VI SA/Wa 347/12
WyrokWSA w Warszawie2012-04-24
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Ewa Frąckiewicz, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wadę produktu rolno-spożywczego, wydana na podstawie kontroli przeprowadzonej w magazynie detalisty, może być uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów o właściwości organu lub rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] marca 2006 r. nie była dotknięta wadami skutkującymi jej nieważnością. Właściwość organu do przeprowadzenia kontroli i wydania decyzji została potwierdzona na podstawie obowiązujących przepisów, a rozbieżności w interpretacji definicji handlu detalicznego nie stanowiły rażącego naruszenia prawa. Wady proceduralne mogły być przedmiotem postępowania odwoławczego, a nie postępowania o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Skarżący P. J. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS) utrzymującą w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHARS) z 2006 r. Decyzja WIJHARS stwierdzała wadę partii masła z uwagi na zawartość tłuszczu niemlecznego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o właściwości organu (art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s.) oraz rażące naruszenie prawa (art. 11 ust. 4 ustawy o cenach), twierdząc, że kontrola została przeprowadzona u detalisty, a nie u producenta, co wyłączało właściwość WIJHARS.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (nazywany dalej "GIJHARS") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., nazywanej dalej "k.p.a.") w zw. z art. 5 § 2 pkt 4, art. 127 § 3, art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm., dalej: "u.j.h.a.r.s.") decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku P. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa "M" P. J. (nazywanego dalej "skarżącym") z dnia [...] października 2011 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2011 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2007 r. znak: [...], wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, stwierdzającej wadę partii 21,6 kg produktu o nazwie "Masło Ekstra", oznaczenie partii: 28 01 06 A, z uwagi na zawartość tłuszczu niemlecznego oraz ustalającej stopień pogorszenia jakości produktu na 50%.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu [...] stycznia 2006 r. inspektor WIJHARS w B. podczas kontroli w hipermarkecie [...] w B. pobrał z magazynu próbki "Masła Ekstra" z W. a'200 g, (oznaczenie partii: [...]), jedną przeznaczył do badań laboratoryjnych, natomiast drugą pozostawił jako wtórnik (Protokół z pobrania próbek nr [...]).
Badania laboratoryjne (Sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r.) wykazały obecność tłuszczów niemlecznych na poziomie
60,4 - 60,7 g/100 g tłuszczu całkowitego. Próbki pobrano w Hipermarkecie [...].
Wyniki badań stały się podstawą do wszczęcia w dniu [...] lutego 2006 r. postępowania w sprawie wyprodukowania i wprowadzenia do obrotu przez skarżącego Masła Ekstra z W. zawierającego inne tłuszcze niż tłuszcz mleczny.
W dniach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] marca 2006 r. inspektorzy WIJHARS w B. przeprowadzili kontrolę u skarżącego w związku z wszczętym postępowaniem administracyjnym.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego IJHARS, na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.) oraz art. 21 u.j.h.a.r.s. i art. 104 k.p.a., decyzji z dnia [...] marca 2006 r., znak: [...].
Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego IJHARS z dnia [...] marca 2006 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że przy wydawaniu decyzji zostały naruszone przepisy art. 11 ust. 4 ustawy o cenach oraz art. 17 u.j.h.a.r.s.
W ocenie skarżącego, z decyzji z dnia [...] marca 2006 r. nie wynika, by organ przeprowadził u skarżącego kontrolę mającą na celu stwierdzenie wady lub uszkodzeń w kwestionowanym produkcie, które to przesłanki są niezbędne dla zastosowania art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. Przedmiotem kontroli była więc ocena, czy skarżący dołożył należytej staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży, co nie spełnia przesłanki z cytowanego przepisu.
Przedmiotem kontroli przeprowadzonej u skarżącego było konfekcjonowanie i sprzedaż [...] Sp. z o.o. partii "Masła Ekstra" ([...]) z udziałem tłuszczy obcych innych niż tłuszcz mleczny, a nie ustalenie stopnia wady lub uszkodzenia produktu (co niezgodnie z przepisami było przedmiotem kontroli WIJHARS w [...]Sp. z o.o.). Sprawozdanie z badań nr [...] nie mogło być podstawą do wydania przedmiotowej decyzji, a w szczególności do przyjęcia "oszacowanej z badań zawartości tłuszczów obcych (...) oraz ustalenia stopnia pogorszenia jakości na poziomie 50 %".
W toku przeprowadzanej kontroli nie pobrano próbki kwestionowanego produktu do badań, których następstwem było sporządzenie sprawozdania z badań nr [...]. Kontrola w tym zakresie została przeprowadzona przez WIJHARS w B. w [...] Sp. z o.o. - Hipermarket w B. [...] Sp. z o.o.(Hipermarket w B.) zaś jest detalistą. Wobec tego kontrola została przeprowadzona z naruszeniem art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s., gdyż zgodnie ze wskazanym przepisem nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa. Przepis ten wyłącza zatem z zakresu kompetencji WIJHARS nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w obrocie detalicznym – handlu detalicznym w rozumieniu art. 3 ust. 7 Rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołując Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. L 31 z 01.02.2002 r. str. 1, dalej: "rozporządzenie nr 178/2002").
Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. strona wypowiedziała się w sprawie zgromadzonego w sprawie materiału, wnosząc ponownie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2006 r. z uwagi na naruszenie art. 11 ust. 4 ustawy o cenach poprzez wydanie decyzji, której celem nie było stwierdzenie wad lub uszkodzeń produktu oraz naruszenie art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s. poprzez przeprowadzenie kontroli przez niewłaściwy organ.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych decyzją z dnia [...] września 2011 r. na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1-7 oraz art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 21 u.j.h.a.r.s. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] WIJHARS z dnia [...] marca 2006 r.
Mając na uwadze art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ uznał, że decyzja z dnia [...] marca 2006 r. zawierała prawidłową podstawę prawną, a poprzez jej wydanie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Zaskarżona decyzja zawierała niezbędne elementy, w tym m.in. wskazanie wady produktu, który nie spełniał wymagań jakości handlowej z uwagi na stwierdzoną zawartość tłuszczów obcych.
Organ zauważył, że jako podstawa prawna decyzji został wskazany art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, zgodnie z którym organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w art. 11 ust. 1 oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji. [...] WIJHARS zastosował się do treści cyt. przepisu. Mimo, że decyzja zawiera stwierdzenie "ustalić stopień pogorszenia jakości na poziomie 50%", nie było wątpliwości, że jest to ustalenie stopnia wad produktu na poziomie 50%. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1 ustawy o cenach, przedsiębiorca będący producentem ma obowiązek obniżyć cenę, m.in. w przypadku, gdy towar nie posiada wymaganych cech jakościowych. W sprawie wadliwość towaru polegała na obecności tłuszczów niemlecznych w produkcie deklarowanym jako masło. Z tego powodu, artykuł rolno-spożywczy nie spełniał wymagań jakości handlowej.
Pismem z dnia [...] października 2011 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o zmianę powyższej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem. Decyzji z dnia [...] września 2011 r. skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki i w konsekwencji brak stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości,
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy
wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie ziściła się przesłanka rażącego naruszenia prawa,
- art. 11 ust. 4 ustawy o cenach w związku z art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organem nadzoru nad jakością handlową artykułów rolno - spożywczych w obrocie detalicznym jest WIJHARS,
- § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych poprzez brak pobrania i zabezpieczenia tzw. wtórnika próbki, a poprzez powyższe również uniemożliwienie stronie skutecznej obrony swoich praw i w konsekwencji naruszenie naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających art. 7 i art. 8 k.p.a.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2011 r., nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania strony.
Uzasadniając decyzję GIJHARS wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Powołał się również na rozumienie pojęcia rażącego naruszenia prawa prezentowane zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie
Mając na uwadze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 i 8 k.p.a., organ nie potwierdził ich zasadności, gdyż wtórnik próbki został pobrany. Organ powołał się na wyniki protokołu nr [...] z pobrania próbek, którego treść wskazywała, że zostały przygotowane dwie próbki: 1 szt. do badań laboratoryjnych i 1 szt. stanowiąca wtórnik, którą pozostawiono w jednostce kontrolowanej. Skarżący otrzymał sprawozdanie z badań laboratoryjnych, których wyników nie zakwestionował na etapie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego. Argument ten został poruszony dopiero na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego IJHARS z dnia [...] marca 2006 r.
Odnosząc się do zarzutów strony, tj. naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z naruszeniem art. 11 ust. 4 ustawy o cenach oraz art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s., GIJHARS podał, że decyzja [...] WIJHARS z dnia [...] marca 2006 r. została wydana po kontroli w firmie skarżącego, a jej adresatem byt również producent. Jako podstawa prawna tej decyzji został wskazany art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, która to okoliczność wykluczyła zaistnienie przesłanki naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Przez organ nadzoru, o którym mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, należy rozumieć organ Inspekcji Handlowej, Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji Sanitarnej lub Inspekcji Weterynaryjnej, w myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o cenach.
W związku z tym, iż stwierdzona obecność tłuszczów niemlecznych w produkcie deklarowanym jako "Masło Ekstra" wykazała, że nie spełnia on wymagań jakości handlowej oraz w nawiązaniu do art. 11 ust. 1 ustawy o cenach, przedsiębiorca będący producentem miał obowiązek obniżyć cenę w przypadku, gdy towar nie posiadał wymaganych cech jakościowych. Dlatego [...] WIJHARS wydał decyzję, która odpowiadała wymogom określonym w art. 11 ust. 4 ustawy o cenach.
W ocenie GIJHARS decyzja z dnia [...] marca 2006 r. została wydana po stwierdzeniu wad produktu i przeprowadzeniu kontroli u producenta, stosownie do wymagań określonych w art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. W tym stanie rzeczy, organ nie stwierdził, że w sprawie zostały naruszone przepisy dotyczące właściwości przez organ administracji.
Organ nie stwierdził również naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach oraz art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s. poprzez fakt wydania decyzji po przeprowadzeniu kontroli w podmiocie będącym detalistą: [...] Sp. z o.o., ul. [...],[...], Hipermarket w B., ul. [...],[...], w sytuacji, gdy organy IJHARS nie sprawują nadzoru nad jakością handlową w handlu detalicznym. Organ, powołując się na treść art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s., przyznał, że nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa. Jednakże w sprawie przeprowadzone były dwie kontrole: pierwsza w dniu [...] stycznia 2006 r. w magazynie [...] Sp. z o.o., ul. [...],[...], Hipermarket w B., ul. [...].[...], a druga w dniach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] marca 2006 r. w Firmie Handlowo-Usługowej "M" P. J. Przedmiotem obu kontroli była jakość wyrobów produkowanych przez firmę skarżącego.
Próbki zakwestionowanego artykułu, zgodnie z oświadczeniem inspektora WIJHARS w B., pobrano w magazynie Hipermarketu [...] ul. [...],[...]. Miejsce przeprowadzonej kontroli, w świetle definicji handlu detalicznego określonej w art. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 178/2002 odpowiadało więc zakresowi uprawnień organu Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno -Spożywczych, co do przeprowadzenia samej kontroli, jak również pobrania próbek w magazynie supermarketu.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych podkreślił, że zgodnie z art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.), dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy. Przepis ten wszedł w życie w dniu 7 marca 2009 r. Przedmiotowa kontrola zaś była przeprowadzona w dniach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] marca 2006 r., a więc w czasie, gdy nie obowiązywał ww. przepis.
Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIJHARS z dnia [...] grudnia 2011 r., wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki i w konsekwencji brak stwierdzenia przez organ II instancji nieważności decyzji wydanej przez organ z naruszeniem przepisów o właściwości,
- art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 178/2002 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż poza zakresem definicji handlu zagranicznego znajdują się magazyny w supermarketach,
- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w sytuacji wydania decyzji wobec dwóch adresatów (producenta i detalisty), w wypadku gdy jeden z nich - [...] Sp. z o.o. nie może być jej adresatem, jako podmiot nie podlegający kognicji ani kontroli Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w B., nie ziściła się przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji,
- art. 11 ust. 4 oraz art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy o cenach w związku z art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organem nadzoru nad jakością handlową artykułów rolno - spożywczych w obrocie detalicznym jest Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych,
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki, a zaskarżona decyzja obarczona jest licznymi rażącymi wadami prawnymi wskazanymi powyżej oraz naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przesłanką jego zastosowania jest ocena dołożenia należytej staranności w stosunkach handlowych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, m.in., że zgodnie z art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s., nadzór nad jakością handlową artykułów rolno - spożywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa.
Ze sprawozdania z badań nr [...] wynika, że kontrola w przedmiocie pogorszenia jakości na poziomie 50% została przeprowadzona u detalisty tj. [...] Sp. z o. o., który to fakt potwierdził również organ. Na tej podstawie wszczęto postępowanie w sprawie. Już po jego wszczęciu, WIJHARS przeprowadził dodatkową doraźną kontrolę w siedzibie Firmy skarżącego - producenta, która miała jedynie charakter uzupełniający, co oznacza, iż podstawą wydania decyzji z dnia [...] marca 2006 r. była kontrola przeprowadzona u detalisty. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, WIJHARS w B. nie był organem właściwym do prowadzenia postępowania wobec producenta, skoro przedmiotem kontroli była działalność sprzedawcy detalicznego. Tym bardziej, że WIJHARS, wydając decyzję z dnia [...] marca 2006 r. oparł się wyłącznie na materiale dowodowym zebranym podczas kontroli u detalisty, uniemożliwiając w ten sposób złożenie stronie wniosku o przeprowadzenie dowodów z badań próbki kontrolnej oraz zeznań świadków na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego produktu. W tej sytuacji skarżący został pozbawiony prawa do obrony.
Konsekwencją wydania decyzji z dnia [...] marca 2006 r. przez organ do tego nieuprawniony powinno być stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Nadto, decyzja z dnia [...] marca 2006 r. została skierowana do dwóch adresatów: [...] Sp. z o.o. jako detalisty oraz skarżącego jako producenta, co należało potraktować jako nadużycie prawa w rozumieniu art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s.
Skarżący, stwierdzając naruszenie art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 178/2002 zanegował stanowisko GIJHARS, który przyjął, że definicja handlu detalicznego obejmuje jedynie centra dystrybucji w supermarketach (sale sprzedaży), natomiast poza zakresem definicji handlu znajdują się magazyny w supermarketach. W ocenie skarżącego, wyciągnięty przez GIJHARS wniosek był niezasadny, albowiem dokonana w ten sposób wykładnia art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 178/2002 sprowadzała się do przyjęcia możliwości przeniesienia i ulokowania wszystkich produktów, które mają być poddane kontroli przez Inspekcję Handlową do magazynu detalisty, po to tylko by organ nie mógł przeprowadzić w tym magazynie kontroli.
Przyjęcie przez skarżącego [...] Sp. z o.o. za detalistę było wyłączenie, stosownie do art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s. z zakresu kompetencji WIJHARS nadzoru nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w obrocie detalicznym, który to nadzór sprawuje Inspekcja Handlowa. W konsekwencji tylko i wyłącznie Inspekcja Handlowa mogła prowadzić kontrolę w wymienionej Spółce, jak również tylko i wyłącznie Inspekcja Handlowa mogła prowadzić ewentualne postępowania administracyjne wobec tejże Spółki i wydać decyzję administracyjną w sprawie. WIJHARS nie miał zaś prawa wchodzić w kompetencje Inspekcji Handlowej, prowadzić postępowania wobec tej Spółki oraz wydawać decyzji w sprawie.
Skarżący, powołując się na art. 11 ust. 4 ustawy o cenach w związku z art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s. zauważył, że organem nadzoru w sprawie był organ Inspekcji Handlowej, a nie WIJHARS.
Z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organ wszczął z urzędu postępowanie związane z konfekcjonowaniem przez skarżącego i sprzedażą do [...] Sp. z o.o. partii masła z udziałem tłuszczy obcych innych niż tłuszcz mleczny. Z decyzji nie wynika zatem, aby organ przeprowadził w Firmie Handlowo - Usługowej "M" kontrolę mającą na celu stwierdzenie wady lub uszkodzeń w kwestionowanym produkcie, które to przesłanki są niezbędne dla zastosowania art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. Przedmiotem kontroli była ocena czy Firma Handlowo - Usługowa "M" dołożyła należytej staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży, co nie stanowi z kolei przesłanki zastosowania art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. Skarżący podniósł, że w toku kontroli w siedzibie skarżącego nie pobrano próbki kwestionowanego produktu do badań, których następstwem było sporządzenie sprawozdań z badań. Kontrola w tym zakresie została przeprowadzona przez WIJHARS w B. u detalisty – [...] Sp z .o.o.
Reasumując, skarżący podkreślił, że z uwagi na fakt, że decyzja z dnia [...] marca 2006 r., wydana na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, który nie powinien znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie oraz wskazanie w niej dwóch adresatów, organ winien stwierdzić jej nieważność.
W odpowiedzi na skargę GIJHARS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
W świetle powyższych kryteriów skarga P. J. nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, z urzędu, że ocenie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności podlegała decyzja [...] WIJHARS z dnia [...] marca 2006 r., znak [...] (k. – 287 - 289 akt adm.). Rozstrzygnięciem tym organ ten przyjął zawartość tłuszczów obcych (innych niż tłuszcze mleczne) na poziomie 60,4 -60,7 g w 100 g tłuszczu całkowitego dla partii produkcyjnej 28 01 06 A dotyczącej 21,6 kg Masła Ekstra konfekcjonowanej przez Firmę skarżącego i sprzedanej do [...] Sp. z o.o. według faktury VAT nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Z akt administracyjnych wynika, że pobranie próbek opisanej partii masła zostało udokumentowane w protokole pobrania nr [...] z pobrania próbek (k. – 107 – 108 akt adm.), a nie w protokole nr [...] (k – 109 – 110 akt adm.), co GIJHARS błędnie wskazał w zaskarżonej decyzji. Ze sprawozdania z badań nr [...] wynika, że dotyczyło próbek opisanych w protokole nr [...] (k. – 118 – 119 akt adm.). W sprawozdaniu tym określono zawartość tłuszczów obcych na poziomie 60,4 – 60,7 g. Natomiast próbek opisanych w protokole nr [...]dotyczyło sprawozdanie z badań nr [...] (k – 122 – 123 akt adm.). W tym sprawozdaniu zaś wskazano zawartość tłuszczu obcego na poziomie 3,9 – 6,1 g. Omyłka GIJHARS nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż w decyzji [...] WIJHARS prawidłowo określono partię masła, a w konsekwencji stwierdzone uchybienia.
W sprawie podlegającej kontroli Sądu, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności prowadzonym przez GIJHARS kontrolowana były decyzja [...] WIJHARS stwierdzająca wadę partii produktu (ustalająca stopień pogorszenia jakości na poziomie 50 %), wydana na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. W sprawie GIJHARS odmówił stwierdzenia jej nieważności.
Skarżący zaś podnosi zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie powołanego przepisu w sytuacji, w której wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki.
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Z treści skargi wynika, iż decyzja [...] WIJHARS wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości oraz bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, w związku z brakiem uprawnień ww. organu do sprawowania nadzoru nad jakością artykułów rolno - spożywczych w handlu detalicznym. Skarżący wywodzi, iż nadzór ten sprawuje Inspekcja Handlowa, zatem inspektorzy IHJARS nie posiadali uprawnień do przeprowadzenia kontroli w markecie [...], skutkiem czego również poczynione w toku kontroli ustalenia nie mogły stanowić podstawy dla wydanej przez [...]WIJHARS decyzji.
W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko GIJHARS, iż decyzja [...] WIJHARS z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] nie jest dotknięta wadami skutkującymi jej nieważnością.
Przede wszystkim podkreślić należy, iż podstawą prawną decyzji może być wyłącznie norma materialna prawa ustanowiona przepisem powszechnie obowiązującym. Wydanie decyzji "bez podstawy prawnej" oznacza, że decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce w sytuacji, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu uprawniającego organ administracji państwowej do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej (tak: wyrok NSA z dnia 16 czerwca 1999 r., III SA 5540/98, M. Pod. 2000, nr 7, s. 40).
Tymczasem art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o cenach (obowiązujący w dniu wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności żądał skarżący) przewiduje, iż ilekroć w ustawie jest mowa o organie nadzoru - rozumie się przez to organ Inspekcji Handlowej, Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji Sanitarnej lub Inspekcji Weterynaryjnej. Z kolei w myśl art. 46a pkt 1u.j.h.a.r.s. (również obowiązującym w dniu wydania decyzji [...] WIJHARS), ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, należy przez to rozumieć Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
Zasadnie więc organ ocenił, że nie doszło w sprawie do wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Obowiązywały przecież wówczas przepisy prawa, z których wynikało, że sprawa określenia rodzaju i stopnia wady towaru podlegała także właściwości organu administracji publicznej [...] WIJHARS.
Reasumując, decyzja [...] WIJHARS z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] wydana została na podstawie istniejącej w chwili podjętego rozstrzygnięcia normy prawa materialnego.
Nie można jednocześnie utożsamiać, do czego dąży skarżący, wydania decyzji bez podstawy prawnej z ewentualnym naruszeniem przez organ przepisów dotyczących kwestii proceduralnej, bo taki charakter ma ocena prawidłowości, bądź nie, działań podjętych celem zebrania materiału dowodowego w oparciu o który organ wydaje rozstrzygnięcie. Skarżący stara się wywieść, iż wydanie decyzji w części w oparciu o ustalenia poczynione w trakcie kontroli dokonanej w magazynach marketów, do której organ, zdaniem skarżącego nie był uprawniony, skutkuje nieważnością podjętych na podstawie tak zebranego materiału dowodowego decyzji. Za stwierdzeniem nieważności kwestionowanych decyzji przemawia, zdaniem skarżącego, również ograniczenie przysługującego mu prawa do ponownego żądania zbadania pobranej próbki towaru, ze względu na pozostawienie jej w jednostkach kontrolowanych (czyli marketach).
Podkreślenia jednak wymaga, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych jest wyjątkowym środkiem ich weryfikacji. Stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. zasady stabilności decyzji ostatecznych, a zatem może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Należy przy tym pamiętać, iż ewentualne zaistnienie wad ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydawania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.
Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r., III ARN 70/95, OSNCP 1996/18/258).
Postępowanie to nie zastępuje postępowania odwoławczego i nie może być postępowaniem o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo zebrany materiał dowodowy, przeprowadza dowody uzupełniające lub ponownie ocenia wszystkie zarzuty strony. Postępowanie wprowadzone w ramach trybu nadzwyczajnego nie jest swego rodzaju "trzecią instancją" i nie może prowadzić do nowych ustaleń (weryfikacji dotychczasowych) w zakresie przyjętego na moment orzekania stanu faktycznego i prawnego. Takiej weryfikacji np. co do prawidłowości ustaleń stanu faktycznego służy postępowanie odwoławcze, które miało miejsce w przedmiotowej sprawie, a nie tryb stwierdzenia nieważności. Obowiązkiem organu orzekającego w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest przeprowadzenie analizy przepisów, stanowiących podstawę wydania zakwestionowanej decyzji pod kątem ich naruszenia, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający może brać pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. Takie postępowanie traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się na podstawie art. 157 k.p.a.
Podkreślenia wymaga, że interpretacja przepisów dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych musi być ścisła i nie może rozszerzać zakresu normowania. Usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, które obejmują najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia.
Naruszenie prawa o którym mówi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy rozumieć szeroko, bo na zakres tego pojęcia składają się zarówno przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przepisy o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym. Podkreślenia przy tym wymaga, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, jednakże wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji. Oznacza to, że z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli treść decyzji odpowiada prawu (tak NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2005r. sygn. akt II FSK 27/05, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sankcję nieważności może pociągać tylko takie naruszenie norm postępowania, które wprost godzi w samą decyzję, nie zaś naruszenie przepisów które może, lecz nie musi mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Postępowanie szczególne, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, nie jest postępowaniem o charakterze merytorycznym, zmierzającym do ustalenia okoliczności sprawy i nie ma w nim miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji w przeciwieństwie do odwołania nie pozwala na ponowne rozpoznanie sprawy, a tylko podczas takiego rozpatrywania można zbadać zasadność zarzutów związanych z wyjaśnieniem stanu faktycznego, jego oceną (p. wyrok NSA z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt I FSK 104/06 LEX). Ewentualne wady postępowania mogą więc być korygowane na etapie odwołania w postępowaniu zwykłym. W postępowaniu nadzwyczajnym mogłyby być skuteczne tylko wtedy, kiedy prowadziłyby do wykazania rażącego naruszenia prawa materialnego.
Na gruncie rozpoznawanych spraw sytuacja taka nie miała miejsca. W obydwu sprawach wydanie decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych poprzedziło przeprowadzenie kontroli w magazynach [...] Sp. z o.o., a następnie w przedsiębiorstwie skarżącego. Fakt ten znajduje przy tym odzwierciedlenie wprost w treści decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, gdzie wskazuje się na zaniedbania leżące po stronie skarżącego jako producenta powstałe w zakładzie produkcyjnym.
Poruszona zatem w skardze kwestia braku upoważnienia do przeprowadzenia kontroli w magazynach marketów odnosi się do kwestii prawidłowości procedury zebrania dowodów w postępowaniu administracyjnym i w tym świetle musi być oceniana. Dlatego też jeszcze raz wskazać należy, iż wady nieważności ustanowione w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. nie są wadami o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a poprzedzające ją postępowanie bywać może tylko elementem prowadzącym do tej oceny (tak: J. Borkowski Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, C.H.Beck, wyd.8, s.720).
Przechodząc do zarzutów skarżącego w tym zakresie zauważyć należy, że w ogóle nie podlega jakiejkolwiek wątpliwości właściwość organu do przeprowadzenia kontroli w samym przedsiębiorstwie skarżącego.
Z kolei kompetencje do badania dokonanego w magazynach obydwu marketów organ wywiódł z brzmienia art. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 178/2002. Uznał, iż z zawartej w cytowanym przepisie definicji handlu detalicznego wynika, że w przypadku supermarketów obejmuje ona jedynie centra dystrybucji. Mógł zatem dokonać kontroli towarów rolno – spożywczych znajdujących się w magazynie supermarketu. Skarżący stoi na odmiennym stanowisku.
W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że rażące naruszenie prawa zachodzi zatem w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Naruszenie takie musi być przy tym oczywiste i wyraźne. Można mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Z rażącym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa. Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Tym samym, o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić w przypadku wybrania jednej z rozbieżnych wykładni niejednoznacznego przepisu prawa, nawet jeśli później uznana została ona za nieprawidłową. Istotne dla rażącego naruszenia prawa jest bowiem to, że treść aktu pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. W sposób rażący może zatem zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Oznacza to, że sankcji w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie można stosować, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze. Odmienna wykładnia konkretnego przepisu prawa, choćby następnie okazała się błędną, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a tym samym nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji. Już sam fakt istnienia kilku różnych wykładni przepisów prawa może sugerować, że nie mamy do czynienia z zaistnieniem przesłanki rażącego ich naruszenia (tak: wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt II GSK 1061/08, z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 867/10, z dnia 2 lipca 2009r., sygn. akt II FSK 217/09, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 listopada 2009r., sygn. akt I SA/Bk 401/09, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż rozbieżność odnośnie interpretacji przepisu art. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 178/2002 w związku z art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s. pomiędzy skarżącym a organem nie może stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa.
Przepis art. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 178/2002 definiujący "handel detaliczny" wskazuje najpierw, że handel taki oznacza obsługę i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży lub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego. Następnie doprecyzowuje, że określenie to obejmuje terminale dystrybucyjne, działalność cateringową, stołówki zakładowe, catering instytucjonalny, restauracje i podobne działania związane z usługami żywnościowymi, sklepy, centra dystrybucji w supermarketach i hurtownie. Zatem miejsca, w których odbywa się handel detaliczny, to miejsca, w których żywność dostarczana jest finalnemu klientowi. Cech takich nie posiadają magazyny żywności w supermarkecie, gdyż żywność z nich nie jest dostarczana bezpośrednio finalnemu klientowi.
Należy również zauważyć, że do zadań Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych należy m. in. kontrola jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w produkcji i obrocie (art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.j.h.a.r.s.). Za obrót ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w art. 3 ust. 4 uznaje czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002. Przepis art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002 stanowi, że "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Z definicji obrotu zawierającej w swym zakresie zdaniem Sądu również sytuację magazynowania żywności wyprowadzić można wniosek, że organem uprawnionym do kontroli również w kontekście przytoczonej wyżej definicji handlu detalicznego jest Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Przepis art. 17 ust. 3 u.j.h.a.r.s. mówiący, że nadzór nad jakością handlową artykułów rolno – spożywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa, stanowi wyjątek od zasady (art. 17 ust. 1 u.j.h.a.r.s.), że organem powołanym do nadzoru nad jakością handlową artykułów rolno – spożywczych jest Inspekcja JHARS.
Wątpliwości dotyczących kompetencji obu Inspekcji: Handlowej i JHARS nie rozwiewa ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25 z późn. zm.), która w art. 3 określa uprawnienia tej Inspekcji. W przepisie art. 3 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy mówi się, że do zadań Inspekcji Handlowej należy: kontrola produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu, z zastrzeżeniem ust. 2, w tym w zakresie oznakowania i zafałszowań, oraz kontrola usług. Jednakże, zgodnie z powołanym wyżej ust. 2 tej ustawy kontrola, o której mowa w ust. 1 pkt 2, nie obejmuje kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych u producentów oraz kontroli jakości zdrowotnej środków spożywczych określonych w przepisach odrębnych. Zatem, kompetencje nadzorcze obu Inspekcji nad jakością handlową artykułów rolno - spożywczych krzyżują się. W takiej sytuacji nie można mówić o działaniu bez podstaw prawnych albo rażącym naruszeniu prawa poprzez przeprowadzenie kontroli przez IJHARS.
Z kwestią powyższą wiąże się problem kontroli, która była podstawą ustalenia stopnia pogorszenia jakości na poziomie 50 %. W omawianej sprawie taką podstawą były dwie kontrole [...] WIJHARS z dnia [...] stycznia 2006 r. w hipermarkecie [...] w B. i będąca jej kontynuacją kontrola przeprowadzona w dniach [...] – [...] marca 2006 r. w zakładzie skarżącego. Przedmiotem tej ostatniej było zbadanie przyczyn zafałszowania jakości handlowej masła w odniesieniu do przeprowadzonych kontroli m.in. w hipermarkecie [...] w B. oraz wszczętych postępowań administracyjnych ( protokół kontroli, k. – 201 – 216 akt adm.). Zatem przedmiotem drugiej kontroli była także jakość handlowa artykułów rolno – spożywczych, to jest masła. Skarżący został podczas niej zapoznany z wynikami badań laboratoryjnych pobranych w [...] próbek masła. Podczas drugiej kontroli skarżący nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do jej przebiegu i wyników wcześniejszej kontroli, przeprowadzonej w [...].
W takiej sytuacji, organ miał prawo przyjąć, że została przeprowadzona skutecznie kontrola, umożliwiająca wydanie decyzji na podstawie art. 11 ust. 4 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o cenach.
Niezależnie od powyższego, kwestia właściwości organu nadzorczego, jak i zagadnienie zabezpieczenia skarżącemu uprawnień do żądania ponownego przebadania próbek towaru, mogły być podnoszone przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego od decyzji [...]WIJHARS, z czego skarżący nie skorzystał.
Co do innych elementów, które zdaniem skarżącego miały wpływ na stwierdzenie nieważności postępowania, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego. Decyzja z dnia [...] marca 2006 r. została skierowana do skarżącego jako przedsiębiorcy będącego producentem, zgodnie z art. 11 ust. 4 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o cenach ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania z dnia [...] marca 2006 r.). Skierowanie tej decyzji do [...]Sp. z o.o. nie miało żadnego wpływu na jej ważność.
Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia § 4 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno - spożywczych albowiem, jak wynika z akt administracyjnych przygotowane zostały dwie próbki: 1 szt. próbki do badań laboratoryjnych i 1 szt. próbki do celów archiwalnych (wtórnik), którą pozostawiono w jednostce kontrolowanej.
Na marginesie zauważyć należy, że skarżący w toku każdego z pierwotnych postępowań przed [...] Wojewódzkim IJHARS udzielał organowi wyjaśnień i przedstawiał swe wnioski, jednakże w ogóle nie wypowiadał się w powyższej tematyce. Z kolei przedmiotowe postępowanie toczyło się w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji i nie mogło być postępowaniem o charakterze merytorycznym, do czego głównie sprowadzały się zarzuty podnoszone przez skarżącego.
W konsekwencji, rozpoznając skargę Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, ani prawa materialnego, skutkujących taką wadliwością zaskarżonej decyzji, która wymagała wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. i dlatego na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło