II SA/Op 84/12

WyrokWSA w Opolu2012-04-24

Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca opłaty za świadczenia przedszkolne, w tym za zajęcia ponadprogramowe, została podjęta z naruszeniem prawa, w szczególności czy jej zapisy są zgodne z ustawą o systemie oświaty i czy spełniają wymóg ekwiwalentności?
Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała rady gminy w sprawie opłat za świadczenia przedszkolne została podjęta z naruszeniem prawa, ponieważ jej zapisy dotyczące określenia wysokości opłat za zajęcia ponadprogramowe nie spełniają wymogu ekwiwalentności i nie zapewniają czytelności co do zakresu świadczeń. Ponadto, uchwała przekroczyła granice delegacji ustawowej, powierzając Burmistrzowi kompetencje do opracowania wzoru umowy cywilnoprawnej, co stanowi materię prawa cywilnego. Brak regulacji dotyczącej zwolnień od opłat w przypadku nieobecności dziecka w przedszkolu również narusza zasadę ekwiwalentności.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Wołczynie dotyczącą opłat za świadczenia przedszkolne. Uchwała ta określała opłaty za świadczenia wykraczające poza 5 godzin bezpłatnego nauczania, w tym za zajęcia dodatkowe. Skarżący zarzucił niezgodność uchwały z ustawą o systemie oświaty, wskazując na nieprawidłowe wliczanie niektórych zajęć do opłat ponadprogramowych oraz brak ekonomicznej kalkulacji opłat. Organ prowadzący argumentował, że zmiany prawne od 1 września 2010 r. pozwalają na pobieranie opłat za świadczenia ponad 5 godzin dziennie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, określił, że uchwała nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Gminy Wołczyn na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Wołczynie z dnia 29 grudnia 2010 r. Nr III/11/2010 w przedmiocie opłaty za świadczenia udzielane przez placówki prowadzące wychowanie przedszkolne 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 2) określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Gminy Wołczyn na rzecz skarżącego A. K. kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest uchwała Rady Miasta Wołczyna z dnia 29 grudnia 2010r., Nr III/11/2010 w sprawie opłat za świadczenia udzielane przez jednostki oświatowe gminy Wołczyn prowadzące wychowanie przedszkolne. Zaskarżoną uchwałą Rada Miasta Wołczyna, działając na zasadzie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 14 ust. 5 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 67a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w § 1 postanowiła, że świadczenia udzielane przez przedszkola na terenie Gminy Wołczyn, w zakresie realizacji programu wychowania przedszkolnego obejmującego podstawę programową wychowania przedszkolnego, są bezpłatne w wymiarze 5 godzin dziennie. W § 2 uchwały Rada ustaliła, że świadczenia opiekuńczo – wychowawcze w wymiarze przekraczającym 5 godzin są odpłatne, a w otwartym katalogu wskazała także jakiego rodzaju zajęcia zalicza do tychże świadczeń. Określiła także, że za każdą rozpoczętą godzinę ponadprogramowych świadczeń udzielanych w czasie godzin pracy przedszkola, pobiera się opłatę w wysokości 2,50 zł, natomiast w przypadku dzieci z rodziny, która korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej na podstawie art. 36 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, tj. w ciągu korzystania z zasiłku stałego i zasiłku okresowego - opłata za rozpoczętą godzinę wynosi 1,50 zł. W dalszej części uchwała postanawia, że wymieniona powyżej opłata nie obejmuje kosztów wyżywienia oraz kosztów zajęć dodatkowych, prowadzonych na życzenie rodziców przez inne niż przedszkole podmioty (§ 4 ust. 1), a wysokość kosztów wyżywienia ustala dyrektor w porozumieniu z organem prowadzącym placówkę (§ 4 ust. 2). Ponadto postanowiono, że zakres realizowanych w przedszkolu i szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Wołczyn świadczeń, o których mowa w § 2 uchwały, zasady i wysokość odpłatności za te świadczenia oraz opłaty za korzystanie przez dziecko z wyżywienia, a także zasady pobierania odsetek za zwłokę w spłacie należności, określi umowa cywilnoprawna zawarta pomiędzy przedszkolem, a rodzicami (opiekunami prawnymi) dziecka (§ 3 ust. 1). W końcowej części uchwały określono, że wchodzi ona w życie od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po upływie 14 dni od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego, a wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Wołczyna. Pismem z dnia 30 marca 2011r. A. K. wezwał Radę Miasta Wołczyna do usunięcia naruszenia prawa. Podniósł w nim m.in., że jest ojcem trójki dzieci w wieku przedszkolnym, które uczęszczają do przedszkola w Wołczynie, a wejście w życie uchwały spowoduje podwyższenie opłaty za przedszkole o 100%. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Przewodniczący Rady Miasta Wołczyna w piśmie nr [...] oświadczył, że przygotowywane są zmiany do kwestionowanej uchwały, mające na celu doprecyzowanie niektórych zapisów uchwały. Jednakże nie obejmą one obniżenia stawki opłaty za świadczenia przedszkola ponad 5 godzin dziennie lub ograniczenia zakresu opłacanych świadczeń. Skarżący pismem z dnia 13 kwietnia 2011r., wniesionym za pośrednictwem organu, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, domagając się wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego, zarzucając niezgodność jej zapisów z przepisami ustawy o systemie oświaty. Powtarzając argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa podniósł, że § 2 ust. 1 pkt 1a uchwały, wliczając do odpłatnych świadczeń opiekuńczo-wychowawczych udzielanych przez przedszkola w czasie przekraczającym 5 godzin przeznaczonych na realizację programu wychowania przedszkolnego, także czynności polegające na przygotowaniu miejsca i zapewnienia dziecku warunków do zabawy, wypoczynku, snu i spożycia posiłku, narusza art. 5 a ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem, środki niezbędne na realizację zadań oświatowych, o których mowa w ust. 2 w tym na wynagrodzenie nauczycieli oraz utrzymanie szkół i placówek, zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Niezgodne z prawem jest także w ocenie skarżącego, wliczenie w § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały, do odpłatnych ponadprogramowych świadczeń, kosztów zajęć wspierających prawidłowy rozwój dziecka, a to zajęć korekcyjno-kompensacyjnych umożliwiających dziecku osiągnięcie dojrzałości szkolnej. Zajęcia tego typu zostały natomiast zaliczone do podstawy programowej wychowania przedszkolnego, w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008r. (Dz. U. z 2009r. Nr 4, poz. 17). Tego samego rodzaju zarzut skarżący zawarł także co do postanowień § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały. Uznał, że wliczenie w tym przepisie gier i zabaw wspomagających rozwój fizyczny i psychofizyczny dziecka, usprawniających i korygujących wady wymowy dziecka, rozwijających zainteresowanie dziecka otaczającym go światem oraz umożliwiającym dziecku właściwy rozwój emocjonalny i społeczny, do katalogu zajęć odpłatnych ponadprogramowych, stoi w sprzeczności z przywołanym powyżej rozporządzeniem. W przywołanym bowiem powyżej załączniku nr 1 do rozporządzenia, określającym podstawę programową mowa jest, że celem wychowania przedszkolnego jest m.in. troska o zdrowie dzieci i sprawność fizyczną, zachęcanie do uczestnictwa w zabawach i grach sportowych i wspomaganie rozwoju mowy dzieci. Skarżący podniósł także, że w uchwale brak jest ekonomicznej kalkulacji, na podstawie której Rada Miejska ustaliła opłatę za zajęcia ponadprogramowe. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Wołczyna wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Gminy Wołczyn argumenty skarżącego należy uznać za niezasadne, ponieważ wywiedzione zostały według nieaktualnego stanu prawnego. Do dnia 31 sierpnia 2010r. przesłanką do określenia odpłatności za świadczenia przedszkolne była realizacja zajęć w ramach podstawy programowej wychowania przedszkolnego, a od dnia 1 września 2010r. przesłanką do określenia odpłatności za część świadczeń udzielanych przez przedszkola prowadzone przez gminę stał się czas zapewniania bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki w ciągu dnia, nie krótszy niż 5 godzin dziennie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 - zwanej dalej P.p.s.a.) wynika, że przedmiotowy zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje, m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 P.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 pkt 6). W świetle art.147 § P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń, np. w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury jej uchwalania. A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1991r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1571 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Tryb wniesienia skargi na akt prawa miejscowego do sądu administracyjnego regulują przepisy art. 52 § 4 i 53 § 2 P.p.s.a. Skarżący dochował wymaganego trybu, albowiem wniesienie skargi do Sądu poprzedził wezwaniem w piśmie z dnia 30 marca 2011r. Rady Miejskiej w Wołczynie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie po otrzymaniu odpowiedzi od organu, wniósł skargę do sądu. Przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd jest uchwała Rady Miejskiej w Wołczynie z dnia 29 grudnia 2010r., Nr III/11/2010 w sprawie opłat za świadczenia udzielane przez jednostki oświatowe gminy Wołczyn prowadzące wychowanie przedszkolne, podjęta na podstawie art. 14 ust. 5 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 67a ust. 1-4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), która jest aktem prawa miejscowego. W orzecznictwie utrwalony został pogląd, że uchwały podjęte w oparciu o przywołaną podstawę prawną, stanowią akty normatywne o charakterze aktu prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2005r., sygn. akt I OSK 971/05, LEX 196727). Powyższe skutkuje koniecznością merytorycznego zbadania przez Sąd legalności zaskarżonej uchwały. Dodać należy nadto, że rozpatrując skargę na akt jednostki samorządu terytorialnego, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, co wynika z ogólnej zasady określonej w art. 134 § 1 P.p.s.a., w związku z czym jego ocenie podlegają wszystkie uregulowania zaskarżonej uchwały. Stosownie do art. 14 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) organ prowadzący ustala wysokość opłat za świadczenia udzielane przez: przedszkole publiczne w czasie przekraczającym wymiar zajęć, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, bądź publiczną inną formę wychowania przedszkolnego w czasie przekraczającym czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki ustalony dla przedszkoli publicznych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2. Zgodnie z dyspozycją wspomnianego art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o systemie oświaty przedszkolem publicznym jest przedszkole, które realizuje programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową wychowania przedszkolnego oraz zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie. Przytoczona powyżej regulacja obowiązuje od dnia 1 września 2010 roku na podstawie art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 148, poz. 991). Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej z dnia 5 sierpnia 2010 r., celem nowelizacji ustawy o systemie oświaty było doprecyzowanie i uściślenie, wobec rozbieżnych interpretacji, że zasadą jest bezpłatne realizowanie programów wychowania przedszkolnego uwzględniających treści i cele podstawy programowej w ciągu 5 godzin dziennie oraz możliwość pobierania odpłatności za pozostały czas pobytu dziecka w przedszkolu. W uzasadnieniu projektu podniesiono również, że taka interpretacja zgodna jest z tym, iż treści podstawy programowej, obowiązującej obecnie jak i poprzednio, zostały skonstruowane w sposób umożliwiający ich realizację w przedszkolu w czasie 5 godzin dziennie. Istotna zatem zmiana w stosunku do poprzedniego stanu prawnego polega na tym, że odpłatność za przedszkole publiczne jest dopuszczona i to w czasie ustalonym przez organ prowadzący, ale ustawodawca zawarł wymóg, aby bezpłatne nauczanie, wychowanie i opieka oraz realizacja programu wychowania przedszkolnego, uwzględniającego podstawę programową wychowania przedszkolnego nie była realizowana w czasie krótszym niż 5 godzin dziennie. Zauważyć należy także, iż zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy o systemie oświaty przez podstawę programową wychowania przedszkolnego lub podstawę programową kształcenia ogólnego należy rozumieć obowiązkowe zestawy celów i treści nauczania, w tym umiejętności, opisane w formie ogólnych i szczegółowych wymagań dotyczących wiedzy i umiejętności, które powinien posiadać uczeń po zakończeniu określonego etapu edukacyjnego, oraz zadania wychowawcze szkoły, uwzględniane odpowiednio w programach wychowania przedszkolnego i programach nauczania oraz umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych. W rozpatrywanej sprawie zakwestionowana w części uchwała z dnia 29 grudnia 2010r. została podjęta już po wejściu w życie nowelizacji. Stosownie zatem do brzmienia przytoczonych wcześniej przepisów art. 14 ust. 5 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, obowiązujących już po nowelizacji z dnia 1 września 2010r., publiczne przedszkole ma obowiązek realizowania bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki w wymiarze co najmniej 5 godzin dziennie, co nie wyklucza, iż rada gminy może wydłużyć bezpłatny czas pobytu dziecka w przedszkolu według swego uznania. Zatem według znowelizowanych przepisów kryterium istotnym z punktu widzenia możliwości pobierania opłat jest czas pobytu dziecka w przedszkolu (tak też np. II SA/Ol 35/11, Lex nr 895921 oraz WSA w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2011 roku, II SA/Po 500/11, Lex nr 951240 - dostępne również w internetowej Bazie Orzeczeń NSA). W przypadku ograniczenia bezpłatnego pobytu dziecka w przedszkolu publicznym do określonego czasu, który zgodnie z ustawą o systemie oświaty nie może być krótszy niż 5 godzin, rada gminy jest uprawniona ustalić wysokość opłat za świadczenia udzielane przez przedszkole publiczne, przyjmując jako podstawę czas pobytu dziecka w przedszkolu przekraczający ustawowe minimum. Do takiego wniosku prowadzi powyżej wskazane uzasadnienie ustawy nowelizującej z dnia 5 sierpnia 2010r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 148, poz. 991). W tej sytuacji w czasie objętym opłatą mogą być realizowane: zajęcia obejmujące w pewnej części świadczenia dotyczące nauczania, wychowania i opieki, mieszczące się w zakresie podstawy programowej wychowania przedszkolnego, jak i odnoszące się w pozostałej części do nauczania, wychowania i opieki, w zakresie nie realizującym podstawy programowej (tak w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 12 marca 2012r., sygn. akt IV SA/Gl 503/11, dostępne w internetowej Bazie Orzeczeń NSA). W związku z powyższym stwierdzić należy, że zarzuty skargi dotyczące określenia świadczeń opiekuńczo-wychowawczych, które zamieszczone zostały w zdaniu drugim § 2 ust. 1 uchwały nie naruszają prawa, gdyż organ uprawniony był do ustalenia odpłatności za pozostały czas pobytu dziecka w przedszkolu (bez względu na to czy oferuje także zajęcia przewidziane w tzw. postawie programowej), który przekracza wymiar zajęć, o których stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, a który w przedmiotowej sprawie wynosi 5 godzin dziennie. Oceniając legalność przepisów zaskarżonej uchwały należy stwierdzić, że regulacja § 3 pkt 1 uchwały określająca w otwartym katalogu rozszerzone odpłatne zajęcia opiekuńczo-wychowawcze i dydaktyczne, nie zapewnia czytelności co do zakresu tych świadczeń. Stanowi to ograniczenie dla rodziców dzieci co do prawidłowej oceny w tym zakresie, regulacja ta nie spełnia także wymogu ekwiwalentności, ponieważ nie jest możliwe konkretne określenie zajęć, za które opłata ma być pobierana oraz co składa się na to świadczenie. Regulacja § 2 ust. 2 pkt 1 zaskarżonej uchwały, określająca wysokość opłaty, jest nieprecyzyjna i powoduje, że nie jest wiadome za co konkretnie jest pobierana opłata określona w tym punkcie. Przepis ten, nie zawiera jakiejkolwiek kalkulacji opłaty i brak jest wyjaśnienia, dlaczego wysokość opłaty ustalono akurat w wysokości 2,50 zł. Ujęcie kosztów jako całość sprawia, że poza kontrolą pozostaje co mieści się w opłacanych zajęciach, również w przypadku tylko częściowego korzystania z nich. Zdaniem Sądu,u podstaw ustalania wysokości opłaty za świadczenia udzielane przez publiczne przedszkola w czasie przekraczającym ustawowe minimum, podczas którego świadczenia są realizowane bezpłatnie, powinna leżeć zasada ekwiwalentności. Zakres udzielonego radzie gminy upoważnienia sprowadza się do ustalenia wysokości opłaty za udzielane przez przedszkole świadczenia. Sposób ustalenia opłaty powinien być więc oparty na kalkulacji ekonomicznej wraz ze stosownym uzasadnieniem naliczania określonych opłat w zależności od rodzaju i jakości oferowanych za nie świadczeń, tak aby wiadomym było z czego wynika konkretna kwota. Opłata zatem nie może mieć charakteru stałego, ale musi uwzględniać rodzaj świadczeń, ich jakość, czas ich trwania oraz okres faktycznego korzystania z nich przez dziecko. Sposób ustalenia odpłatności winien być przekonywający, oparty na kalkulacji ekonomicznej, która stanowi załącznik do uchwały. Granice delegacji przewidzianej w art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty zostały z przekroczone w postanowieniu § 3 ust.2 zaskarżonej uchwały, w którym przekazuje się kompetencje do opracowania wzoru umowy dotyczącej zakresu świadczonych usług przez przedszkole, Burmistrzowi Wołczyna. W pojęciu "ustalanie opłat za świadczenia przedszkoli publicznych", jakim prawodawca posłużył się w art. 14 ust. 5 przywołanej ustawy, nie mieszczą się określenie wzoru umowy, co stanowi materię prawa cywilnego w ramach przewidzianej tam swobody umów, nie podlegającej regulacji publicznoprawnej. Zapisy § 3 ust.2 uchwały narusza zatem postanowienia § 134 i § 135 (w związku z § 143) załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908), ponieważ w uchwale zamieszcza się sprawy z zakresu przekazanego w przepisie upoważniającym. Stwierdzić należy także, że w uchwale nie przewidziano zwolnienia od opłaty (godzinowej, dziennej, czy miesięcznej), w przypadku nieobecności dziecka w przedszkolu. Oznacza to w ocenie Sądu, że zaskarżony akt nie reguluje w pełni kwestii opłat za świadczenia przedszkoli publicznych w Gminie Wołczyn ze względu na wyeliminowanie przepisów dotyczących braku podstaw do uiszczania opłaty. Zaskarżony akt, poprzez brak regulacji dotyczącej tych zwolnień od opłaty, narzuca obowiązek uiszczania opłaty niezależnie od rozmiaru i rodzaju dodatkowych świadczeń, z jakich korzysta dziecko poza podstawą programową oraz nieuwzględnia związku z rozmiarem korzystania z tych świadczeń przez dziecko. Opłatę, o której mowa, można natomiast pobierać tylko za świadczenia rzeczywiście udzielane (por. szerzej: wyrok NSA z dnia 3 marca 2009r., sygn. akt I OSK 1189/08, dostępne w Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).Pojęcie opłaty jest instytucją prawnofinansową. Charakteryzuje się ono cechami podobnymi do podatku, będąc jednakże świadczeniem pieniężnym pobieranym w sytuacji określonej przez ustawę, jednak odmiennie niż podatek jest świadczeniem ekwiwalentnym, co oznacza, że w zamian za opłatę podmiot ją uiszczający ma prawo żądać usługi, towaru lub działania ze strony organu publicznego. Opłaty stanowią zapłatę za uzyskanie zindywidualizowanego świadczenia oferowanego przez podmiot prawa publicznego i w swej klasycznej postaci odznaczają się pełną ekwiwalentnością. Brak regulacji dotyczącej zwolnień od opłaty w przypadku niekorzystania przez dziecko z oferowanych świadczeń nie pozwala na uznanie, że zaskarżona uchwała realizuje tzw. zasadę ekwiwalentności. Reasumując wskazać należy, że zaskarżona uchwała w zakresie opłat za prowadzenie zajęć dydaktyczno-wychowawczych i opiekuńczych w wymiarze oraz zakresie przekraczającym ustawowe minimum, podjęta została z naruszeniem prawa, tj. art. 14 ust. 5 oraz art. 67a ust. 1 ustawy o systemie oświaty, z przyczyn omówionych w niniejszym uzasadnieniu. Powyższą wadliwość zakwalifikować należy jako istotne naruszenie prawa, co przesądza o konieczności wyeliminowania zakwestionowanej uchwały z porządku prawnego w całości. Z tych względów, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło