II SA/Gl 23/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-03-21
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, jest zobowiązany do jej zastosowania w sytuacji, gdy po wydaniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę zawierającą odmienną wykładnię prawa?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że związanie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu (art. 153 PPSA) nie dotyczy sytuacji, gdy po wydaniu tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów, która ma ogólny walor wiążący (art. 269 § 1 PPSA) i zawiera odmienną wykładnię prawa. W takim przypadku organ egzekucyjny jest związany uchwałą NSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A.M. o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie i dozór pojazdu. Organ I instancji przyznał wynagrodzenie za określony okres, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Po wcześniejszych postępowaniach sądowych, w tym uchyleniu wyroku przez NSA, WSA w Gliwicach uchylił postanowienie organu odwoławczego, wskazując na nieprawidłowe ustalenie okresu przyznania wynagrodzenia. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji i przyznał kwotę wynagrodzenia, uznając się za związany wyrokiem WSA. A.M. wniósł skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów i powołując się na uchwałę NSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, orzeka o niewykonalności zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądza zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. działając na podstawie art. 102 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w zw. z § 6 ust. 1 rozp. RM z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 50, poz. 449 ze zm.), przyznał A.M. kwotę [...] zł ( w tym VAT w kwocie [...] zł ) tytułem zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za przechowywanie i dozór samochodu marki [...] nr rej. [...] – w okresie od [...] r. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że powyższy pojazd został przejęty na własność Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu z dnia 18 września 1954 r. o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy ( Dz. U. nr 41, poz. 184 ze zm.) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.). Komplet dokumentów, a tym samym informację pozwalającą na podjęcie czynności zmierzających do likwidacji, organ likwidacyjny otrzymał w dniu [...] r., natomiast samochód został sprzedany w dniu [...] r., co uzasadniało przyznanie wynagrodzenia za powyższy okres wg wynegocjonowanej stawki [...]zł brutto za 1 dzień.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A.M. domagał się przyznania mu wynagrodzenia na podstawie stawek określonych uchwałą Rady Powiatu w Z. z dnia [...] r. nr [...] za okres od dnia [...] r., kiedy to przyjął pojazd na parking do dnia jego sprzedaży w dniu [...] r., tj. za cały okres jego przechowywania i dozoru.
Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Następnie wyrokiem z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt I SA/GL 203/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A.M. Jednakże wskutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na mocy wyroku z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 296/09.
Po powtórnym rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/GL 812/10 uchylił postanowienie organu odwoławczego. W motywach Sąd wskazał, iż początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru za pojazd winna być data, w której upłynął 6 miesięczny termin, o którym mowa w art. 130 a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a więc data, kiedy porzucony pojazd z mocy prawa staje się własnością Skarbu Państwa. W konsekwencji, okres za który przyznano A.M. zwrot wydatków i wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu, został w ocenie Sądu, ustalony nieprawidłowo, bowiem jako datę początkową przyjęto dzień [...] r.
Po ponownym rozpoznaniu zażalenia zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K. orzekł o uchyleniu w całości postanowienia organu
I instancji i przyznaniu kwoty [...] zł tytułem zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania organ II instancji uznał, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku w sprawie I SA/GL 812/10.
Stąd też datą początkową obliczenia należności jest dzień [...] r., tj. upływ 6 miesięcy od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, co miało miejsce w dniu [...] r., czyli łącznie [...] dni ( do dnia [...] r.). Gdy zaś idzie o stawkę wynagrodzenia w wysokości [...] zł brutto za każdy dzień, organ odwoławczy powołał się na motywy wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 296/09, w którym wyrażono pogląd o braku podstaw do kwestionowania ustaleń w tym zakresie.
W skardze do sądu administracyjnego A.M. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia oraz przyznanie wynagrodzenia na podstawie stawek określonych uchwałą Rady Powiatu w Z. z dnia [...]r. nr [...] za okres od dnia [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł, a także o obciążenie organu kosztami postępowania.
Skarżący zarzucając błędną wykładnię art. 130 a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, powołał się na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10, w świetle której wynagrodzenie może być przyznane za cały okres dozoru i to na podstawie opłat ustalonych przez radę powiatu zgodnie z art. 130 a ust. 1 pkt 5 c i 6 tej ustawy. Tymczasem poprzednimi orzeczeniami został pozbawiony zapłaty należności za dozór pojazdu za okres pierwszych 6 miesięcy i zwrotu kosztów holowania i załadunku pojazdu. Zdaniem skarżącego, powyższa uchwała NSA, ma zaś tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że przestaje wiązać wykładnia zawarta w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/GL 812/10.
W tym względzie skarżący powołał się na poglądy literatury.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Zdaniem organu, zmiana wykładni art. 130 a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zawarta w uchwale NSA z dnia 29 listopada 2010 r. , nastąpiła już po wydaniu wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/GL 812/10, co oznacza związanie tym wyrokiem z mocy art. 153 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej wnioski i zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Zasadnie jednak podniósł skarżący, że związanie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu Sądu, o której mowa w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie dotyczy przypadku podjęcia po wydaniu tego orzeczenia uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku. Z mocy art. 269 § 1 tej ustawy, uchwała taka ma bowiem ogólny walor wiążący. W tym względzie wypowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 30 czerwca 2008 r. sygn. akt IFPS 1/08 ( ONSA i WSA 2008/5/75), w której przyjęto, że Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu ponownej skargi kasacyjnej obowiązany jest w związku z art. 269 § 1 p.p.s.a., odstąpić od zastosowania art. 190 ustawy, z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pogląd ten należy też odnieść do przypadku rozpatrywania ponownej skargi przez wojewódzki sąd administracyjny po uprzednim uchyleniu aktu administracji na mocy prawomocnego wyroku, po wydaniu którego podjęto uchwałę w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a., co dotyczy niniejszej sprawy. Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 września 2010 r. sygn. akt I OSK 920/10, LEX nr 745376.
Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10 (ONSA i WSA 2011/1/3), stwierdził że jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130 a ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego ( jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów ), może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozp. RM z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( wyżej już powołanych ).
Jednakże wbrew twierdzeniom skarżącego w uchwale tej ( ani w jej uzasadnieniu ), nie wyrażono wiążącego poglądu co do sposobu ustalenia tego wynagrodzenia, a w szczególności, aby miało ono obejmować stawki opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu, o których mowa w art. 130 a ust. 1 pkt 5 c i 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia). Opłaty te odnoszą się bowiem do właścicieli innych niż Skarb Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu ( vide : wyroki NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 464/10 i I OSK 494/10, LEX nr 952053 i 952058).
Stąd też w zakresie wysokości przyznanego wynagrodzenia i kosztów usunięcia przedmiotowego pojazdu, nadal pozostaje aktualna ocena prawna wyrażona w wyroku tut. Sądu z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/GL 812/10, mocą którego uchylono poprzednie postanowienie organu odwoławczego.
Skład orzekający w niniejszej sprawie nie jest zatem władny dokonać innej oceny w tym zakresie przez przyjęcie, że należne wynagrodzenie winno być ustalone na podstawie opłat ustalonych przez Radę Powiatu w Z. z dnia [...] r. nr [...]. Kwestia ta została bowiem rozstrzygnięta w toku poprzedniego postępowania. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy w motywach zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I FSK 296/09 nie podzielił stanowiska skarżącego co do istnienia podstaw do ustalenia wynagrodzenia na poziomie stawek, wprowadzonych powyższą uchwałą i wskazał na prawidłowość stanowiska organu egzekucyjnego co do sposobu ustalenia należności za parkowanie, zwłaszcza że wzięto pod uwagę ustalenia uzgodnione ze skarżącym, zaś na taki pogląd wskazano w wyroku WSA w sprawie II SA/GL 812/10. Jednakże skarga musiała odnieść skutek z powodu naruszenia prawa materialnego, polegającego na błędnym określeniu okresu, za który skarżącemu przysługuje wynagrodzenie i zwrot uzasadnionych wydatków, a także ewentualnych kosztów holowania i załadunku przedmiotowego pojazdu, należnych skarżącemu w świetle uchwały NSA z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt
I OPS 1/10 za cały okres, także poprzedzający przejęcie pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Z tych też względów postanowienia organów obydwu instancji nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku zgodnie z art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w kwocie [...] zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego po myśli art. 200, art. 205
§ 1 i art. 209 ustawy.
Odnosząc się zaś do żądania skargi w zakresie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przyznania wynagrodzenia w kwocie [...] zł, wyjaśnić przyjdzie, że kompetencje sądu administracyjnego są wyłącznie kasacyjne, co oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do wydania orzeczenia co do istoty sprawy administracyjnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny winien zatem przyznać skarżącemu wynagrodzenie wg wynegocjonowanych stawek za cały okres parkowania pojazdu, a także zwrot wykazanych innych wydatków, w tym kosztów holowania i załadunku.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło