie z § 9 ust. 6 pkt 1 lit. a – 4 m. Zlokalizowanie budynku inwestorów w odległości 10 m od osi gazociągu nie naruszało przeto obowiązującego w chwili realizacji robót budowlanych zakazu wznoszenia budynku w strefie kontrolowanej.
Trzeba mieć na uwadze, że przedmiotem kontroli sądu I instancji poddane były decyzje organów nadzoru budowlanego wydane w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego budynku mieszkalnego z infrastrukturą techniczną. Z kolei przywoływane przez stronę skarżącą kasacyjnie orzeczenia sądów, zapadły w sprawach, w których stan faktyczny i prawny był odmienny od sprawy poddanej kontroli (przedmiotem rozstrzygnięć były decyzje dotyczące obiektów wzniesionych w warunkach samowoli, względnie w sposób odbiegający od warunków pozwolenia na budowę). Przepis § 89 rozp. MG z 2001, zawarty w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", którego błędną wykładnię zarzuca Kasator, stanowi że "Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych, tłoczni i magazynów gazu wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę". W judykaturze wskazywano, że funkcją przepisów przejściowych rozp. MG z 2001 jest umożliwienie pozostawienia dotychczas wybudowanych sieci w sferze wcześniej ustalonych wymagań technologicznych wobec tych sieci i urządzeń, a także umożliwienie zastosowania wcześniej obowiązujących przepisów w przypadku remontu czy przebudowy gazociągów wybudowanych pod rządami tych przepisów, lecz nie ma żadnej podstawy, aby dla obiektów obecnie lokalizowanych w pobliżu tych sieci stosować normatywy odległościowe wynikające z nieobowiązujących już przepisów, przerzucając niejako konsekwencje obowiązku dbałości o właściwą eksploatację tych sieci i urządzeń z operatora sieci na właścicieli gruntów sąsiednich, gdyż to ich prawo własności podlegałoby w istocie wywłaszczeniu przez zakaz zabudowy wykraczający poza rzeczywistą potrzebę (por. wyroki WSA w Warszawie z 19 października 2005 r., VII SA/Wa 1288/04, LEX nr 191362 oraz WSA w Gdańsku z 4 stycznia 2011 r., II SA/Gd 710/10, LEX nr 752617). Sąd orzekający w tym składzie podziela przywołany przez sąd a quo pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2009 r., II OSK 337/08 (LEX nr 529859), że przepis § 89 rozp. MG z 2001 ma znaczenie wyłącznie do budowy sieci gazowej i nie ogranicza realizacji obiektów obecnie lokalizowanych w pobliżu gazociągów przez odniesienie do postanowień dawnych rozporządzeń. Także w tym wyroku zwracano uwagę, że zagwarantowanie bezpieczeństwa sieci należy do właściwego zarządcy sieci gazowej i jedynie konkretne zagrożenie dla otoczenia mogłoby dla organów nadzoru budowlanego stanowić asumpt do podejmowania odpowiednich środków. Za nieuzasadniony uznać należy zatem zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu § 89 rozp. MG z 2001 wskutek błędnej jego wykładni.
Z powyższych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 184 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło