III SA/Wa 1001/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-20

Skład orzekający: Bożena Dziełak, Marek Kraus, Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli wcześniej wydał ostateczną decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może stwierdzić nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli istnieje ostateczna decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego. Nadpłata i zobowiązanie podatkowe są odrębnymi przedmiotami, a wysokość zobowiązania determinuje możliwość oceny istnienia i wysokości nadpłaty. Podważenie ostatecznej decyzji podatkowej może nastąpić jedynie w trybach nadzwyczajnych, a przepisy o nadpłacie nie przewidują takiej możliwości.
Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w związku z pożyczkami od wspólnika, twierdząc, że opodatkowanie takich pożyczek jest niezgodne z prawem wspólnotowym. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że pożyczka podlegała opodatkowaniu PCC. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając naruszenie prawa europejskiego i krajowego. Sąd oddalił skargę, wskazując na istnienie ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę Wnioskiem z dnia 6 stycznia 2010 r. spółka R.. (dalej "Spółka", "Skarżąca") zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. o stwierdzenie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 190.310 zł We wniosku Spółka wyjaśniła, że nadpłata powstała w związku z zawarciem w latach 2007-2008 sześciu umów pożyczek z jej wspólnikiem. Spółka uiściła podatek od czynności cywilnoprawnych i złożyła stosowne deklaracje. Obecnie Spółka uważa, że zapłata podatku w związku z pożyczką od udziałowca była nienależna, ponieważ Dyrektywa 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotycząca podatków pośrednich od gromadzenia kapitału nie przewiduje opodatkowania takich pożyczek podatkiem kapitałowym. We wniosku Spółka wskazuje na nadrzędność prawa wspólnotowego wynikającą z zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego w przypadku sprzeczności z prawem krajowym oraz obowiązek stosowania prawa wspólnotowego przez organy administracji publicznej i sądy krajowe. Zdaniem Spółki, Polska, po zaniechaniu od chwili wejścia do Unii Europejskiej opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umów pożyczek udzielanych spółce kapitałowej przez wspólnika, nie była uprawniona do ponownego wprowadzenia opodatkowania ww. operacji. Z uwagi na to, że w dniu zawarcia jednej z umów pożyczek tj. w dniu 18 czerwca 2008 r., właściwym organem podatkowym dla tego podatnika, był już Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego pismem z dnia 20 stycznia 2010 r. przekazał w tej części wniosek o stwierdzenie nadpłaty do właściwego organu podatkowego. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., nie podzielając stanowiska podatnika, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 125.000,00 zł oraz wypłaty oprocentowania. Od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], niezależnie od zarzutów zawartych w odwołaniu, uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania stwierdzając, iż niezałączenie do wniosku o stwierdzenie nadpłaty skorygowanej deklaracji stanowi uchybienie formalne wniosku. Orzekanie w sprawie odmowy nadpłaty bez usunięcia formalnych braków wniosku uznał za przedwczesne. Spółka, na wezwanie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., złożyła korektę deklaracji PCC-3 z podatkiem do zapłaty w kwocie 0 zł. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego kwestionując wysokość podatku określonego w deklaracji PCC-3, wszczął z urzędu postępowanie podatkowe dotyczące określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy pożyczki z dnia 18 czerwca 2008 r. i decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] określił zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 125.000 zł. Następnie decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 125.000 zł i wypłaty oprocentowania. Od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: • art. 120 w związku z art. 121 § 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), dalej "Ordynacja podatkowa", poprzez ich niezastosowanie w sprawie; • art. 4 ust. 2 w związku z art. 7 Dyrektywy 69/335/EWG dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału poprzez niezgodne z prawem europejskim wprowadzenie do polskiego porządku prawnego z dniem 1 stycznia 2007r. opodatkowania podatkiem kapitałowym pożyczek udzielonych spółce kapitałowej przez jej udziałowca, w sytuacji gdy Polska zdecydowała się na zwolnienie takich pożyczek od podatku kapitałowego implementując przepisy Dyrektywy 69/335 do ustawodawstwa krajowego, z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej; • art. 10 w związku z art. 56 i art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, poprzez niewypełnienie nałożonych na organy władzy Państwa Polskiego obowiązków wynikających z członkostwa we Wspólnocie; • art. 9 pkt 10 lit. a) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) oraz art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2008 r. poprzez odmówienie zastosowania zwolnienia z opodatkowania pożyczki uzyskanej przez skarżąca od udziałowca. Zdaniem Spółki, podatek ten został zapłacony nienależnie, gdyż Polska z dniem 1 maja 2004r. miała obligatoryjny obowiązek zwolnić z opodatkowania udzielenie pożyczki spółce kapitałowej przez jej wspólnika oraz nie miała prawa ponownego opodatkowania tych pożyczek od 01.01.2007 r. Wynika to z zasady stand still wykształconej na gruncie Dyrektywy kapitałowej. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że Spółka nie wniosła odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu zawartej umowy pożyczki, a wszystkie zarzuty merytoryczne zawarła w odwołaniu od decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty. Odnosząc się zaś do istoty sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w W. podniósł, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1) lit. k) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi podlegają m in. umowy spółki (akty założycielskie), a także, w myśl pkt 2 tego przepisu, zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4. Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy w przypadku umowy spółki kapitałowej za zmianę umowy uważa się wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika (akcjonariusza) oraz dopłaty. Obowiązek podatkowy, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8) lit. d) podstawę opodatkowania przy umowie spółki - przy pożyczce udzielonej spółce przez wspólnika lub akcjonariusza stanowi kwota lub wartość pożyczki. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 9) stawka podatku od umowy spółki wynosi 0,5%. Z powołanych wyżej przepisów ustawy wynika, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlega umowa spółki, a także zmiana umowy spółki. Natomiast za zmianę umowy spółki, na potrzeby tego podatku, uznaje się zarówno wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje podwyższenie kapitału zakładowego, jak również dopłaty i pożyczki udzielone spółce kapitałowej przez wspólnika lub akcjonariusza. W przypadku pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika lub akcjonariusza stawka podatku wynosi 0,5% wartości tej pożyczki. Uwzględniając powyższe, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., z tytułu zawarcia w dniu 18 czerwca 2008 r. przez Spółkę z jej udziałowcem umowy pożyczki powstał obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych. Przyjęcie do podstawy opodatkowania kwoty pożyczki 25.000.000 zł i zastosowanie stawki 0,5% skutkowało określeniem zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 125.000,00 zł. Spółka należny podatek uiściła oraz złożyła deklarację w sprawie podatku PCC-3. Tym niemniej w przedmiotowej sprawie zaistniał spór dotyczący zasadności opodatkowania tej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, który zdaniem pełnomocnika Spółki, pozostaje w sprzeczności z przepisami Dyrektywy 69/335/EWG. Dyrektor Izby Skarbowej w W. poglądu Spółki jednak nie podziela, stojąc na stanowisku, że Polska była uprawniona do opodatkowania pożyczek udzielonych spółce kapitałowej przez wspólnika w latach 2007-2008. Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznał za bezsporne w sprawie, że zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed prawem krajowym, która jest ściśle powiązana z zasadą bezpośredniego skutku, w przypadku niezgodności prawa krajowego (z ustawą zasadniczą włącznie) z normami prawa wspólnotowego bezwzględne pierwszeństwo i bezpośrednie zastosowanie mają normy prawa wspólnotowego. Jednakże podatnicy mogą skutecznie powoływać się na zapisy Dyrektywy, tylko wtedy gdy treść dyrektywy w czasie obligatoryjnym nie została wcale lub jedynie w stopniu niewystaczajacym wkomponowana w krajowe przepisy prawa podatkowego, przy jednoczesnym istnieniu bezwarunkowych i dokładnych co do treści postanowień dyrektywy. W rozpatrywanej sprawie sporna pozostaje kwestia czy pożyczka udzielona spółce przez akcjonariusza podlega zwolnieniu na podstawie przepisów Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 lipca 1969r. nr 69/335/EWG dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału w jej brzemieniu z dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, tj. określonej w dyrektywie 85/303/EWG. Organy podatkowe uznały, ze podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma treść art. 7 ust. 1 Dyrektywy, który stanowi, iż Państwa Członkowskie zwolnią z podatku kapitałowego operacje, inne niż operacje określone w art. 9, które w dniu 1 lipca 1984r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50 % lub niższą. Zwolnienie zależy od warunków, które w tamtym dniu były stosowane do przyznania zwolnienia lub, zależnie od okoliczności, nałożenia podatku według stawki 0,50 % lub niższej. Z przepisu tego wynika, że Państwa Członkowskie zobowiązane są do zwolnienia z podatku kapitałowego (w Polsce nazwanego podatkiem od czynności cywilnoprawnych, wcześniej opłatą skarbową) wszystkich czynności, które w dniu 01.07.1984r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50 % lub niższą. Czynność dokonana przez odwołującą Spółkę, tj. pożyczka zaciągnięta od akcjonariusza, nie była obligatoryjnie zwolniona z podatku kapitałowego mocą przepisów Dyrektywy, a mieściła się w katalogu czynności podlegających zwolnieniu fakultatywnemu. Tenże katalog czynności został zawarty w art. 4 ust. 2 Dyrektywy, który stanowi m.in., iż operacje takie jak zaciągnięcie pożyczki przez spółkę kapitałową, jeśli wierzyciel uprawniony jest do udziału w zyskach spółki (lit. c) oraz zaciągnięcie pożyczki przez spółkę kapitałową u członka, współmałżonka lub dziecka członka, a także zaciągnięcie pożyczki u strony trzeciej, jeżeli jest ona gwarantowana przez członka, pod warunkiem że takie pożyczki mają taką samą funkcję jak zwiększenie kapitału spółki (lit. d), mogą nadal podlegać podatkowi kapitałowemu w zakresie w jakim były opodatkowane stawką 1% w dniu 1 lipca 1984r. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 tej Dyrektywy, Państwa Członkowskie mogą zwolnić z podatku kapitałowego wszystkie operacje inne niż określone w ust. 1 lub naliczyć od nich podatek o jednolitej stawce nie przekraczającej 1 %. Przepis ten pozostawił więc Państwom Członkowskim swobodę w podjęciu decyzji co do opodatkowania lub zwolnienia Z podatku operacji m.in. wymienionych w art. 4 ust. 2 Dyrektywy. Dyrektor Izby Skarbowej w W., dla ustalenia, czy pożyczka udzielona Spółce przez udziałowca powinna być zwolniona z podatku kapitałowego stosownie do treści art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335, za konieczne uznał odwołanie się do przepisów krajowych, które obowiązywały w dniu 1 lipca 1984r. W dacie tej w Polsce funkcję podatku kapitałowego pełniła opłata skarbowa, uregulowana w ustawie z dnia 19 grudnia 1975r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 1975r., Nr 45, poz.226). Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 lit. "d" tej ustawy, opłatę skarbową pobiera się od pism stwierdzających zawiązanie spółki przez osoby fizyczne i osoby prawne nie będące jednostkami gospodarki uspołecznionej. Natomiast § 54 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 34, poz. 161) stanowią, iż opłata skarbowa od umowy spółki wynosi - od podstawy obliczenia opłaty: 1) od wkładów, których przedmiotem jest nieruchomość lub prawo wieczystego użytkowania 10%, 2) od innych wkładów 5%. Według ust. 3 § 54 podstawę obliczenia opłaty skarbowej stanowi przy zawiązaniu spółki - kapitał zakładowy, przy powiększeniu kapitału zakładowego spółki - kwota, o którą powiększono kapitał zakładowy. Z kolei stosownie do treści ust. 5 § 54 za kapitał zakładowy uważa się również pożyczki udzielone spółce przez jednego ze wspólników lub udziałowców, jeżeli ogólna suma niespłaconych pożyczek w dniu udzielenia pożyczki przekracza 50% kapitału zakładowego. Tym samym, ustawa o opłacie skarbowej jak i rozporządzenie do niej w § 54 ust.5 wskazywało na opodatkowanie pożyczki udzielonej spółce przez jej udziałowca. Jeżeli natomiast pożyczka taka nie spełniała warunku uznania jej za kapitał zakładowy, to podlegała opodatkowaniu na podstawie § 53 ust.1 tego rozporządzenia na zasadach ogólnych. Odpowiadając na zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisu art. 4 ust. 2 Dyrektywy 69/335/EWG poprzez uznanie, że pożyczka będąca przedmiotem sporu mieści się w dyspozycji ww. przepisu Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdza, że zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w stanie prawnym i faktycznym sprawy. Zdaniem organu odwoławczego powołane wyżej przepisy o opłacie skarbowej dają podstawę do uznania, że przedmiotowa pożyczka udzielona Spółce przez wspólnika, mieściłaby się w zakresie opodatkowania opłatą skarbową na dzień 01.07.1984 r. Zatem podstawą prawną pozwalającą na opodatkowanie przedmiotowej pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych o stawce nieprzekraczającej 1% jest art. 7 ust. 2 Dyrektywy 69/335/EWG. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia klauzuli stand-still, albowiem w czasie obowiązywania ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie miało miejsca rozszerzenie obowiązków podatkowych wbrew postanowieniom Dyrektywy. Na decyzję organu odwoławczego, w dniu 16 lutego 2011 r. (data nadania przesyłki poleconej w Urzędzie Pocztowym) Spółka, działając przez pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Powtarzając argumentację zawartą we wniosku i odwołaniu, Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jej rzecz. Jednocześnie pełnomocnik Spółki - wskazując na postanowienie z dnia 15 grudnia 2010 r. Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 731/09) w sprawie zwrócenia się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym o treści: "Czy art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, zmieniony z dnia 17 czerwca 1985 r. przez art. 1 pkt 1 dyrektywy nr 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r., uprawniał Państwo Członkowskie do ponownego wprowadzenia z dniem 1 stycznia 2007 r. podatku kapitałowego z tytułu zaciągnięcia pożyczki przez spółkę kapitałową, jeżeli wierzyciel uprawniony jest do udziału w zyskach tej spółki, w przypadku, gdy Państwo Członkowskie uprzednio zrezygnowało z pobierania tego podatku z dniem akcesji, tj. z dniem 1 maja 2004 r.?" - wniósł o zawieszenie postępowania do czasu wydania wyroku przez ETS. Pełnomocnik Skarżącej powołał się ww. zakresie na fakt, że sprawa, której dotyczy pytanie prejudycjalne jest analogiczna do kwestii, która jest przedmiotem toczącego się postępowania z wniosku Spółki. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuca naruszenie: • art.120 w związku z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, czego przejawem jest stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego; • art. 4 ust. 2 w związku z art. 7 Dyrektywy 69/335/EWG dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału poprzez niezgodne z prawem europejskim wprowadzenie do polskiego porządku prawnego z dniem 1 stycznia 2007r. opodatkowania podatkiem kapitałowym pożyczek udzielonych spółce kapitałowej przez jej udziałowca, w sytuacji gdy Polska zdecydowała się na zwolnienie takich pożyczek od podatku kapitałowego implementując przepisy Dyrektywy 69/335 do ustawodawstwa krajowego, z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej; • art. 10 w związku z art. 56 i art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, poprzez niewypełnienie nałożonych na organy władzy Państwa Polskiego obowiązków wynikających z członkostwa we Wspólnocie. Ponadto w skardze powtórzono argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz w odwołaniu, jeszcze raz podkreślając konieczność bezpośredniego zastosowania przepisów Dyrektywy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i zawartą w niej argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym nie jest możliwe orzekanie przez organy podatkowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty (pozytywnie lub negatywnie dla wnioskodawcy) bez uprzedniego określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 345/09, Lex nr 216725 oraz wojewódzkich sądów administracyjnych: z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1703/07, Lex nr 361219, z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 107/08, Lex nr 451227, z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 565/08, Lex nr 491963). Nadpłata i zobowiązanie podatkowe są różnymi przedmiotami, co do których istnieją odrębne podstawy prawne orzekania. Z tej przyczyny każdy z nich kwalifikuje się w ujęciu materialnoprawnym do samodzielnego załatwienia, z zastrzeżeniem, iż wysokość zobowiązania podatkowego w gruncie rzeczy wyprzedza i determinuje zarazem możliwość oceny istnienia i samej wysokości nadpłaty. Innymi słowy, aby dopuszczalne było decyzyjne rozstrzygnięcie wniosku złożonego w sprawie nadpłaty, konieczne jest najpierw załatwienie sprawy dotyczącej zobowiązania. Wobec zaś zasady trwałości ostatecznej decyzji podatkowej wyrażonej w art. 128 Ordynacji podatkowej, podatnikowi nie przysługuje prawo żądania stwierdzenia nadpłaty, gdy wysokość zobowiązania podatkowego została określona ostateczną decyzja organu podatkowego. Jej podważenie może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych, np. w drodze wznowienia postępowania. Przepisy o nadpłacie nie przewidują bowiem podważania ostatecznych decyzji podatkowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2003, sygn. akt I SA/Łd 807/01 oraz komentarz B. Gruszczyńskiego do art. 75 Ordynacji podatkowej [w:] St. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wydanie 7, LexisNexis, str. 436). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy", o jakim mowa w ww. przepisie, oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają, i które legły u podstaw jej wydania. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. określa więc, że stan faktyczny istniejący w chwili wydawania danego aktu lub podjęcia czynności to moment decydujący dla oceny stanu sprawy przez sąd administracyjny przy wydawaniu orzeczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2010r., I FSK 1733/08, z dnia 26 listopada 2010, sygn. akt I GSK 865/09, z dnia 2 grudnia 2010, sygn. akt I GSK 806/10, z dnia 9 grudnia 2010, sygn. akt I GSK 3/10). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z uwagi na fakt, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji pozostawała w obrocie prawnym ostateczna decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego Skarżącej, brak było podstaw do stwierdzenia nadpłaty. Decyzja odmawiająca Skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych była następstwem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Z powyższego wynika zatem, że podatek od czynności cywilnoprawnych uiszczony przez Spółkę był podatkiem należnym, a to oznacza, że w sprawie brak było przesłanek do stwierdzenia nadpłaty. Jak wynika z pisma procesowego pełnomocnika Skarżącej złożonego w biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 20 grudnia 2011 r., już po wydaniu wyroku w sprawie, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] października 2010 r.- uchylił w całości tę decyzję i umorzył postępowanie podatkowe w sprawie. Wobec okoliczności, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nie była elementem stanu faktycznego sprawy w dacie wydawania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie wystąpiły zatem przesłanki do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Z uwagi na stanowisko Sądu, że - wobec istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania Skarżącej w podatku od czynności cywilnoprawnych nie można było stwierdzić nadpłaty w tym podatku - bezzasadne jest ustosunkowywanie się do zarzutów podniesionych w skardze. Wobec zaś wydania przez Trybunał Sprawiedliwości w dniu 16 czerwca 2011r. wyroku w trybie prejudycjalnym w następstwie pytania prawnego, o którym mowa we wniosku Skarżącej o zawieszenie postępowania, wniosek ten w dacie orzekania przez Sąd stracił aktualność. Uwzględniając powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło