VII SA/Wa 1562/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-25
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Paweł Groński, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja ekologiczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli w pierwotnym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę nie przeprowadzono oceny oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił dopuszczenia organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ postępowanie to, jako nadzwyczajne postępowanie weryfikujące decyzję, nie wymaga udziału społeczeństwa. Udział społeczeństwa w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest ograniczony do sytuacji, gdy przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko, co nie miało miejsca w pierwotnym postępowaniu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie ekologiczne zwróciło się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu odwoławczym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił dopuszczenia, argumentując, że postępowanie to nie wymaga udziału społeczeństwa, a przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego wyłącza stosowanie art. 31 K.p.a. w sprawach pozwoleń na budowę. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, podnosząc, że w pierwotnym postępowaniu należało przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
25 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.), Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi S. na R. W. z H. oraz O. D. P. [...] K. w B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu skargę oddala.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w
związku z art. 127 § 3 oraz 144 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku S. na R. W. z H. oraz O. Dz. P. [...] K. w B. (zwanego dalej Stowarzyszeniem) o ponowne rozpatrzenie
sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z
dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o odmowie dopuszczenia
Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu odwoławczym w przedmiocie
stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] listopada 2009 r. nr
[...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na
budowę - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie
sprawy:
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Starosta P. zatwierdził
projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę P.P.U.i.H. "A." Sp. z o.o. z
siedzibą w P. "C. A. W." - obiekty [...] i [...] na terenie
działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych przy ul.
S./Nad Jeziorem w B., gm. T.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Wojewoda
W. po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia
nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w
przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę -
stwierdził nieważność wskazanej decyzji Starosty P. z dnia [...] listopada
2009 r.
Odwołanie od decyzji Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2011 r.
wniosła PPUiH A. Sp. z o.o., a pismem z dnia 9 lutego 2011 r. Stowarzyszenie
zwróciło się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o
dopuszczenie do udziału w postępowaniu odwoławczym.
Decyzją z [...] kwietnia 2011r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z [...]listopada 2009r.
Postanowieniem z dnia [...]marca 2011 r. nr [...] Główny
Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału
w postępowaniu odwoławczym od decyzji Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2011 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 7
lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) przepisu art. 31
K.p.a. stanowiącego podstawę dopuszczenia do udziału w postępowaniu
dotyczącym innej osoby organizacji społecznej nie stosuje się w postępowaniach w
sprawie pozwolenia na budowę. Wskazał także, że wyjątek od tej reguły przewiduje
dodany przez art. 140 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199,
poz. 1227 z późn. zm. dalej: ustawa środowiskowa) - art. 28 ust. 4 Prawa
budowlanego stanowiący, że przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego nie znajduje
zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli postępowanie
to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy środowiskowej.
Wówczas, jak podkreślił organ należy stosować art. 44 ustawy środowiskowej,
który w ust. 1 stanowi, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele
statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym
udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony.
Organ zwrócił także uwagę na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym na
stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia
2011 r., o sygn. akt II OSK 132/10, zgodnie z którym "przepis art. 28 ust. 3 Prawa
budowlanego stanowi, że art. 31 Kpa nie stosuje się w postępowaniu w sprawie
pozwolenia na budowę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis ten
ma zastosowanie także w postępowaniu z wniosku o stwierdzenie nieważności
pozwolenia na budowę. Należy bowiem mieć na względzie, że przedmiotem
postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym - np., w trybie wznowienia
postępowania, czy trybie stwierdzenia nieważności - jest decyzja, która zapadła w
postępowaniu zwykłym. Nie ulega zatem najmniejszej wątpliwości, że w
postępowaniu, w którym rozpoznaje się, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia
nieważności decyzji, nie można abstrahować od przedmiotu tej decyzji (...)".
Wskazując na art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy środowiskowej oraz § 1 Statutu
Stowarzyszenia organ wywiódł, że Stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną w
rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 powołanej ustawy środowiskowej.
Podkreślił także, że na gruncie obowiązującego stanu prawnego katalog
spraw, w których udział społeczeństwa musi być zagwarantowany, został określony
bardzo precyzyjnie. Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest bowiem tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału
społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa
materialnego. Brak takiej regulacji jest więc równoznaczny zdaniem organu z
zaliczeniem określonego postępowania do grupy spraw niewymagających udziału
społeczeństwa.
Organ wskazując na przepisy art. 61 ust. 1, art. 88 ust. 1 oraz art. 90 ust. 2 pkt
1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej wywiódł, że w ramach
postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział
społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku postępowania w sprawie
oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli konieczność
przeprowadzenia takiej oceny została stwierdzona przez organ właściwy do wydania
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia
oraz w przypadku ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana na wniosek podmiotu
planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia lub, gdy we wniosku o wydanie
decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach.
W przedmiotowej sprawie, jak podkreślił organ, nie przeprowadzono oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ani konieczność przeprowadzania
takiego postępowania w ramach postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na
budowę nie została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Oznacza to zdaniem organu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia
nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji nie jest
postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, a tym samym art. 31 § 1 K.p.a.
nie znajduje w nim zastosowania.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Stowarzyszenie zarzuciło
zaskarżonemu postanowieniu nieuwzględnienie wyjątku z art. 28 ust. 3 Prawa
budowlanego, tj. zawartego w ust. 4 powołanego przepisu stanowiącego podstawę
dopuszczenia do udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę
organizacji ekologicznych.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując ponownie wniosek
Stowarzyszenia powtórzył argumentację zawartą we własnym postanowieniu z dnia
[...]marca 2011 r. podkreślając, że z przepisów art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o
pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku
ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,
która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach. Wskazując na art. 61 ust.
1 pkt 2 i art. 88 ust.1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy środowiskowej organ wyjaśnił także,
że ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach
postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, przeprowadza się jeżeli
konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko
została stwierdzona po pierwsze przez organ właściwy do wydania decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach, a po drugie na wniosek podmiotu planującego
podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania
decyzji lub jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o
wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca -
organ wywiódł, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o
pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji nie jest postępowaniem
wymagającym udziału społeczeństwa, a tym samym art. 31 § 1 Kpa nie znajduje w
nim zastosowania. Dodał także, że postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody
W. z dnia [...] stycznia 2011 r. zostało zakończone w dniu [...]kwietnia
2011 r., co uniemożliwia na obecnym etapie uwzględnienie wniosku Stowarzyszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na
postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2011 r.
Stowarzyszenie na S. na R. W. z H. (zwane dalej skarżącym, skarżącym
Stowarzyszeniem) podniosło, że wbrew twierdzeniom organu przepisy prawa
wymagały w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, przeprowadzenie
oceny oddziaływania na środowisko, otwierającej organizacjom ekologicznym
możliwość uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony. Skarżący dodał
także, że brak oceny oddziaływania na środowisko stanowił podstawową przesłankę
dla Wojewody W. do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty
P. z dnia [...] listopada 2009 r. Podkreślił, że decyzję Wojewody uznaje za
słuszną i zamierza jej bronić w dalszym postępowaniu. Z uwagi na powyższe wniósł
o wydanie postanowienia, które pozwoli rozstrzygnąć spór przed Sądem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości
argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2012 r. uczestnik postępowania -
PPUiH A. Sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy
administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności
administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej
artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli
ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu
administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem
materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga skarżącego
Stowarzyszenia nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone
postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r.,
jak i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] marca 2011 r. - nie
naruszają przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu pomiędzy stronami dotyczy kwestii
możliwości udziału skarżącego stowarzyszenia w postępowaniu odwoławczym od
decyzji Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2011 r. stwierdzającej
nieważność decyzji Starosty P. z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie
zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę określonej
inwestycji.
W ocenie skarżącego w realiach niniejszej sprawy zachodzi przypadek
umożliwiający jej udział na prawach strony jako organizacji ekologicznej w
postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Uprawnienie to skarżące
Stowarzyszenie wywodzi z konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko, której brak jak Stowarzyszenie podkreślało, stanowił
podstawę stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wydania pozwolenia na
budowę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego konsekwentnie twierdzi, że w
postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę zakończonym decyzją
Starosty P. z dnia [...] listopada 2009 r. nie zachodził przypadek
wymagający udziału społeczeństwa, a w konsekwencji otwierający organizacjom
ekologicznym możliwość uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony.
Wyrazem takiego stanowiska organu było wydanie w dniu [...] kwietnia 2011 r. przez
Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji uchylającej w całości decyzję
Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2011 r. stwierdzającej nieważność
decyzji w sprawie wydania pozwolenia na budowę i odmawiającej stwierdzenia
nieważności tych decyzji.
Niezależnie od powyższego, organ powołując się na stanowisko wyrażone w
wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt li
OSK 132/10 stwierdził, że przepis ari. 28 ust. 3 Prawa budowlanego wyłączający
stosowanie w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę art. 31 K.p.a.
stanowiącego podstawę m. in. do żądania dopuszczenia organizacji społecznej do
udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby ma zastosowanie także w
postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę.
Zdaniem Sądu racja leży po stronie organu, jako że w rozpoznawanej sprawie
nie występuje sytuacja umożliwiająca dopuszczenie organizacji społecznej na
zasadzie wyjątku do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Na wstępie należy zauważyć, że postanowienie Głównego Inspektora
Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. poprzedzające wydanie
zaskarżonego postanowienia tego organu z dnia [...] maja 2011 r. zawiera błędne
pouczenie co do przysługującego stronie środka zaskarżenia. Mianowicie organ
powołując się na art. 127 § 3 K.p.a. pouczył stronę o możliwości złożenia w terminie
14 dni od daty doręczenia postanowienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w
sytuacji gdy § 2 zdanie. 2 art. 31 K.p.a. sianowi, że na postanowienie o odmowie
wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie, co oznacza, że w tej sytuacji termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynosił 7 dni.
Skarżące stowarzyszenie, wbrew terminowi ustawowemu, lecz zgodnie z
treścią pouczenia wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy dziesiątego dnia licząc od dnia doręczenia postanowienia z dnia [...] marca 2011 r.
Mając na względzie rozbieżności w orzecznictwie (vide: postanowienie NSA z
dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 2355/11 oraz wyrok NSA z dnia 20 lipca
2010 r. sygn. akt I OSK 840/10) odnośnie stosowania przepisu art. 112 K.p.a.
statuującego zasadę, że błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która
zastosowała się do tego pouczenia Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie
stanął na stanowisku, że merytoryczne rozpoznanie wniosku strony o ponowne
rozpatrzenie sprawy nie narusza w sposób rażący prawa, skoro w judykaturze panuje
niezgodność co do wykładni cytowanego wyżej przepisu art. 112 K.p.a.
Zgodnie z utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie poglądem rażące
naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez
żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim
rozumieniu, a naruszenie jest oczywiste i wyraźne. Istotne dla rażącego naruszenia
prawa jest bowiem to, że treść aktu pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią
przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. Odmienna wykładnia konkretnego
przepisu prawa, choćby następnie okazała się błędną, nie stanowi rażącego
naruszenia prawa, a tym samym nie może stanowić podstawy do stwierdzenia
nieważności ostatecznej decyzji. Już sam fakt istnienia kilku różnych wykładni
przepisów prawa może sugerować, że nie mamy do czynienia z zaistnieniem
przesłanki rażącego ich naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r., sygn.
akt II GSK 1061/08, z dnia 3 listopada 2011 r" sygn. akt I OSK 867/10, z dnia 2 lipca
2009r" sygn. akt II FSK 217/09).
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia z dnia [...]
maja 2011 r. oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] marca 2011 r.
przypomnieć należy, że zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może w
sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia
postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu - jeżeli jest to
uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes
społeczny.
Działanie przepisu art. 31 k.p.a. zostało wyłączone w postępowaniu
pozwolenie na budowę, wskutek czego organizacje społeczne zostały pozbawione
prawa uczestnictwa w tym postępowaniu na prawach strony. Zgodnie bowiem z art.
28 ust. 3 Prawa budowlanego - przepisu art. 31 K.p.a. nie stosuje się w
postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Z kolei na podstawie art. 28 ust. 4
Prawa budowlanego ust. 3 art. 28 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie
pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 44 ustawy,
o której mowa w zdaniu pierwszym.
Stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej organizacje ekologiczne,
które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w
określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim
na prawach strony.
Niesporne w niniejszej sprawie jest, że skarżące Stowarzyszenie jest
organizacją ekologiczną, która może uczestniczyć w postępowaniu wymagającym
udziału społeczeństwa. Przy czym udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie
wydania pozwolenia na budowę wymagany jest jedynie w przypadku ponownego
przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocenę
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach: 1)
postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; 2)
postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10,
14 i 18, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na
środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust.
1. (art. 61 ust. 1 ustawy środowiskowej). Wydanie decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem m. in. decyzji o pozwoleniu na
budowę oraz decyzji o zatwierdzenie projektu budowlanego (art. 72 ust. 1 pkt 1
ustawy środowiskowej). Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w
ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt
1, 10, 14 i 18, przeprowadza się także: 1) na wniosek podmiotu planującego podjęcie
realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji; 2)
jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji
zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach (art. 88 ust. 1 ustawy środowiskowej). Po
przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko regionalny
dyrektor ochrony środowiska wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia
warunków realizacji przedsięwzięcia. Przed wydaniem postanowienia, o którym
mowa w ust. 1, regionalny dyrektor ochrony środowiska występuje do organu
właściwego do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 lub 18,
o zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w trybie art. 33-36 i art. 38 (art. 90
ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy środowiskowej).
Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że katalog sytuacji, w których
wymagany jest udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie pozwolenia na
budowę jest zamknięty. W rozpoznawanej sprawie skarżące Stowarzyszenie żądało
dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności
decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na
budowę inwestycji pt. "C. A. W." na terenie działek
położonych przy ul. S./Nad Jeziorem w B..
Niewątpliwie w niniejszej sprawie ostateczna decyzja w sprawie zatwierdzenia
projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę poprzedzona była
postępowaniem, w którym nie miał miejsca udział społeczeństwa, czego
konsekwencją był brak możliwości udziału organizacji ekologicznych na prawach
strony w tym postępowaniu.
Skoro zatem w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i
wydania pozwolenia na budowę nie był wymagany udział społeczeństwa, to tym
bardziej udział ten nie jest wymagany w nadzwyczajnym postępowaniu, którego
celem jest weryfikacja decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i
wydania pozwolenia na budowę pod kątem wystąpienia w niej wad enumeratywnie
wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Bez wpływu przy tym na takie stanowisko
pozostaje zdaniem Sądu fakt, że podstawą wszczęcia z urzędu postępowania w
sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na budowę były w
istocie wątpliwości co do oceny przedmiotowej inwestycji jako przedsięwzięcia
mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, implikującego konieczność
wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację
przedsięwzięcia, zapewnienia udziału społeczeństwa w tym postępowaniu, a także
dopuszczenia do udziału na prawach strony organizacji ekologicznych, w razie
zgłoszenia chęci do udziału w tym postępowaniu. Obowiązek przeprowadzenia
oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko aktualizuje się bowiem w
określonych sytuacjach dopiero w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na
budowę i nawet ewentualna możliwość stwierdzenia w postępowaniu
nieważnościowym, iż brak tej oceny narusza przepisy ustawy środowiskowej nie
może stanowić podstawy dopuszczenia do tego postępowania organizacji społecznej
na prawach strony.
Ustalenie, że w odniesieniu do danego zamierzenia inwestycyjnego nie
przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przesądza
zdaniem Sądu o konieczności negatywnego rozpoznania wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2011r. sygn. akt II OSK1622/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1258/11).
W konsekwencji, w ocenie Sądu należy uznać, iż organ administracji nie
naruszył przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania
administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu
mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ w sposób właściwy ustalił stan
faktyczny sprawy oraz dokonał jego subsumcji do prawidłowej normy prawa
materialnego. Ponadto poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne obu
postanowień organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej
w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.. w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w
sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło