I SA/Wr 1427/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-12-02

Skład orzekający: Halina Betta, Dagmara Dominik-Ogińska, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez osobę fizyczną działek budowlanych, wyodrębnionych z gruntu rolnego otrzymanego w drodze darowizny, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie profesjonalnego obrotu nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sprzedaż działek budowlanych przez osobę fizyczną, które zostały wyodrębnione z gruntu rolnego nabytego w drodze darowizny i których przeznaczenie zmieniło się w wyniku urzędowej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, nie stanowi działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, jeśli brak jest przesłanek świadczących o profesjonalnej, stałej i zorganizowanej aktywności sprzedawcy w obrocie nieruchomościami. W takim przypadku sprzedaż mieści się w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca otrzymała w darowiźnie nieruchomość rolną, którą następnie podzieliła na działki budowlane. Dwie działki sprzedała, płacąc VAT, a kolejne zamierzała sprzedać. Skarżący nie prowadził działalności rolniczej i był zatrudniony w zakładzie państwowym. Kwestionował konieczność płacenia VAT od sprzedaży działek budowlanych, twierdząc, że sprzedaje majątek prywatny. Organ podatkowy uznał jego stanowisko za nieprawidłowe, wskazując na prowadzenie działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądzono od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Marcin Kuliś, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2011 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi S. Z. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w P.) z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretacje indywidualną; II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Przedmiotem skargi S. Z. jest interpretacja przepisów prawa podatkowego z dnia [...] lutego 2008 r., wydana przez Ministra Finansów w indywidualnej sprawie, doręczona stronie w dniu 4 marca 2008 r. Z akt sprawy wynika, że wniosek S. Z. o wydanie interpretacji indywidualnej wpłynął do organu w dniu 3 grudnia 2007 r. Przedstawiając stan faktyczny S. Z. wskazał, że w 1992 r. otrzymał darowiznę obejmującą niezabudowaną nieruchomość rolną o powierzchni 2,27 ha, położoną we wsi G.. W 2000 r. nastąpiła zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W 2005 r. wnioskodawca podzielił grunt na działki budowlane. Dwie z tych działek sprzedał w 2007 r. płacąc podatek od towarów i usług. Kolejne działki, z pozostałych sześciu, wnioskodawca zamierza sprzedać. Wyjaśnił, że nie prowadzi działalności rolniczej, jest zatrudniony w zakładzie państwowym. Wnioskodawca zainteresowany jest odpowiedzią na pytanie, czy od sprzedaż działek budowlanych powinien płacić podatek od towarów i usług ? Zdaniem wnioskodawcy, po zmianie interpretacji podatkowej, nie powianiem płacić podatku od towarów i usług od sprzedaży działek budowlanych. Ponadto uważa, że może wystąpić o zwrot już zapłaconego podatku. Dyrektor Izby Skarbowej w P., działający w imieniu Ministra Finansów, w interpretacji z dnia [...] lutego 2008 r. uznał stanowisko wnioskodawcy z nieprawidłowe. Powołując art. 5 ust. 1, art. 2 pkt 6 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej powoływanej jako "ustawa o VAT"), organ stwierdził, że opodatkowaniu tym podatkiem podlega także dostawa gruntów, jeśli jest realizowana przez podatnika w ramach działalności gospodarczej. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Organ przywołał także definicję działalności gospodarczej z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i stwierdził, że prowadzącymi działalność gospodarczą są także osoby, które wykonują czynności określone w art. 5 tej ustawy jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy. Okoliczności faktyczne sprawy, zdaniem organu, wskazują, że wnioskodawca uzyskał status podatnika VAT, już przy dokonaniu pierwszej sprzedaży, gdyż dokonuje sprzedaży gruntów w sposób zamierzony i powtarzalny. Organ wskazał ponadto stawkę podatku, powołując art. 41 ust. 1 ustawy o VAT i wyjaśnił, że zwolnieniem z opodatkowania, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, objęta jest wyłącznie dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Ponadto powołał art. 113 ust. 13 pkt 1 lit.d) ustawy o VAT wyjaśniając, że podatnicy dokonujący dostawy terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę nie mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 113 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Oznacza to, że podmioty dokonujące dostawy tych towarów, niezależnie od wielkości swoich obrotów, są podatnikami podatku od towarów i usług. Strona wystąpiła do organu z wnioskiem, w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") o usunięcie naruszeń prawa, zarzucając organowi naruszenie art. 5 ust. 1 i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez ich niewłaściwą interpretację. Organ, wbrew utrwalonemu orzecznictwu sądów administracyjnych, przyjął że sam fakt wykonania kilkakrotnie czynności wymienionych w art. 5 ustawy o VAT nadaje podmiotowi status podatnika VAT zobowiązanego do zapłaty podatku od tych czynności. Zdaniem wnioskodawcy, dopiero w przypadku ustalenia, że wnioskodawca nabył działki w celu ich odsprzedaży można przyjąć, że działał on jako handlowiec, tj. podmiot prowadzący działalność gospodarcza. Strona przywołała także orzeczenia sądów administracyjnych oraz wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dnia 4 października 1995 r., w sprawie C – 291/92, z którego wynika, że działalnością handlową (gospodarczą) nie jest sprzedaż majątku prywatnego. Strona twierdzi, że sprzedawane działki należą do jej majątku osobistego, a zatem wnioskodawca nie działa jak handlowiec sprzedając te działki. Ministrem Finansów, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Organ przytoczył argumentację zawartą w interpretacji. Ponadto powołał się na przepisy ustawy o VAT w zakresie definicji podatnika oraz definicji działalności gospodarczej i stwierdził, że nie różnią się one od przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE z dnia 11 grudnia 2006r. L 347 s. 1 ze zm. zwanej dalej "dyrektywą 112) i w odniesieniu do transakcji, o jakich mowa we wniosku, zgodnie z art. 9 dyrektywy 112, wnioskodawca działa w charakterze podatnika, tj. jako podmiot działający w warunkach niepewności co do popytu, konkurencji, a także ostatecznego rezultatu finansowego podjętych działań. Zdaniem organu, również na mocy dyrektywy 112 czynności podejmowane przez wnioskodawcę podlegają opodatkowaniu VAT. Powołane przez stronę wyroki sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami w konkretnych sprawach i nie mają mocy powszechnie obowiązującej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej lub o jej zmianę oraz o zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1 i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez dokonanie ich błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że sprzedaż majątku prywatnego, w postaci działek budowlanych, wyodrębnionych z gruntu otrzymanego w spadku , podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W uzasadnieniu skargi powtórzono wszystkie argumenty zaprezentowane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i ponownie powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych i wyrok ETS dotyczący opodatkowania VAT sprzedaży majątku prywatnego. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, podkreślił zgodność zaskarżonej interpretacji z przepisami prawa unijnego i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z 13 października 2008 r. (sygn. akt III SA/Wa 2131/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał sprawę do rozpoznania według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia 17 marca 2009r. sygn. akt I SA/Wr 1359/08 uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną w oparciu naruszenie przepisów prawa procesowego tj. 14d O.p. Wyrokiem z dnia 23 lipca 2010r. sygn. akt I FSK 1163/09 uchylono ww. wyrok Sądu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 p.p.s.a. W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Istota sporu sprowadza się do kwestii opodatkowania strony skarżącej jako podatnika VAT z tytułu sprzedaży działek. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma wyrok TSUE z dnia 15 września 2011r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/11, Słaby, Kuć, Jeziorska –Kuć. W wyroku tym TSUE stwierdził, że dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą VAT na podstawie prawa krajowego państwa członkowskiego, jeżeli państwo to skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy 112, niezależnie od częstotliwości takich transakcji oraz od kwestii, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy, pod warunkiem że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. TSUE zauważył również, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z VAT i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika VAT w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 112 kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Natomiast jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 112 należy uznać ją za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika VAT. Okoliczność, iż osoba ta jest "rolnikiem ryczałtowym" w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 dyrektywy 112, jest w tym zakresie bez znaczenia. W przedmiotowej sprawie Sąd zobowiązany był rozważyć na tle okoliczności sprawy czy mamy do czynienia ze zwykłym wykonywaniem prawa własności czy z działalnością gospodarczą. Punktem zaś wyjścia do tychże rozważań jest treść art. 15 ustawy o VAT. Zgodnie z powołanym przepisem podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (ust. 1). Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (ust. 2). W pierwszej jednak kolejności wypada wskazać, że Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 10 listopada 2011r. sygn. akt I FSK 1665/11, że wywodzenie z normy art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, że Polska skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy) – nie jest jednak możliwe w świetle orzecznictwa ETS i samego sformułowania art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Jak bowiem wynika – z wydanego już po ww. wyroku NSA z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 – orzeczenia Trybunału z dnia 4 czerwca 2009 r. w sprawie C-102/08 SALIX Grundstücks-Vermietungsgesellschaft, korzystając z opcji przewidzianej w dyrektywie VAT państwo członkowskie musi to uczynić w przepisie ustawowym, mającym bezwzględną moc wiążącą, który będzie odpowiadał wymogom szczegółowości, precyzji i jasności koniecznym dla zagwarantowania pewności sytuacji prawnych i kontroli sądów krajowych. Oznacza to, że państwo członkowskie musi sformułować wyraźnie unormowanie, aby mogło powoływać się na przewidziane w art. 12 ust. 1 dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy) prawo, według którego za podatnika można uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 112, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego. W ustawie o VAT brak jest jednak takiego jednoznacznego i precyzyjnego unormowania, z którego wynikałoby, że Polska skorzystała z uprawnienia określonego w art. 12 ust. 1 dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy), na podstawie którego za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w szczególności dokonującego pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Trzeba przy tym dodać, że z art. 12 ust. 1 pkt b) dyrektywy 112 wiąże się ściśle z jej art. 12 ust. 3 stanowiącym, że "do celów ust. 1 lit. b) "teren budowlany" oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie". I w tym zakresie w ustawie o VAT brak jest stosownego jednoznacznego i precyzyjnego zdefiniowania jakie grunty nieuzbrojone lub uzbrojone, uznawany są za teren budowlany przez krajowego ustawodawcę. Jak już stwierdzono w wyroku siedmiu sędziów NSA z dnia 17 stycznia 2011 r. (sygn. akt I FPS 8/10), z wyroku ETS w sprawie C-468/93 pomiędzy Gemeente Emmen a Belastingdienst Grote Ondememingen (Holandia) wynika, że do ustawodawstwa krajowego każdego państwa należy ustalenie definicji terenu budowlanego, a polski ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia w ustawie o podatku od towarów i usług. Oznacza to, że do polskiego systemu prawa podatkowego nie implementowano art. 12 ust. 3 dyrektywy 112. Oczywiście, jak stwierdzono w ww. wyroku TSUE z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, transpozycja dyrektywy do prawa krajowego nie wymaga koniecznie literalnego powtórzenia jej przepisów w wyraźnej i specjalnie do tego przeznaczonej normie prawa, a wystarczy ogólny kontekst prawny, jeżeli skutecznie zapewnia on zastosowanie dyrektywy w pełni, w sposób jasny i precyzyjny. Jednak jedynie z brzmienia art. 15 ust. 2 ustawy o VAT w jego części stanowiącej, że "działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców [...], również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy [...]" nie można – w sposób jasny i precyzyjny – wywieść, że na jego podstawie za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w szczególności dokonującego pojedynczej dostawy terenu budowlanego, pojęcia którego nota bene niezdefiniowano w ustawie. Jak bowiem trafnie stwierdzono w wyroku NSA z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt. I FSK 1289/10, nie ma jakichkolwiek podstaw, aby z powyższej treści art. 15 ust. 2 ustawy o VAT wywodzić, że norma ta obejmuje także transakcje okazjonalne, o których stanowi art. 12 ust. 1 dyrektywy 112, opodatkowane niezależnie od ustalenia takiej okoliczności jak zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy. Tym samym podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1536/10, że brak w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) unormowań, które w sposób jasny i precyzyjny wskazywałby na fakt transpozycji do tej ustawy możliwości (opcji) określonej w art. 12 ust. 1 i ust. 3 dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy), co do uznania za podatnika każdego kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, w zakresie pojedynczej dostawy terenu budowlanego – nie pozwala na stwierdzenie, że Polska skorzystała z tej opcji. W tej sytuacji należy ustalić, czy w świetle zebranego materiału dowodowego sprawy skarżąca w celu dokonania spornej sprzedaży gruntów podjęła aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, co skutkuje koniecznością uznania jej za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika VAT, czy też sprzedaż ta nastąpiła w ramach zarządu jej majątkiem prywatnym. Jak bowiem stwierdził TSUE w przywołanym wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, w wypadku stwierdzenia, że Rzeczpospolita Polska nie skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy 112, należy zbadać, czy transakcje będące przedmiotem sporu w postępowaniach głównych podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 9 ust. 1 dyrektywy 112, czyli będącego jego odpowiednikiem w Polsce - art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w których to przepisach pojęcie podatnika definiuje się w związku z pojęciem działalności gospodarczej. Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane w tych normach obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i usługodawców, w tym wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 112 (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy o VAT), jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. O tym, że dokonujący sprzedaży gruntu budowlanego działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym wykonując prawo własności decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, który wskazuje, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. W tym zakresie w pełni aktualne są tezy zawarte w wyroku (7) NSA z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 oraz następujących po tym wyroku orzeczeniach NSA (np. wyrok z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1043/08) wskazujące na kryteria jakim należy kierować się przy określaniu, że w takich przypadkach mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, a nie z zarządem majątkiem prywatnym. Uwzględnić zatem w tym przedmiocie należy, że: 1. Stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik VAT wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W powyższym zakresie nie jest natomiast możliwe przyjęcie z góry konkretnych założeń, modelowego rozwiązania, mającego zastosowanie w każdym przypadku. 2. Wykonanie danej czynności (w przypadku sprzedaży działki budowlanej lub przeznaczonej pod zabudowę) jednorazowo jednakże w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy nie przesądza automatycznie, że z tego tylko powodu dany podmiot staje się podatnikiem VAT. Konieczne jest bowiem ustalenie, że w odniesieniu do tej czynności występował on w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku to tego gruntu, 3. Przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną,; przesłanka "stałości" działalności gospodarczej wynika z porównania art. 9 i art. 12 dyrektywy 112, gdyż skoro art. 12 wprowadza, jako zasadę szczególną, możliwość uznania za podatnika także podmiotów wykonujących działalność gospodarczą w sposób sporadyczny (okazjonalny), to oznacza, iż zasadą ogólną jest, by działalność gospodarcza musiała być wykonywana w sposób niesporadyczny (stały). 4. Nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku osobistego (prywatnego), który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych), lecz spożytkowania w celach prywatnych.. 5. Liczba i zakres transakcji sprzedaży gruntów nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem opodatkowania, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. 6. Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. 7. Fakt podjęcia, np. takich czynności jak uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, stanowią o takiej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, które mogą wskazywać, że czynności sprzedającego przybierają formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną, 8. Na taki rodzaj działalności wskazywać mogą także takie działania jak uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, zwłaszcza w sytuacji gdy sprzedawca jest już podatnikiem w zakresie usług budowlanych, developerskich czy innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. W kontekście powyższych kryteriów odróżnienia, na tle sprzedaży spornych w tej sprawie gruntów, działalności gospodarczej od zarządu majątkiem prywatnym - za zasadne należy uznać sformułowane zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Wynikające z tej sprawy okoliczności faktyczne, towarzyszące spornej sprzedaży, w żadnym zakresie nie wskazują, że aktywność strony skarżącej w przedmiocie zbycia przedmiotowych gruntów jest porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem. Zbycie ośmiu działek budowlanych, powstałych z podziału gruntu rolnego nabytego w drodze darowizny na cele prywatne i po urzędowej zmianie przeznaczenia tego gruntu (bez udziału zbywcy), nie stanowi per se działalności handlowej podlegającej opodatkowaniu VAT, gdyż brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności sprzedawcy w przedmiocie zbycia przedmiotowych gruntów, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego - stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności), co wskazuje, że w takim przypadku mamy do czynienia z czynnościami mieszczącymi się w ramach zarządu majątkiem prywatnym – nie mającym cech działalności gospodarczej w rozumieniu VAT. Mając na uwadze powyższe uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną w oparciu o treść art. 146 § 1 ppsa. Orzeczenie o kosztach znalazło swoją podstawę prawną w treści art. 200 ppsa i kwota zasądzona obejmuje kwotę wpisu sądowego. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Minister Finansów (Dyrektor Izby Skarbowej w P.) będzie zobowiązany do udzielenia interpretacji indywidualnej, uwzględniając wykładnię prawa poczynioną w niniejszym wyroku przez Sąd.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło