I FSK 318/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-07

Skład orzekający: Artur Mudrecki, Grażyna Jarmasz, Małgorzata Niezgódka-Medek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot, który nie był faktycznym dostawcą towarów, jeśli podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o tej sytuacji?
Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, gdyż faktycznym dostawcą towarów był inny podmiot niż wskazany na fakturze. Prawo do odliczenia podatku VAT przysługuje tylko wtedy, gdy transakcja jest rzeczywista, a podatnik dochował należytej staranności i nie wiedział ani nie mógł wiedzieć o nieprawidłowościach związanych z transakcją.
Stan faktyczny
Skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu telefonami komórkowymi i odliczył podatek naliczony z faktur wystawionych przez firmę D. – M.S., która według organów nie była faktycznym dostawcą towarów. Faktycznym dostawcą był J.K., który prowadził działalność pod nazwą firmy D. – M.S. Organy podatkowe uznały, że skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć o nieprawidłowościach i pozbawiły go prawa do odliczenia podatku VAT z tych faktur.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 61/12 w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 1800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012r., sygn. akt I SA/Ke 61/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę P.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 listopada 2011 r. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania 2.1. Zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 15 lipca 2011r. określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. Organ podatkowy ustalił, że skarżący prowadzący firmę Z., której przedmiotem działalności był między innymi handel telefonami komórkowymi, zawyżył kwotę podatku naliczonego do odliczenia poprzez odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez firmę D. – M.S. Zdaniem organu, faktury wystawione przez ten podmiot nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, gdyż faktycznym podmiotem od którego skarżący nabywał telefony komórkowe nie była firma wskazana na fakturze zakupu a J.K., szwagier M.S. To J.K. faktycznie prowadził działalność gospodarczą pod firmą D. – M.S. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011r., I SA/Kr 210/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi M.S. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. określające M.S. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. W wyroku Sąd potwierdził, że skarżący w rzeczywistości nie prowadził działalności gospodarczej, a działalność ta była prowadzona na inną osobę, tj. J.K. Organ wyjaśnił, że firma M.S. brała udział w oszustwie karuzelowym w wewnątrzwspólnotowym obrocie telefonami komórkowymi. Osoby stojące za tym procederem wykorzystywały firmy, które powstały tylko po to, aby formalnie dokonywać sprzedaży telefonów, których faktycznie nigdy nie nabyły, przeprowadzały transakcje jedynie fakturami "papierowymi". Faktycznie dostawy telefonów pochodziły od kontrahentów zagranicznych, lecz w dokumentach firmy M.S. tych transakcji czy faktur nie wykazywano. W ocenie organu, skarżący miał świadomość co do faktu, że transakcje pomiędzy P.Z. a D. – M.S. nie są zgodne z prawem. W związku z powyższym organ po zastosowaniu treści art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) pozbawił skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na tych fakturach. 2.2. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił naruszenie: - art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że skarżący zawyżył kwotę podatku naliczonego do odliczenia poprzez odliczenie podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez firmę D. – M.S.; - art. 169 § 1 Kodeksu cywilnego (k.c.) poprzez niezastosowanie w stosunku do transakcji zawartych pomiędzy D. a P.Z., a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie nabył własności zakupionych telefonów i nie uzyskał prawa do obniżenia podatku należnego; - art. 353¹ k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niezastosowanie i uznanie, że zawieranie transakcji sprzedaży telefonów we wcześniej umówionych miejscach jest niedozwolone i nie stanowi zachowania należytej staranności; - art. 6 ust. 1 w związku z art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że zawieranie transakcji gotówkowych przez P.Z. w granicach do równowartości 15.000 euro stanowi naruszenie prawa, oraz jest "znaczącą transakcją", - art. 577 § 1 w zw. z art. 353¹ k.c. poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że transakcjom zawieranym przez P.Z. winno towarzyszyć udzielenie gwarancji przez sprzedającego, podczas gdy uprawnienie z gwarancji wynika ze swobody stron, a gwarancji udzielił producent telefonów; - art. 556 § 1 w związku z art. 558 § 1 k.c. poprzez nie zastosowanie i przyjęcie, że transakcje sprzedaży zawierane przez P.Z. nie przewidywały roszczeń z tytułu rękojmi, podczas gdy odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi powstaje z mocy prawa przez fakt zawarcia umowy sprzedaży, a jej wyłączenie pomiędzy przedsiębiorcami możliwe jest tylko i wyłącznie w drodze umowy; - nieprawidłową wykładnię art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.), polegającą na przyjęciu, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego in rem w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym zawiesza bieg terminu przedawnienia. W przypadku nie podzielania przez Sąd powyższych zarzutów skarżący zarzucił naruszenie art. 191 O.p. poprzez to, że organ podatkowy wykroczył poza granicę swobodnej oceny dowodów. 2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił. Zdaniem Sądu skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez D. – M.S. Podmiot ten stworzony został po to, by dokumentować sprzedaż telefonów komórkowych, które pochodziły z zupełnie innego źródła, za którego organizacją w istocie stał J.K. Z punktu widzenia ustawy o VAT, wbrew twierdzeniom skargi, nie jest wystarczające, że podatnik w ogóle nabył towar wymieniony w fakturze, ale też to, czy nabył go od wystawcy tej faktury. Nie może budzić wątpliwości, że prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę, tj. obowiązku podatkowego powstałego na poprzednim etapie obrotu. M.S. nie można było uznać za podatnika w świetle dyspozycji art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. W świetle zebranego i ocenionego prawidłowo materiału dowodowego ustalono, że wystawca zakwestionowanej faktury takiej działalności nie prowadził albowiem firmował jedynie działalność J.K. Istotnym też jest, że w odniesieniu do firmy M.S. okoliczność ta przesądzona została w powołanym przez organ wyroku o sygn. akt I SA/Kr 210/11. Ponadto organy prawidłowo, nie naruszając wynikającej z art. 191 O.p. zasady swobodnej oceny dowodów wykazały, że skarżący wiedział lub na podstawie okoliczności powinien wiedzieć, że dostawcą towaru nie jest podmiot uwidoczniony na fakturze. Organ dokonał w tej mierze wszechstronnej oceny dowodów we wzajemnym powiązaniu z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy (w tym odwołania się do uznanych zwyczajów handlowych), czym jak stwierdza Sąd, nie naruszył zasad logiki i doświadczenia życiowego. Trafności wniosków organu nie podważa argumentacja skargi oparta m.in. o przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu cywilnego Sąd uznał za bezzasadne. Okoliczność czy skarżący nabył na gruncie prawa cywilnego własność kupowanego towaru czy nie, na gruncie prawa podatkowego nie miała znaczenia. Za bezprzedmiotowy Sąd uznał zarzut przedawnienia skoro w przypadku zobowiązania podatkowego za grudzień 2005 r. okres przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2011 r. 4. Skarga kasacyjna 4.1. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika skarżącego, zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie: - art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) dalej u.p.p.s.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, gdyż Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyjął, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy przyjmuje za własne, podczas gdy z ustaleń tych nie wynika czy orzeczenia WSA dotyczące M.S. są prawomocne (wyrok w sprawie I SA/Kr 210/11), a ma to znaczenie dla ustalenia, czy czynności dokonane między skarżącym a M.S. zostały dokonane oraz czy podmiot wskazany na fakturze zakupu telefonów jako sprzedający to w istocie M.S. oraz czy został on uznany za podatnika podatku VAT w zakresie transakcji zawartych ze skarżącym; - art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, gdyż Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyjął, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy przyjmuje jako własne, a w ślad za nimi przyjął, że skarżący nie był uczestnikiem obrotu karuzelowego, a organ nie kwestionował samego faktu zakupu telefonów, podczas gdy organy kwestionowały fakt zakupu telefonów przez skarżącego stwierdzając, że skarżący miał świadomość, że transakcje zawierane z D i G. są niezgodne z prawem, gdy równocześnie nie zawierają ustaleń odnośnie na czym takowa sprzeczność z prawem miałaby polegać (np. art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego); - art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, gdyż Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyjął, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy przyjmuje jako własne, podczas gdy ustalenia organów wbrew art. 191 O.p. stanowią dowolną ocenę zeznań świadków, z których jakoby wynika, że osoby uczestniczące w obrocie karuzelowym (M.S., T.G., P.H., J.K., M.C.) realizowały transakcje sprzedaży z podmiotami spoza grupy, a równocześnie ukrywały przed nimi rzeczywiste powiązania i osobę rzeczywistego sprzedawcy, a to J.K. podczas gdy P.S. zeznał, że prowadził działalność gospodarczą pod nazwą D. i zajmował się wyszukiwaniem biura księgowego, dostarczeniem dokumentów księgowych, bieżących nadzorem nad działalnością przedsiębiorstwa. Ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia zarzutów zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: - art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy o VAT w związku z art. 58 i art. 83 Kodeksu cywilnego poprzez oczywiste niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy transakcje zawarte pomiędzy skarżącym a M.S. nie były sprzeczne z prawem, nie miały za cel obejścia ustawy i nie były pozorne, gdyż transakcje te miały miejsce, wolą stron było zawarcie umowy sprzedaży, nie stanowiły w istocie tylko wystawienia "pustych" faktur, a strony nie dyssymulowały innej umowy, stanowiły w istocie rzeczywistą sprzedaż, której opis znajduje potwierdzenie w fakturach wystawionych przez M.S. na rzecz skarżącego; - art. 86 ust. 1 i 2 pkt 2 lit. a ustawy o VAT w związku z art. 169 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez pozbawienia prawa o obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w sytuacji, gdy podatnik posiadał faktury prawidłowe pod względem formalnym oraz potwierdzające faktyczne nabycie towarów. 4.2. W oparciu o wskazane podstawy wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 5.2. W zaskarżonym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, że skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych przez firmę D. – M.S., gdyż faktycznym sprzedawcą towaru był inny podmiot, tj. J.K. Nadto, zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy podatkowe wykazały, że skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć, że dostawcą towaru nie był podmiot uwidoczniony na fakturach. 5.3. Autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z przedstawionym wyżej stanowiskiem. W tym zakresie formułuje zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. 5.4. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były zasadne. Autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, gdyż Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez organy. Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w zakresie w jakim nie dokonał ustaleń faktycznych. Sąd administracyjny nie posiada bowiem kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego, w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Obowiązkiem sądu administracyjnego pierwszej instancji jest zbadanie, czy organ ten dokonując ustalenia stanu faktycznego nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mającym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zajęcie stanowiska jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09, dostępne w bazie internetowej CBOIS). W zaskarżonym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji przyjął ustalenia organów podatkowych. Wyraził przy tym zdanie, że stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynikało, że objęte spornymi fakturami czynności nie zostały dokonane przez osobę na nich uwidocznioną. Wystawcą faktur była firma D. – M.S. gdy tymczasem faktycznym sprzedawcą objętego nimi towaru był J.K. Ustalenia te nie były kwestionowane przez stronę skarżącą w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący nie polemizuje z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organy podatkowe odnośnie M. S. i tego kto faktycznie prowadził działalność gospodarczą pod nazwą D. i Spółka G.. (str. 4 skargi). Sąd pierwszej instancji wyjaśniając dlaczego uznał przyjęty stan faktyczny za prawidłowy, nie tylko stwierdził, że znajduje on potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Sąd powołał się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygn. akt I SA/Kr 210/11, gdzie przesądzono, że firma M.S. działalności nie prowadziła. Powołanym orzeczeniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. określające M.S. zobowiązanie podatkowe w VAT za okres od stycznia do grudnia 2005r. i od stycznia do maja 2006r. W uzasadnieniu zaakceptowano stanowisko organów podatkowych wskazujące na to, że M.S. nie prowadził działalności gospodarczej zarejestrowanej na swoje nazwisko pod firmą D., a jedynie firmował tę działalność udostępniając firmę swojemu szwagrowi J.K. W konsekwencji powyższych ustaleń zastosowano przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Powołane wyżej orzeczenie o sygn. akt I SA/Kr 210/11 w dniu wydania zaskarżonego w sprawie wyroku było prawomocne. Sam brak odnotowania tej okoliczności w zaskarżonym wyroku nie przemawia za zasadnością naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Nie można się bowiem zgodzić z autorem skargi kasacyjnej aby miało to jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji, jak i organy podatkowe były związane ustaleniami przedstawionymi w wyroku o sygn. akt I SA/Kr 210/11. Zgodnie z art. 170 u.p.p.s.a, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach z 28 stycznia 2011 r. sygn. akt II FSK 2449/10, czy z dnia 23 marca 2011r. sygn. akt II FSK 2124/09, opubl. CBOSA) to związanie oznacza, że przesądzenie we wcześniejszym prawomocnym wyroku określonej kwestii wyklucza możliwość późniejszego jej badania, a podmioty stosujące prawo są faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego związane, co "implikuje w sposób bezwzględny wzięcie tego pod uwagę w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach". 5.5. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, że organy podatkowe nie naruszając wynikającej z art. 191 O.p. zasady swobodnej oceny dowodów wykazały, że skarżący wiedział lub na podstawie okoliczności powinien wiedzieć, że dostawcą towaru nie jest podmiot uwidoczniony na fakturze. Organ dokonał w tej mierze wszechstronnej oceny dowodów we wzajemnym powiązaniu z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy (w tym odwołania się do uznanych zwyczajów handlowych), czym jak stwierdził Sąd, nie naruszył zasad logiki i doświadczenia życiowego. W zaskarżonej decyzji przedstawiono zasady współpracy pomiędzy kontrahentami. Wskazano, że: transakcje zawierano np. na stacjach benzynowych, podczas gdy racjonalnie działający przedsiębiorca tak dużych zakupów dokonuje zazwyczaj w siedzibie firmy; znaczące zapłaty za zakupiony towar dokonywane były gotówką, w sytuacji, gdy była to firma z którą P.Z. dopiero rozpoczął współpracę, którą poznał przez Internet i nie poznał właściciela tej firmy; warunki współpracy i zawierania transakcji nie przewidywały możliwości występowania roszczeń związanych z reklamacjami. Nieformalne zasady współpracy występowały także po stronie sprzedaży dokonywanej przez Z. na rzecz głównego odbiorcy E. W przedstawionych okolicznościach trudno uznać, że skarżący dochował należytej staranności. Należyta staranność jest określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i uzasadnia zwiększone oczekiwania wobec skarżącego, co do jego umiejętności, wiedzy, skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania w prowadzonych przez niego działaniach. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (por. A. Olejniczak [w:] Umowy w obrocie gospodarczym, pod. red. A. Kocha, J. Napierały, Warszawa 2012, s. 47-48) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 847/12, dostępne w bazie internetowej CBOIS). W zaskarżonej decyzji zwrócono uwagę, czego autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje, że firma D. –M.S. była w roku 2005 r. jednym z dwóch największych (obok firmy "X. Sp. zo.o.") dostawców i wartość zakupów netto w tym roku od D. wyniosła 477.859,09 zł, zaś w roku 2006 r. 1.230.605,16 zł. Skala tych transakcji wymagała, aby skarżący zweryfikował swojego kontrahenta. Tymczasem żadna ze stron nie dążyła do poznania kontrahenta; nie było spotkań w siedzibie firmy, zaś transakcje odbywały się z "samochodu do samochodu". 5.6. W świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości (por. wyrok z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recycling, a także. wyroki z dnia 21 czerwca 2012r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében i Dávid) ochrona prawna przysługuje podatnikowi, który na podstawie obiektywnych przesłanek nie wiedział lub nie mógł wiedzieć, że transakcja wiązała się z przestępstwem w dziedzinie podatku od wartości dodanej, czy też "podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że dopuszczono się nieprawidłowości lub przestępstwa". Ochrona, o której mowa, przysługuje zatem podatnikom wykazującym się należytą starannością i dbałością o własne interesy w obrocie gospodarczym. W sprawie nie doszło do skutecznego podważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji zgodnie z którym, faktury wystawione przez M. S. nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, gdyż faktycznym podmiotem od którego skarżący nabywał telefony komórkowe nie była firma wskazana na fakturze zakupu. Skarżący zaś dokonując spornych transakcji nie dochował należytej staranności. W tej sytuacji zasadnie pozbawiono skarżącego prawa do odliczenia VAT z przedmiotowych faktur, co czyniło nieuzasadnionym zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 i art. 86 ust. 1 i 2 pkt 2 lit. a ustawy o VAT. Podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że skarżący nabył na gruncie prawa cywilnego własność kupowanego towaru, na gruncie prawa podatkowego nie miała znaczenia. Właściwie wyjaśnił tutaj Wojewódzki Sąd Administracyjny, że o prawie do odliczenia decydują wyłącznie wskazane przepisy ustawy o VAT. W ich świetle faktura rzetelna od strony podmiotowej i przedmiotowej tzn. dokumentująca rzeczywiste zdarzenie gospodarcze pomiędzy jej wystawcą a odbiorcą, daje jej odbiorcy uprawnienie do odliczenia wykazanego w niej podatku (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 1067/13, dostępne w bazie internetowej CBOIS). 5.7. W innej sprawie skarżącego, a dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1086/12, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej strony skarżącej uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał zarzuty dotyczące odstąpienia przez Sąd pierwszej instancji od ustalenia i oceny okoliczności faktycznych czy skarżący, nie uczestniczył w łańcuchu karuzelowym, wiedział lub nie oraz czy na podstawie okoliczności sprawy mógł wiedzieć, że kupuje towar od podmiotu nie uwidocznionego na fakturze. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny okoliczności wskazujących na brak należytej staranności podatnika. Dlatego też wymienione orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogło mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik niniejszej sprawy. 5.8. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło