III SA/Wa 2327/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-17
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Katarzyna Golat, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług jest zasadne, jeśli zostało wydane w tym samym dniu, co postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych, a to drugie postanowienie nie było jeszcze ostateczne?Ratio decidendi
Postanowienie o pozostawieniu wniosku o zwrot podatku od towarów i usług bez rozpatrzenia zostało wydane przedwcześnie, ponieważ oparto je na postanowieniu odmawiającym przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych, które nie było jeszcze prawomocne. Brak ostateczności postanowienia wpadkowego uniemożliwiał definitywne stwierdzenie, czy organ zasadnie odmówił przywrócenia terminu, co z kolei wykluczało możliwość zastosowania art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do pozostawienia wniosku głównego bez rozpatrzenia.Stan faktyczny
Spółka z Niemiec złożyła wniosek o zwrot podatku od towarów i usług. Organ pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia braków formalnych, w tym załączenia oryginału zaświadczenia i pełnomocnictwa. Spółka zwróciła się o przedłużenie terminu, a następnie złożyła zaświadczenie i pełnomocnictwo, prosząc o przywrócenie terminu. Organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu i pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Spółka zaskarżyła postanowienie do WSA, zarzucając przedwczesność wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz C. GmbH zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi C. GmbH z siedzibą w Niemczech na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2008 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. GmbH z siedzibą w Niemczech kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez C. z siedzibą w Niemczech (dalej: Skarżąca, Spółka) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług.
Z motywów rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia wynika, że wnioskiem z 30 czerwca 2009 r. (data wpływu do organu: 2 lipca 2009 r.) Skarżąca zwróciła się do [...] Urzędu Skarbowego W. o zwrot podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2008 r. w kwocie 146 317,11 zł. Organ pierwszej instancji, powołując się na art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie również jako O.p., wezwał Spółkę do uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych wniosku poprzez załączenie:
oryginału ważnego zaświadczenia, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851, z późn. zm.), określanego dalej jako: “rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r.",
oryginału pełnomocnictwa dla Pana J. K..
Jednocześnie w powyższym piśmie Skarżąca została poinformowana, iż nieuzupełnienie ww. braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie przedmiotowego wniosku bez rozpatrzenia. W wezwaniu tym znalazła się także informacja o warunkach uznania terminu za zachowany na podstawie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz o możliwości przywrócenia terminu w razie jego uchybienia na podstawie art. 162 § 1 ww. ustawy. Przedmiotowe pismo zostało doręczone 11 stycznia 2010 r.
Pismem z 14 stycznia 2010 r. (data nadania 15 stycznia 2010 r.) Spółka zwróciła się o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o zaświadczenie, z którego wynika, że podmiot wnioskujący jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby.
Następnie w dniu 1 lutego 2010 r. do organu pierwszej instancji wpłynął oryginał zaświadczenia z 14 stycznia 2010 r. oraz pełnomocnitwo z dnia 26 czerwca 2009 r. dla J. K..
W dniu 17 marca 2010 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wezwał Skarżącą do sprecyzowania charakteru pisma z 14 stycznia 2010 r. oraz zawartego w nim żądania.
W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca poinformowała, że wystąpiła niewłaściwie z wnioskiem o przedłużenie terminu i zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych oraz o potraktowanie pisma z dnia 14 stycznia 2010 r. jako wniosku o przywrócenie terminu do załatwienia sprawy.
Dodatkowo wskazała, że uzyskanie zaświadczenia wystawionego przez właściwy terytorialnie urząd skarbowy w wyznaczonym terminie było niemożliwe, gdyż urząd skarbowy w Niemczech wyznaczył tygodniowy termin wydania zaświadczenia, a czas przesyłki oryginałów dokumentów oraz ich przetłumaczenia wydłużył załatwienie sprawy. Żądane zaświadczenie przesłane zostało do organu pierwszej instancji niezwłocznie po jego otrzymaniu i przetłumaczeniu (data nadania w Polskiej Placówce Pocztowej 26 stycznia 2010 r.).
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Mając na uwadze powyższe oraz nieuzupełnienie braków formalnych we wskazanym terminie, organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] listopada 2010 r., pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2008 r.
Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła zażalenie, w którym wystąpiła o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Wyżej wymienionemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
prawa materialnego, tj. § 5 ust. 4 pkt 2 i ust. 6, § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r., poprzez ich niezastosowanie,
prawa procesowego, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 155, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 192, art. 200 § 1, art. 207 i art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie oraz art. 169 § 1 i § 4 oraz art. 216 Ordynacji podatkowej wskutek ich błędnego zastosowania.
Skarżąca uznała przedmiotowe postanowienie za przedwczesne, bowiem wydane zostało [...] listopada 2010 r.. tj. w tym samym dniu, w którym wydane zostało postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT za okres od kwietnia do grudnia 2008 r. Podkreśla, iż postanowienie nr [...] nie jest jeszcze ostateczne, bowiem stronie służy zażalenie, a tym samym na obecnym etapie postępowania nie można jeszcze definitywnie stwierdzić, czy organ podatkowy zasadnie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT. Dlatego też nie zachodzą jeszcze przesłanki opisane w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W związku z powyższym wydanie na tym etapie postępowania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia Skarżąca uznała za przedwczesne.
Ponadto wskazała, iż w sprawie nr [...] błędnie zastosowano art. 169 § 1 i art. 216 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 2 lipca 2009 r. o zwrot podatku VAT. Podała, że składała już wniosek o zwrot podatku VAT za rok podatkowy 2007 r. i do wniosku złożonego w 2008 r. zostało dołączone zaświadczenie wystawione przez właściwy urząd skarbowy kraju siedziby podatnika, wskazujące, że podmiot uprawniony do zwrotu podatku VAT jest podatnikiem podatku od wartości dodanej w kraju siedziby prowadzenia działalności gospodarczej, jak również załączono oryginał pełnomocnictwa. Dodatkowo Skarżąca podniosła, że w ramach rozmów prowadzonych z urzędnikiem skarbowym, pełnomocnik Skarżącej został poinformowany, iż nie musi przedkładać dokumentów w postaci oryginału zaświadczenia wystawionego przez właściwy urząd skarbowy, o którym mowa wyżej oraz oryginału pełnomocnictwa do reprezentowania podatnika, bowiem dokumenty te znajdują się już w [...] Urzędzie Skarbowym W., a wystarczające będzie powołanie się na nr ewidencyjny podatnika, co też uczyniono w treści wniosku z dnia 2 lipca 2009 r.
Następnie stwierdziła, iż przepis § 5 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 23 kwietnia 2004 r. powinien być interpretowany w taki sposób, iż przedstawienie zaświadczenia o statusie podatnika wydanego przez władze skarbowe kraju siedziby nie jest wymagane, jeżeli władze skarbowe kraju zwrotu dysponują już jego "ważnym oryginałem" bez względu na to, jakiego okresu wniosek o zwrot podatku dotyczy. W świetle powyższego, skoro organ podatkowy był już w posiadaniu ww. dokumentów, skierowanie do niej wezwania o ich przedłożenie nie było zasadne.
W powołanym na wstępie zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż niedołączenie do wniosku z 30 czerwca 2009 r. zaświadczenia, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 23 kwietnia 2004 r., zgodnego ze wzorem ustalonym w załączniku nr 2 ww. rozporządzenia, stanowi brak formalny przedmiotowego wniosku, rodzący po stronie organu podatkowego pierwszej instancji obowiązek wezwania wnioskodawcy do jego usunięcia w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ wyraził stanowisko, że zasadnym było zakwalifikowanie przez organ podatkowy pierwszej instancji braku prawidłowo wystawionego zaświadczenia jako braku formalnego podania, co oznaczało konieczność wezwania Spółki do usunięcia braku pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 4 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. jeżeli podmiot uprawniony składa wniosek częściej niż jeden raz w roku podatkowym zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 2 nie dołącza się do każdego wniosku, pod warunkiem, że nie upłynął rok od dnia jego wystawienia oraz nie nastąpiły żadne zmiany w zakresie objętym zaświadczeniem.
Dalej organ wyjaśnił, że oryginał zaświadczenia złożony przez Spółkę do wniosku za rok 2007, został wystawiony 25 czerwca 2008 r. Dlatego też, z uwagi, iż zaświadczenie takie zachowuje swoją ważność przez okres jednego roku organ stwierdził, że na dzień złożenia wniosku za rok 2008 zaświadczenie to było nieważne.
Następnie przytaczając treść art. 137 Ordynacji podatkowej argumentował, że dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa jest obowiązkiem pełnomocnika. W aktach zawsze musi być bowiem dokument, z którego wynika umocowanie do działania w imieniu Strony. Dopiero od dnia powiadomienia organu podatkowego o ustanowieniu pełnomocnictwa aktualizują się wszelkie obowiązki tego organu podatkowego względem Pełnomocnika. Pełnomocnictwo, ażeby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu podatkowego. Podał, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym (np. wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 128/08 Naczelnego Sądu Administracyjnego) stosownie do art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. W przypadku pisemnego pełnomocnictwa, stosownie do art. 137 § 3 zd. 1 O.p., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Kategorycznie brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Tym samym złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Powyższy pogląd organ przytoczył na poparcie stanowiska, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż istnieje konieczność uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku w zakresie przedłożenia prawidłowo wystawionego zaświadczenia oraz pełnomocnictwa.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przedmiotowe wezwanie zawierało pouczenie, iż w razie uchybienia 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków, organ podatkowy może przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy a podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Końcowo podkreślił, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że braki formalne zostały uzupełnione, jednakże po upływie zakreślonego terminu, w związku z tym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zobowiązany był do pozostawienia wniosku Skarżącej o zwrot podatku od towarów i usług za okres kwietnia do grudnia 2008 r. bez rozpatrzenia.
Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż o przedwczesnym wydaniu postanowienia w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2008 r. nie może być mowy. Oba omawiane postanowienia (w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług i w sprawie odmowy przywrócenia terminu) organ pierwszej instancji wydał bowiem w dniu [...] listopada 2010 r. czym wykluczył możliwość zakwestionowania dopuszczalności rozstrzygnięcia wskazanego w treści art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca nie zgadzając się z powyższym postanowieniem złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2010 r. pozostawiającego bez rozpatrzenia wniosek Skarżącej o zwrot podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2008 r. pomimo tego, iż wobec nieuprawomocnienia się wydanego w postępowaniu wpadkowym postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. również z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie [...] o odmowie przywrócenia terminu do uzupełniania braków formalnych wniosku z dnia 2 lipca 2009r., wydanie decyzji przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie [...], pozostawiającego bez rozpatrzenia wniosek z dnia 2 lipca 2009 r., jak też przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymujące powyższe postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., a wobec tego skarżonego postanowienie było przedwczesne,
- art. 121 § 1, art. 122, 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów w przedmiotowym postępowaniu, a tym samym bezzasadnym działaniu na niekorzyść Skarżącej, poprzez podjęcie przedwczesnej decyzji w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] o Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług.
Postanowienie to uzasadnione zostało niedołączeniem do wniosku o zwrot podatku wszystkich wymaganych prawem dokumentów. Sąd podziela pogląd Skarżącej, że przedmiotowe postanowienie jest przedwczesne, bowiem wydane zostało [...] listopada 2010 r. a więc w tym samym dniu, w którym wydane zostało postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT za okres od kwietnia do grudnia 2008 r. Postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie było wówczas ostateczne, bowiem stronie służyło zażalenie. W tym dniu nie można było przesądzić, czy organ podatkowy zasadnie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT. Dlatego też nie zachodziły jeszcze przesłanki opisane w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Wydanie na tym etapie postępowania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia należy uznać za przedwczesne, co wynika zarówno z przesłanek procesowych, jak i materialnoprawnych.
W aspekcie tych pierwszych należy zwrócić uwagę, że przepis art. 238 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ podatkowy, który wydał postanowienie, może w uzasadnionych przypadkach, na wniosek strony, wstrzymać jego wykonanie, został uchylony przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318) zmieniającej Ordynację podatkową z dniem 1 stycznia 2009 r.
Ordynacja podatkowa [...] listopada 2010 r., a zatem w dniu wydania postanowienia z nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług nie zawierała zatem odpowiednika przepisu art. 125 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym (w brzmieniu pierwotnym, następnie zmienionym) wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji, który wydał postanowienie może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. Jest to o tyle istotne, że ww. postanowienie uwarunkowane było wydaniem postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z tego samego dnia w sprawie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT za okres od kwietnia do grudnia 2008 r. Brak przepisu, który wprost wskazywałby na wykonalność postanowienia I-instancyjnego podważa zasadność uznania przez organ, że postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku stanowi wystarczającą przesłankę do wydania postanowienia pozostawiającego bez rozpatrzenia wniosek o zwrot podatku od towarów i usług. Stosownie bowiem do art. 163 § 1 Ordynacji podatkowej na postanowienie w sprawie przywrócenia terminu służy zażalenie.
Poza powyższą dyrektywą procesową organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien wziąć pod uwagę wymóg, by zakończenie postępowania w sprawie wniosku o zwrot VAT w sposób formalny, a więc bez wydania rozstrzygnięcia co do istoty - jak w przypadku pozostawienia tego wniosku bez rozpatrzenia – zostałło poprzedzone rozważeniem, czy takie działanie zgodne jest z zasadami demokratycznego państwa prawa i równego traktowania, a także zasadami neutralności i proporcjonalności podatku VAT. Organy powinny brać te zasady pod uwagę również przy kierowaniu wezwań do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku, a zatem powinny rozważyć, czy dostrzeżony brak niweczy możliwość rozpatrzenia wniosku. Pogląd ten wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1145/10, a Sąd w składzie orzekającym pogląd ten podziela. Stanowisko, że konsekwencji wynikających z art. 169 § 1 O.p. nie można stosować do każdej zwłoki strony w zakresie dopełnienia czynności istotnych dla postępowania, a skutek w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania nie dotyczy wniosku spełniającego wymogi, które pozwalają na jego merytoryczną ocenę prezentowany jest szerzej w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I FSK 1166/07, LEX nr 496276). Zbyt rygorystyczne podejście do kwestii konsekwencji braków wniosku o zwrot podatku VAT wielokrotnie spotkało się już z brakiem akceptacji ze strony sądów administracyjnych, które akcentowały, że przy rozpatrywaniu wniosku o zwrot podatku VAT organy podatkowe powinny zmierzać do wyrównania szans i równego traktowania podatników mających siedzibę w innym kraju z podatnikami mającymi siedzibę w Polsce. Powołać tu można również wyroki NSA: z 28 września 2010 r., I FSK 1506/09, a także wyroki NSA: z 16 września 2010 r., I FSK 1469/09, czy z 6 października 2009 r., I FSK 785/08.
W ocenie Sądu nie do pogodzenia z zasadą równego traktowania podatników jest uznanie, że tożsama jest sytuacja podatnika krajowego i zagranicznego otrzymującego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni. Wezwanie kierowane jest do podmiotu zagranicznego w języku polskim - sama konieczność przetłumaczenia wezwania może skutkować znacznym skróceniem czasu, w którym w istocie możliwe jest efektywne wypełnienie wezwania.
Zaznaczyć wypada też, że skoro w określonych sytuacjach Europejski Trybunał Sprawiedliwości wypowiedział się za odstąpieniem od wymogu przedstawienia oryginałów faktur ze względu na zasadę niedyskryminacji podatników mających siedziby w różnych państwach członkowskich i zasadę neutralności podatku VAT (por. np. wyrok z 11 czerwca 1998 r., C-361/96, czy z 5 grudnia 1996 r., C-85/95), odmowa nie tyle nawet zwrotu VAT, ale nawet merytorycznego rozpatrzenia wniosku ze względu na nieprzedłożenie oryginału zaświadczenia o rejestracji, w przypadku, gdy organ nie wskazuje na istnienie wątpliwości co do tego, że dane zawarte w załączonym zaświadczeniu (jego kopii) są wiarygodne, a więc, że wnioskodawca jest w istocie zarejestrowanym w innym państwie członkowskim podatnikiem VAT, uznać należy za niezgodne z zasadą równego traktowania podatników i zasadą proporcjonalności, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady neutralności, zwłaszcza wtedy, gdy w momencie podejmowania rozstrzygnięcia kończącego sprawę w sposób formalny organy dysponowały już kompletem dokumentów niezbędnych do merytorycznego rozpoznania zasadności wniosku.
Z przedstawionych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) postanowienie należało uchylić.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 134 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia oparto o przepis art. 152 P.p.s.a. O kosztach pełnomocnika Skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło