I OSK 1440/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-21
Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Małgorzata Pocztarek, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyznaczenie funkcjonariuszowi Służby Celnej miejsca pełnienia służby w innej komórce organizacyjnej w ramach tego samego urzędu celnego, na tym samym stanowisku służbowym, wymaga wydania decyzji administracyjnej podlegającej kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Wyznaczenie funkcjonariuszowi Służby Celnej miejsca pełnienia służby w innej komórce organizacyjnej w ramach tego samego urzędu celnego, na tym samym stanowisku służbowym, nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Jest to akt wynikający z podległości służbowej, a nie rozstrzygnięcie kształtujące zewnętrzną sferę praw i obowiązków funkcjonariusza. W związku z tym, skarga do sądu administracyjnego na takie rozstrzygnięcie jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Funkcjonariuszka Służby Celnej M. S.-J. została przeniesiona do pełnienia służby w innej komórce organizacyjnej w ramach tego samego urzędu celnego. Kwestionowała tę zmianę, podnosząc, że jest dla niej krzywdząca i uniemożliwia opiekę nad dziećmi. Organ administracji uznał, że zmiana miejsca pełnienia służby w ramach tego samego urzędu nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że zmiana miejsca pełnienia służby wymaga formy decyzji administracyjnej i narusza przepisy dotyczące opieki nad dziećmi. Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 169/11 w sprawie ze skargi M. S.-J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejsca pełnienia służby postanawia: uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 169/11, uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zmiany miejsca pełnienia służby funkcjonariusza służby celnej M. S. - J. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd I instancji wskazał, że Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie, pismem z listopada 2010 r., w związku z mianowaniem do służby stałej oraz mianowaniem na stopień służbowy aplikanta celnego w korpusie szeregowych Służby Celnej z dniem [...] listopada 2010 r., wyznaczył M. S. – J. stanowisko służbowe młodszego kontrolera celnego, wysokość uposażenia i wysokość dodatków oraz miejsce pełnienia służby - Urząd Celny w E., Referat [...]. Po otrzymaniu wniosku Naczelnika Urzędu Celnego w E. o przeniesienie M. S. – J. z Referatu [...] Urzędu Celnego w E. do Sekcji [...] Oddziału Celnego w G., z uwagi na konieczność zapewnienia właściwej obsady kadrowej i niezbędnego przygotowania do realizacji zadań na stanowiskach służbowych tworzonego przejścia granicznego w G., Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie pismem z dnia [...] listopada 2010 r., wyznaczył M. S.- J. z dniem [...] listopada 2010 r. miejsce pełnienia służby w Sekcji [...] Oddziału Celnego w G.
M. S. – J. w dniu [...] grudnia 2010 r., złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. Podniosła, że decyzja o przeniesieniu jej do pełnienia służby w Oddziale Celnym w G. na przejściu granicznym w G. jest dla niej krzywdząca, a zakres obowiązków nie pokrywa się ze zdobytymi podczas dotychczasowej służby kwalifikacjami. Do pełnienia służby na przejściu granicznym w G. nie jest należycie przygotowana, nie przeszła w tym zakresie szkoleń i nie posiada odpowiedniego doświadczenia. Przeniesienie do pełnienia służby w innej miejscowości uniemożliwi jej także sprawowanie opieki nad nieletnimi dziećmi, które wychowuje samotnie, a zatem decyzja jest niezgodna z art. 92 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U Nr 168, poz. 1323, ze zm.; dalej: ustawa o S.C.). Decyzja ta jest również niezgodna z art. 17 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych, a praca w systemie zmianowym na przejściu granicznym uniemożliwi jej ukończenie rozpoczętych studiów.
Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, odmówił pozostawienia strony na dotychczas zajmowanym stanowisku w Referacie [...] Urzędu Celnego w E. W motywach uzasadnienia wyjaśnił, że podejmując zatrudnienie w służbie celnej funkcjonariusz godzi się na zwiększone obowiązki i ograniczenia, do których w szczególności należy dyspozycyjność i obowiązek wykonywania swoich zadań w miejscu wskazanym dla dobra służby. Z treści art. 86 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej wynika, że funkcjonariusza można przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innej jednostki organizacyjnej w tej samej lub innej miejscowości. Zatem przepis ten dotyczy przeniesienia funkcjonariusza do innej jednostki organizacyjnej, nie ma natomiast zastosowania w sytuacji konieczności przesunięcia funkcjonariusza do innej komórki organizacyjnej w ramach tego samego urzędu celnego. W tej sytuacji wyznaczenie miejsca pełnienia służby w innej komórce organizacyjnej tego samego urzędu celnego nie może być rozumiane jako przeniesienie służbowe w trybie art. 86 ust. 2 powołanej ustawy i nie powinno mieć formy decyzji administracyjnej, a jedynie formę pisma wskazującego miejsce pełnienia służby. Organ wyjaśnił też, że po przeanalizowaniu sytuacji rodzinnej i uwzględnieniu treści art. 91 ustawy o S.C., w dniu [...] grudnia 2010 r. przedstawiono celniczce propozycję, w której wskazano nowe stanowisko służbowe specjalisty Służby Celnej z miejscem pełnienia służby w Urzędzie Celnym w E. Propozycja ta została przyjęta przez skarżącą w dniu [...] grudnia 2010 r.
W dniu [...] lutego 2011 r. skargę na powyższe orzeczenie złożyła M. S. – J. Zaskarżonej decyzji zarzuciła ona naruszenie:
- art. 86 ust. 2 i art. 188 ust. 1 ustawy o S.C. poprzez uznanie, że przeniesienie funkcjonariusza celnego do innego oddziału celnego w ramach tego samego urzędu celnego do wykonywania innych zadań nie stanowi przeniesienia określonego w art. 188 ust. 1 ustawy o S.C.;
- art. 188 ustawy o S.C. poprzez uznanie, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia [...] listopada 2010 r. nie stanowiło decyzji podlegającej zaskarżeniu;
- art. 97 ustawy o S.C. poprzez uznanie, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie nie stanowi w istocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, pomimo braku zaistnienia przesłanek zezwalających na to przeniesienie;
- art. 6 - 8, art. 10 - 11, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez naruszenie zasad w nich zawartych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podniósł, że brak jest podstaw prawnych do uznania, iż wyznaczenie skarżącej miejsca pełnienia służby w tej samej jednostce organizacyjnej stanowi decyzję administracyjną. Ponadto organ wyjaśnił, że nawet gdyby uznać, iż w przedmiotowym przypadku wydano decyzję administracyjną, to i tak skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zawarte w ustawie o Służbie Celnej uregulowania w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe daje przełożonemu władzę jednostronnego ustalania treści stosunku służbowego. W rozpatrywanej sprawie skarżącej wyznaczono miejsce pełnienia służby na przejściu granicznym w G. z uwagi na konieczność zapewnienia funkcjonowania tego przejścia, a zatem było to podyktowane podstawowymi potrzebami Służby Celnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpatrując sprawę, podniósł, że podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1411/10, iż ustalenie miejsca pełnienia służby nie jest aktem skierowanym jedynie do podmiotu pozostającego w podległości służbowej, a więc o charakterze wewnętrznym, lecz jest to akt kształtujący treść stosunku służbowego, wobec czego powinien być ukształtowany decyzją administracyjną, prowadzi bowiem do istotnej zmiany jego treści. Akt taki dotyczy sfery zewnętrznej administracji publicznej, a zatem rozstrzygnięcie co do warunków pełnienia służby, które zmienia istotę tych warunków - np. następuje zmiana miejscowości pełnienia służby, będzie wymagało zastosowania formy decyzji administracyjnej. Wynika z tego, że decyzja w tym przedmiocie podlega, na mocy art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., kontroli sądowej, dlatego też Sąd w tej sprawie zbadał, czy rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie w sprawie zmiany miejsca pełnienia służby przez skarżącą zostało wydane zgodnie z prawem.
Sąd I instancji podkreślił, że stosunek służbowy funkcjonariusza celnego ma charakter stosunku administracyjnoprawnego, cechującego się służbowym podporządkowaniem i niezbędną w służbie dyspozycyjnością funkcjonariusza. Jest to stosunek, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Oznacza to, że zawarte w art. 86 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej stwierdzenia, iż jeżeli wymagają tego potrzeby Służby Celnej, funkcjonariusza można przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innej jednostki organizacyjnej w tej samej lub innej miejscowości, daje przełożonemu służbowemu władzę jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego. Nie budzi wątpliwości, że w związku z mianowaniem skarżącej do służby stałej, Dyrektor Izby Celnej wyznaczył jej objęcie służby z dniem [...] listopada 2010 r. w Urzędzie Celnym w E., Referacie [...]. Następnie w dniu [...] listopada 2010 r. Dyrektor Izby Celnej wyznaczył skarżącej objęcie służby z dniem [...] listopada 2010 r. w Sekcji [...] Oddziału Celnego w G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że w ramach jednego urzędu celnego funkcjonariusz może być kierowany, na zasadzie polecenia służbowego upoważnionego przełożonego, do pełnienia służby na identycznym lub równorzędnym stanowisku. Takie rozstrzygnięcie nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów K.p.a., ale aktem władczym o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej, nie podlegającym zaskarżeniu ani w trybie administracyjnym, ani sądowym. Natomiast, jak wcześniej wskazano, zastosowania formy decyzji wymaga takie rozstrzygnięcie co do warunków pełnienia służby, które zmienia istotę tych warunków - np. powoduje zmianę uposażenia, obniżenie stanowiska, czy zmianę miejsca - miejscowości pełnienia służby (por.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1308/09). Sąd I instancji przytoczył także treść art. 91 pkt 2 ustawy o S.C., zgodnie z którym funkcjonariusza samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 18 nie można bez jego zgody przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości. Przepis ten wyłącza możliwość przeniesienia funkcjonariusza do innej miejscowości bez jego zgody w przypadku zaistnienia wskazanych w nim okoliczności. Skarżąca podnosiła w toku postępowania, że sama wychowuje troje dzieci w wieku 4, 6 i 10 lat oraz przedłożyła organowi zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2010 r. z Sądu Okręgowego w E. o toczącym się z jej powództwa postępowaniu w sprawie separacji. Skarżąca nie wyraziła również zgody na przeniesienie jej do pełnienia służby w innej miejscowości, bowiem uniemożliwiłoby to jej sprawowanie opieki nad dziećmi. Okoliczności te nie zostały jednak wzięte pod uwagę przez organ przy ponownym rozpoznaniu tej sprawy i wydawaniu rozstrzygnięcia, które posiada niezbędne elementy do uznania go za decyzję administracyjną, czym naruszono art. 91 pkt 2 ustawy o S.C.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olszynie zauważył też, że skarżącej w propozycji z dnia [...] grudnia 2010 r., dokonanej w oparciu o art. 222 ust 3 ustawy o S.C., zostały zaproponowane z dniem 1 stycznia 2011 r. nowe warunki pełnienia służby na stanowisku służbowym Specjalisty Służby Celnej z miejscem pełnienia służby w Urzędzie Celnym w E. i propozycja ta została przyjęta przez skarżącą w dniu [...] grudnia 2010 r. W swoim oświadczeniu o przyjęciu obecnie zaproponowanych jej warunków pełnienia służby zaznaczyła, że nadal pozostawia aktualnym swój wniosek z dnia [...] grudnia 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej jej przeniesienia. Tymczasem Dyrektor Izby Celnej rozstrzygając tę sprawę aktem z dnia [...] stycznia 2011 r., na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, który z uwagi na zawarcie niezbędnych elementów uznano za decyzję administracyjną, odmawiając pozostawienia skarżącej na dotychczas zajmowanym stanowisku w Referacie [...] Urzędu Celnego w E., nie wziął pod uwagę zmiany stanu faktycznego oraz prawnego, jaki zaistniał pomiędzy wydaniem decyzji w dniu [...] listopada 2010 r. a dniem ponownego rozpoznawania tej sprawy. Sąd I instancji podkreślił, że organ ponownie wydając rozstrzygnięcie zobowiązany będzie do uwzględnienia zmiany stanu prawnego i faktycznego, stosownie do ogólnych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7 i art. 77 K.p.a.
W dniu 8 lipca 2011 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 169/11 złożył Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie. Zarzucił on Sądowi I instancji:
1. Obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na wynik sprawy poprzez:
• nieuznanie, że zmiana miejsca pełnienia służby jest sprawą wynikającą z podległości służbowej w ramach tej samej jednostki organizacyjnej (urzędu celnego) tj. naruszenie art. 5 pkt 2 i art. 58 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 188 ust. 1 ustawy o S.C.;
• naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 222 ust. 3 ustawy o S.C. poprzez niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w związku z jego bezprzedmiotowością z uwagi na fakt, że celniczce w dniu [...] grudnia 2010 r., złożono na podstawie art. 222 ust. 3 ustawy o S.C., propozycję pełnienia służby na dotychczasowym miejscu i propozycja ta została przez skarżącą przyjęta;
• naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca samodzielnie sprawuje opiekę nad małoletnimi dziećmi, w sytuacji gdy jej współmałżonkowi nie odebrano praw rodzicielskich, a dowodem w sprawie było tylko zaświadczenie z sądu o toczącym się postępowaniu w sprawie separacji.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię:
• art. 86 ust. 2 ustawy o S.C. poprzez błędne uznanie, że zmiana miejsca pełnienia służby w ramach tego samego urzędu celnego nie wymaga formy decyzji jedynie wówczas, gdy następuje zmiana miejsce pełnienia służby, w sytuacji gdy zgodnie z powołanym przepisem decyzji wymaga jedynie forma przeniesienia do innej miejscowości, w innej jednostce organizacyjnej;
• art. 91 ust. 2 ustawy o S.C. polegające na uznaniu, że przepis ten dotyczy zmiany miejsca pełnienia służby w ramach tej samej jednostki organizacyjnej, w sytuacji gdy dotyczy on przeniesienia na podstawie art. 86 ust. 2 ustawy o S.C. i błędne uznanie, że samodzielnie sprawowanie opieki nad dzieckiem dotyczy opieki w sensie faktycznym, a nie prawnym.
Zdaniem skarżącego pojęcie jednostki organizacyjnej w Służbie Celnej zostało zdefiniowane w art. 22 ustawy o S.C. W przepisie tym wymieniono urzędy celne, a zatem przeniesienie w ramach tego samego urzędu celnego, zgodnie z treścią art. 188 ustawy o S.C., nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zdaniem skarżącego w takiej sytuacji nie można mówić również o tym, że w sprawie naruszono art. 91 ust. 2 ustawy o S.C., bo dotyczy on tylko przeniesienia między jednostkami organizacyjnymi Służby Celnej. Skarżący podkreślił, że wobec tego, iż M. S. – J. w grudniu 2010 r. przedstawiono propozycję objęcia stanowiska w dotychczasowym miejscu pełnienia służby, to należało uznać, że sprawa podlega umorzeniu, jako bezprzedmiotowa. Ponadto Sąd I instancji błędnie uznał, że celniczka sprawuje samodzielną opiekę nad nieletnimi dziećmi, skoro legitymuje się jedynie zaświadczeniem o rozpoczęciu postępowania w sprawie separacji, a jej współmałżonka nie pozbawiono prawa rodzicielskich.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. S.- J. wniosła o jej oddalenie podnosząc, że zmiana miejsca wykonywania służby jest niewątpliwie ważnym elementem stosunku służbowego i podlega kognicji sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności postępowania sądowego zostały uregulowane w art. 183 § 2 P.p.s.a., a jedną z przyczyn jest niedopuszczalność drogi sądowej (art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a). Przez niedopuszczalność drogi sądowej rozumie się sytuację, w której skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych, określonej w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 P.p.s.a., lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 P.p.s.a.). Przyczyny niedopuszczalności drogi sądowej można podzielić na przedmiotowe oraz podmiotowe. Niedopuszczalność drogi sądowej z przyczyn przedmiotowych oznacza, że postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone jest w sprawach, które nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Przyczyny podmiotowe mają miejsce wówczas, gdy postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte na podstawie skargi wniesionej przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego (patrz: wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie zachodziła niedopuszczalność drogi sądowej. Zgodnie z art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej organy celne wydają decyzję administracyjną w stosunku do funkcjonariuszy służby celnej w przypadku: przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej, powierzenia pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku bądź przeniesienia na niższe stanowisko. Przepis ten ustala zamknięty katalog stanów faktycznych związanych ze zmianą przez funkcjonariusza miejsca pełnienia służby, w których organy celne wydają decyzje administracyjne. Wynika z tego, że w przypadku, w którym następuje zmiana miejsca pełnia służby przez celnika, nie wydaje się decyzji administracyjnej. Z treści art. 86 ust. 2 i 5 w zw. z art. 22 pkt 2 i 3 ustawy o S.C. wynika z kolei, że nie ma wymogu wydania decyzji administracyjnej w sytuacji, w której celnik zostaje przeniesiony do pełnienia służby w ramach tej samej jednostki organizacyjnej Służby Celnej. Wskazać tu należy, że przepis art. 22 ustawy o S.C. definiuje pojęcie jednostki organizacyjnej Służby Celnej. Jednostką taką jest m.in. izba celna i urząd celny wraz z podległymi oddziałami celnymi. Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 1-3 powołanej ustawy urzędem celnym w rozumieniu rozdziałów 7 – 14, a więc tych w których zostały określone przepisy o stosunku służbowym funkcjonariuszy Służby Celnej jest izba celna wraz z podległymi urzędami celnymi, a zadania i czynności związane ze stosunkiem służbowym celników wykonuje dyrektor izby celnej. Treść przytoczonych wyżej przepisów wskazuje zatem, że przeniesienie celnika na takie samo stanowisko w ramach tej samej izby celnej nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Powyższe rozwiązanie ma swoje źródło w charakterze stosunku służbowego wiążącego celnika ze Służbą Celną. Podnieść bowiem należy, że ten stosunek prawny wyraża się w szczególnym, wyjątkowym charakterze podporządkowania i dyspozycyjności. Niezwykle mocno kwestie szczególnej dyspozycyjności stosunku służbowego funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych podkreślił w wyroku z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98 Trybunał Konstytucyjny, wedle którego "pełna dyspozycyjność i zależność od władzy służbowej to cechy charakterystyczne dla stosunków służbowych w formacjach zmilitaryzowanych" (OTK ZU nr 7/1999, poz. 163). Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego należy odnieść także do służby celnej, która zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o S.C. jest jednolitą umundurowaną formacją, utworzoną w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. Należy podkreślić, że ustawodawca tak ukształtował przepisy dotyczące przeniesienia funkcjonariuszy Służby Celnej, aby ta kwestia nie paraliżowała funkcjonowania służby, ponieważ priorytetem jest sprawne i elastyczne działanie Służby Celnej. Osoba podejmująca się służby w formacji mundurowej musi zatem całkowicie podporządkować swoje życie rygorom i potrzebom wynikającym z charakteru stosunku służbowego. Jedynie przepisy dotyczące przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej lub wyznaczenia na niższe stanowisko są ograniczeniami, które bezwzględnie muszą być zastosowane przy wydawaniu decyzji administracyjnych dotyczących przeniesienia.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że przeniesienie skarżącej było przeniesieniem, o którym mowa w art. 86 ust. 2 ustawy o S.C. Skarżąca została bowiem przeniesiona z Referatu [...] Urzędu Celnego w E. do Sekcji [...] Oddziału Celnego w G. Jak wynika z akt sprawy obie te jednostki organizacyjne funkcjonują w obrębie jednej izby celnej - Izby Celnej w Olsztynie oraz jednego urzędu celnego – Urzędu Celnego w E. Decyzję o przeniesieniu podjął właściwy przełożony – Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie. W nowym miejscu pełnienia służby skarżąca zachowała dotychczasowe wynagrodzenie, stopień służbowy i stanowisko służbowe, więc elementy stosunku służbowego, które wskazują na to, że stanowisko w nowym miejscu pełnienia służby jest takie samo, jak stanowisko w dotychczasowym miejscu pełnienia służby.
Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że przeniesienie celnika w ramach tej samej jednostki organizacyjnej Służby Celnej na takie samo stanowisko służbowe nie jest dokonywane w formie decyzji administracyjnej. Przeniesienie takie ma charakter aktu wynikającego z podległości służbowej między przełożonym a podwładnym i nie przysługuje na nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W konsekwencji rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie skargi M. S. – J. na przeniesienie dokonane przez Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie było niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny był zatem uprawniony i jednocześnie zobowiązany do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i odrzucenia skargi.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w związku z art. 183 § 2 pkt 1 oraz art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło