II OZ 250/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 863/11 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] lipca 2011 r. i wymierzył K. B. karę w wysokości 20.000 zł z tytułu przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. B. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania powyższego postanowienia organu II instancji wskazując, że uiszczenie wymierzonej kary spowoduje dla niej nieodwracalne i niekorzystne skutki finansowe. Wysokość nałożonej kary powoduje, że jej uiszczenie będzie się wiązać z uszczerbkiem dla skarżącej i jej rodziny. Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2012 r. wezwano skarżącą do uprawdopodobnienia, w terminie 5 dni, okoliczności uzasadniających przedmiotowy wniosek o wstrzymanie, poprzez złożenie oświadczenia o aktualnej sytuacji rodzinnej, materialnej i majątkowej skarżącej oraz do wykazania, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie ustosunkowała się do powyższego wezwania. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 863/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że samo oświadczenie skarżącej, że uiszczenie kary pieniężnej spowoduje nieodwracalne i niekorzystne skutki finansowe oraz uszczerbek dla skarżącej i jej rodziny, nie jest przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżąca ograniczyła się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia o dużej uciążliwości nałożonej kary, nie odnosząc się natomiast do zarządzenia Sądu z dnia 9 stycznia 2012 r. Sąd podkreślił, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, bowiem w przypadku uchylenia takiej decyzji przez sąd administracyjny uiszczona należność podlega zwrotowi. Strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Podsumowując Sąd stwierdził, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż w przypadku wykonania zaskarżonego postanowienia spełnione zostaną przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zażaleniem K. B. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na błędnym zastosowaniu pomimo ustalenia przesłanek do jego zastosowania. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd w sposób dowolny przyjął, iż nie zostały udowodnione okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego postanowienia. Wskazano, że szczegółowa analiza wniosku skarżącej prowadzi do wniosku, że podstawowym argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania decyzji jest zachwianie płynności finansowej firmy ze względu na nadzwyczajny i całkowicie niezależny od przedmiotu działalności firmy wydatek związany z zapłatą kary. Ponadto wskazano, że fakt odwracalności zapłaconej kary nie ma znaczenia dla oceny wstrzymania decyzji - przesłanką wstrzymania jest bowiem okoliczność trudnych do odwrócenia skutków a nie ich nieodwracalność. Wskazano również, że należy też mieć na uwadze wadliwość pierwotnej decyzji, która przewidywała karę wysokości 70.000 zł - wydanie przez organ najpierw decyzji przewidującej karę w wysokości 70.000 zł a następnie obniżenie jej o 50.000 zł podważa wiarygodność decyzji jako opartej na podstawie prawnej. Zdaniem skarżącej należy również mieć na względzie, że wstrzymaniu nie sprzeciwia się interes publiczny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe dotyczy również aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, jak wynika to z jego konstrukcji, spoczywa na skarżącym. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana (postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2010 r., II OZ 773/10; z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 99/09; z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 8/09). Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt II FZ 39/09; postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 ). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia może spowodować po jej stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie kwestionowanego postanowienia skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga także, iż Sąd I instancji, mając na uwadze wskazaną we wniosku okoliczność, iż uiszczenie przedmiotowej kary z tytułu przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego będzie się wiązać z uszczerbkiem dla skarżącej i jej rodziny, wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia powyższych okoliczności poprzez, między innymi, złożenie oświadczenia o aktualnej sytuacji rodzinnej, materialnej i majątkowej. Sąd dał jej więc możliwość szczegółowego wykazania istnienia w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca nie ustosunkowała się jednak do powyższego wezwania. W tych okolicznościach stwierdzić należy, iż słusznie zaskarżonym postanowieniem odmówiono wstrzymania wykonania postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] października 2011 r. Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.