II SA/Łd 92/12

Dnia 20 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi K. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji własnej dotyczącej pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego K. N. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w ramach autokontroli, po rozpatrzeniu złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarg K. N. i M. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...], "uwzględnił skargi w całości" i uchylił we własnym zakresie w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta pełniącego funkcję Starosty Miasta P. z dnia [...]r. o pozwoleniu na rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie nieruchomości położnej przy ul. A [...] w P. Decyzja ta została sprostowana postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...]r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...]r. Kolejnym postanowieniem z dnia [...]r. Wojewoda sprostował oczywistą omyłkę polegającą na błędnym wpisaniu w decyzji z dnia [...]r. podmiotów odwołujących się, w ten sposób, iż zamiast "odwołania p. K. N. oraz p. B. T.-N." wpisano: "p. K.N., p. B. T.-N. oraz p. M. N.". Na postanowienie organu II instancji z dnia [...]r. zażalenie złożył K. N. i w wyniku jego rozpatrzenia postanowieniem z dnia [...]r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r. Jednocześnie na tę decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. K. N. i M. N. złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Obecnie zaś z uwagi na rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz w związku z treścią skarg K. N. i M. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Wojewoda ocenił, iż z treści decyzji z dnia [...]r. nie wynikało jednoznacznie, że została wydana po rozpatrzeniu odwołania M. N., przez co zawężono krąg stron postępowania, których odwołania zainicjowały postępowanie zakończone decyzją z [...]r.. W ocenie organu to spowodowało, że skargi należało uznać za zasadne, jednocześnie decyzja ta nie została wydana bez podstawy prawnej, ani z rażącym naruszeniem prawa, zatem dopuszczalne było zastosowanie trybu autokontroli. K.N. złożył skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) (dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu oraz przyczyny wzruszenia rozstrzygnięcia, a także nie będąc ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dopatrzył się w niniejszej sprawie tego rodzaju okoliczności, które obligowały do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...]r., która co istotne wydana została w trybie autokontroli tj. na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może w zakresie swej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Specyfika tego trybu polega na tym, iż organ administracji ma możliwość weryfikacji własnego działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez sąd administracyjny. Rozwiązanie takie prowadzi do zapewnienia szybszego załatwienia sprawy i co najistotniejsze, zgodnie z żądaniem skarżącego. Organowi korzystającemu z tego przepisu wolno bowiem wyłącznie tyle, ile treści zawiera skarga i jej żądania. W ramach omawianej kompetencji organ musi uwzględnić skargę w całości, a więc. orzec zgodnie z treścią żądania strony zawartego w skardze. Wyjątkowość autokontroli nie pozwala na inne, wybiórcze uwzględnienie skargi. Podkreślić nadto trzeba, iż organ korzystając z autokontroli nie może ograniczyć się do stwierdzenia, iż "uwzględnia skargę w całości". Skoro niewątpliwie autokontrola ma na celu ponowne zajęcie się daną sprawą i ponowne jej rozstrzygnięcie, tym razem w zgodzie z przepisami prawa, to oczywistym jest, iż cały proces decyzyjny, który doprowadził w efekcie końcowym do wydania decyzji na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu tejże decyzji. Najważniejsze jednakże, aby decyzja taka uwzględniała wszystkie zarzuty i żądania, wnioski strony skarżącej. Jak wynika z wypowiedzi doktryny i orzecznictwa jest to warunek sine qua non wydania decyzji w trybie autokontroli. Zadośćuczynienie skardze w całości w rozumieniu omawianego przepisu to doprowadzenie do stanu, w którym sprawa zostaje rozstrzygnięta ostatecznie zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym ze skargi (vide: wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008r., w sprawie sygn. akt I OSK 581/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2006r., w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 1480/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2005r., w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 373/04; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 października 2008r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 532/08; wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 stycznia 2010r., w sprawie sygn. akt II SA/Lu 655/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 października 2009r., w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1185/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2008r., w sprawie sygn. akt II SA/Wa 459/08, http://cbois.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, iż omawiany tryb stanowi odstępstwo od zasady związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Wyjątkowy charakter tej normy prawnej, a także fakt, że nie określa jakie uprawnienia do orzekania posiada organ, w odniesieniu do własnej zaskarżonej decyzji, powoduje, iż nie powinien on być interpretowany rozszerzająco, a tym bardziej w sposób sprzeczny z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego. Decyzja wydana w trybie autokontroli jest decyzją, od której przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co skutkuje tym, że decyzja ta musi mieć walor ostateczności, albowiem zgodnie z art. 52 §1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Mając na uwadze to zostało powyżej powiedziane trudno dopatrzeć się elementów świadczących o tym, iż zaskarżona decyzja wydana na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględnia w całości skargę K. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...]. Jak bowiem wynika z uzasadnienia tegoż rozstrzygnięcia w istocie podstawą jej wydania nie jest pozytywna ocena zarzutów skargi, gdyż takie w skardze nie zostały sformułowane, a wyłącznie ustalenie, iż organ odwoławczy wydał decyzję z dnia [...]r. bez rozpatrzenia odwołania M. N., czego nie dostrzegł, a na tę właśnie okoliczność zwrócił uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w swym postanowieniu z dnia [...]r.. co więcej organ odwoławczy w zaskarżonym akcie wskazał wprost, iż z jego decyzji z dnia [...]r. nie wynikało czyje odwołania zostały rozpoznane, co w sposób nieuprawniony zawężyło krąg stron postępowania, a w efekcie końcowym uzasadniało zastosowanie przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a. Nie sposób jednak nie zauważyć, po lekturze skargi K. N., iż skarżący nie sformułował zarzutu pominięcia stron postępowania, czy wydania decyzji pomimo braku rozpatrzenia odwołania M. N. W istocie bowiem skarga, na której uwzględnienie wskazuje obecnie Wojewoda [...] stanowiła jednozdaniowe pismo, nie zawierające zarzutów, czy wniosków. Taką formę przybrało także odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r., zatem nie mogło posiłkowo służyć do ustalenia zakresu żądania strony skarżącej. A jeżeli tak, to trudno zgodzić się obecnie z Wojewodą [...], iż zaskarżona decyzja uwzględnia w całości zarzuty skargi, skoro sam organ odwoławczy w uzasadnieniu nie wykazał jakie zarzuty ma na uwadze i jakie wnioski zawarte w skardze uwzględnił. Natomiast, jak zostało to już podkreślone, elementy te są niezbędne przy rozstrzygnięciu sprawy, której podstawą jest przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a.. Organ nie wykazał zachowania warunku sine qua non wydania decyzji w trybie autokontroli i nie podjął najmniejszej próby ustalenia zakresu skargi, na uwzględnienie której wskazuje. W tym zakresie organ nie przeanalizował chociażby środków odwoławczych składanych przez skarżącego, począwszy od odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r.. Wydaje się natomiast, iż Wojewoda [...] skorzystał z omawianego trybu celem usunięcia wadliwości, na które zwrócił mu uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, a więc pominięcie odwołania M. N. Te okoliczności niewątpliwie nie mogą jednak stanowić podstawy dla skorzystania z trybu autokontroli. Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] wydana w trybie autokontroli jest wadliwa, narusza bowiem przepis art. 54 § 3 p.p.s.a.. Sprawa winna zatem powrócić do organu odwoławczego W tym stanie rzeczy Sąd, uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny oraz działając na podstawie art. 134, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do art. 200 p.p.s.a. ar