I SA/Bk 360/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. O. dla O. N. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego wystawionego na Z. G. oddala skargę Postanowieniem z [...] lipca 2011 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] czerwca 2011 r., [...], wydane w przedmiocie zwrotu wierzycielowi - S. Ośrodkowi dla Osób Nietrzeźwych w W. - tytułu wykonawczego nr [...] z [...] maja 2011 r. wystawionego na Z. G., za pobyt w Izbie Wytrzeźwień. Z uzasadnienia postanowienia organu II instancji wynika, że powodem zwrotu tytułu wykonawczego było to, iż nie spełnia on wymogów formalnych określonych w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., w dalszej części powoływanej w skrócie: "u.p.e.a."). Wierzyciel podał bowiem błędny adres zobowiązanego. Organ egzekucyjny ustalił bowiem, że zobowiązany mieszka aktualnie w S. przy ul. K. [...], a nie - jak wynika to z tytułu wykonawczego – w R. N. [...], pow. z., woj. p. Konsekwencją wskazania nieprawidłowego adresu jest, zgodnie z art. 29 § 2 u.p.e.a., zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi, którego obowiązkiem jest ustalenie aktualnego miejsca zamieszkania zobowiązanego i skierowanie tytułu do realizacji przez właściwy miejscowo organ egzekucyjny. W skardze skierowanej do Sądu S. Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 29 § 2 i art. 1a pkt 13 u.p.e.a. w zw. z art. 42 ust. 5 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a także art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez przyjęcie, że tytuł wykonawczy zawiera nieprawidłowe dane adresowe zobowiązanego, jak i błędne oznaczenie właściwego miejscowo organu egzekucyjnego oraz poprzez bezpodstawny zwrot tytułu wykonawczego. Zdaniem strony skarżącej tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 27 u.p.e.a., a zaszłość ze zmianą adresu zamieszkania zobowiązanego przesądza jedynie o braku właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego i konieczności zastosowania art. 65 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego winien przekazać tytuł wykonawczy do załatwienia zgodnie z właściwością miejscową. Organ egzekucyjny, mając dostęp do dokumentacji podatkowej dłużnika oraz do Systemu Rejestracji Centralnej, uzyskał informację o nowym adresie zobowiązanego, mimo to próbuje bezpodstawnie przerzucić obowiązek wskazania adresu na wierzyciela. Na poparcie swojego stanowiska wierzyciel przytoczył pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z 5 września 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 380/08. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Powstały w tej sprawie spór dotyczy tego, czy organ egzekucyjny w przypadku stwierdzenia nieaktualnego adresu osoby zobowiązanej w przesłanym mu przez wierzyciela tytule wykonawczym nieaktualnego adresu osoby zobowiązanej, powinien ów tytuł przekazać właściwemu organowi egzekucyjnemu, czy też – jak w niniejszej sprawie – zwrócić ten tytułu wierzycielowi. Problem ten był już przedmiotem rozważań tut. Sądu, zawartych między innymi w wyrokach z 12 października 2011 r. sygn. I SA/Bk 318/11 oraz z 16 listopada 2011 r. I SA/Bk 399/11, a zawarte tam poglądy w całości podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Otóż zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z kolei w myśl art. 29 § 2 u.p.e.a., jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Tytuł wykonawczy musi spełniać rygorystyczne wymogi co do jego treści, o czym przekonuje art. 27 u.p.e.a. Jednym z takich wymogów jest wskazanie adresu zobowiązanego (zob. art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Nie można podzielić poglądu wyrażonego w przywołanym przez stronę skarżącą wyroku WSA w Krakowie z 5 września 2008 r., w którym stwierdzono, że zwrot tytułu wykonawczego w omawianym trybie może nastąpić jedynie w sytuacji całkowitego braku adresu zobowiązanego w jego treści, a w sytuacji, gdy adres widnieje w tytule wykonawczym, a organ jest w posiadaniu informacji, że uległ on zmianie, to organ egzekucyjny powinien przekazać ten tytuł właściwemu organowi w trybie art. 65 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Przewidziany w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wymóg wskazania adresu zobowiązanego należy bowiem rozumieć jako wymóg podania właściwego i aktualnego adresu miejsca zamieszkania zobowiązanego, a więc wskazania miejsca, w którym osoba zobowiązana przebywa z zamiarem stałego pobytu, a nie jakiegokolwiek adresu. Obowiązku tego wierzyciel nie może przerzucać na organ egzekucyjny. W innym przypadku wierzyciel naraża się na zwrot tytułu wykonawczego. Takie stanowisko jest już dość powszechnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 21 września 2011 r. sygn. akt I SA/Ol 529/11, wyrok WSA w Gliwicach z 17 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Gl 464/07, wyrok WSA w Łodzi z 11 maja 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 992/03 - dostępne w Centralne Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym postępowaniem prowadzonym na podstawie przywołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisy K.p.a. mogą w nim mieć zastosowanie, ale jedynie odpowiednie i to o ile przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej (art. 18 u.p.e.a.). Podstawą wszczęcia egzekucji administracyjnej jest wniosek wierzyciela i tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Tytuł ten sporządzany jest według określonego wzoru i co już wyżej zaznaczono, musi spełniać rygorystyczne wymogi co do jego treści, w tym wskazania aktualnego adresu zobowiązanego. Przekazanie w niniejszej sprawie tytułu wykonawczego na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. doprowadziłoby do wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego, co stałoby w sprzeczności z treścią art. 29 § 2 u.p.e.a. Jeżeli więc wierzyciel wskazał w tytule wykonawczym nieaktualny adres zobowiązanego, tytuł ten obarczony jest wadą i organ egzekucyjny stosownie do art. 29 § 2 u.p.e.a. nie może przystąpić do egzekucji i ma obowiązek zwrócić go wierzycielowi, bez konieczności ustalania właściwego miejscowo organu egzekucyjnego i przekazywania mu tytułu do realizacji. Wbrew zarzutom skargi zwrot tytułu wykonawczego nie był zatem bezpodstawny. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 1a pkt 13 u.p.e.a. w zw. z art. 42 ust. 5 ustawy 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Sąd pragnie zauważyć, że w sprawie tej podstawą zwrotu tytułu wykonawczego było jedynie wskazanie błędnego adresu zobowiązanego, a nie niewłaściwe oznaczenie wierzyciela. Stąd nie mogło dojść do naruszenia wskazanych przepisów. Z podanych przyczyn rozstrzygnięcia organów są zgodne z prawem. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).