VI SA/Wa 71/12
WyrokWSA w Warszawie2012-03-23
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Grażyna Śliwińska, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje administracyjne podpisane przez zastępcę organu, który posiadał stosowne upoważnienie, ale nie zamieścił adnotacji o tym fakcie przy podpisie, mogą zostać uznane za nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak adnotacji o upoważnieniu przy podpisie decyzji przez zastępcę organu, który faktycznie posiadał stosowne pisemne upoważnienie, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji. Brak takiej adnotacji nie wpływa istotnie na wynik sprawy i nie jest podstawą do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, o ile istnienie upoważnienia można wykazać w toku postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargi na decyzje Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS), które utrzymały w mocy decyzje Wojewódzkiego Inspektora JHARS odmawiające stwierdzenia nieważności pierwotnych decyzji zakazujących wprowadzania do obrotu partii masła lub nakazujących poddanie go zabiegom technologicznym. Skarżący zarzucał nieważność pierwotnych decyzji z powodu ich podpisania przez osobę nieposiadającą upoważnienia oraz braku uzasadnienia prawnego. GIJHARS odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując na posiadanie przez zastępcę Wojewódzkiego Inspektora stosownego upoważnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2012 r. sprawy ze skarg P. J. na decyzje Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2011 r.: nr [...], nr [...] oraz z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi
P. J., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] "M." w W. (dalej też jako skarżący, strona) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarejestrowane kolejno pod sygn. akt VI SA/Wa 71/11, VI SA/Wa 72/11, VI SA/Wa 73/11 skargi:
1. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (też jako GIJHARS) z dnia [...] października 2011r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2011r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych Nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...] zakazującej wprowadzania do obrotu partii 1800 kg produktu o nazwie "Masło Extra", oznaczenie partii [...];
2. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno -Spożywczych z dnia [...] października 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]z dnia [...].06.2008 r., znak: [...], wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS, nakazującej poddanie partii 960 kg Masła Ekstra a'200 g (dane identyfikacyjne partii: [...]wartość: 8 zł/kg) zabiegom technologicznym, celem doprowadzenia do zgodności z wymaganiami Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania (Dz. U. L 316 z dnia 09.12.1994 r., str. 2) oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (wersja skodyfikowana Dz. U. L 106 z dnia 24.04.2007 r., str. 24);
3. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2011r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2011 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważność decyzji nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...], wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS, zakazującej wprowadzania do obrotu partii 1296 kg Masła Ekstra Osełka a'300 g (dane identyfikacyjne partii: 21 05 51, wartość: 12 zł/kg), niespełniającego wymagań Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994 r. określającego normy dla tłuszczów do smarowania (Dz. U. L 316 z dnia 09.12.1994 r., str. 2), stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (wersja skodyfikowana Dz. U. L 106 z dnia 24.04.2007 r., str. 24), oraz deklarowanej normy jakościowej PN-A-86155:1995 Mleko i przetwory mleczne, Masło.
Jako podstawę prawną powyższych decyzji GlJHARS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) - dalej też jako k.p.a. w związku z art. 5 § 2 pkt 4, art. 107 § 1 i 3, art. 127 § 3, art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 19, art. 21 i art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.)-dalej też u.j.h.a.r.s.
Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:
P. J., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył w dniu [...].03.2011 r. do GIJHARS wnioski o stwierdzenie nieważności:
1) decyzji nr [...]z dnia [...].06.2008 r., znak: [...], wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, zakazującej wprowadzania do obrotu partii 1800 kg produktu o nazwie "Masło Extra" (dane identyfikacyjne partii: [...]) na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
decyzji nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...][...]Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zakazującej wprowadzania do obrotu partii 960 kg produktu o nazwie "Masło Extra", oznaczenie partii [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
decyzji nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zakazującej wprowadzania do obrotu partii 1296 kg produktu o nazwie "Masło Extra Osełka", oznaczenie partii [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Strona zarzuciła w uzasadnieniu wniosku, że każda z przedmiotowych decyzji, została podpisana przez Zastępcę [...]Wojewódzkiego Inspektora JHARS, co stanowiło naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ osoba ta nie miała upoważnienia do wydania decyzji. Ponadto podniosła, że w decyzjach brak jest wskazania, iż kwestionowany produkt nie spełnia wymagań jakości handlowej oraz, że decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego, w związku z tym, zastały naruszone przepisy art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Pełnomocnik strony zapoznał się z aktami sprawy oraz wniósł o możliwość złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie co do zebranego materiału dowodowego. Pismem z [...].08.2011 r. wypowiedział się w sprawie zgromadzonego materiału podtrzymując zarzuty.
W dniu [...].09.2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wydał w każdej ze spraw decyzję kolejno: o nr [...],[...] i [...] każdą odmawiającą stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych
nr [...]z dnia [...].06.2008 r., znak: [...];
nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...];
nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...].
W każdej ze spraw uzasadnienie GIHARS sprowadzało się do argumentu, że w aktach sprawy znajduje się Upoważnienie Nr [...] z dnia [...] września 2007 r., znak: [...], zgodnie z którym [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych upoważnił B. J. - Zastępcę Wojewódzkiego Inspektora do podpisywania w jego imieniu m.in. decyzji administracyjnych.
Przyznał, że na wskazanej decyzji w istocie nie ma wzmianki o tym, że została ona podpisana "z upoważnienia", ale wbrew stanowisku strony nie jest to wystarczająca przesłanka do stwierdzenia jej nieważności, ponieważ to uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ powołał się na orzecznictwo sądów, m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 1996 r., SA/Po 1555/95, Lex nr 26767, zgodnie z którym "Decyzja powinna powoływać się na upoważnienie, o którym mowa w art. 268a kp.a. Jednakże brak tego powołania się nie uzasadnia uchylenia decyzji, gdyż naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy". Tak też orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 października 1996 r., III RN 8/96, OSNAP 1997, nr 9, poz. 144 z aprobującą glosą B. Adamiak, OSP 1997, z. 10, poz. 190: "Decyzja administracyjna nie jest nieważna z tego tylko powodu, że została podpisana przez zastępcę naczelnika urzędu skarbowego lub wicedyrektora izby skarbowej bez wyraźnego powołania się na odpowiednie upoważnienie naczelnika urzędu lub dyrektora izby".
Z tego względu Główny Inspektor JHARS w każdej ze spraw nie stwierdził naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. uznając, że każda przedmiotowa decyzja została podpisana przez Zastępcę [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS, który posiadał do tego stosowne upoważnienie.
Zarzut strony, że w decyzji "brak wskazania, że kwestionowany produkt nie spełnia wymagań jakości handlowej oraz brak decyzji uzasadnienia prawnego decyzji", organ we wszystkich wnioskach odczytał jako zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uznał za bezzasadny zarzut, że przy wydaniu przedmiotowych decyzji zastały naruszone przepisy art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych.
Uznał, że każda z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS zawiera niezbędne elementy, w tym m.in. wskazanie wady produktu, tj., że produkt nie spełnia wymagań jakości handlowej z uwagi na stwierdzoną zawartość tłuszczów obcych. Zawiera przywołanie podstawy prawnej i nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczył, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące to więc oczywiste, wyraźne, bezsporne.
We wnioskach o ponowne rozpatrzenie każdej ze wskazanych wyżej spraw, zakończonej decyzją Głównego Inspektora JHARS z [...] września 2011 r. pełnomocnik strony zarzuca każdej z decyzji naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy, tj. w sytuacji, gdy decyzja została wydana przez osobę nieposiadającą upoważnienia do jej wydania, a także gdy w przedmiotowej decyzji brak uzasadnienia prawnego, nie ziściła się przesłanka rażącego naruszenia prawa,
- art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 152 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja administracyjna zawierająca istotne wady w postaci braku wskazania, że kwestionowany produkt nie spełnia wymagań jakości handlowej, braku uzasadnienia prawnego decyzji oraz braku upoważnienia do wydawania decyzji stanowiąca rażące naruszenie prawa nie powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego,
- art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 268a k.p.a. polegające na wydaniu decyzji administracyjnej przez osobę nieposiadającą upoważnienia do jej wydania,
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nie zawierającej wszystkich jej obligatoryjnych składników,
- art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki.
Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji: 1) nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...]; 2) nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...]; 3) nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...].
Trzema decyzjami Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno -Spożywczych: z [...] października 2011r. nr [...], z 28 października 2011r. nr [...] i z [...] października 2011r. nr [...] utrzymane zostały decyzje tego organu z [...] września 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2008 r. o nr [...], nr [...]i nr [...].
W każdej ze spraw organ stwierdził, że stosownie do art. 268a k.p.a., organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Oznacza to, że organy administracji mogą upoważniać pracowników do wydawania decyzji w ich imieniu. Stwierdził, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszych sprawach.
Zgodnie z upoważnieniem Nr [...] z dnia [...] września 2007 r., znak: [...].[...] Wojewódzki Inspektor JHARS upoważnił B. J. - Zastępcę Wojewódzkiego Inspektora, m.in. do wydawania decyzji w imieniu organu.
Stwierdził, że decyzje: nr [...], nr [...] i nr [...] – wszystkie z [...] czerwca 2008 r. zostały podpisane przez Zastępcę Wojewódzkiego Inspektora B. J., wprawdzie bez powołania się na udzielone jej upoważnienie, jednak wbrew twierdzeniom strony przesłanka ta nie jest wystarczająca do stwierdzenia ich nieważności. Poza tym brak powołania się na odpowiednie upoważnienie, w ocenie organu, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.
Główny Inspektor w toku prowadzonego postępowania zweryfikował, czy B. J.- Zastępca Wojewódzkiego Inspektora JHARS w [...] posiadała stosowne upoważnienie do wydawania decyzji. Ustalił, że upoważnienie nr [...] z dnia [...] września 2007 r., znak: [...] upoważnia B. J. do wydawania decyzji w imieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS od dnia [...].09.2007 r. do odwołania. Ustalił, że strona miała możliwość zapoznania się z kopią potwierdzoną na zgodność z oryginałem ww. upoważnienia podczas przeglądania akt sprawy i dokument ten znajduje się w aktach sprawy.
Zdaniem Głównego Inspektora JHARS strona bezzasadnie twierdzi, że przy wydaniu przedmiotowej decyzji zastały naruszone przepisy art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 u.j.h.a.r.s. Zawiera niezbędne elementy, w tym m.in. przywołanie podstawy prawnej, wskazanie wady produktu oraz została podpisana przez upoważnioną osobę.
W trzech skargach do tut. Sądu zarejestrowanych pod sygnaturami akt: VI SA/Wa 71/11, VI SA/Wa 72/11 i VI SA/Wa 73/11, które na mocy postanowienia wydanego na rozprawie - zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt VI SA/Wa 71/11 skarżąca zarzuca decyzjom naruszenie przepisów prawa, tj.:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w stanie taktycznym niniejszej sprawy, tj. w sytuacji, gdy decyzja została wydana przez osobę nieposiadającą upoważnienia do jej wydania, a także gdy w przedmiotowej decyzji brak uzasadnienia prawnego, nie ziściła się przesłanka rażącego naruszenia prawa, art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 152 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja administracyjna zawierająca istotne wady w postaci braku wskazania, że kwestionowany produkt nie spełnia wymagań jakości handlowej, braku uzasadnienia prawnego decyzji oraz braku upoważnienia do wydawania decyzji stanowiąca rażące naruszenie prawa nie powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego,
- art. 107 § 1 w związku z art. 268a k.p.a. polegające na wydaniu decyzji administracyjnej przez osobę nieposiadającą upoważnienia do jej wydania,
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nie zawierającej wszystkich jej obligatoryjnych składników,
- art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki w związku z § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych poprzez akceptację organu dla wadliwości procedury zastosowanej przy wydawaniu decyzji o zakazie wprowadzania produktu do obrotu poprzez brak podziału próbki na dwie równomierne części o porównywalnej masie i brak przechowywania jednej z nich do ewentualnych badań dodatkowych.
W odpowiedziach na skargi Główny Inspektor Jakości Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o ich oddalenie. Powtórzył dotychczasową argumentację
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela argumentację organu zawartą w zaskarżonych decyzjach Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych:
1) z [...] października 2011r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z [...] września 2011r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych Nr [...] z [...].06.2008 r.,
2) z [...] października 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z [...] września 2011 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]z [...].06.2008 r.,
3) z [...] października 2011r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z [...] września 2011 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważność decyzji nr [...] z [...].06.2008 r.
Oznacza to, że organy badające sprawy w trybie nadzoru prawidłowo ustaliły, że przedmiotowe decyzje [...] Wojewódzkiego IJHARS nie były obarczone wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa wart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ nadzorczy administracji publicznej przeprowadza postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w celu jej weryfikacji. Organ administracyjny bada, czy kontrolowana decyzja w dacie jej wydania była objęta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stosownie do art. 157 § 1 k.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. W tym przypadku organem właściwym jest Główny Inspektor JHARS.
Podstawę żądania skarżącego stwierdzenia nieważności wymienionych decyzji [...] Wojewódzkiego IJHARS oparto o normę art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a konkretnie przesłankę rażącego naruszenia prawa.
Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza wadliwość aktu administracyjnego (w rozpatrywanej sprawie decyzji) powstałą wskutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Organ, wydając decyzję czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej na tyle wyraźnie, że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2003 r. sygn. akt IV SA 905/02).
O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, co ma miejsce wówczas, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień.
Chodzi więc o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Na gruncie rozpoznawanych spraw zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie został powiązany z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Oznacza to, że w przepisie art. 107 § 1 k.p.a. wymienione są składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego.
W literaturze oraz orzecznictwie istnieje utrwalony pogląd, zgodnie z którym nie wszystkie składniki mają jednakowe znaczenie przy określaniu tych elementów, które decydują o tym, że akt pisemny ma charakter decyzji administracyjnej. Jako minimum elementów traktuje się cztery składniki decyzji: określenie autora, adresata, rozstrzygnięcie, podpis osoby reprezentującej organ (wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81). Brak jednego z tych składników świadczy, że nie mamy do czynienia z objawem woli organu czyli z czynnością stosowania prawa przez uprawniony podmiot.
Skarżący sformułował w treści objętych skargami trzech decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. (o nr [...], nr [...], nr [...]) zarzut braku wskazania upoważnienia właściwego organu do ich wydania przez osobę, której podpis został umieszczony pod decyzjami. Decyzje te zostały podpisane przez Zastępcę Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] - B. J.
Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać na podstawę prawną działania osoby, która podpisała wszystkie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzje. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 1 u.j.h.a.r.s. w zw. z art. 268a k.p.a. organ, w tym organ Inspekcji, może upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z [...] września 2007 r. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] udzielił B. J. – Zastępcy Wojewódzkiego Inspektora upoważnienia Nr [...], które w pkt 2 zawierało uprawnienie do wydawania przewidzianych w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych: decyzji, postanowień i zaświadczeń należących do właściwości Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, jak również wszczynania postępowań związanych z wynikami przeprowadzonych kontroli. Z porównania daty wydanego upoważnienia Nr [...] z datami decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r.: nr [...], nr [...], nr [...] wynika, że w momencie ich wydawania B. J. była legalnie umocowana do wydawania i podpisywania tego rodzaju rozstrzygnięć.
Powyższe oznacza, że o ile można zgodzić się z zarzutem, iż w decyzji powinna znaleźć się adnotacja, iż jest ona wydawana z upoważnienia, o którym mowa w art. 268a k.p.a., to jednakże brak takiej adnotacji nie uzasadnia uchylenia wydanych przez nią decyzji. Należy bowiem mieć na uwadze, że tego rodzaju naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 1996 r., sygn. akt SA/Po 1555/95).
Innymi słowy przesądza to o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w związku ze wskazanym powyżej uchybieniem. Powyższe stanowisko znajduje pełne oparcie w orzecznictwie. W wyroku Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2000 r., sygn. akt III RN 189/99 stwierdzono, że przepisy postępowania administracyjnego nie zawierają wymagania, aby osoba podpisująca decyzję z upoważnienia organu, zamieszczała przy podpisie adnotację (informację), o posiadanym upoważnieniu. W odniesieniu do osoby wydającej decyzję przepis art. 107 § 1 k.p.a. wymaga jedynie, aby decyzja zawierała "podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji". Także Sąd Najwyższy podzielił pogląd wyrażony w wyroku tego Sądu z 11 października 1996 r., sygn. akt III RN 8/96 (OSNAPiUS 1997 nr 9, poz. 144, OSP 1997 z. 10, poz. 190 z glosą B. Adamiak), według którego decyzja administracyjna nie jest nieważna z tego tylko powodu, że została podpisana przez zastępcę naczelnika urzędu skarbowego lub wicedyrektora izby skarbowej bez wyraźnego powołania się na odpowiednie upoważnienie naczelnika urzędu lub dyrektora izby. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 197/07, w którym uznał, że podpisanie decyzji administracyjnej przez Naczelnika Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji bez wyraźnego powołania się na odpowiednie upoważnienie Komendanta Wojewódzkiego Policji nie musi oznaczać automatycznie, że decyzja ta - z tego tylko powodu - jest nieważna. NSA podkreślił, że zarówno art. 107 § 1 k.p.a., jak i art. 268a k.p.a. nie wprowadzają expressis verbis obowiązku zamieszczenia w decyzji przy podpisie klauzuli upoważnienia do działania w imieniu organu. Zamieszczenie takiej klauzuli upraszcza jedynie ustalenie istnienia umocowania pracownika do działania w imieniu organu. Niezamieszczenie takiej klauzuli nie stanowi rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, ani tym bardziej do ustalenia naruszenia przepisów o właściwości. Brak klauzuli upoważnienia do działania w imieniu organu nakłada na organ administracji publicznej, bądź sąd kontrolujący decyzję administracyjną, ustalenie istnienia pisemnego umocowania do działania w imieniu organu. Wykładnia rozszerzająca w zakresie podstaw prawnych weryfikacji decyzji administracyjnej stanowi naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. (por. B. Adamiak - glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996r. III RN 8/96, OSP 1997/10/190, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996 r. III RN 8/96, OSNP 1997/9/144). Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że stosownie do art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis art. 268a k.p.a. uzależnia ważność upoważnienia pracowników organu administracji do wydawania decyzji jedynie od zachowania pisemnej formy. Zadaniem Sądu jest zbadanie, czy podpisujący decyzję miał upoważnienie do działania w imieniu organu.
W rozpoznawanych skargach nie budzi wątpliwości fakt, że osoba, która podpisała decyzje była do tego umocowana w postaci pisemnego upoważnienia. Decyzje zostały bowiem podpisane własnoręcznie przez B. J. z podaniem imienia i nazwiska oraz zajmowanego stanowiska służbowego. Natomiast legalność umocowania prawnego została sprawdzona w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez GIJHARS. Z dokumentem poświadczającym upoważnienie do wydawania decyzji w imieniu organu przez B. J. strona miała możliwość zapoznania się w siedzibie GIJHARS podczas przeglądania akt sprawy.
Oznacza to, w ocenie Sądu, że decyzje których stwierdzenia nieważności żądał skarżący we wszystkich trzech sprawach, posiadały również właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne. Ich pewna ogólnikowość nie uszła uwadze Sądu, jednakże należało odróżnić sytuację, w której występuje oczywisty brak uzasadnienia decyzji od sytuacji, w której uzasadnienie zostało sporządzone ogólnikowo.
Podnieść bowiem należy, że nie każde wadliwe uzasadnienie będzie oznaczało, iż decyzja której część składową ono stanowi, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadnienie decyzji kwalifikuje określone rozstrzygnięcie organu administracji do rażąco naruszających prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wówczas, gdy orzeczenie administracyjne nie zawiera w ogóle uzasadnienia, uzasadnienie jest tak lakoniczne i o takim stopniu uogólnienia, że można je wykorzystać do każdego rozstrzygnięcia, uzasadnienie nie odpowiada treści rozstrzygnięcia lub jest w sposób oczywisty z nim sprzeczne, albo nie wskazuje na ustalony w danej sprawie stan faktyczny. Natomiast nie można uznać za rażąco naruszającą prawo decyzję posiadającą co prawda lakoniczne uzasadnienie, ale dające ogólny obraz ustalonego stanu faktycznego i zawierające odniesienia do podstawy prawnej.
Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanych przez organ spraw, w uzasadnieniach faktycznych decyzji organ wyjaśnił, że w ramach kontroli przeprowadzonej u skarżącego pobrano próbki masła ekstra a´200 g i masła ekstra osełka a'300 g i przekazano do Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w [...], celem przeprowadzenia badań fizykochemicznych i organoleptycznych.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w trakcie kontroli przygotowano dwie próbki do badań laboratoryjnych: 1 sztukę próbki do badań laboratoryjnych oraz 1 sztukę próbki do celów archiwalnych pozostawioną w jednostce kontrolowanej (dla każdej badanej partii osobną). Jak wynika z protokołów z pobrania próbek nie wniesiono uwag odnośnie sposobu ich pobrania. W cytowanych protokołach zaznaczono, że w jednostce kontrolowanej pozostawiono zabezpieczony wtórnik o masie 1 kg każdy (koperty depozytowe). Nie doszło więc do naruszenia § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno – spożywczych.
Organ powołał się na wyniki badań laboratoryjnych, które wykazały, że kontrolowane masła "Masło Ekstra" a´200g i masła ekstra osełka a'300 g nie odpowiadało wymaganiom jakościowym
Oznacza to, że każda z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS z [...] czerwca 2008 r. zawiera niezbędne elementy, w tym m.in. wskazanie wady produktu, tj., że produkt nie spełnia wymagań jakości handlowej z uwagi na stwierdzoną zawartość tłuszczów obcych. W spornych decyzjach organ wskazał obligatoryjną zawartość tłuszczu i zawartość wody oraz oznaczoną zawartość tłuszczu i zawartość wody. Z prostego porównania tych wartości jasno wynika, iż oznaczone parametry nie spełniały wymagań jakościowych.
Skontrolowane próbki wykazały, że masło zawierało niedopuszczalne tłuszcze obce oraz nie odpowiadało wymaganiom jakościowym ujętym w deklarowanej normie PN-A-86155:1995 z uwagi na niewłaściwy wynik oceny wyróżnika jakości "smak i zapach".
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, należy zauważyć, że:
Odnośnie decyzji nr [...] podnieść należy, że: zgodnie ze sprawozdaniem z badań nr [...] z dnia [...].05.2008 r., średnia zawartość tłuszczu w przedmiotowym maśle wyniosła 85 ± 0,26%. W związku z tym, przedmiotowa partia masła była niezgodna z deklarowaną zawartością tłuszczu (82 %), co narusza art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych. W rozumieniu art. 2 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. U. L 106 z dnia 24.04.2007 r., str. 24), średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej. Poszczególne próbki nie mogą się różnić o więcej niż dwa punkty procentowe od zadeklarowanej wartości procentowej. W decyzji nr [...] organ wskazał wartość deklarowaną (82 ± 1 %) zawartości tłuszczu oraz oznaczoną zawartość tłuszczu (85 ± 0,26 %) w Laboratorium GIJHARS w [...]. Z prostego porównania tych wartości wynika, iż oznaczona zawartość tłuszczu nie spełnia wymagań jakościowych. Ponadto, zgodnie z protokołem nr [...] z pobrania próbek z dnia [...].04.2008 r., zostały pobrane dwie próbki - jedna do badań laboratoryjnych i druga do celów archiwalnych, którą pozostawiono w jednostce kontrolowanej. Obie próbki były o masie 1 kg. Zabezpieczony wtórnik pozostawiono w [...] "M.".
Odnośnie decyzji nr [...] podnieść należy, że zgodnie ze sprawozdaniem z badań nr [...] z dnia [...].05.2008 r., średnia zawartość tłuszczu w przedmiotowym maśle wyniosła 85 ± 0,26%. W związku z tym, przedmiotowa partia masła była niezgodna z deklarowaną zawartością tłuszczu (82 %), co narusza art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych. W rozumieniu art. 2 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 iv sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. U. L 106 z dnia 24.04.2007 r., str. 24), średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej. Poszczególne próbki nie mogą się różnić o więcej niż dwa punkty procentowe od zadeklarowanej wartości procentowej. W decyzji nr [...] organ wskazał wartość deklarowaną (82 ± 1 %) zawartości tłuszczu oraz oznaczoną zawartość tłuszczu (85 ± 0,26 %) w Laboratorium GIJHARS w [...]. Z prostego porównania tych wartości wynika, iż oznaczona zawartość tłuszczu nie spełnia wymagań jakościowych. Ponadto, zgodnie z protokołem nr [...] z pobrania próbek z dnia [...].04.2008 r., zostały pobrane dwie próbki - jedna do badań laboratoryjnych i druga do celów archiwalnych, którą pozostawiono w jednostce kontrolowanej. Obie próbki były o masie 1 kg.
Odnośnie decyzji nr [...] podnieść należy, że zgodnie ze sprawozdaniem z badań nr [...] z dnia [...].05.2008 r., średnia zawartość tłuszczu w przedmiotowym maśle wyniosła 80 ± 0,26 %. zawartość wody 18,2 ± 0,10%, co było niezgodne deklarowaną zawartością tłuszczu (82 %) oraz z pkt 1 części A załącznika do Rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994 r. określającego normy dla tłuszczów do smarowania (Dz. U. L 316 z dnia 09.12.1994 r., str. 2), w zakresie zawartości wody. Zgodnie z art. 2 pkt 1 lit b cyt. wyż. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007. r. średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej. Poszczególne próbki nie mogą się różnić więcej niż dwa punkty procentowe od zadeklarowanej wartości procentowej W rozumieniu pkt 1 części A załącznika do rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 "masło" to produkt o zawartości tłuszczu mlecznego nie mniejszej niż 80 %, ale mniejszej niż 90 % o maksymalnej zawartości wody 16 %. W decyzji nr [...]organ wskazał obligatoryjną zawartość tłuszczu, zawartość wody oraz oznaczoną zawartość tłuszczu i zawartość wody. Z prostego porównania tych wartości wynika, iż oznaczone parametry nie spełniały wymagań jakościowych.
W związku z tym, w każdej z w/w decyzji nie został naruszony art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w sposób uzasadniający stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. W świetle zarzutów skargi należy zauważyć, że wskazane rozporządzenia nie zostały jedynie powołane w podstawie prawnej decyzji, gdyż zostały odpowiednio przywołane w rozstrzygnięciu oraz w uzasadnieniu.
Pomimo lakoniczności uzasadnienia każdej z decyzji można prześledzić sposób rozumowania organu i przyjęte przez niego założenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia.
Przywołane rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 1898/87 posłużyło do wykazania, że skontrolowana próbka produktu nie mieściła się w pojęciu "masło" w rozumieniu przepisów wspólnotowych, skutkiem czego w stosunku do skarżącego wydano zakaz wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego (masła ekstra a´200 g) niespełniającego wymagań jakości handlowej, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 1 u.j.h.a.r.s. Z kolei określona partia masła miała zawyżony procent wody oraz zaniżony procent tłuszczu (rozporządzenie Rady (WE) Nr 2991/94 oraz rozporządzenie Komisji (WE) Nr 445/2007), niespełniając tym samym wymagań jakości handlowej co uzasadniało zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i nakazanie poddania określonej w decyzji partii masła (dane zabiegom technologicznym doprowadzającym do zgodności z wymaganiami Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania (Dz. U. L 316 z dnia 09.12.1994 r.
W konsekwencji [...] WIJHARS w trzech wskazanych decyzjach z [...] czerwca 2008 r. prawidłowo powołał jako podstawę nałożonej sankcji
art. 29 ust. 1 pkt 1 u.j.h.a.r.s.
Reasumując, Sąd nie stwierdził zasadności żadnego z zarzutów sformułowanych w rozpatrywanej skardze.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło