II SA/Op 548/11
WyrokWSA w Opolu2012-03-15
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca zróżnicowane bonifikaty przy sprzedaży lokali mieszkalnych, uzależnione od wieku budynku, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i czy mieszkańcy gminy, którzy nie są najemcami tych lokali lub nie nabywają ich na zasadach wskazanych w uchwale, posiadają interes prawny do jej zaskarżenia na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zróżnicowanie bonifikat przy sprzedaży lokali mieszkalnych, uzależnione od wieku budynku, nie narusza konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, ponieważ wiek budynku jest istotnym kryterium różnicującym, a prawo do udzielenia bonifikaty i jej wysokości pozostawione jest uznaniu organu. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżący, którzy nie są najemcami lokali objętych uchwałą lub nie nabywają ich na wskazanych zasadach, nie posiadają interesu prawnego do jej zaskarżenia na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, co skutkuje oddaleniem lub odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali uchwałę Rady Miejskiej w Korfantowie zmieniającą zasady gospodarowania nieruchomościami, w szczególności wprowadzającą zróżnicowane bonifikaty przy sprzedaży lokali mieszkalnych w zależności od roku budowy budynku. Twierdzili, że uchwała narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i nierówno traktuje obywateli. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Część skarżących nie uiściła należnego wpisu sądowego.Rozstrzygnięcie
1) oddalono skargę M. N. i R. N., 2) odrzucono skargę B. S., P. G., K. Ż., S. I., R. G., J. K., M. Z., S. R., E. L., W. K., R. K., K. W., H. G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. N., B. S., P. G., K. Ż., S. I., R. G., J. K., M. Z., S. R., E. L., W. K., R. K., K. W., R. N., H. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 27 lipca 2011 r., Nr X/70/2011 w przedmiocie zasad gospodarowania nieruchomościami 1) oddala skargę M. N. i R. N., 2) odrzuca skargę B. S., P. G., K. Ż., S. I., R. G., J. K., M. Z., S. R., E. L., W. K., R. K., K. W., H. G..
Przedmiot skargi złożonej przez M. N., B. S., P. G., K. Ż., S. I., R. G., H. G., J. K., M. Z., S. R., E. L., W. K., R. K., K. W. oraz R. N. stanowi uchwała Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 27 lipca 2011 r., Nr X/70/2010, zmieniająca uchwałę w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami.
Wniesienie skargi poprzedziło następujące postępowanie:
Rada Miejska w Korfantowie w dniu 27 lipca 2010 r., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 13 ust. 1, art. 34 ust. 6, art. 37 ust. 3, art. 68 ust. 1, art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, podjęła uchwałę Nr X/70/2011 zmieniająca uchwałę w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami. Paragraf 1 przedmiotowej uchwały przewiduje, że w uchwale Nr XXXIII/233/98 Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 16 stycznia 1998 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami wprowadza się następujące zmiany: § 9 otrzymuje nowe brzmienie: "§ 9 Wyraża się zgodę na udzielenie bonifikaty przy sprzedaży bezprzetargowej budynków i lokali mieszkalnych przy zapłacie ceny jednorazowo przed zawarciem aktu notarialnego:
1) 60% ceny lokalu (budynku) w budynkach wybudowanych przed 1945 rokiem,
2) 35 % ceny lokalu (budynku) w budynkach wybudowanych po 1945 roku." Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Korfantowa (§ 2). W § 3 zapisano, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego.
Z treścią powyższej uchwały nie zgodzili się skarżący - M. N., B. S., P. G., K. Ż., S. I., R. G., H. G., J. K., M. Z., S. R., E. L., W. K., R. K., K. W. oraz R. N.. Pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. wezwali Radę Miejską w Korfantowie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazywali w nim, że są mieszkańcami Gminy Korfantów i mieszkają w zasobach mieszkaniowych Gminy oraz od wielu lat starają się o wykup mieszkania. Rada Miejska w Korfantowie dokonując zmiany § 9 uchwały Nr XXXIII/233/98 z dnia 16 stycznia 1998 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami naruszyła art. 32 konstytucji RP ze względu na nierówne traktowanie obywateli, gdyż bonifikata, o której mowa w uchwale nie dotyczy stanu czy też wartości budynku, a jedynie jest warunkowana wpłatą gotówkową przed podpisaniem umowy notarialnej. Stąd też wszystkie osoby uiszczające należność gotówką winny być traktowane jednakowo, bez względu na datę budowy budynków mieszkalnych. Nadto wskazywali, że Gmina Korfantów już wcześniej dokonywała sprzedaży lokali mieszkalnych wybudowanych po 1945 roku i wówczas wszyscy nabywcy korzystali z jednakowej bonifikaty w wysokości 60%. Ustalenie zatem zróżnicowanej bonifikaty jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i jest rodzajem odwetu na mieszkańcach ulicy Parkowej w Korfantowie, którzy swoim działaniem doprowadzili do zmiany "Wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy Korfantów na lata 2010-2016".
Rada Miejska w Korfantowie odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w piśmie z dnia 8 września 2011 r. stwierdziła, że jest ono niezasadne, gdyż nieprawdziwe jest stwierdzenie dotyczące tego, że bonifikata nie dotyczy stanu czy wartości budynku. Z uchwały wynika bowiem, że nie wpłata gotówkowa jest warunkiem uzyskania bonifikaty, ale rok budowy lokalu (budynku). Organ wskazał nadto, że szczegółowe kwestie dotyczące oszacowania wartości nieruchomości dokonywane są przez rzeczoznawcę majątkowego, który przy wycenie bierze pod uwagę powierzchnię budynku (lokalu), jego stan techniczny, ilość lokali w budynku, położenie itd. Odnosząc się do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości zauważył organ, że zasada ta polega na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu winny być traktowane równo, a więc wobec jednakowej miary i stąd też uzasadniony jest wniosek, że wszyscy najemcy lokali komunalnych winni mieć taka sama bonifikatę nabywając od gminy lokal, pod warunkiem, że wszyscy spełniają wspólna cechę relewantną. Tą wspólną cechą może być przykładowo wiek budynku, kryterium położenia lokalu, czy kryterium standardu lokalu, bądź stan techniczny budynku.
W wywiedzionej w terminie skardze skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały jako niezgodnej z art. 32 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzyli zarzuty, jakie zawarli w skierowanym do Rady Miejskiej w Korfantowie w dniu 10 sierpnia 2011 r. wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Dodatkowo stwierdzili, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało odczytane przez Przewodniczącego Rady Miejskiej na posiedzeniu Rady w dniu 31 września 2011 r., lecz nie zostało poddane pod merytoryczną dyskusję oraz głosowanie. Skarżący podkreślili, że otrzymali pismo podpisane przez Przewodniczącego Rady Miejskiej, co sugeruje, że Rada rozpatrywała wniosek.
Gmina Korfantów w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi. Akcentowała, że zaskarżona uchwała nie narusza art. 32 Konstytucji RP przez nierówne traktowanie obywateli. Zauważyła, że przed 27 lipca 2011 r. lokale przy ulicy Parkowej w Korfantowie nie mogły być przeznaczane do sprzedaży i nie była na nie ustanowiona bonifikata. Wskazała, że rada miejska korzystając z delegacji ustawowej zawartej w art. 68 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami może uchwalić bonifikaty w zróżnicowanej wysokości, uzależniając je od szczegółowych warunków dotyczących zbywanych nieruchomości, jak np. powierzchnia lokalu, jego stan techniczny, data budowy, ilość lokali w budynku. Takie zróżnicowanie bonifikat nie narusza art. 32 Konstytucji. Podkreślała, że będące przedmiotem skargi bonifikaty dotyczą jedynych w Gminie Korfantów lokali komunalnych wybudowanych po 1945 roku. Lokale te znacznie odbiegają standardami, wyposażeniem, położeniem, stanem technicznym od pozostałych lokali komunalnych w Gminie Korfantów i stąd też zróżnicowanie bonifikat przy ich sprzedaży.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 25 listopada 2011 r. skarżący oraz działający w imieniu skarżących pełnomocnik wezwani zostali do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wezwania te zostały doręczone w dniu 29 listopada 2011r. do rąk pełnomocnika R. N. (k-51 akt sądowych), który był jednocześnie jednym ze skarżących oraz do rąk skarżącej H. G. w dniu 30 listopada 2011r. (k-52).
Wpis od skargi został solidarnie uiszczony jedynie przez skarżących małżonków R. N. i M. N.. Pozostali skarżący nie uiścili żądanego wpisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga M. i R. N. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ustawowy zakres kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ograniczony zatem został wyłącznie do oceny legalności, co oznacza, że Sąd nie bada kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości, słuszności czy też zasad współżycia społecznego.
Przedmiotowy zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a.
Zauważyć należy również, że podstawę prawną skargi wniesionej w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), określanej dalej skrótem u.s.g.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika zatem, że warunkiem formalnym dopuszczalności skargi jest uprzednie bezskuteczne wezwanie organu, który podjął uchwałę, do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Natomiast przesłankę przedmiotową dopuszczalności skargi stanowi podjęcie uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Skarżący pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. (data wpływu do Urzędu Miejskiego w Korfantowie) adresowanym do Rady Miejskiej w Korfantowie, powołując się na przepis art. 101 ust. 1 u.s.g., wystosowali wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podnosząc w nim, że podjęcie uchwały z dnia 27 lipca 2011 r., Nr X/70/2011, zmieniającej uchwałę Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 16 stycznia 1998 r., Nr XXXIII/233/98 w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami, poprzez wprowadzenie, przy sprzedaży bezprzetargowej budynków i lokali mieszkalnych, zróżnicowania w wysokości udzielanej bonifikaty, ze względu na wiek budynku (lokalu) mieszkalnego - narusza art. 32 Konstytucji RP, z uwagi na nierówne traktowanie obywateli. Wobec negatywnej odpowiedzi (pismo z dnia 8 września 2011 r.) skarżący wnieśli w dniu 30 września 2011 r. skargę do Sądu. Uznać zatem należało, że warunek formalny dopuszczalności skargi został spełniony. Przyjąć należało również, że skarga został wniesiona w terminie, a to wobec tego, że organ udzielił skarżącym odpowiedzi na wystosowane wezwanie pismem z dnia 8 września 2011 r., a skarga wniesiona została w dniu 30 września 2011 r.
Oceniając wystąpienie przesłanki przedmiotowej tj. rozważając czy kwestionowana uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, Sąd dokonał oceny przedmiotu i zakresu objętego uchwałą Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 16 stycznia 1998 r., Nr XXXIII/233/98 w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami.
Zakres działania rady miejskiej, będącej organem stanowiącym i kontrolnym w gminie (art. 15 ust. 1 u.s.g.) określony został w art. 18 ust. 1 u.s.g. Stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 9a u.s.g., do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu dotyczących określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawienia lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek samorządu terytorialnego określa ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651), określanej dalej skrótem u.g.n. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.g.n., sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej stosownie do przepisów rozdziału 4, Działu II. Z powołanego w uchwale Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 16 stycznia 1998 r., Nr XXXIII/233/98, art. 34 ust. 6 i art. 37 ust. 3 u.g.n. wynika, że uchwała ta określa między innymi nieruchomości (ze wskazaniem osób posiadających prawo pierwszeństwa w ich nabyciu) przeznaczone do sprzedaży w trybie bezprzetargowym.
Oceniając charakter prawny tej uchwały Sąd doszedł do wniosku, że uchwała Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 16 stycznia 1998 r., Nr XXXIII/233/98 w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Oznacza to, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 27 lipca 2011 r., Nr X/70/2011 zmieniająca wcześniejszą uchwałę tego organu w przedmiocie zasad gospodarowania nieruchomościami również jest uchwałę w sprawie z zakresu administracji publicznej. Uznając zatem skargę wniesioną w niniejszej sprawie na uchwałę Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 27 lipca 2011 r., Nr X/70/2011 za dopuszczalną, Sąd zobowiązany był rozważyć, czy skarżący legitymują się interesem prawnym do zaskarżenia tej uchwały oraz czy uchwała ta narusza interes prawny lub uprawnienie skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.
Przewidziana w tym przepisie konstrukcja naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżących ma charakter złożony i obejmuje dwa elementy :
1. wystąpienie negatywnego skutku w sferze prawnej skarżącego poprzez zniesienie, ograniczenie lub uniemożliwienie jego uprawnienia wynikającego z normy prawnej lub aktu stanowienia prawa,
2. niezgodność z prawem (w znaczeniu przedmiotowym) zachowania kompetencyjnego organu gminy, które owe negatywne następstwa w sferze prawnej wywołało.
Innymi słowy mówiąc, do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego dającego podstawę do uwzględnienia skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. dochodzi, gdy uchwała skutkująca zniesieniem, ograniczeniem, uniemożliwieniem realizacji prawa (uprawnienia) skarżącego jest jednocześnie dotknięta istotnym naruszeniem prawa. Tylko istotne naruszenie prawa kwestionowaną uchwałą może bowiem skutkować, w świetle przepisu art. 91 ust. 1 w związku z ust. 4 u.o.s.g. stwierdzeniem nieważności uchwały, co zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. jest podstawową formą weryfikacji uchwały w przypadku uwzględnienia skargi (podobnie w wyroku NSA z dnia 4 sierpnia1998 r.,sygn. Akt SA/Rz 771/98, niepubl.).
Nie mniej jednak przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały, w zakresie zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., Sąd obowiązany jest bowiem do dokonania w pierwszej kolejności oceny legitymacji skarżących. Dopiero, bowiem ustalenie, że skarżący posiadają legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Legitymacja do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uwarunkowana jest posiadaniem przez skarżących interesu prawnego lub uprawnienia, które zostały naruszone niezgodną z prawem uchwałą organu gminy. Brak interesu prawnego po stronie skarżących wyłącza dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały i prowadzi do oddalenia skargi z uwagi na brak legitymacji materialnej skarżących (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, System Informacji Prawnej LEX nr 437511; wyrok NSA z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 1613/07, System Informacji Prawnej LEX nr 470910; wyrok SN z dnia 13 października 1987 r., sygn. akt III PAN 1/87, - niepubl. oraz postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1250/05, System Informacji Prawnej LEX nr 280389).
Stosownie do powyższego, w odniesieniu do oceny legitymacji procesowej skarżących, stwierdzić należało, iż skarżącym nie służy legitymacja do wniesienia niniejszej skargi w oparciu o cytowany wyżej przepis art. 101 ust. 1 u.s.g., który wiąże prawo do wniesienia skargi z istnieniem naruszenia interesu prawnego, który musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej sytuację prawną skarżących.
Interes prawny skarżących, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., jest bowiem kategorią normatywną z zakresu prawa materialnego. Jego źródło stanowi norma prawa materialnego kształtująca sytuację prawną wnoszącego skargę. Innymi słowy jest to interes, któremu obowiązujące przepisy prawa materialnego przyznały ochronę prawną. Brak ochrony w przepisach prawa powoduje z kolei, że skarżący podmiot ma wyłącznie interes faktyczny, który nie korzysta z ochrony prawnej i nie daje legitymacji do zaskarżania uchwały organu gminy. Mieć interes prawny to bowiem tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Podkreślić przy tym należy, iż teza o wywodzeniu interesu prawnego z prawa materialnego, będącego jego źródłem, poprzez wskazanie stosunków między adresatami regulacji materialnoprawnej, utrwalona jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1749/07, System Informacji Prawnej LEX nr 470930, wyrok NSA z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1788/07, System Informacji Prawnej LEX nr 463973). Na aprobatę zasługuje również pogląd, że źródłem interesu prawnego nie może być procedura uchwałodawcza, a to z racji jej służebnego i subsydiarnego charakteru względem prawa materialnego. Błędy proceduralne nie wystarczają dla uruchomienia merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały. O ile, bowiem w toku procedury może dojść do naruszenia interesu prawnego, jego źródła poszukiwać należy poza tymi regulacjami (por. W. Kisiel, "Legitymacja jednostki do zaskarżania uchwał samorządowych w orzecznictwie sądów administracyjnych" [w:] Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 3(24)/2009, s. 36-37).
W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się ponadto, przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego. Z tego względu interes prawny nie istnieje w sytuacjach, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA 3157/00 - niepubl. oraz z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II SA 2637/02, System Informacji Prawnej LEX nr 80699).
Podkreślić należy także, że skoro w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. do wniesienia skargi legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, a nie tylko zagrożenia naruszeniem, to podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną). Musi, zatem udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną, pozbawia go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Ustalenie interesu prawnego konkretnego podmiotu nie odbywa się wyłącznie na poziomie normatywnym, lecz wymaga skonfrontowania treści normy prawnej z określonym stanem faktycznym. Skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. może zatem wnieść ten kto wykaże, że jego interes znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Brak takiej ochrony przed działalnością uchwałodawczą gminy przesądza o braku legitymacji i o ile w sytuacji takiej po stronie skarżącego istnieje interes w zaskarżeniu aktu, to przybiera on postać interesu faktycznego, który nie daje podstaw do skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. W odniesieniu do oceny legitymacji procesowej skarżących, na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., dostrzec trzeba, że skarga wniesiona w tym trybie nie ma charakteru powszechnego, a zatem nie może być ona wniesiona wyłącznie w interesie społecznym, jak również podstawą jej wniesienia nie może być wyłącznie zarzut naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Sama jedynie sprzeczność uchwały z prawem nie uprawnia do wniesienia skargi, o ile uchwała ta wprost nie narusza jednostkowego interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. Dla ochrony porządku prawnego na gruncie ustawy o samorządzie gminnym legitymację przyznano jedynie organowi nadzoru nad działalnością gminną (art. 91 ust. 1). Służy ona również prokuratorowi lub Rzecznikowi Praw Obywatelskich, którzy na mocy art. 8 P.p.s.a. mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony.
Interes prawny musi być nadto aktualny, a nie ewentualny. Poza tym, tak określony interes prawny musi być "własny", osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, OSP 1997 r., nr 4, poz. 83A).
Interesu prawnego skarżący nie mogą także wywieść z art. 1 ust. 1 u.s.g. stanowiącego, że mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową, jak również z art. 7 ust. 1 u.s.g., określającego sposoby zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty przez gminę w ramach zadań własnych gminy, gdyż powołanie się na ogólne interesy mieszkańca wyprowadzone z ogólnych ustawowych obowiązków wspólnoty wobec jej członka nie jest tożsame z wykazaniem interesu prawnego, tj. interesu własnego, indywidualnego. Wprawdzie skarżący należą do wspólnoty samorządowej Gminy Korfantów, niemniej jednak przynależność do wspólnoty gminnej nie jest źródłem interesu prawnego, którego naruszenie uzasadnia wniesienie skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt OSK 145/06, System Informacji Prawnej LEX nr 236471; wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, System Informacji Prawnej LEX nr 151236; wyrok WSA w Opolu z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Op 220/08, niepubl.).
Ocena legitymacji procesowej skarżących w kontekście przedstawionych dotychczas rozważań, dotyczących kryterium interesu prawnego oraz jego naruszenia, o których mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, prowadzi do wniosku, że zaskarżona uchwała w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami nie pozwala skarżącym na skuteczne jej zaskarżenie, gdyż nie legitymują się oni interesem prawnym.
W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżący R. N. nie jest najemcą lokalu mieszkalnego położonego w Korfantowie i już chociażby z tego względu niemożliwym jest uznanie, że posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Skarżąca M. N. nie nabyła natomiast od Gminy Korfantów, na zasadach wskazanych w zaskarżonej uchwale lokalu, którego jest najemcą, ani też nie jest prowadzona procedura zmierzająca do zbycia skarżącej lokalu, który stanowi przedmiot najmu. Podkreślić należy także, iż skoro w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. do wniesienia skargi legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, a nie tylko zagrożenia naruszeniem, podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną) oraz udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną, pozbawiając jego np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Zaistnienia takich okoliczności skarżący nie wykazali.
Na marginesie wskazać należy nadto, że nawet jeśliby nie podzielić stanowiska Sądu, iż skarżący nie legitymują się interesem prawnym w zaskarżeniu spornej uchwały to i tak ocena treści uchwały prowadzić musi do wniosku, że jej przepisy nie naruszają interesu prawnego skarżących, ani ich uprawnienia w rozumieniu art. 101 u.s.g.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa jak i w skardze skarżący wskazywali, że w związku z podjęciem przez Radę Miejską w Korfantowie zaskarżonej uchwały, zmieniającej dotychczasową uchwałę w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami, w jego § 9, zmieniła się ich sytuacja prawna. W odróżnieniu bowiem od dotychczas obowiązującego § 9, przewidującego przy sprzedaży bezprzetargowej budynków i lokali mieszkalnych jednakową wysokość bonifikaty (60%), dla wszystkich mieszkańców gminy, w nowo przyjętym brzmieniu tego paragrafu, poprzez zróżnicowanie budynków i lokali mieszkalnych ze względu na ich wiek, zmianie uległy stawki dotychczas udzielanej bonifikaty. Powyższe w ocenie skarżących stanowiło naruszenie art. 32 Konstytucji i wyrażonej w niej zasady równości obywateli wobec prawa.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanego unormowania stanowił przepis art. 68 ust. 1 pkt 7 u.g.n., który przewidywał, że jeżeli nieruchomość sprzedawana jest, jako lokal mieszkalny, właściwy organ może udzielić za zgodą, odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 u.g.n.
Udzielenie zatem bonifikaty od ustalonej ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego jest wyłącznie uprawnieniem, a nie obowiązkiem właściwego organu, uwarunkowanym dodatkowo koniecznością uzyskania zgody wojewody albo rady lub sejmiku na udzielenie rzeczonej bonifikaty. Taki wniosek nasuwa się przede wszystkim z analizy użytego przez ustawodawcę zwrotu "może udzielić". W konsekwencji więc, uznaniu organu administracyjnego pozostawiono nie tylko kwestię, czy w ogóle udzielić nabywcy stosownej bonifikaty, ale także określanie jej zakresu. Zarówno udzielenie bonifikaty jak i jej zakres jest wynikiem autonomicznego rozstrzygnięcia uprawnionych organów. W istocie więc, to właściciel nieruchomości (reprezentowany przez odpowiedni organ) decyduje o tym, czy w ogóle udzielić bonifikaty, a jeśli tak - to w jakiej wysokości.
Korzystając z uprawnienia, o którym mowa w art. 68 ust. 1 pkt 7 u.g.n. Rada Miejska w Korfantowie w zaskarżonej uchwale wprowadzającej w § 1 ust. 1 nowe brzmienie § 9 uchwały Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 16 stycznia 1998 r., Nr XXXIII/233/98, wyraziła zgodę na udzielenie bonifikaty przy sprzedaży bezprzetargowej budynków i lokali mieszkalnych, rozróżniając jednocześnie jej stawki, przyjmując za kryterium wiek sprzedawanego budynku (lokalu) mieszkalnego (60% ceny lokalu (budynku) w budynkach wybudowanych przed 1945 rokiem i 35% ceny lokalu (budynku) w budynkach wybudowanych po tej dacie).
W przekonaniu Sądu, skoro wspomniany przepis w zaskarżonej uchwale rozróżnił wysokość uzyskania bonifikaty od wieku budynku to nie można zarzucać Radzie Miejskiej w Korfantowie działania sprzecznego z prawem. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, w myśl którego, w świetle przepisu art. 68 ust. 1 pkt 7 u.g.n., rada gminy może podjąć uchwałę w sprawie zasad sprzedaży lokali stanowiących własność gminy, w której w sposób zróżnicowany określi wysokość bonifikat, uzależniając je od szczegółowych warunków dotyczących zbywanych nieruchomości, jak np. powierzchnia lokalu, jego stan techniczny, data budowy, ilość lokali w budynku itp. (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 483/04, System Informacji Prawnej LEX nr 297157, czy też wyrok NSA z dnia 7 września 2005 r., sygn. akt I OSK 193/05, System Informacji Prawnej LEX nr 194736).
Odnosząc się zatem do zarzutu skarżących, że Rada Miejska uchwalając bonifikatę przy sprzedaży bezprzetargowej budynków i lokali mieszkalnych w zróżnicowanej wysokości, uzależniając ją od daty ich budowy, narusza konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, Sąd stwierdził, że zarzut ten nie ma oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Co więcej podnieść należy, że skarżący błędnie rozumieją wskazaną wyżej zasadę.
Konstytucyjna zasada równości wobec prawa polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych) charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu winny być traktowane równo, a więc wobec jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących jak i faworyzujących. Przy czym "równo" nie oznacza "wszystkim jednakowo". Zatem, zgodnie z zasadą równości, uwzględniając zasadę sprawiedliwości społecznej, która jest nadrzędna, uzasadniony jest w przekonaniu Sądu wniosek, że wszyscy kupujący komunalne budynki i lokale mieszkalne w Gminie Korfantów winni mieć taką samą bonifikatę nabywając je od Gminy, pod warunkiem jednak, że wszyscy spełniają wspólną cechę istotną (relewantną). Tą wspólną cechą istotną może być zatem jak w niniejszej sprawie kryterium wieku budynku, ale i kryterium położenia lokalu, czy wreszcie kryterium standardu lokalu bądź stanu technicznego budynku. Na te okoliczności trafnie wskazywała zresztą Rada Miejska w odpowiedzi na skargę podnosząc dodatkowo, że różnicowanie podmiotów wobec prawa jest dopuszczalne na gruncie zasady równości, pod warunkiem, że służy realizacji zasady sprawiedliwości społecznej. Dlatego też nie każde zróżnicowanie winno być traktowane jako naruszenie konstytucyjnej zasady równości obywateli.
Skoro tak, to zakwestionowany przez skarżących, zmieniony zaskarżoną uchwałą § 9, wyrażający zgodę rady na zróżnicowanie stawek bonifikaty wobec nabywców budynków i lokali mieszkalnych, ze względu na ich wiek, nie narusza interesu prawnego skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.
Nadto podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przyznają skarżącym M. i R. N. prawa podmiotowego do korzystania z bonifikaty, lecz stwarzają jedynie możliwość jej zastosowania przez uprawione organy, uzależniając jej zastosowanie i zakres wyłącznie od ich woli. W tej sytuacji zmieniony zaskarżoną uchwałą § 9, nie pozbawia ich, nie ogranicza, ani też nie uniemożliwia im realizacji uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. Zmieniony zaskarżoną uchwałą zapis § 9 nie narusza również prawa, skoro zastosowanie bonifikaty łącznie z kryteriami jej stosowania pozostawione jest uznaniu uprawnionych organów.
Reasumując, oceniając legitymację procesową skarżących w kontekście przedstawionych dotychczas rozważań, dotyczących kryterium interesu prawnego oraz jego naruszenia, o których mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, Sąd uznał w niniejszej sprawie, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżących, w tym i na gruncie przepisu art. 32 Konstytucji RP.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga M. i R. N., podlegała oddaleniu.
Odrzucenie skargi wniesionej przez: B. S., P. G., K. Ż., S. I., R. G., J. K., M. Z., S. R., E. L., W. K., R. K., K. W., H. G., znajdowało oparcie w art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. Skarżący, bowiem pomimo prawidłowego wezwania do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi nie uiścili go i tym samym złożona skarga podlegała odrzuceniu. Przepis art. 220 § 3 P.p.s.a. stanowi, że skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu.
W stosunku do skarżącej H. G., odrzucenie skargi dodatkowo nastąpiło na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w związku z nie uzupełnieniem przez nią w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
-----------------------
12
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło