I FSK 1023/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia WSA (del.) Hieronim Sęk (sprawozdawca), Protokolant Marta Sokołowska - Juras, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1626/11 w sprawie ze skargi K. S.- O. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 września 2011 r., nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz K. S. – O. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1626/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi K. S.-O. (dalej: Strona), uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 września 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT), stosownie do art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.). 2. W motywach orzeczenia wskazano, że według informacji zawartych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Strona: - prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług związanych z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat; - usługi te świadczy w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń na podstawie pełnomocnictwa stanowiącego załącznik do umowy o świadczenie usług pomocniczych w procesie likwidacji szkód; - w ramach procesu likwidacji szkód działalność ta obejmuje: po pierwsze, inspekcje weryfikujące stan pojazdu mającego być przedmiotem ubezpieczenia w ramach umów ubezpieczenia zawieranych z ubezpieczycielem oraz badające zgodność danych wpisanych we wniosku; po drugie, lustracje miejsca zdarzenia ubezpieczeniowego w celu ustalenia okoliczności i skutków zdarzenia ubezpieczeniowego istotnych z punktu widzenia umowy ubezpieczenia; po trzecie, ustalenie wysokości i rozmiaru szkód oraz odszkodowań i innych świadczeń należnych ubezpieczonym i poszkodowanym. W tak przedstawionym stanie faktycznym Strona zapytała Ministra Finansów, czy świadczone przez nią usługi inspekcji, lustracji, ustalania wysokości i rozmiaru szkód oraz odszkodowań, które wykonywane są w imieniu i na rzecz ubezpieczyciela, podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 i ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.; dalej: u.p.t.u.). Jej zdaniem, odpowiedź na powyższe pytanie powinna być twierdząca. Minister Finansów uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe. Wywiódł, że: - opisane we wniosku usługi nie stanowią korzystających ze zwolnienia usług ubezpieczeniowych lub asekuracyjnych, ani też usług pośrednictwa ubezpieczeniowego w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u.; - stanowią one wprawdzie odrębną całość, ale nie są elementem usług wskazanych w tym przepisie; - opisane usługi nie są również usługami wymienionymi w art. 43 ust. 13 u.p.t.u.; - ten przepis wymaga, aby usługi w nim wymienione były właściwe do wykonania usługi podstawowej, tj. obejmowały funkcje charakterystyczne dla usługi zwolnionej (ubezpieczeniowej). 3. Rozpoznając skargę Strony na ww. interpretację indywidualną Sąd podzielił na wstępie stanowisko Ministra Finansów, że wykonywane przez Stronę czynności nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. Następnie Sąd zauważył, że porównanie unormowań krajowych z przepisem art. 135 ust. 1 lit. a dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r., Nr 347, str. 1; dalej: dyrektywa 112), prowadzi do wniosku, że o ile zakres zwolnienia określony w art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. odpowiada treści ww. przepisu dyrektywy, to art. 43 ust. 13 tej ustawy nie ma swojego w niej odpowiednika. Komisja Wspólnot Europejskich przygotowała z kolei projekt zmiany dyrektywy 112, który przewiduje dodanie ust. 1a w art. 135 o treści zbieżnej z art. 43 ust. 13 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r. Polski ustawodawca "wyprzedził" zatem ustawodawcę europejskiego. Zdaniem Sądu, pomimo powyższej niezgodności prawa krajowego z dyrektywą 112, mając na uwadze, że ustawodawca krajowy rozszerzył zakres zwolnienia podatkowego, a Strona formułując swoje stanowisko domaga się zastosowania polskiej normy prawnej, należało rozważyć, czy usługi opisane we wniosku spełniają przesłanki z art. 43 ust. 13 u.p.t.u. W tym kontekście odnotowano, że spór na tle wykładni ww. przepisu sprowadza się do oceny, czy wskazane usługi są "właściwe" dla usług ubezpieczeniowych. Według Sądu, analiza treści art. 43 ust. 13 u.p.t.u. w powiązaniu z przepisami ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2010 Nr 11, poz. 60, z późn. zm.) pozwala przyjąć, że nie wszystkie czynności ubezpieczeniowe podlegają temu przepisowi, lecz tylko te z nich, które mogą być wykonywane przez inny podmiot niż zakład ubezpieczeniowy, w imieniu i na rzecz tego zakładu i są charakterystyczne dla działalności ubezpieczeniowej, tj. niosą w sobie istotne cechy takiej działalności, a tym samym stanowią swoiste essentialia tej usługi. W ocenie Sądu, usługą charakterystyczną dla działalności ubezpieczeniowej jest nie tylko zawieranie umów ubezpieczenia i ustalanie składek, ale również ocena ryzyka ubezpieczeniowego, likwidacja szkody oraz ustalanie wysokości szkód, czy rozmiarów odszkodowania. W razie zlecenia przez ubezpieczyciela wykonywania czynności likwidacyjnych, usługa taka powinna być zwolniona z opodatkowania. Czynności wykonywane przez Stronę w ramach umowy z towarzystwem ubezpieczeniowym stanowią zatem element usługi ubezpieczeniowej, są ściśle związane z działalnością ubezpieczeniową, gdyż bez ich dokonania nie byłoby możliwe wykonanie umowy ubezpieczenia. Aby bowiem ubezpieczony mógł otrzymać odszkodowanie niezbędne jest ustalenie, czy nastąpiło zdarzenie objęte umową ubezpieczeniową, ustalenie rozmiaru szkody i odpowiednio wysokości odszkodowania. 4. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku Minister Finansów zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 43 ust. 13 u.p.t.u. przez przyjęcie, że wykładnia językowa tego przepisu, z pominięciem regulacji zawartych w dyrektywie 112 i utrwalonej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości wykładni celowościowej tej dyrektywy, pozwala zastosować ww. przepis do czynności wykonywanych przez Stronę. W związku z powyższym zarzutem wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 5. Odpowiedzi na skargę kasacyjną Strona nie złożyła. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna Ministra Finansów nie zawierała usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlegała oddaleniu. 6.1. Jedynym zarzutem skargi kasacyjnej był zarzut błędnej wykładni i zastosowania art. 43 ust. 13 u.p.t.u., co miało doprowadzić do błędnego - zdaniem Ministra Finansów - przyjęcia w sprawie rozpoznanej przez Sąd pierwszej instancji, że usługi opisane przez Stronę podlegają zwolnieniu z podatku VAT. Stanowisko prezentowane w tej mierze w skardze kasacyjnej nie było prawidłowe, a zapatrywania wyrażone przez Sąd pierwszej instancji należało ocenić jako odpowiadające prawu. W zaskarżonym wyroku Sąd dokonał porównania dyrektywy 112 z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, wyciągając trafny wniosek, że przepis art. 43 ust. 13 u.p.t.u. nie znajduje odzwierciedlenia w powołanej dyrektywie. Problematyka ta była już kilkakrotnie przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do analogicznych wniosków doszedł ten Sąd między innymi w wyrokach z dnia: 8 maja 2012 r., sygn. akt I FSK 268/12, 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 392/12, 4 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 577/12 i 26 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 785/12 (wyroki publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zmiany zapatrywań tam wyrażonych i odstąpienia od tak kształtującej się linii orzeczniczej. 6.2. Wskazania zatem wymaga - jak podnosi się w przywołanych wyrokach - że art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. a dyrektywy 112, zgodnie z którym zwolnieniu od podatku VAT podlegają transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych. Przepis art. 43 ust. 13 u.p.t.u. nie znajduje swojego bezpośredniego odpowiednika w treści dyrektywy 112, tym niemniej analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości (wcześniej: ETS) pozwala dojść do przekonania, że niewątpliwie ów przepis stanowi odzwierciedlenie tez wyroków Trybunału dotyczących zwolnienia z podatku VAT w zakresie usług finansowych, przewidzianego w art. 13 część B lit. d VI Dyrektywy (obecnie: art. 135 ust. 1 lit. d dyrektywy 112). Mowa tutaj o powtarzanej tezie Trybunału, zgodnie z którą, aby móc zakwalifikować czynność jako czynność zwolnioną z opodatkowania wykonane usługi powinny tworzyć odrębną całość, która - jeśli ją oceniać globalnie - w konsekwencji wypełnia specyficzne i istotne funkcje usługi opisanej w tym przepisie (por. wyroki Trybunału z dnia 5 czerwca 1997 r. w sprawie C-2/95, SDC, Zb. Orz. 1997, s. I-0301, pkt 66; z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00, CSC Financial Services, Zb. Orz. 2001, s. I-10237, pkt 25; z dnia 4 maja 2006 r. w sprawie C-169/04, Abbey National, Zb. Orz. 2006, s. I-04027, pkt 70; z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie C-453/05, Ludwig, Zb. Orz. 2007, s. I-05083, pkt 27; z dnia 22 października 2009 r., w sprawie C-242/08, Swiss Re Germany Holding Gmbh, Zb. Orz. 2009, s. I-10099, pkt 45). Pojęcia użyte do opisania zwolnień, o których mowa art. 131 i nast. dyrektywy 112 (dawniej: art. 13 VI Dyrektywy) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika (por. w szczególności wyroki Trybunału: z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie C-8/01, Taksatororringen, Zb.Orz. 2003, s. I-1371, pkt 36; z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie C-472/03 Arthur Andersen, Zb.Orz. 2005, s. I-1719, pkt 24; z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie C-453/05 Ludwig, Zb.Orz. 2007, s. I-5083, pkt 21; z dnia 3 kwietnia 2008 r. w sprawie C-124/07, J.C.M. Beheer BV, 2008, s. I-02101, pkt 14). 6.3. Z uwagi na fakt, że pojęcie "usługi ubezpieczeniowej" nie jest zdefiniowane w dyrektywie 112 (ani nie było zdefiniowane w VI Dyrektywie) Trybunał wielokrotnie stwierdzał, iż transakcja ubezpieczeniowa w ogólnie przyjętym rozumieniu charakteryzuje się tym, że zakład ubezpieczeń w zamian za uprzednią zapłatę składki, w przypadku nastąpienia pokrywanego ryzyka, zobowiązuje się do świadczenia ubezpieczonemu usługi uzgodnionej przy zawarciu umowy (por. wyroki Trybunału: z dnia 25 luty 1999 r. w sprawie C-349/96, Zb. Orz. 1999, s. I-973, CPP, pkt 17; z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie C-240/99, Skandia, Zb.Orz. 2001, s. I-1951, pkt 37; z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie C-8/01, Taksatororringen, Zb.Orz. 2003, s. I-1371, pkt 39). Z kolei w wyroku z dnia 7 grudnia 2006 r. w sprawie C-13/06 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Greckiej (Zb. Orz. 2006, s. I-11563) Trybunał uznał usługi pomocy drogowej za usługę ubezpieczeniową. Powyższe między innymi wywiódł z treści art. 1 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 2 ust. 3 dyrektywy Rady 73/239/EWG z dnia 24 lipca 1973 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie (Dz. U. WE L z dnia 16 sierpnia 1973 r., Nr 228, str. 3 i nast., z późn. zm.; dalej: dyrektywa 73/729). Na mocy art. 1 ust. 1 tej dyrektywy pojęcie działalności w zakresie ubezpieczeń bezpośrednich obejmuje działalność w zakresie pomocy określoną w ust. 2 tego artykułu. Ta ostatnia działalność, świadczona osobom, które popadły w trudności w czasie podróży, podczas nieobecności w miejscu zamieszkania lub miejscu stałego pobytu, polega na zobowiązaniu, w zamian za uprzednią zapłatę składki, do niezwłocznego zapewnienia pomocy osobie uprawnionej na podstawie umowy o świadczenie pomocy, kiedy osoba ta znajdzie się w trudnej sytuacji w następstwie zdarzenia losowego. Pomoc taka może między innymi polegać na udzielaniu świadczeń w naturze, które w danym przypadku są realizowane przy pomocy personelu i sprzętu osoby, która ich udziela. Jak wynika z art. 2 ust. 3 dyrektywy 73/239, w razie wypadku lub awarii pojazdu drogowego pomoc taka może w szczególności przyjąć formę usunięcia awarii na miejscu lub przewiezienia pojazdu do miejsca, w którym może być wykonana naprawa. Stosownie zaś do załącznika do dyrektywy 73/239 – Część A (Klasyfikacja ryzyk według grup ubezpieczeń) w pkt 18 wymieniono pomoc – ubezpieczenie świadczenia pomocy na korzyść osób, które popadły w trudności w czasie podróży, podczas nieobecności w miejscu zamieszkania lub miejscu stałego pobytu. Trybunał w szczególności stwierdził w tym względzie, że żaden powód nie uzasadnia wykładni pojęcia ubezpieczenia odmiennej niż ta zawarta w treści dyrektywy 73/239 lub VI Dyrektywy (por. powoływane wyżej wyroki Trybunału: w sprawie CPP, pkt 18 i w sprawie Komisja przeciwko Grecji, pkt 11). 6.4. Z dniem 1 listopada 2012 r. dyrektywa 73/239 została zastąpiona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. UE L z dnia 17 grudnia 2009 r., Nr 335, str. 1 i nast.), w której zawarto analogiczne przepisy w art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 6 i załącznika do ww. dyrektywy - część A pkt 18. 6.5. Gdyby ustawodawca polski poprzestał na implementacji przepisu art. 135 ust. 1 lit. a dyrektywy 112 w postaci art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. to niewątpliwie istotnym byłoby orzecznictwo Trybunału zakładające istnienie stosunku umownego między podmiotem świadczącym usługę ubezpieczenia a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem (ww. wyroki w sprawie Skandia, pkt 41; w sprawie Taksatorringen, pkt 41 i w sprawie Swiss Re Germany Holding Gmbh, pkt 36). Jednakże ustawodawca polski zdecydował się rozszerzyć przedmiotowe zwolnienie wprowadzając dodatkowo art. 43 ust. 13 u.p.t.u. Natomiast w sytuacji, gdy porównanie treści transponowanego przepisu dyrektywy i unormowania krajowego wskazuje, że nadanie uregulowaniu krajowemu znaczenia wynikającego z bezwarunkowej i precyzyjnej normy unijnej prowadziłoby do sprzeczności z gramatycznym brzmieniem przepisu krajowego, sąd powinien - jeśli podatnik domaga się zastosowania tej normy w sposób określony w dyrektywie - odmówić zastosowania normy prawa krajowego i umożliwić mu skorzystanie z unormowania wspólnotowego. Jeżeli jednak podatnik uznaje za korzystniejsze zastosowanie wadliwie sformułowanej w procesie transpozycji normy krajowej, wówczas nie ma podstaw do dokonywania wykładni prowspólnotowej tej normy, prowadzącej do wykładni contra legem i nakładania na obywatela obowiązków wynikających tylko z samej dyrektywy (zob. wyroki NSA z dnia: 23 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 6/08; 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 114/10 i 9 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 37/11; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 6.6. Polski ustawodawca rozszerzył w art. 43 ust. 13 u.p.t.u. zwolnienie przewidziane w art. 135 ust. 1 lit. a dyrektywy 112. Powyższe wynika z porównania treści przepisów krajowych z treścią przepisów dyrektywy 112. Skoro Strona uznała, że korzystniejsze dla niej jest zastosowanie wadliwie sformułowanej w procesie transpozycji normy krajowej wynikającej z treści art. 43 ust. 13 u.p.t.u., tym samym brak jest podstaw dla Sądu do dokonywania wykładni prowspólnotowej tej normy. Niezbędnym jest poprzestanie wyłącznie na "klasycznej" wykładni wskazanego przepisu krajowego. 6.7. Stosownie do treści art. 43 ust. 13 u.p.t.u. zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 37, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 37. Na mocy art. 43 ust. 13 u.p.t.u. zwolnione z podatku VAT będzie świadczenie usługi stanowiącej element usługi ubezpieczeniowej, który jest dla niej właściwy i niezbędny, jednakże musi on tworzyć odrębną całość. Dodatkowo na mocy art. 43 ust. 14 u.p.t.u. usługa taka nie może stanowić elementu usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych. Art. 43 ust. 13 u.p.t.u. przewiduje zwolnienie z podatku VAT dla usługi stanowiącej element usługi ubezpieczeniowej i jednocześnie nie precyzuje jego zakresu podmiotowego. Należy zatem uznać, że przepis ten dotyczy usług opartych na podwykonawstwie czy outsourcingu wykonywanych przez podmioty trzecie na rzecz podmiotów ubezpieczających. Przyjęcie bowiem, że wspomniany przepis dotyczy jedynie ubezpieczycieli czyni wprowadzenie tego przepisu bezprzedmiotowym, co pozostawałoby w sprzeczności z założeniem o racjonalnym ustawodawcy. 6.8. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji wyciągnął prawidłowy wniosek, że w zakresie zwolnienia, o którym stanowi art. 135 ust. 1 lit. a dyrektywy 112, nie mieszczą się usługi stanowiące element usługi ubezpieczeniowej, tworzące równocześnie odrębną całość i będące właściwymi oraz niezbędnymi dla świadczenia usługi ubezpieczeniowej. Tak opisane usługi "cząstkowe" wobec usługi ubezpieczeniowej są zbliżone do czynności "back office", które w ocenie Trybunału nie stanowią usług ubezpieczeniowych ani usług pokrewnych, korzystających ze zwolnienia z opodatkowania. W konsekwencji słusznym okazał się też wniosek Sądu pierwszej instancji, że pomimo powyższej niezgodności, mając na uwadze, iż ustawodawca krajowy rozszerzył zakres zwolnienia podatkowego, zaś Strona formułując swoje stanowisko (w rozumieniu art. 14b § 3 O.p.) domaga się zastosowania tej normy prawnej, należy rozważyć, czy wykonywane przez nią czynności spełniają przesłanki z art. 43 ust. 13 u.p.t.u. Skoro przywołany przepis nie stanowi implementacji dyrektywy przy jego interpretacji należy posłużyć się powszechnie przyjętymi regułami wykładni językowej, które umożliwią względnie ścisłe wyznaczenia zakresu omawianego zwolnienia podatkowego. 6.9. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Strona wykonuje wskazane w nim czynności polegające na weryfikacji stanu pojazdu i danych, ustaleniu przyczyn oraz okoliczności zajścia zdarzeń przewidzianych w umowie ubezpieczenia, ustaleniu wysokości i rozmiaru szkód oraz odszkodowań i innych świadczeń należnych ubezpieczonym i poszkodowanym. Analizując tym samym warunki przewidziane w ww. przepisie należy stwierdzić, że omawiane usługi mogą być traktowane jako pewna, dająca się wyodrębnić całość. Równocześnie jest oczywiste, że każda z tych czynności odrębnie i wszystkie razem są niewątpliwie właściwe oraz niezbędne do wykonania usługi ubezpieczenia. Aby ubezpieczony mógł otrzymać odszkodowanie niezbędne jest ustalenie, czy nastąpiło zdarzenie objęte umową ubezpieczenia, ustalenie rozmiaru szkody i wysokości świadczenia. Nie ma racji Minister Finansów stwierdzając, że usługi polegające na ustaleniu przyczyn i okoliczności zajścia zdarzeń przewidzianych w umowie ubezpieczenia, ustaleniu wysokości i rozmiaru szkód oraz odszkodowań i innych świadczeń należnych ubezpieczonym i poszkodowanym "nie są właściwe dla usługi ubezpieczeniowej" w rozumieniu art. 43 ust. 13 u.p.t.u. Według Uniwersalnego słownika języka polskiego (PWN, W-wa 2003) właściwy to: "taki, jaki być powinien, spełniający konieczne warunki; odpowiedni, stosowny, należyty". Natomiast według Słownika poprawnej polszczyzny (pod red. prof. A. Markowskiego, PWN, W-wa 2010) właściwy to także "charakterystyczny, typowy". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego to właśnie w tym znaczeniu użyto w art. 43 ust. 13 u.p.t.u. sformułowania "(...) jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41". W tym znaczeniu proces likwidacji szkód obejmujący usługi świadczone przez Stronę jest właściwy dla usługi ubezpieczeniowej. Stanowi cechę charakterystyczną usługi ubezpieczeniowej. Przeprowadzenie procesu likwidacyjnego określonego w art. 16 ww. ustawy o działalności ubezpieczeniowej jest bowiem obowiązkiem ubezpieczyciela (który może powierzyć innym podmiotom - art. 3 ust. 6 tej ustawy), stanowiąc jedno ze świadczeń do jakich zobowiązany jest ubezpieczyciel w ramach stosunku ubezpieczenia. 6.10. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ab initio P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. 6.11. W zakresie orzeczenia w przedmiocie kosztów Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że: - zaskarżony wyrok uwzględnił skargę Strony; - skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Finansów; - Strona nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną a na rozprawie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym była reprezentowana przez tego samego radcę prawnego co przed sądem pierwszej instancji, który złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego; - niniejszym wyrokiem skarga kasacyjna została oddalona. Wobec takiego stanu faktycznego wskazać należało, że zgodnie z art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez skarżącego - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę; do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się w szczególności jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach; wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu oddalającym skargę kasacyjną. Według natomiast § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna wynosi 240 zł, o czym stanowi § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia. Uwzględniając powyższe orzeczono zatem o kosztach postępowania kasacyjnego, zasądzając kwotę 120 zł (50% z 240 zł).