III SA/Gd 12/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-02-23
Skład orzekający: Anna Orłowska, Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik – Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi w służbie stałej, który nabył lokal mieszkalny będąc w służbie przygotowawczej, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie tego lokalu, jeśli wniosek złożył po mianowaniu do służby stałej?Ratio decidendi
Policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, nawet jeśli zobowiązania na jego zakup zaciągnął będąc jeszcze w służbie przygotowawczej. Kluczowe jest, aby wniosek o pomoc został złożony przez funkcjonariusza będącego w służbie stałej, a sama pomoc może być przeznaczona na spłatę zobowiązań związanych z nabyciem lokalu. Organy administracji publicznej mają obowiązek rzetelnego informowania stron o ich prawach i obowiązkach, a naruszenie tej zasady może prowadzić do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sierżant J. C. złożyła wniosek o pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego. Wcześniej, będąc w służbie przygotowawczej, nabyła lokal mieszkalny w drodze umowy sprzedaży i ustanowienia odrębnej własności. Komendant Policji odmówił przyznania pomocy, argumentując, że policjant nie spełnia przesłanek do otrzymania lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, ponieważ posiadał lokal w miejscowości pobliskiej w dniu mianowania do służby stałej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację przepisów oraz naruszenie zasady informowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Policji z dnia 14 września 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Komendanta Policji z dnia 25 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Policji z dnia 14 września 2011 r. nr [...].
Wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2011 r. skierowanym do Komendy Miejskiej Policji w G. sierżant J. C. zwróciła się o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w B. przy ul. [...]. Do wniosku w/w dołączyła sporządzoną w formie aktu notarialnego umowę z dnia 9 maja 2011 r. ustanowienia odrębnej własności w/w lokalu i umowę sprzedaży.
Decyzją z dnia 14 września 2011 r. nr [...] Komendant Miejski Policji działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej w skrócie k.p.a.), art. 95 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 94 ust. 1 i art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.), § 1 ust. 1, § 2 pkt 2, § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnieniu tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.) oraz § 3a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 ze zm.) odmówił wnioskodawczyni przyznania żądanej pomocy finansowej.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Komendant Miejski Policji wskazał, że warunkiem przyznania policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest spełnienie przez niego wymogów do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Innymi słowy, jeżeli policjantowi nie przysługuje przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej – nie spełnia on przesłanek do przyznania mu lokalu w tym trybie, to nie ma on automatycznie podstaw do ubiegania się o pomoc mieszkaniową.
W realiach sprawy J. C. nie spełnia przesłanek do otrzymania pomocy, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji bowiem na dzień mianowania do służby stałej posiadała ona w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej jej powierzchni mieszkalnej, tj. lokal mieszkalny nr [...] położony w B. przy ul. [...]. Pomoc finansowa na cele mieszkaniowe przysługuje zaś jedynie tym funkcjonariuszom w służbie stałej, którzy nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Tym samym należało odmówić przyznania wnioskodawczyni żądanej pomocy finansowej.
W odwołaniu od w/w decyzji J. C. wskazała, że niezasadne jest twierdzenie, w świetle którego uzyskanie pomocy finansowej po dokonaniu zakupu lokalu jest niemożliwe.
Organ błędnie bowiem utożsamia nabycie lokalu mieszkalnego, w związku z którym funkcjonariusz domaga się udzielenia pomocy finansowej z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, gdy tymczasem orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje, że funkcjonariusz może skutecznie dochodzić przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu również po dokonaniu transakcji i wpisie do księgi wieczystej.
Nadto odwołująca wskazała, że w Wydziale Wspomagającym Komendy Miejskiej Policji w G. uzyskała informację, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej może złożyć zarówno przed jak i po zakupieniu mieszkania. Tym samym należy uznać, że błędne informacje udzielane przez organ I instancji co do aktualnego sposobu interpretacji przepisów miały bezpośredni wpływ na nieuwzględnienie wniosku skarżącej. Odwołująca nie powinna być bowiem obciążana ryzykiem zmiany sposobu interpretacji przepisów oraz konsekwencjami wprowadzenia jej w błąd przez sam organ orzekający w danej materii.
Decyzją z dnia 25 października 2011 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 94 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnieniu tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów utrzymał w mocy w/w zakwestionowane rozstrzygnięcie Komendanta Miejskiego Policji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy nawiązując do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz regulacji normatywnej zawartej w ustawie o Policji wskazał, że podstawową kwestią jest rozważenie czy wnioskodawczyni w dniu uzyskania lokalu mieszkalnego posiadała uprawnienia do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Policji. Art. 88 ustawy o Policji wskazuje bowiem, iż policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Przedmiotowa regulacja przesądza, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje jedynie funkcjonariuszowi w służbie stałej. Nadto funkcjonariusz taki ani jego małżonek nie może posiadać w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Spełnienie warunku zawartego w art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji należy z kolei oceniać nie na dzień wydania decyzji lecz na dzień uzyskania lokalu mieszkalnego, z którym wiąże się dochodzona pomoc finansowa.
Policjant nie będący w służbie stałej nie jest zaś uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, a co za tym idzie również pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. J. C. do służby stałej została mianowana w dniu 26 maja 2011 r. Z aktu notarialnego dołączonego do wniosku wynika, że lokal nabyła w dniu 9 maja 2011 r. Tym samym w dniu nabycia prawa do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji, tj. w dniu mianowania do służby stałej posiadała lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej. Ten stan rzecz pozwala zatem na uznanie, iż pomoc finansowa wnioskodawczyni nie przysługuje.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na w/w decyzję J. C. wniosła o uchylenie rozstrzygnięć wydanych w jej sprawie. Decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 107 § 3 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia prawnego decyzji, tj. brak wskazania przepisów, na podstawie których organ II instancji uzależnia przyznanie pomocy finansowej funkcjonariuszowi policji od stanu faktycznego (posiadania bądź nieposiadania statusu funkcjonariusza w służbie stałej) w chwili nabycia lokalu mieszkalnego, którego dotyczy wniosek funkcjonariusza o przyznanie pomocy finansowej, a nie od stanu faktycznego w chwili wydawania decyzji (ewentualnie składania wniosku przez funkcjonariusza), co stanowi naruszenie zasady działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa;
- art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego i swobodną jego ocenę przez organ, czego bezpośrednim skutkiem było uznanie, ze w dniu mianowania do służby stałej skarżąca posiadała lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej;
- art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie; organ błędnie bowiem przyjął, że data nabycia lokalu przez skarżącą jest równoznaczna z datą zawarcia przez skarżącą umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu gdy tymczasem do ustanowienia odrębnej własności lokalu wymagany jest wpis do księgi wieczystej (tzw. wpis konstytutywny) i to właśnie ta data jest datą nabycia odrębnej własności lokalu przez skarżącą;
- art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie przez organ zasady praworządności oraz równości obywateli wobec prawa, co przejawiało się tym, że organ wydawał w stosunku do innych funkcjonariuszy decyzję uwzględniające ich wnioski o przyznanie pomocy finansowej (ściśle 7 takich decyzji);
- art. 95 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędną interpretację przedmiotowych przepisów przez organ.
W uzasadnieniu skargi w której odniesiono się także do orzecznictwa sądów administracyjnych w analogicznych sprawach wskazano m.in., że w dniu wydania decyzji skarżąca byłą funkcjonariuszem w służbie stałej, a zatem organ nie miał prawa uzależniać przyznania pomocy od posiadania tego statusu w chwili nabywania lokalu przez skarżącą.
Co równie ważne, na dzień 26 maja 2011 r. (dzień przeniesienia ze służby przygotowawczej do służby stałej) skarżąca nie była jeszcze nabywcą lokalu; w tym czasie przysługiwała jej bowiem jedynie ekspektatywa prawa do odrębnej własności lokalu. Tym samym w dniu mianowania do służb stałej skarżąca nie posiadała lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej.
Spełnione zatem zostały warunki przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Decyzja odmowna organu I instancji oraz następcza decyzja organu odwoławczego są w tym świetle rozstrzygnięciami nieprawidłowymi.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; zgodnie zaś z art. 135 § 1 przedmiotowego aktu normatywnego sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm. – zwana dalej ustawą) stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustępie 2 powyższego artykułu zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego( Dz. U. Nr 131, poz. 1468 ze zm.). W myśl § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia, pomoc finansową przyznaje się jednorazowo policjantowi w służbie stałej.
Poza sporem pozostaje, iż policjant może ubiegać się o pomoc finansową polegającą na całkowitej lub częściowej spłacie zobowiązań związanych z zakupem mieszkania. Nie jest również kwestionowana przesłanka, wynikająca wprost z brzmienia przepisu, że z takim wnioskiem wystąpić może jedynie funkcjonariusz w służbie stałej. I ten warunek został w sprawie spełniony.
Kwestią sporną jest natomiast wykładnia art. 94 ust. 1 ustawy, który de facto odsyła do art. 95 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się m.in. policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje rozbieżność w interpretacji wskazanych przepisów ustawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Nie można jej tym samym przyznać w sytuacji, gdy policjant złożył wniosek o pomoc po zakupie lokalu mieszkalnego (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r., sygn. I OPS 1/99, ONSA 1999, Nr 3, poz. 77, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 222/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt IV SA/GL 235/09 - wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Pogląd przeciwny – i ten Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela – to taki, że określenie "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego" (art. 94 ust. 1 ustawy o Policji) jest pojęciem szerokim, odnoszącym się także do przypadków udzielania pomocy na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta. W tym przypadku pomoc może być przeznaczona również na spłatę kredytu mieszkaniowego Wskazać należy również, że z brzmienia art. 95 ust. 1 ustawy nie wynika w jakiej dacie tj. przed czy po nabyciu lokalu mieszkalnego należy złożyć wniosek o przyznanie pomocy, zatem można go złożyć również po dokonaniu zakupu lokalu ( zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 1998 r., sygn. I SA 535/98 (Lex nr 45857), z dnia 26 października 2006 r., I OSK 1414/05, (Lex nr 281423), 3 grudnia 2008 r., I OSK 1833/07 (Lex nr 520733).
Sąd jest zdania, że art. 94 ust. 1 ustawy i § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia należy odnosić do sytuacji mieszkaniowej policjanta sprzed daty nabycia lokalu mieszkalnego, na spłatę którego oczekuje pomocy finansowej. Tylko jeżeli w momencie zakupu lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w art. 95 ust. 1 ustawy organ może uznać, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowej pomocy finansowej nie spełnia on warunków do przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Taka sytuacja miałaby miejsce np. w przypadku zakupu mieszkania przez funkcjonariusza, który posiadając już lokal mieszkalny wnosi o pomoc finansową na spłatę nowego lokalu.
Za przyjęciem przez Sąd takiej interpretacji przemawia również treść § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, który określa jakie dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta o lokal mieszkalny należy dołączyć do wniosku o pomoc finansową. W pkt 2 wymieniono umowę przedwstępną lub wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego. Jednakże dołączenie do wniosku tych ostatnich jest możliwe dopiero po dokonaniu zakupu lokalu.
W tym miejscu należy zauważyć, że Sąd dokonując wykładni przepisów prawa winien zmierzać do rezultatu wynikającego z takiego rozumienia prawa, które zapewnia jego spójność oraz konstytucyjność. Sąd jest zobowiązany wybrać taką interpretację normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości zawartych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 533/08 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wskazać zatem należy na wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę że: "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej". Przepis ten wyraża zasadę określoności prawa i zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (zasadą lojalności państwa wobec obywateli). Wyraża się ona w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 kutego 2001 r. sygn. K 27/00).
Treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy oraz rozporządzenia z których wynika konieczność dołączenia do wniosku odpisu z księgi wieczystej oraz umowy kupna lokalu wskazuje jednoznacznie na możliwość uzyskania pomocy na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta. Powstaje bowiem pytanie w jakiej innej sytuacji – poza przypadkiem nabycia lokalu mieszkalnego – należałoby w/w wymienione załączniki do wniosku dołączyć.
Odnosząc się do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że z powyższych regulacji organ pierwszej instancji wywiódł, że w dniu mianowania skarżącej do służby stałej tj. w dniu 26 maja 2011 r. strona nie mogła uzyskać pomocy finansowej ponieważ była już właścicielem lokalu i w świetle art. 95 ust. 1 ustawy o Policji nie miała prawa do lokalu mieszkalnego przyznawanego w drodze decyzji administracyjnej. Nadto decydujące znaczenie w sprawie miał fakt, że skarżąca nabyła lokal w czasie gdy była w służbie przygotowawczej. Stanowisko to podtrzymał organ drugiej instancji, który odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, że podstawą odmowy przyznania pomocy nie był fakt złożenia wniosku po zakupie lokalu, lecz fakt jego zakupu przed przyjęciem skarżącej do służby stałej. Zdaniem organu, spełnienie warunku uzyskania pomocy należy bowiem oceniać nie na dzień wydania decyzji, lecz na dzień uzyskania lokalu mieszkalnego, z którym wiąże się dochodzona pomoc finansowa.
Zdaniem Sądu z treści powołanych wyżej przepisów ustawy o Policji wynika, że z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego może wystąpić jedynie funkcjonariusz w służbie stałej, natomiast nie można z tego wnosić, że i nabycie mieszkania musi nastąpić w sytuacji, gdy funkcjonariusz był w służbie stałej. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 listopada 1998 r., I SA 749/98 w którym sąd stwierdził, że tylko funkcjonariusz w służbie stałej może ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej, jednak uprawnienie to dotyczy również funkcjonariuszy, którzy zaciągnęli zobowiązania na zakup mieszkania będąc jeszcze w służbie przygotowawczej. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2007 r., I OSK 874/06, w którym sąd na tle analogicznych rozwiązań ustawy o Służbie Więziennej i podobnego stanu faktycznego. Sąd wskazał tam nadto, że interpretacja odmawiająca przyznania pomocy finansowej na spłatę kredytu mieszkaniowego przeznaczonego na zakup lokalu w czasie gdy funkcjonariusz był w służbie przygotowawczej prowadzi do różnego traktowania funkcjonariuszy uzależniając przyznanie prawa od daty uzyskania mieszkania. Taka wykładnia byłaby też sprzeczna z celem, dla którego pomoc finansową ustawodawca przewidział, a także naruszałaby zawartą w art. 32 Konstytucji RP zasadę równości ( opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych)..
Jak wynika z akt sprawy skarżąca zawarła z deweloperem w dniu 9 maja 2011 r. umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowę sprzedaży lokalu nr [...] położonego w B. przy ul. [...] ( akt notarialny Rep. A Nr 1899/2011). Zawarty w tym akcie wniosek o ujawnienie odrębnej własności lokalu i wyodrębnienie go do nowej księgi wieczystej został wniesiony do Sądu Rejonowego [...] w dniu 11 maja 2011 r., zaś wpis został dokonany w dniu 20 czerwca 2011 r. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) ustanowienie odrębnej własności lokalu wymaga dla swojej skuteczności wpisu do księgi wieczystej. Wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu (art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.). Oznacza to, że - w razie dokonania wpisu - datą powstania odrębnej własności lokalu jest data złożenia wniosku o wpis. Niezbędne jest jednakże podkreślenie, że skutek wsteczny wynikający z art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece związany jest z wpisem już dokonanym ( zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002 r., III CZP 29/02, OSNC 2003, nr 6, poz. 70).
Wychodząc zatem z literalnego brzmienia § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego należy stwierdzić, że skarżąca dopiero po uzyskaniu zawiadomienia o wpisie i otrzymaniu odpisu z księgi wieczystej mogła wystąpić z wnioskiem o przyznanie pomocy, co miało miejsce już po przyjęciu skarżącej do służby stałej. Jako że zdaniem Sądu z treści mających zastosowanie w sprawie przepisów nie wynika, by uprawnienie do ubiegania się o pomoc nie dotyczyło również funkcjonariuszy, którzy zaciągnęli zobowiązania na zakup mieszkania będąc jeszcze w służbie przygotowawczej, tym samym Sąd stoi na stanowisku, że organy orzekające w sprawie winny były taką pomoc skarżącej przyznać.
Na marginesie Sad wskazuje, że przyjęty przez organ tok rozumowania prowadzi do niedających się pogodzić wniosków, że skarżącej w aktualnym stanie sprawy pomoc się nie należy, zaś przysługiwałaby w przypadku złożenia przez nią wniosku po dniu 26 maja 2011 r. ( data przyjęcia do służby stałej), a przed dniem 20 czerwca 2011 r. ( data dokonania wpisu do k.w.) W tym okresie czasu skarżąca była już w służbie stałej, nie istniało natomiast jeszcze prawo własności nabytego przez nią lokalu, istniała ekspektatywa tego prawa. .
Na koniec należy stwierdzić, jak wynika z dołączonego do skargi pisma Komendanta Miejskiego Policji z dnia 15 listopada 2011 r. w okresie od 1 stycznia 2010 r. do dnia 14 listopada 2011 r. organ ten wydał 7 decyzji przyznających pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w okolicznościach, gdy funkcjonariusz uzyskał lokal w czasie trwania służby przygotowawczej i złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na jego uzyskanie będąc w służbie stałej. Ostatnią taką decyzję organ wydał w dniu 14 września 2010 r. Z powyższego wynika, że skarżąca podejmując w stycznia 2010 r. decyzję o kupnie lokalu mieszkalnego i wzięciu w związku z tym kredytu, miała podstawy by sądzić, że uzyska pomoc finansową. Potwierdza to również treść złożonego przez skarżąca odwołania ( str. 4), gdzie twierdzi, że udzielono jej błędnych informacji odnośnie sposobu składania, a dalej rozpoznawania wniosku oraz, że nie powinna być obciążana ryzykiem zmiany sposobu interpretacji przepisów przez organ pierwszej instancji. Skarżąca upatruje w takim działaniu organu naruszenia art. 9 k.p.a.
Z treści art. 9 K.p.a. wypływa obowiązek dla organów administracji publicznej należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Warto w tym miejscu przytoczyć pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1992 r. III ARN 40/92 (POP 1993 nr 4, poz. 68), który stwierdził podkreślając fundamentalne znaczenie zasady wynikającej z art. 9 K.p.a., że jej naruszenie może przynieść w rezultacie uchylenie decyzji formalnie nawet odpowiadającej prawu materialnemu, szczególnie wówczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że to właśnie błędna informacja spowodowała zachowanie strony przynoszące w rezultacie niekorzystne dla niej skutki. O znaczeniu przestrzegania wyrażonej w art. 9 k.p.a. zasady wielokrotnie wypowiadano się również w orzecznictwie sadów administracyjnych.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło